İlk Derece Mahkemesi 2016/20400 E. 2018/5505 K.

T.C. ANTALYA 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2023/684 KARAR NO : 2024/542 DAVA : Bankalarca Kullandırılan Ticari Kredilerden Ve Ticari Kredili Mevduatlardan Kaynaklanan Davalar (Menfi Tespit) DAVA TARİHİ : 13/10/2023 KARAR TARİHİ : 11/09/2024 Mahkememizde görülmekte olan Bankalarca Kullandırılan Ticari Kredilerden Ve Ticari Kredili Mevduatlardan Kaynaklanan Davalar (Menfi Tespit) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin dava dışı ...’tan ticari kredi kartı kullandığını, borcunun bir kısmını ödeyemediğinden dava dışı bankanın, Antalya ... İcra Dairesi’nin ... E. sayılı dosyası ile ... TL asıl alacak ve %30,24 yıllık sabit faiz oranından takip başlattığını, ...’ın alacağını ...’ye temlik ettiğini ve dava tarihi itibariyle müvekkilinin ... TL borçlu bulunduğunu, müvekkili adına kredi kartı borcu için yapılan takipte 5464 sayılı Kanunun 26/2. Maddesi gereği ve TCMB tebliğlerine göre değişen oranlarda faiz işletilmesi gerektiğini belirterek, konusunda uzman bir bilirkişiden rapor alınarak asıl alacak ve işlemiş faiz yönünden dava tarihi itibariyle fazlaya dair haklarının saklı kalması kaydıyla şimdilik ... TL borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekili, cevap dilekçesinde özetle; Kısmi menfi tespit davası açılamayacağından davacının talebinin açıklattırılarak harcın tamamlatılmasının, aksi halde davanın usul ve esastan reddinin gerektiğini, davacı borçlunun, ticari kredi kartı sözleşmesinde yer alan akdi ve temerrüt faiz oranlarını görerek ve kendi hür iradesi ile kabul ederek sözleşmeyi imzaladığını, lehine tesis edilen ticari kredi kartını dilediği gibi kullanan davacının borcunu ödememesi üzerine hakkında takip başlatılmasından sonra faiz oranlarına itiraz etmesinin açıkça davacının kötü niyetini ortaya koyduğunu, davacı tarafın, kısmi menfi tespit talebine yönelik iddialarını ispatlama noktasında borcunun bulunmadığına veyahut kısmi de olsa ödeme yaptığına ilişkin herhangi bir bilgi, belge, kanıt sunmadığını, soyut iddialarını somutlaştıramadığını, mahkemeyi yanıltmaya ve müvekkil şirketin alacağını geciktirmeye müteallik bu iddialara ilişkin davacı tarafın herhangi bir delil sunmadığını, davacının delillerinde ne banka kayıtlarına ne de bilirkişi deliline yer verdiğini belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Dava, menfi tespit davasıdır. Dava dilekçesindeki anlatım içeriği dikkate alındığında, talebin faize yönelik menfi tespit talebi olduğu anlaşılmaktadır. Gerçekte var olmayan bir borç ya da geçersiz bir hukuki ilişki nedeniyle icra takibine maruz kalması muhtemel olan veya icra takibine maruz kalan bir kimsenin (borçlunun) gerçekte borçlu bulunmadığını ispat için açacağı dava, menfi tespit olarak adlandırılmaktadır. Menfi tespit davasında amaç bir hukuki ilişkinin veya bir hakkın gerçekten mevcut olmadığının tespitine yöneliktir. Başka bir deyişle hukuki bir yarar bulunması koşuluyla sonuçta alacak-borç ilişkisi doğuracak bir durumun olmadığının tespiti amaçlanır. Menfi tespit davası, normal bir hukuk davası gibi açılır. Borçlu, itirazın kaldırılması sırasında tetkik merciinde (m. 68-68a) ileri sürüp ispat edemediği itiraz ve def’ilerini, menfi tespit davasında yeniden ileri sürebilir; çünkü itirazın kaldırılması kararı, menfi tespit davasında kesin hüküm teşkil etmez. Nitekim aynı ilkeler, T.C. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 17.03.2010 gün ve 2010/19-123 E. 2010/154 K; 07.12.2011 gün ve 2011/13-576 E. 2011/747 K sayılı kararında da vurgulanmıştır. (T.C. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu., 2011/19-622 esas, 2012/9karar, Tar. 18/01/2012) İlkesel olarak yargı kararlarına bakıldığında; Kısmi menfi tespit davası açılamaz. Böye bir durumda, mahkemece harcın tamamlattırılması gerekir.(Yargıtay 19. HD., 2016/20400 E., 2018/5505 K., 2012/8341 E, 2013/3997 K, 2015/14071 E, 2016/2564 K, 2015/7720 E, 2016/4845 K, 2016/7775 E, 2017/4600 K, 2016/14070 E, 2017/7936 K, 2016/19417 E, 2018/4868 K, 2017/2989 E, 2019/798 K sayılı emsal ilamları ve Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. HD., 2019/151 E, 2019/1938 K sayılı emsal ilamı) Ancak, somut olayda, talep faiz oranına ve dolayısıyla sonuç miktara ilişkin olduğundan kısmi dava açılmasında bir usulsüzlük yoktur. Menfi tespit davalarında tarafların haklılık durumunun dava tarihi itibariyle tespiti gerekir.(Yargıtay 19. HD., 2018/3676 E, 2020/106 K; 2017/3407 E, 2019/2006 K; 2014/20597 E, 2015/11667 K) İcra dosyası uyap üzerinden dosya arasına alınmıştır. Mahkememizce aşamalarda Yargıtay kararları da dikkate alınarak, delil ve belgeler toplanarak, bir bankacı bilirkişiden rapor alınmıştır. ... tarihli bankacı bilirkişi raporunda özetle; Dava dilekçesinde, icra takibine borcun ticari kredi kartından kaynaklandığı belirtilmekle birlikte, dosyaya sunulan belgeler üzerinde yaptığımız incelemeler neticesinde; davaya konu T.C. Antalya Genel İcra Dairesi ... E. (Eski esas: T.C. Antalya ... İcra Dairesi ... E.) sayılı icra takibi kapsamındaki borcun; ... tarafından ... müşteri no.lu ... firmasına tahsis edilmiş ... no.lu taksitli ticari kredi, ... no.lu ... kredi kartı ve ... no.lu ticari KMH hesabından kaynaklandığı, davacı ...’in Genel Kredi Sözleşmesini şirket yetkilisi ve müşterek borçlu müteselsil kefil sıfatıyla imzaladığının tespit edildiği; Dosyaya sunulan belgeler üzerinde yapılan incelemeler sonucunda; Banka tarafından, ... müşteri no.lu ... firmasına ... ... Şubesi tarafından ... tarihinde, %1,56 aylık akdi faiz oranından, ... no.lu, 24 ay vadeli (... – ...), ... TL taksitli, her ayın 12’si ödemeli ... TL’lik taksitli ticari kredi kullandırıldığı, ... Şubesine aktarılan kredinin numarasının ... olarak güncellendiği, Hesaba geçen kredi tutarı içerisinden tahsis ücreti ve poliçe prim tahsilatları yapıldıktan sonra kalan ... TL’nin ... TL’sinin iki parça halinde nakden çekildiği ve ... TL’si ile kredi kartı borcu ödendiği, Davacı ...’in kaşe üzerine şirket yetkilisi ve müşterek borçlu müteselsil kefil sıfatıyla ... tarihinde imzaladığı ... TL’lik Genel Kredi Sözleşmesi’nin ve ödeme planının müşteri imzası içermeyen sistem çıktısının dosyaya ibraz edildiği ; Banka tarafından, T.C. Antalya ... İcra Dairesi ... E. (Yeni Esas: T.C. Antalya Genel İcra Dairesi ... E. sayılı ilamsız takip dosyası ile borçlu firma ve kefiline; taksitli kredi, ... kart ve KMH borç toplamından oluşan ... TL asıl alacak ve ... TL toplam alacak bakiyesi üzerinden, taksitli ticari kredi ile ilgili ... TL’lik asıl alacağa %37,44 temerrüt faizi talebiyle ... tarihli takip talebi gönderildiğinin belirlendiği; Takip talebindeki %37,44’lük temerrüt faiz oranının akdi faiz oranının 2 katına tekabül ettiğinin belirlendiği; kat tarihinden itibaren temerrüt faizinin hesaplandığı;Dosyaya sunulan evraklar üzerinde yapılan incelemeler sonucunda; ... müşteri no.lu firmaya, ... no.lu ... TL limitli ... ... Kredi Kartının tahsis edildiğinin belirlendiği; kat tarihinden itibaren temerrüt faizinin hesaplandığı; Dosyaya sunulan hesap hareketleri üzerinde yapılan incelemeler sonucunda; ... no.lu vadesiz hesaba ... TL KMH limitinin tanımlandığının belirlendiği; kat tarihinden itibaren temerrüt faizinin hesaplandığı;Dosyaya sunulan sözleşmeler üzerinde yapılan incelemeler neticesinde; Taraflar arasında ... tarihli ... TL’lik GKS (Genel Kredi Sözleşmesi) tanzim edildiği, Sözleşmenin “Faiz, Komisyon, Masraf, Vergi, Resim, Harç ve Fonlar” ile ilgili ... maddesinde; “Banka bu sözleşme gereğince temerrüde düşen borç için temerrüdün gerçekleştiği tarihte yukarudaki şekilde hesaplanacak akdi faiz oranının iki katı oranında temerrüt faizi işletir.” bilgilendirmesinin yer aldığının belirlendiği; Tüm anlatılanlar ışığında sonuç olarak; Davaya konu kredilerin ticari nitelikli olması sebebiyle, Yargıtay içtihatları gereği, kat tarihi itibariyle faiz ve ferileri anaparaya kapitalize edilerek asıl alacak olarak talep edilebilecekken, sadece kat öncesi tahakkuk etmiş toplam BSMV tutarlarının eklenmesi suretiyle asıl alacak bakiyelerinin hesaplandığı ve ödeme emrinde asıl alacak olarak talep edildiği, Takip talebindeki ... TL'lik asıl alacağın; %30,24 faiz istenen ... TL'sinin ...TL'lik kısmının ... no.lu ticari KMH hesabından ve ... TL'lik kısmının ... no.lu ... kredi kartından kaynaklandığı, Bankanın takip talebinde; KMH ve ... Kart için TCMB’nin ilan ettiği azami gecikme faizi oranından (%30,24), Taksitli Ticari Kredi için ise ... uyarınca, uygulanan akdi faiz oranının 2 katı oranında (%37,44) temerrüt faizi talep edebileceği ; yapılan hesaplamada takipte kesinleşen miktara işleyen faizin ... TL olduğu, kapak hesabının ise raporda ... olarak belirtildiği; buna ilişkin olarak da, Takip talebinde, ... TL’lik taksitli ticari kredi asıl alacak bakiyesi için %37,44 oranından faiz talep edildiği halde İcra Dairesi kapak hesabında, asıl alacağın tamamı için %30,24 oranından faiz hesaplaması yapıldığının görüldüğü (... TL asıl alacak*... gün*%30,24/...=... TL); bu sebeple raporda hesaplanmış borç bakiyesinin kapak hesabından daha yüksek çıktığı ve “borçlu olunmayan tutar” negatif bakiye verdiğin, takip talebindeki faiz oranlarından hesaplama yapılması durumunda, takip sonrası faiz bakiyesi ... TL ve dolayısıyla borçlu olunmayan tutar bakiyesi ... TL olacağı belirtilmiştir. Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş,itirazlar/beyanlar alınmıştır. ... tarihli ek raporda özetle; kapak hesabındaki faiz oranının ... TL olduğu, olması gereken hesaplamanın ... TL olduğu belirtilmiştir. İcra dosya kapak hesabı, dosyamız içindedir ve kapak hesabında takipten sonra işleyen faiz miktarının ...TL olduğu belirtilmiştir. Bilirkişi raporunu hakim denetlemelidir. Öğretide Akyol, bilirkişi raporunun denetimi sadece hâkime ait bir görev değil; aynı zamanda taraflara ait bir haktır demektedir(AKYOL, Şener :Hukuk Usulünde Bilirkişilerle İlgili Bazı Problemler, Mukayeseli Hukukta Bilirkişilik Ve Sorunları, Yargıtay 125.Yıl Dönümü, s. 72 naklen). Hâkimin bilirkişinin uzmanlığı nedeniyle taşıdığı egemenliği kıracak araçları olduğu, bir yanlışın mutlaka geri döneceği ve özellikle böyle bir yanlışın müeyyidelendirileceği konularında bilirkişi inandırılmalı; böyle bir bilinç oluşturulmalıdır.“Hâkim kesinlikle ve mutlak olarak usulün egemeni olmalı; dosyaya, kendi sorumluluğunda girecek olan tanık beyanı gibi bilirkişi raporu gibi hususların adaleti saptıracak biçimlerde tezahürünü önleyecek tedbirleri almalı ve bu egemenliğini davanın sonuna kadar sürdürmelidir.” (Akyol s. 64-65 naklen). Bu hususlar doğrultusunda, bilirkişi kök ve ek raporlarının, hükme ve denetime elverişli, dosya kapsamına uygun olduğu kanaatine varılmıştır. Davacı talebini ıslah etmiş, ıslah dilekçesi davalıya tebliğ edilmiştir. Tüm dosya kapsamı, bilirkişi kök ve ek raporundaki tespitler, takip talebi ile bağlı kalınması hususları bir arada düşünülerek; Davanın kabulü ile; Davacının, davalıya, Antalya Genel İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasındaki takipten dolayı, icra müdürlüğünün ... tarihli üst yazısı ekindeki kapak hesabında takipte kesinleşen miktara işleyen faiz olarak belirtilen ... TL faizin ... TL'sinden (değişen azami faiz oranları gereği hesaplanan) borçlu olmadığının tespitine karar vermek gerekmiştir. Son olarak söylemek gerekir ki; 05/06/2024 tarih ve 32567 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Anayasa Mahkemesinin 01/02/2024 gün, 2023/110 esas ve 2024/35 karar sayılı ilamı ile ... şirketlerinin yargı harç muafiyeti sona ermiştir.(Harçtan muaf olunmadığına dair; Hukuk Genel Kurulunun 03.12.2008 tarihli ve 2008/12-715 E. - 2008/717 K.; Yargıtay 12 Hukuk Dairesinin 2023/3685 E - 2023/6300 K; Antalya BAM 13. HD, 2024/2009 E, 2024/135 K) HÜKÜM/Ayrıntısı gerekçeli kararda açıklandığı üzere; 1-Davanın KABULÜ İLE; Davacının, davalıya, Antalya Genel İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasındaki takipten dolayı, icra müdürlüğünün ... tarihli üst yazısı ekindeki kapak hesabında takipte kesinleşen miktara işleyen faiz olarak belirtilen ... TL faizin ... TL'sinden (değişen azami faiz oranları gereği hesaplanan) BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE, 2-Davacı tarafça başlangıçta yatırılan ... TL başvurma harcının mahsubu ile hazineye gelir kaydına, 3-Davacı tarafça başlangıçta yatırılan ... TL peşin harç ve aşamalarda yatan ... TL ıslah harcı toplamı ...TL'nin mahsubu ile hazineye gelir kaydına, hüküm gereği alınması gerekli bakiye kalan ... TL'nin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, 4-492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 28. maddesi gereğince; bakiye harcın, kararın tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenmesi gerektiğinden, kararın tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenmeyen harç için -kanunen belirlenen sınır göz önünde tutularak- "harç tahsil müzekkeresi" yazılmasına, bakiye karar ve ilam harcının ödenmemiş olmasının, hükmün tebliğe çıkarılmasına, takibe konulmasına ve kanun yollarına başvurulmasına engel teşkil etmeyeceğinin bu şekilde hükümde belirtilmesine, 5-Davacı tarafça yatırılan ve mahsup edilen toplamda ... TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 6-Davacı tarafça dosyada yapılan ve mahkememizce uyap sisteminden kontrol edilen (denetime elverişlilik açısından, uyap ekranında harç-masraf bölümü altında tahsilat reddiyat bilgileri başlığının içeriğinde masraflar açıkça yazmaktadır) posta-tebligat-bilirkişi ücreti gideri toplamı ... TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 7-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/13 ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26/2. Maddeleri, 6100 sayılı HMK 297/1-ç, 326.maddeleri uyarınca, arabuluculuk faaliyeti sonunda tarafların anlaşamamaları halinde iki saatlik ücret tutarı tarifenin birinci kısmına göre ileride haksız çıkan taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden ödeneceği öngörüldüğünden; ... TL'nin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, 8-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden; ... TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 9-Davacı tarafça yatan gider avansından harcanmayan kısmın hüküm kesinleştiğinde UYAP üzerinden kontrolü de sağlanarak davacı tarafa iadesine, Dair, davacı vekili ... ve davalı vekili ...'in yüzüne karşı kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.11/09/2024 Katip ... Hakim ... ¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır