İlk Derece Mahkemesi 2019/40 E. 2020/40 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA T.C. DİYARBAKIR ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : KARAR NO : HAKİM : KATİP : DAVACI : VEKİLİ : DAVALI : VEKİLİ : DAVALILAR : DAVA : Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı) DAVA TARİHİ : 25/10/2023 KARAR TARİHİ : 24/09/2024 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;.....tarihinde, davalı .....’a ait olan ve sürücü .....sevk ve idaresindeki .....Plakalı aracın, müvekkiline ait .....plakalı araca çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini ve müvekkilinin aracında orijinal parça bedel farkı, hasar ve değer kaybı zararı ve araç mahrumiyet bedeli oluştuğunu, müvekkile ait araçta oluşan değer kaybı zararına ilişkin davalı sigorta şirketine tarafımızca talepte bulunulmuş, bu talebimize karşılık sigorta şirketi tarafından poliçe limitleri dahilinde 30.385,52-TL değer kaybı ödemesi yapıldığını yapılan ödemenin eksik ve hatalı olduğunu ayrıca müvekkilin telafisi mümkün olmayan zararlara uğramaması adına, davalı .....’a ait .....plaka sayılı aracı üzerine “satılamaz” şerhinin konulmasını ve dava sonucunda belirlenecek alacaklar adına teminat olarak belirlenmesini, şimdilik 100-TL orijinal parça bedel farkı ve 100-TL değer kaybının bedelin fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak üzere, kaza tarihi olan .....tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılardan tahsili ile 100-TL araç mahrumiyet bedelinin fazlaya ilişkin talep ve dava haklarımız saklı kalmak üzere, kaza tarihi olan .....tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile sadece gerçek kişi davalılardan tahsilini, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davalılar yüklenmesi talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkil şirket tarafından davacı vekili ..........tarihinde 30.385,52 TL değer kaybı ödemesi ve .....tarihinde anlaşmalı teknik servise 16.668,17 TL hasar bedeli ve tedarikçi firmaya 52.946,31 TL parça bedeli ödemesi yapıldığını, davacının yapılan ödemeye rağmen dava açması haksız ve kötü niyetli olduğunu, Sigorta şirketi kusur ve poliçe teminat limitiyle sorumlu olduğundan, asla kabul anlamına gelmemekle beraber poliçe teminat limitimiz 100.000,00 TL olduğunu, Poliçe teminatı kapsamında gerçekleştirilen ödemeler toplamı 100.000,00 TL olmakla beraber müvekkili şirket poliçe teminat limiti tükendiğini, Haksız ve hukuki mesnetten yoksun davanın reddini, haksız ve yasal dayanağı bulunmayan davanın reddi ile müvekkil şirket dava açılmasına sebep olmadığından yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve beyan etmiştir. GEREKÇE; 1-Kaza tespit tutanağı; .....tarihinde tanzim edilen kaza tespit tutanağında .....plakalı araç sürücü ...... Sokakta seyir haline iken dur tabelasını görüp yavaşladıktan sonra yola baktığını, yolun boş olduğununu gördükten sonra sakince tekel kavşağına doğru yol alırken .....plakalı transitin hızlı geldiği için son anda fark ettiğini, frene bastığını ancak kurtaramayıp hızla çarptığını, .....plakalı araç sürücüsü ......sk istikametinde giderken .....plakalı aracın kendi aracının sağ kapı ve lastiğine çarpması ile araç hakimiyetini kaybederek karşı yönden gelen .....plakalı aracın sol tarafına çarptığını beyan ettikleri, kaza tespit tutanağının kazaya karışan üç araç sürücüsü tarafından imza altına alındığı anlaşılmıştır. 2-Sigorta Poliçesi: Davalı sigorta şirketi ile sigortalanan .....plakalı aracın .....-.....tarihlerini kapsayan ZMMS poliçesi düzenlendiği ve kaza başına maddi zarar limitinin .....olduğu anlaşılmaktadır. 3-Trafik ve Tramer kayıtları: Kazaya karışan .....plaka sayılı aracın .....ait olduğu ve kazaya karışan .....plaka sayılı araç malikinin .....olduğu tespit edilmiştir. .....plakalı aracın kullanım amacının yük nakli/ hususi olarak belirtildiği anlaşılmıştır. Kazaya karışan araçlara ilişkin tramer kayıtları Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinden istenerek incelenmiştir. 4-Hasar dosyası: Davacı vekili tarafından yapılan başvuru üzerine hasar dosyası açılmış, hasar dosyasında değer kaybı tazminatına yönelik davacıya poliçe limitleri dahilinde 30.385,52-TL değer kaybı ödemesi yapıldığı, Tevadi kaportaya 14.042,00TL ödeme yapıldığı, .....oto hizmetlerine 2.626,17 TL ödeme yapıldığı ve .....ise 52.946,31TL ödeme yapıldığı anlaşılmıştır. 5-Mahkememizce Makine Mühendisi bilirkişisinden aldırılan .....Tarihli makine rapor: .....plakalı aracın dava dilekçesinden ve .....Ekspertiz Hizmetleri Limited şirketi tarafından hazırlanan kesin ekspertiz raporunda ..... model olarak belirtilmiş olsa da fotoğraflar ruhsat fotokopisi ve önceki ekspertiz raporlarında aracın .....olduğu, kaza tarihi itibarı ile eksper raporunda hasar onarımına ilişkin yapılan tespitlerin davaya konu kaza ile uyumlu olduğu, davalı tarafın ödediği, miktar mahsup edilerek belirlenen 39.614,48 TL tutarındaki değer kaybı zararının davacı tarafa ödenmesi gerektiği , aracın makul onarım süresinin 5 gün olacağı, araca emsal ikame bir aracın günlük kiralama ücretinin 2.000,00 TL olacağı ve 5 günlük ikame araç bedelinin 10.000,00 TL olacağı kanaatine varıldığı anlaşılmıştır. 6-Davacı vekilinin .....Tarihli belirli hale getirme dilekçesi: Müvekkil adına 300,00-TL tazminat talepli olarak açılan davamızın değerini arttırarak toplam 49.614,48-TL’nin davalı .....ve .....alınarak davacı müvekkile ödenmesini, fazlaya ilişkin tüm hakları saklı kalmak kaydıyla 49.614,48-TL‘ nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalı .....ve .....alınarak davacıya verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır. Dava; Davacı aracında meydana gelen hasar nedeni ile değer kaybı, orjinal parça bedel farkı talebi ile ikame araç bedelinin tahsili davasıdır. Uyuşmazlık konusunun .....tarihinde meydana gelen kaza nedeniyle davacının kusurunun bulunup bulunmadığı, davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybı, aracın önceki hali ile tamirinde orjinal parça kullanılıp kullanılmadığı buna bağlı olarak fark bedel ile aracın onarımda iken geçen sürede ikame araç bedelinin tespiti ve tahsili istemine ilişkin olduğu anlaşılmıştır. Trafik sigortası motorlu bir aracın, karayolunda işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan üçüncü kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahillinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan sorumluluk sigortasıdır. Trafik sigortacısının sorumluluğu işletenin sorumluluğu oranında olup yine bu sorumluluğun sınırı KTK’nun 92 nci maddesinde belirlenmiştir. Dava tarihinde yürürlükte olan, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “işletenlerin, bu kanunun 85/1.maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”, aynı yasanın 85/1.maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiş, 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın amacı A.1 maddesinde “Karayolları Trafik Kanunu uyarınca motorlu araç işletenlerine yüklenen hukuki sorumluluk için düzenlenen Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasına yönelik ilgililerinin hak ve yükümlülüklerine ilişkin usul ve esasların düzenlenmesidir.” şeklinde belirlenmiştir. Sigortanın kapsamı ise genel şartlar A.3. maddesinde “sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır.” şeklinde düzenlenmiştir. Trafik kazası neticesinde oluşan değer kaybı "gerçek zarar" olduğundan, zarar TBK hükümlerince ve Yargıtay tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde belirlenmelidir. Anayasa Mahkemesi’nin 17/7/2020 tarihli ve 2019/40 E., 2020/40 K. sayılı Kararı ile, 2918 Sayılı Yasanın 90. Maddesinin birinci cümlesinde yer alan “…ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresinin ve ikinci cümlesinde yer alan “…ve genel şartlarda…” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmiş olması, Anayasa Mahkemesi kararlarının, devam eden uyuşmazlıklar açısından uygulanacak olması karşısında, hesaplamanın ZMMS Genel Şartları ekindeki hesaplama yöntemine göre yapılamayacağından, bu nedenle öncelikle değer azalması veya değer kaybının belirlenmesinde dikkate alınması gereken ölçütler her olayın somut özelliğine göre değişebilecek ise de aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı) hususları değer kaybında göz önüne alınmalı, aracın hasarsız hali ile onarıldıktan sonraki değer arasındaki fark bilirkişi tarafından değerlendirilerek, değer kaybı olup olmadığı belirlenmelidir (Ankara BAM 26. H.D.-26/05/2022 tarih,2020/120 E.-2022/1380 K.). İkame araç bedeli hesaplanırken ise aracın makul onarım süresinin belirlenmesi akabinde kazalı araca ikame günlük ortalama rayiç kiralama bedeli ile çarpılması yöntemine göre bu tazminat miktarında belirleme yapılmalıdır. Tüm bu yasal düzenlemeler ve somut olay birlikte değerlendirildiğinde; .....plakalı aracın davalı sigorta şirketinde ZMMS sigortacısı olduğu, davalı .....malik olduğu ve işleten sıfatı ile sorumluluğunun bulunduğu, davalı .....ise sürücülüğünü yaptığı aracın .....tarihinde kaza tespit tutanağı ile belirlendiği üzere, .....plakalı araç sürücüsü .....istikametinde giderken .....plakalı aracın kendi aracının sağ kapı ve lastiğine çarpması ile araç hakimiyetini kaybederek karşı yönden gelen davacıya ait .....plakalı aracın sol tarafına çarptığı ve kazanın bu oluşuna taraflarca itiraz edilmediği; bu oluşa göre de davacıya ise kusur izafe edilecek herhangi bir eylemin bulunmadığına kanaat getirilmiş olduğu; kaza nedeniyle davacı aracında 70.000,00 TL değer kaybı ve 5 günlük ikame araç bedelinin 10.000TL olacağı, davalı sigorta şirketinin ibraz ettiği hasar dosyası incelendiğinde Tevadi kaportaya 14.042,00TL ödeme yapıldığı, .....hizmetlerine 2.626,17 TL ödeme yapıldığı, .....Otomotiv'e ise 52.946,31TL ve .....tarihinde 30.385,52TL ödeme yapıldığı, sigorta poliçesinin teminat kapsamı ile limiti dikkate alındığında davalı sigorta şirketinin kaza tarihi itibari ile limitinin 100.000TL olduğu ve limitinin yapılan ödemeler nedeni ile tüketildiği, davacının davaya konu edilen değer kaybı talebinin yapılan ödeme mahsup edildiğinde 39.614,48TL limitin kaldığı ve miktardan davalı işleten ve sürücünün bakiye değer kaybı miktardan sorumlu olduğu, ikame araç bedelinden de davalı işleten ve sürücünün sorumlu olduğu anlaşılmakla talep doğrultusunda davanın kısmen kabulü gerekmiştir. Orjinal bedel farkı bakımından talebin ise ispatlanamamış olduğu anlaşılmakla bu talep yönünden davanın reddine karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklanın nedenlerle; 1-DAVANIN KISMEN KABUL KISMEN REDDİ İLE; A) Davacının değer kaybı tazminatı talebi bakımından 39.614,48TL'ye kaza tarihi 23/11/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı .....ile .....müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, - Davalı sigorta şirketi yönünden ise teminat limiti tükenmekle davanın reddine, B) Davacının orjinal parça bedel farkı talebinin reddine, C) Davacının araç mahrumiyet bedeline yönelik talebinin kabulü ile 10.000TL'ye kaza tarihi 23/11/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı .....ile .....müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, 2- Kabul edilen bedel üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 3.389,16 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 269,85 TL harcın ve 855,00TL tamamlama harcının düşümü ile eksik kalan 2.264,31 TL harcın davalı .....ile .....müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irad KAYDINA, 3-Davacı tarafından yatırılan 269,85 TL peşin harç, 269,85 TL başvuru harcı ve 855,00TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 1.394,70‬TL harcın davalı .....ile .....müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 4- Davacı tarafından yapılan tebligat ve posta gideri 1.052,75TL ve bilirkişi ücreti 2.200TL olmak üzere toplam 3.252,75TL yargılama giderinin davalı .....ile .....müştereken ve müteselsilen tahsili davacıya verilmesine, 5-Davalıların karşıladığı yargılama giderleri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, 6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/2 maddesi uyarınca hesaplanan 17.900,00TL vekâlet ücretinin davalı .....ile .....müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE, 7- 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği Adalet Bakanlığı tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen iki taraf için iki saatlik ücret tutarı karşılığı olan 3.200,00-TL arabulucu ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına, 8-Davacı tarafça yargılama esnasında depo edilen gider avansından bakiye kalan tutarın kesinleştiğinde ve talep halinde HMK m. 333 ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yönetmeliği'nin m. 47(1) hükümleri uyarınca ilgisine İADESİNE, Dair davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda verilen karara karşı, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun İstinafa ilişkin hükümleri doğrultusunda, kararın tebliğ tarihinden itibaren iki (2) haftalık süre içerisinde (HMK'nın 345. maddesi), mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak (HMK'nın 343. maddesi) ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamen ödemek (HMK'nın 344. maddesi) suretiyle, Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı. Katip Hakim