İlk Derece Mahkemesi 2018/1227 E. 2020/321 K.

T.C. İSTANBUL 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2023/761 Esas KARAR NO : 2025/55 DAVA : İstirdat (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) DAVA TARİHİ : 21/11/2023 KARAR TARİHİ : 27/01/2025 Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı Vekilinin Mahkememize Tevzi Edilen Dava Dilekçesinde Özetle; Müvekkilinin lehtar olarak hamili olduğu ... seri nolu çekin müvekkili tarafından, ... Kargo'nun ... Şubesi'nden ... kargo takip nolu ve ... ... seri nosuna kayıtlı olarak; "... Mh. ... Sk. Kapı No: .../İSTANBUL" adresinde kain ... ... isimli firmaya kargolandığını ve çekin kargodayken çalındığını, teslim tutanağında teslim alanın ... isimli bir firma olduğunun görüldüğünü, mezkur çek ve diğer çekler için ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/... E. sayılı dosyası ile çek iptali davası açıldığını ve çeklere ödeme yasağı konulduğunu, ... seri nolu çekin ... San. ve Tic. A.Ş. Şirketi'nce ele geçirildiğini, ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/... E. sayılı dosyası kapsamında işbu davanın açıldığını, müvekkilinin mezkur çekte görünen ciro silsilesinde yer alan firmaları/şahısları tanımadığını, müvekkili tarafından çeklerin cirantalarına ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2023/... sayılı dosyası ile suç duyurusunda bulunulduğunu, çalınan çeklerin cirantalarının kendi aralarında ciro silsilesi yaratarak haksız icra başlattıklarını, diğer yandan çalınan ... seri nolu çeki de işbu firmaların kendi aralarında ciro ettiğini ve taraflarınca ... İcra Dairesi'nin 2023/... Esas sayılı dosyası ile kambiyo takibi başlattıklarını, söz konusu takibin ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/... E. sayılı dosyası ile tedbir kararıyla durdurulduğunu, davalı dahil olmak üzere ... seri nolu çekin de kendi aralarında ciro edildiğini ve bu çeki de ...Alacakları İcra Dairesi'nin 2023/... E. sayılı dosyası ile kambiyo takibine konu ettiklerini, işbu çekin iadesi için de ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/... E. Sayılı dosyası ile istirdat davası açıldığını, yine ... seri nolu ... San. ve Tic. A.Ş. Şirketi'nce ele geçirilen çeke ilişkin .... İcra Dairesi'nin 2023/... E. Sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, işbu çekin iadesi için de istirdat davası açıldığını, yine ... seri nolu çekin ... San. Ve Tic. A.Ş. Şirketi tarafınca ele geçirildiğini ve ... İcra Dairesi'nin 2023/... Es sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, işbu çekin iadesi için de ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/... E. sayılı dosyası ile istirdat davası görüldüğünü, son olarak ciranta olarak adı geçen aynı firmaların/şahısların aynı kargo firmasından ya da kargo firması ile işbirliği içinde ele geçirdiklerini, taraflarınca bu kişiler hakkında ... Cumhuriyet Savcılığı'nın 2022/... S. Sayılı dosyası ile soruşturma yürütüldüğünü iddia ederek; ... seri nolu çekin son yetkili hamilinin müvekkil şirket olduğunun tespitini ve iadesini, davalının aleyhine %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf tahmilini talep ve dava etmiştir. Davalıya usulüne uygun tebligat yapılmış olup, davalı davaya cevap vermeyerek Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 128. maddesi uyarınca tüm iddiaları inkar etmiş sayılmıştır. Mali Müşavir Bilirkişinin 07.09.2024 Tarihli Raporunda Özetle; "Davalı tarafça incelemeye ibraz edilen 2022-2023 yıllarına ait yasal defterlere ilişkin tasdikle ilgili yükümlülüklerin yasal süresinde yerine getirildiği ve kendi lehine delil olma özelliğine sahip olduğu, davalı ve dava dışı ciranta firmalar tarafından yasal defterlerin incelemeye ibraz edilmediği, bu nedenle tarafların yasal defterleri üzerinde dava konusu olaylar yönünden inceleme yapılamadığı, dava konusu ... Bankası ... Şubesi, ... seri nolu, 60.000,00 TL bedelli, 30.07.2023 vade tarihli çekin ciro silsilesinin ve ticari ilişki durumlarının aşağıdaki gibi olduğu; a) Dava konusu çekin ... ... tarafından keşide edildiği, söz konusu çekin davacı ... San. ve Tic. Ltd. Şti. firmasına keşide edilerek gönderildiği, (Tarafların arasında Ticari İlişki Vardır) b) Dava konusu çekin davacı tarafından ciro edilmeden ... ... isimli firmaya kargolandığı ve çekin kargoda iken çalındığının dava dilekçesinde belirtildiği, (Tarafların arasında Ticari İlişki olduğu ancak Dava konusu çekin ... ...a gönderildiğine dair ticari defterlerde kayıt olmadığı, davacının çeki yollarken ciro etmediği görülmüştür. c) Dava konusu çekin ... ... tarafından dava dışı ... Su Artma Sistemleri Tekstil Kagitilk Ltd. Sti.'ye ciro edildiği, (Tarafların arasında ticari ilişkinin olmadığı, firmanın ticari faliyetinin olmadığı görülmüştür.) d) Dava konusu çekin ... Ltd. Sti. tarafından dava dışı ...Ldt. Şti'ye ciro edildiği, (Tarafların arasında ticari ilişkinin olmadığı firmanın Ba-Bs bildirimlerinden görülmüştür.) e) Dava konusu çekin ... Ltd. Şti. tarafından dava dışı ... A.Ş’ye ciro edildiği, (Tarafların arasında ticari ilişkinin olmadığı görülmüştür.) f) Dava konusu ... Tic. A.Ş. tarafından davalı ... San. Ve Tic. A.Ş.’ne ciro edildiği, (Tarafların arasında ticari ilişkinin olduğu Ba-Bs bildirimlerinden görülmüştür.) ticari ilişki bulunup bulunmadığı, ilk cirantanın ve son yetkili hamilin davacı olması gerekip gerekmediği, bunun mali kayıtlardan okunup okunmadığı, çekteki ciro silsilesi kapsamında dayanak fatura ve gerçek bir ticari ilişki bulunup bulunmadığı, vergi dairesine davalı tarafça sunulan faturanın bildirilip bildirilmediği, davaya konu çeke dayalı alacakların sahih fatura ile tevsik edilip edilmediği, cirantalar arasında hukuki veya fili bir bağ bulunup bulunmadığı hususlarında dava taraflar ve dava dişi şirketlerin ticari defter ve kayıtlarının SMM bilirkişi dava konusu çekte ilk cirantanın davacı şirket olmadığı, davacı şirketin çekte cirosunun bulunmadığı, çekte yetkili hamilin davacı olup olmadığı hususunun mahkemenin takdirinde olduğu, çekteki ciro silsilesi kapsamında ilk cirodan başlayarak dayanak fatura ve gerçek bir ticari ilişkinin son ciroya kadar bulunmadığının dava dışı ciranta firmaların vergi dairelerinden gelen Ba-Bs bildirimlerinden tespit edildiği, ilk cirodan itibaren cirantalar arasında gerçek bir ticari alim satım olmadığı kanaatine varıldığı, cirantalar arasında hukuki veya fili bir bağ bulunmadığı," görüş ve kanaatine varılmıştır. DELİLLER: -... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2022/... S. sayılı dosyası -... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/... E. sayılı dosyası -... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/... E. sayılı dosyası -... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin; 2023/..., 2023/..., 2022/..., 2023/..., 2023/..., 2023/... E. sayılı dosyaları -... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin; 2023/..., 2022/..., 2023/..., 2023/... 2023/... ve 2024/... E. Sayılı dosyaları -... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/... E. Sayılı dosyası -... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/... E. Sayılı dosyası -... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/... E. Sayılı dosyası -... İcra Dairesi'nin 2023/... E. sayılı dosyası -.... İcra Dairesinin 2023/... E. sayılı dosyası -.... İcra Dairesi'nin 2023/... E. sayılı dosyası -... İcra Dairesi'nin 2023/... E. sayılı dosyası -... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2023/... S. Sayılı dosyası -... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2023/... sayılı dosyası -Davacının 2022-2023 yıllarına ait ticari defter ve kayıtları -... Vergi Dairesi Başkanlığı'ndan gelen davacıya ait BA/BS formlarını içerir müzekkere cevabı -... Vergi Dairesi Müdürlüğü'den gelen davalıya ait BA/BS formlarını içerir müzekkere cevabı -...Vergi Dairesi Müdürlüğü'den gelen ... Şirketi'ne ait BA/BS formlarını içerir müzekkere cevabı -... Vergi Dairesi Müdürlüğü'den gelen ... Şirketi'ne ait BA/BS formlarını içerir müzekkere cevabı -... Alacakları İcra Dairesi'nin 2023/... E. sayılı dosyası -... Kargo'dan gelen kargo bilgilerine ilişkin müzekkere cevabı -... Bankası'ndan gelen ... seri numaralı çekin ibrazına ilişkin müzekkere cevabı -... Bankası'ndan gelen ... seri numaralı çek bilgilerine ilişkin müzekkere cevabı -... 'nden gelen ... Şirketi'nin ticaret sicil kayıtlarını içerir müzekkere cevabı -...'nden gelen ...'e ait kayıtlarını içerir müzekkere cevabı - ... Başkanlığı'ndan gelen ... isimli firmanın kaydının bulunamadığını bildirir müzekkere cevabı -Bilirkişi raporu -Tarafların beyan ve dilekçeleri DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE Dava, hukuksal niteliği itibariyle, TTK'nın 792. maddesi uyarınca rıza hilafına elden çıkan çekin davalı son hamilin ağır kusurlu olduğu iddiası ile istirdatı istemine ilişkindir. Uyuşmazlığın dava konusu ... Bankası ... Şubesi'ne ait ... seri numaralı, keşide yeri ..., keşide tarihi 30/05/2023, Keşidecisi ... ... olan, hamiline yazılı, 60.000,00-TL bedelli çekin istirdadı isteminden kaynaklandığı anlaşılmıştır. Dava konusu çek hamiline yazılı olup ilk cirantası ... ...'dır. Bu cirantadan sonra dava dışı ..., ..., ... adlı şirketler ciranta ve son olarak davalı şirket hamil konumunda olup takip eden cirolarla çek elde edilmiştir. Dava konusu çek üzerinde davacının adı geçmemektedir. Davacı, çekin hamili olduğunu, dava dışı ... ... isimli işletmeye kargo yoluyla gönderildiğini, kargo aşamasında iken hırsızlandığını ve bu suretle davalının eline geçtiğini, davalı hakkında aynı ciro silsilesini takip eden birçok hırsızlık soruşturmasının bulunduğunu, organizasyonel birliktelik nedeniyle çekin iade edilmesi gerektiğini belirtmektedir. Davacının bildirdiği ... Kargo'dan gönderi akıbetleri sorulmuş, ancak alıcısı sabit olmasına rağmen dava dışı ... ... isimli işletmeye gönderilen kargonun teslim edildiğine dair kayıt bildirilememiş, herhangi bir ayırt edici unvanı bulunmayan ... adlı işletmeye teslim edildiği belirtilmiştir. Kargo yoluyla gönderilen birçok kıymetli evrakın aynı kaderi paylaştığı davacı tarafından dile getirilmiş ve bu yöndeki dosyalar celp edilmiştir. Kıymetli evrak illetten mücerret ise de suç soruşturmasına konu edilen iddiaların hayatın olağan akışında değerlendirilmesi gerekmektedir. Bu kapsamda çek ciro silsilesini teyit edecek ve dava dışı cirantaları da kapsayacak şekilde mali bilirkişiden rapor alınmıştır. Alınan rapora göre davacının dava konusu çeki keşideci ... ...'dan edindiği, buna dair defter kayıtlarının ticari ilişkiyi tevsik eder şekilde bulunduğu, dolayısıyla davacının yetkili hamil konumunda olup bu davayı açma hakkının bulunduğu anlaşılmıştır. Yine çek, ilk aşamada lehtar dava dışı ... ... tarafından ... adlı şirkete ciro edilmiş gibi görünse de bu şirketin ticari bir faaliyeti bulunmadığının Vergi Dairesi yazı cevabından anlaşıldığı, ... ... adlı bir kişinin ise gerçekte var olup olmadığına dair de bir dayanak bulunmadığı, herhangi bir bilgi içermeyen cironun vasıfsız olduğu, ... adlı şirket faaliyetinin 2021 yılında terkin edildiği, çekin basım tarihinin ise 2022 yılı olduğu, aynı şekilde ... ve ... şirketleri arasında da ticari ilişkiyi gösterir herhangi bir kayıt, ba/bs uyumluluğu ve fatura hareketliliğine rastlanmadığı, benzer uyuşmazlıkta Mahkememiz ayrı bir dosyasına gelen yazı cevabından ... adlı şirketin de vergi dairesi kayıtlarının 06/06/2016 ve 30/11/2017 tarihleri arasında bulunup en son bu tarihte re'sen terkin gördüğü, ..., ... ve ... adlı şirketlerin ciro silsilesinin kayıtlardan izlenemediği, sahih fatura ve ticari ilişkilerinin dosyaya yansımadığı gibi faaliyet halinde olmadıklarına dair kayıtların bulunduğu, mali bilirkişi tarafından da ticari ilişkinin sahih olmadığına dair kanaatin bildirildiği görülmüştür. Aynı ciro silsileli çeklerin davalıda toplanması, önceki ilişkilerin kaynağının bilinmemesi, açıklanamayan kaynağın araştırılmaması, ticari ilişki kurulmaksızın çek iktisap edilmesi, çeklerin kendisinden önceki cirantalar nezdinde karşılığının bulunmadığına dair orta derecede bir tacir olarak şüphe ile hareket etmesi gerekliliğine rağmen yeterli basireti göstermeyen davalının hırsızlık suçlarına konu çok sayıda çeki elinde bulundurması nedeniyle başlatılan ceza soruşturmalarının bulunduğu ve birçok olayda hırsızlık yoluyla elden çıkan çekleri benzer cirantalardan ciro yoluyla devralıp son hamil olarak farklı kişi veya şirketler aleyhine icra takiplerine konu edildiği görülmüştür. Davacının beyan ve iddialarını destekleyecek şekilde birçok çekin aynı veya farklı cirantalar vasıtasıyla aynı gerekçelerle bir şekilde davalı uhdesinde toplanmasının, hepsinde de kargo hırsızlığına dair şikayetlerin ve soruşturmaların bulunmasının, bu şikayetlerin de kargo gönderi akıbetine dair cevabi yazılar ile desteklenmesinin hayatın olağan akışına uygun olmadığı (aynı yönde İstanbul BAM 12. HD., 2018/1227 E., 2020/321K., Yargıtay 11. HD., 2020/5570E., 2021/4450K), bu durumda davalının, keşidecileri ve lehdar-cirantaları farklı olan çok sayıda hırsızlık iddiasına konu çek üzerinde yeterli araştırma yapmadan iktisap etmesinde ağır kusurlu olduğu, buradaki kusurluluğunun dosya kapsamındaki delillerle ceza yargılaması beklenmeksizin de Mahkememizce tespit ve kanaat edilebileceği anlaşılmıştır. Bu nedenlerle davalı nezinde TTK'nın 792. maddesindeki şartlardan "ağır kusur" şartı oluştuğundan dava konusu çekin istirdatına dair davanın kabulüne karar verilmiştir. Kötü Niyet Tazminatı yönünden; Kötüniyet tazminatı İİK kapsamında düzenlenmiş olmakla çekin konu edildiği takip kapsamında davacının borçlu sıfatı bulunmamaktadır. Bunun yanında çek istirdatı davası için düzenlenen bir kötüniyet tazminatı da bulunmadığından yasal şartları oluşmayan kötüniyet tazminatı talebinin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Ayrıntılı Açıklandığı Üzere; 1-Davanın KABULÜ ile; dava konusu ... Bankası ... Şubesi'ne ait ... seri numaralı, keşide yeri ..., keşide tarihi 30/05/2023, Keşidecisi ... ... olan, hamiline yazılı, 60.000,00-TL bedelli çekin davalıdan istirdatı ile davacıya verilmesine, 2-Yasal şartlar oluşmadığından davacının kötüniyet tazminatı talebinin reddine, 3-Alınması gereken 4.098,6‬0-TL harcın, peşin alınan 1.024,65 -TL harçtan mahsubu ile bakiye kalan 3.073,95‬-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, 4-Davacı tarafından yatırılan 269,85-TL başvurma harcı ve 1.024,65-TL peşin harç olmak üzere toplam 1.294,5‬0-TL harç bedelinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 5-Davacı tarafından yapılan toplam 4.158,25-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 6-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 30.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, 8-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde resen ilgilisine iadesine, Dair, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süresi içerisinde ... Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu kabil olmak üzere verilen karar alenen okunup usulen anlatıldı. 27/01/2025 Katip ... Hakim ... e-imza e-imza