İlk Derece Mahkemesi 2016/1234 E. 2019/623 K.

T.C. BURSA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : 2016 KARAR NO : 2019

HAKİM : ... ... KATİP : ... ...

DAVACI : ... - ... VEKİLLERİ : Av. . Av. . DAVALI : ... - ... ... VEKİLLERİ : Av. . Av. ... - DAVA : İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 28/09/2016 KARAR TARİHİ : 21/05/2019 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 26/06/2019

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ...Mimarlık İnşaat Mühendislik Mobilya Makina San. ve Tic. Ltd. Şti. ile davalı ... Otelcilik ve Turizm İnşaat San. Ve Tic. Ltd. Şti. arasında Bursa, inegöl, Mobilya Kent Toplu İşyeri Kompleksinde yapılacak 4 Yıldızlı Otel Projesi ile ilgili olarak 04.02.2014 tarihli Proje Hizmetleri Sözleşmesi imzalandığını, müvekkili şirketin mezkur sözleşme gereğince, üzerine düşen tüm yükümlülüklerini sözleşmeye uygun olarak, süresi içerisinde eksiksiz bir şekilde yerine getirdiğini ve sözleşme konusu işi davalıya teslim ettiğini, müvekkili tarafından yine sözleşme gereğince muhtelif tarihlerde kontrolörlük hizmetleri de verildiğini, İşin Bedeli ve Ödemeler başlıklı 3. Maddede, sözleşme bedeli KDV hariç 225.000,00 TL olarak belirlendiğini, yine aynı maddenin devamında sözleşme bedelinin ödeme şekli ve süresinin de hüküm altına alındığını, davalı taraf, işbu maddedeki yükümlülüklerine uymamış, sözleşme bedeli ile kontrolörlük hizmet bedelini süresinde ve tam olarak ödemediğini, davalı tarafça sözleşme bedeline istinaden bugüne kadar sadece 175,000,00 Tl ödeme yapıldığını, davalı tarafın sözleşme bedelinden bakiye kalan KDV hariç 50.000,00 TL borcunu kendisine yapılan tüm yapılı ve sözlü ihtarlara rağmen ödemediğini, müvekkili şirket tarafından, gecikmiş ödemelerin yapılması için davalıya en son Bursa 10. Noterliğinin 011348 Yevmiye no.iu ve 28,03.2016 tarihli ihtarname gönderilmiş ancak davalı taraf henüz herhangi bir ödeme yapmadığını, bunun üzerine borçlu aleyhinde Bursa 6. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı İcra dosyası ile icra takibi başlatıldığını, müvekkili şirket ile davalı-borçlu şirket arasındaki ticari ilişkinin varlığı hususunda taraflar arasında herhangi bir ihtilaf bulunmadığını, borçlu şirketin de her ne kadar takibe itiraz etmiş ise de takip dayanağı söileşmenin varlığına herhangi bir itirazda bulunmadığını, davalının ödemesi gereken sözleşme bedeli ile bu zamana kadar ödemiş olduğu tutarlar da taraflarca bilinmekte olup, borçlu şirketin itirazının haksız olduğu açıklamadan vareste olduğunu, davalı tarafın sözleşme gereği ödemesi gereken KDV hariç 50.947,92 TL borcunu ödemediğini, taraflar arasındaki ticari kayıtlar ile sabit olduğu üzere, davalının borca itirazları haksız ve kötü niyetli olduğunu, bu nedenle davalının icra takibine yapmış olduğu itirazının reddine, icra takibinin devamına, asıl alacağın %20'si oranından az olmamak kaydı ile icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP : Davalı vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket ile davacı şirket arasında 04/02/2014 tarihli Proje Hizmetleri Sözleşmesi imzalandığını, davacı şirket ile müvekkili şirket arasında imzalanan sözleşme uyarınca müvekkili şirket üzerine düşen tüm mali yükümlükleri yerine getirmesine karşın davacı şirket sözleşme uyarınca üzerine düşen yükümlükleri gereğince ifa etmediğini ve geç ifada bulunduğunu, sözleşmenin İşin süresi başlıklı 4. Maddesinde; "Mimari grup sözleşme imzasından sonra 13 ay içinde, oteli tüm detayları ile müşteri kabul edilecek şekilde tamamlayacaktır. Sözleşme tarihinde 15 gün sonra kesin mimari, 2 ay sonra üc boyutlular teslim edilecek; üç boyutluların onayından 2 ay sonra mimari projeler ve ihale şartnameleri kısaca sözleşmenin imzalanmasında 4 ay sonra bütün projeler teslim edilmiş olacaktır. Mimari grup işin başlaması ile birim fiyata dahil olarak is bitene kadar ayda en az 2 kere kontrollük hizmetini sağlayacaktır, Kontrollük hizmetleri için ayrıca bir bedel ödenmeyecektir. " şeklinde belirtildiğini, belirtildiği üzere davacı şirketin tüm projeleri en geç Haziran 2014 de tamamlaması gerekirken cevap dilekçesi ekinde sunmuş oldukları mail kayıtlan ve toplantı notlarından da anlaşılacağı üzere söz konusu projelerin müvekkili şirkete zamanında teslim edilmediğini, Haziran 2014 de tüm projelerin gönderilmesi gerekirken ; UyguIama projeleri ilk olarak Ekim 2014, Alçıpan projeleri Eylül 2014, Mekanik projeleri Eylül 2014 ve Duvar projeleri Ekim 2014'ün gönderildiğini, gönderilen bu projeler ilk projeler olup daha sonrasında tüm inşaat ve şantiyelerde olan bir değişim süreci ve küçük çapta revizyonlar gerçekleştirildiğini, hal böyle olunca tüm revizyonları ile en geç Haziran 2014 de tüm revizyonları ile tamamlanması gereken projeler zamanında tamamlanmamış ve müvekkili şirketin maddi zarara uğradığını, bu konuyla ilgili olarak davacı şirkete mail gönderildiğini, ancak davacı şirketten olumlu bir yanıt alınamadığını, otel inşaatında yapılacak işler mimarlık ofisinin hazırladığı proje doğrultusunda ilerlediğini, davacı mimarlık şirketinin projeleri geç teslim etmesi nedeniyle müvekkili şirketin inşaatında gecikmeler meydana geldiğini ve müvekkilinin maddi kayba uğradığını, ayrıca davacı şirket tarafından sözleşme uyarınca ayda en az 2 kere verilmesi gereken kontrollük hizmeti gereğince yerine getirilmediğini, davacı şirket Sözleşmenin projecinin sorumluluğu ve hizmetleri başlıklı 6. Maddesinde yer alan; " Proieci işveren ve proje müellifleri ile toplantılar yapıp koordineli çalışacaktır'.' uyarınca toplantılara katılması gerekirken müvekkil şirket ve diğer proje müellifleri ile yapılan toplantılara iştirak etmediğini, yine sözleşme uyarınca davacı şirket Spa bölümü ile ilgili projelerin yerinde ölçü alınarak işlenmesi ve müvekkili şirkete gönderilmesi gerekirken proje yerinde ölçü alınmadan ve 1,5 yıl gecikmeli olarak teslim ettiğini, bu gecikme nedeniyle müvekkili şirketin proje gönderilene kadar kendi nezdinde çalışan mimar vasıtasıyla çözüm bulup spa bölümünü tamamladığını, davacı şirketin iddialarının aksine müvekkilinin üzerine düşen tüm mali yükümlülükleri yerine getirdiğini, zira davacı şirket tarafından Bursa 6. İcra müdürlüğünün ... E sayılı dosyası ile 50.947,92 TL tutarlı icra takibine süresi içinde 27.06.2016 tarihinde herhangi bir borcu bulunmadığından itiraz edildiğini, müvekkil şirketin davacı şirkete herhangi bir borcu bulunmadığını, icra takibine ve söz konusu davaya konu edilen 50,000 TL değerindeki asıl alacakla ilgili olarak davacı şirket tarafından fatura tanzim edilip müvekkil şirkete gönderilmediğini, müvekkili şirketin davacı şirkete herhangi bir borcu bulunmadığını, bu nedenle açılan davanın reddine, kötü niyetli davacı aleyhine %20 oranından az olmamak kaydı ile kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir. HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLER VE GEREKÇE; Dava, itirazın iptali davası olup; yasal süresi içinde açılmıştır. Davacı vekili tarafından davalı şirket ile aralarında düzenledikleri imalat hizmet sözleşmesi kapsamında yapmış oldukları işler gereği bakiye hakediş bedeli ile ilgili olarak açmış oldukları icra takibine itirazın iptali davası olup; taraflar arasında davalı ... Otelcilik ve Turz. İnş. San ve Tic. Ltd. Şti.'ye ait Bursa İnegöl Mobilya Kent Toplu İş Yeri Kompleksinde yapılacak 4 yıldızlı otel projesi ile ilgili olarak 04/02/2014 tarihli proje hizmetleri sözleşmesinin imzalandığı, sözleşme bedelinin sözleşmenin 3.maddesine göre KDV hariç iş bedeli 225.000,00 TL olarak belirlendiği, davacı yanın ayrıca sözleşme kapsamında kontrollülük hizmetini yerine getireceğini, taraflar arasında kararlaştırıldığı, taraflar arasında işin sözleşmeye uygun olarak ve zamanında yerine getirilip getirilmediği, kontrollülük hizmetinin de aynı şekilde eksiksiz ve ayıpsız olarak yerine getirilip getirilmediği taraflar arasında ihtilaf konusu olup; davalı tarafça sözleşme bedeli için 175.000,00 TL ödendiği, bakiye 50.000,00 TL'nin ise ödenmediği nedeniyle davacı yanın bu bedeli de talep etmeye hakkının bulunup bulunmadığı uyuşmazlık mkonularını oluşturmaktadır. Bursa 6. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra dosyası dosyamız içerisine getirtilmiş, taraflar arasında düzenlenen 04/02/2014 tarihli proje hizmetleri sözleşmesi, yapılan işe ilişkin uygulama projeleri, taraflar arasında gerçekleştirilen toplantılara ilişkin tutanaklar, sözleşme kapsamında hazırlanan sözleşme konusu işe ilişkin projeler, görseller, renderler, fotoğraflar, projeye ait satın alma listeleri, ödeme belgeleri, ihtarname örnekleri, mail yazışmaları, taraf vekillerince ayrı ayrı dosyamız içerisine sunulmuş, yapılan ve sözleşmeye göre eksik bırakıldığı ya da ayıplı olduğu iddia olunan işlere ilişkin olarak davacı ve davalı tarafça gösterilen tanıklar ayrı ayrı dinlenmiş, bilahare işin yapıldığı mahal olan İnegöl Nöbetçi Asliye Hukuk ( Ticaret ) Mahkemesine talimat yazılarak; mahallnde keşif ve bilirkişi incelemesi yapılmak sureti ile davacının sözleşme ile yükümlendiği işi sözleşmeye, projeye ve eklerine uygun olarak yerine getirip getirmediği, işin yapımında gecikme olup olmadığı, eksik ve ayıplı ifa bulunup bulunmadığı hususları da irdelenilerek; yapılan işin tutar ve değeri, hakedişin neden ibaret olması gerektiği, davacıya yapılan ödemeler de dikkate alınarak var ise bakiye hakediş tutarının neden ibaret olacağı konularında bilirkişiden rapor aldırılması istenilmiş, mahallinde yapılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonnucunda talimat mahkemesince görevlendirilen İç Mimar Bilirkişi..., İnşaat Mühendisi Bilirkişi... Bilgi, SMM Bilirkişi Kemal Konu, Akademisyen Hukukçu Bilirkişi ... tarafından düzenlenen 09/07/2018 tarihli bilirkişi heyeti kök raporunda özetle; ''.... Tespit konusu taşınmaz Yeniceköy Mahallesi Mobilyacılar Caddesi No: 36 Posta Kodu: 16400 İnegöl / Bursa adresinde yer oteldir. Tarafların kendi aralarında 04.02.2014 tarihli iki nüsha olarak bir PROJE HİZMETLERİ SÖZLEŞMESİ düzenlemiştir. Dava dosyasında 12 sayfa olarak bir asıl sözleşme mevcut olduğu görülmüştür. Sözleşmenin ilgili maddeleri: 1.Sözleşme ekinde yapılacak olan imalatların ayrıntılı olarak belirtildiği, 2.Belirtilen işlerden kalan 50.000TL tutar olduğu belirtilmektedir. 3.İlave işlerin ayrıca fiyatlandınlacağı taraflarca karar altına alınmış. Keşif günü otelde yapılan İncelemede karşı tarafın yapması gerektiği halde teknik bilirkişilerce tespit edilen eksik, hatalı imalatların durumu; Yeri İmalat Durumu Düzeltilmesi İçin Yaptlmasi Gereken İşlemler Balo Solon Dekorasyon imalatları tamamlanmış olup alt yapı anlamında mekanik havalandırmanın mevcut kullanım durumlarında yetersiz ifade edilmiştir. Gerekli detayların incelenip mekanik alt yapıyı yapan firmanın teknik verilerinin kullanılan hacmi karşılayıp karşılamadığı teknik görüşünü almak gerekmektedir. Köşe odalar Otel işletmecisi köşeye bakan odalarda açılır kanat (pencere) bulunmadığını, bu sebepten ötürü temizlik yapılamadığını belirtmiştir, Mimari proje belirtilen uygulama detayına göre ve cephe giydirme işini üstlenen firmanın belirtilen odalara denk gelen odalarda pencere olup olmadığı tespiti yapılacaktır. Dekorasyon takibini yapan firmanın uhdesinde olmayan bir durumdur. Hamamlar için iç mimari proje ve uygulama detaylarının hazırlanmadığı işveren tarafından belirtilmiştir. ...firması gerekli detayı vermemiştir. Genel Uygulama olarak çalışan taşeron firmalar üzerinde, ...firması denetim ve kontrol hizmetlerinde yeterli ilgi ve alaka göstermediği görülmektedir. SMMM İncelemeleri: Davalıya ait defter ve bağlı kayıtların incelenmesi: ... OTELCİLİK Turizm İnşaat Sanayi ve Ticaret LTD. ŞTİ .İnegöl İlçesi Yeniceköy mahallesi Mobilya Caddesi No:36 adresinde Otel işletmesi işi yaptığı, 2015 yılında İstanbul Mecidiyeköy Vergi Dairesinde kayıtlı olduğu, 2016 tarihinde İnegöl Vergi Dairesinde tescilli yapıldığı ... sicil numarasında Kurumlar Vergisi mükellefi olduğu, yukarıda yazılı ticari defterlerin 213 Sayılı Vergi Usul Kanunun 224 ve 225. maddeleri ile 6762 Sayılı eski T.T, Kanunun 66. Maddesi ve 6102 Sayılı - Yeni T.T.Kanunun 64, Maddelerine göre açılış ve kapanış tasdiklerinin süresi içinde yapıldığı görülmüştür. Marion Otelin iç mimarisi ile ilgili sözleşme gereği ,320PL01 hesap kodunda kayıtlı muavin hesaba göre ...Mim.Müh. San. Tic. Ltd.Şt hesabına 30.06.2015 tarihinde 150.000.00 TL nakil yapıldığı, daha sonra 01.07.2016 tarihinde iş bankası hesabına 25.000.00 TL daha ödenerek toplamda 175.000.00 TL avans niteliğinde bir ödeme yapıldığı, yapılan ödemelere karşılık bir faturaya rastlanmadığı görülmüştür. 04.02.2014 tarihli imzalanan "proje hizmetleri sözleşmesine" göre işin süresi mimari, grup sözleşme imzasından 13 ay içinde, oteli tüm detayları ile birlikte kabul edilecek şekilde tamamlanacağı 4. Madde de belirtilmiş olup, işin tamamı bittikten sonra faturası kesilerek belirtilmiştir İşin bedeli KDV hariç 225.000,00 TL olup, KDV ödemesi, fatura kesim tarihinden sonra ki ayın 2S.inde ödeneceği açıklanmıştır. Taraflar arasında ücret mukabilinde mimari proje hazırlanması ve projenin uygulanmasının kontrol etme amacıyla eser sözleşmesi akdedilmiştir. Eser sözleşmesinden bahsedilebilmesi için yüklenicinin iş sahibi adına bedel karşılığında bir eser (sonuç) yaratacağı hususunda anlaşmış olmaları gerekmektedir Kural olarak bu sözleşme belirli bir biçime bağlı değildir. Eser sözleşmesi rızai bir sözleşme niteliği taşıdığı için iş görme sonucu üzerinde tarafların anlaşmış olmaları sözleşmenin kurulması için yeterlidir. Somut olayda da böyle bir sözleşmenin kurulmuş olduğu açıktır. Ayıplı ifa, ifa etmeme hallerinden birini oluşturur Yüklenici eser sözleşme konusunu ayıpsız bir biçimde gerçekleştirmelidir. Yüklenicinin ayıptan sorumlu tutulabilmesi için ise eserin tamamlanarak iş sahibine teslim edilmesi gereklidir. Eserin sözleşme ile belirlenen veya dürüstlük kuralına göre bulunması gereken nitelikleri taşımaması ayıp olarak nitelendirilmektedir Eserin kullanımına elverişliliği ortadan kaldıran ve normal olarak ondan yararlanılmasını engelleyen haller eserdeki eksiklik olarak ortaya çıkar. Ne var ki TBK. 476'da " Eserin ayıplı olması, yüklenicinin açıkça yaptığı ihtara karşın, işsahibinin vermiş olduğu talimattan doğmuş bulunur veya herhangi bir sebeple işsahibine yüklenebilecek olursa işsahibi eserin ayıplı olmasından doğan haklarını kullanamaz" denilmek suretiyle hükme bağlanmıştır. Bu maddede işsahibinin ayıptan doğan haklarının olumsuz şartı düzenlenmiştir. Buna göre eserin ayıplı olmasına işsahibinin kusuru neden olmuşsa, ayıptan doğan hakları tamamen veya kısmen ortadan kalkar Böyle bir durumda işsahibinin ortak kusuru söz konusudur TBK. 476, TBK. 52/l'in bir uygulamasından ibaret olup, işsahibinin kusuruyla ayıp arasında illiyet bağı varsa, ayıp işsahibinin ortak kusurundan ileri gelmişse, bu durum onun tazminat isteme hakkını etkileyebileceği gibi ayıptan doğan diğer haklarını da doğrudan doğruya etkiler. Ayıp dolayısıyla yüklenicinin sorumlu tutulabilmesi için ayıp iş sahibine yüklenilememelidir. Bir başka deyişle; ayıp, işsahibinin talimatından veya ona yüklenebilecek bir sebepten kaynaklanmalı; yüklenici aydınlatma ve uyarma borcunu yerine getirmeli; eserdeki ayıp ile işsahibinin talimatı veya kişisel kusuru arasında uygun illiyet bağı bulunmalıdır. Rapora esas dosyada, ilk bölümde teknik bilirkişilerin belirttiği ayıplar defi olarak usulüne uygun olarak ileri sürülmüştür Ancak bu ayıplar dolayısıyla kullanılabilecek haklar ve bundan kimin sorumlu olduğu noktasında dosya içerisinde buluna tanık ifadeleri, elektronik yazışmalar sayın mahkemece takdir edilerek bir kanaate varılabileceğini saygılarımla sunarız....'' şeklinde görüş ve kanaat bildirmişlerdir. Taraf vekillerinin itirazları ve dosya kapsamı irdelenilerek yeniden talimat mahkemesi bilirkişileri görevlendirilmek sureti ile mahkemece sorulan hususlarda aynı bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 22/10/2018 tarihli bilirkişi ek raporu ile; ''....Tespit konusu taşınmaz Yeniceköy Mahallesi Mobilyacılar Caddesi No: 36 Posta Kodu: 16400 İnegöl / Bursa adresinde yer oteldir. Tarafların kendi aralarında 04.02.2014 tarihli bir SÖZLEŞME düzenlemişler. Sözleşmenin tespit ile ilgili maddeleri: 1.Sözleşme ekinde yapılacak olan imalatların ayrıntılı olarak belirtildiği, 2.Belirtilen işlerden kalan 50.000TL tutar olduğu belirtilmektedir. 3.İşin süresi mimari grup sözleşme imzasından (04.02.2014) sonra 13 ay içerisinde otelin tüm detaylarıyla müşteri kabul edilecek şekilde tamamlayacaktır. Sözleşme tarihinden 15 gün sonra kesin mimari 2 ay sonra 3 boyutlular teslim edilecek. 3 boyutluların onayından 2 ay sonra mimari projeler ve ihale şartnameleri, kısaca sözleşmenin imzalanmasından 4 ay sonra bütün projeler teslim edilmiş olacaktır. Mimari grup işin başlamasıyla birim fiyata dahil olarak iş bitene kadar ayda en az 2 kere kontrollük hizmetini sağlayacaktır. Kontrollük hizmetleri için ayrıca bir bedel ödenmeyecektir. Belirtilen süreç içerisinde proje ve alt detaylarına ilişkin maliyet unsurundan da kaynaklı malzeme seçimi ilgili değişiklerden ötürü tespiti yapılamayan gecikmeler de oluşmuştur. 4.Davacı şirketin tüm projelerin taahhüt ettiği Haziran 2014 tarihinde teslim etmediği, eklerde sunulan toplantı tutanakları ve mail kayıtlarında görüldüğü üzere geç teslim edilmiştir. Uygulama projeleri, alçıpan ve mekanik, ilk olarak Eylül 2014,Duvar Eylül 2014, tarihinde teslim edilmiştir. 5.Spa (hamam) bölümünde davalı firma ellerine herhangi bir proje detayı ulaşmadığını belirtip kendi bünyelerinde çözüm ürettikleri ifade etmiştir, buna karşın davacı firma spa bölümüyle ilgili gerekli detayların teslim edildiğini belirtmiştir. Hamam bölümü ile ilgili söz konusu oluşabilecek imalat bedeli şözleşme tutarına istinaden yapılan görsel çalışma sayısına orantılandığında yaklaşık olarak 3500TL civarı bir bedel tekabül etmektedir. Yeri İmalat Durumu Düzeltilmesi İçin Yapılması Gereken İşlemler, Balo Salon Dekorasyon imalatları tamamlanmış olup alt yapı anlamında mekanik havalandırmanın kullanım durumlarında yetersiz kaldığı ifade edilmiştir Gerekli detayların incelenip mekanik alt yapıyı yapan firmanın teknik verilerinin kullanılan hacimde gereksinimi karşılayıp karşılamadığı teknik görüşünü almak gerekmektedir. Köşe odalar Otel işletmecisi köşeye bakan odalarda açılır kanat (pencere) bulunmadığını; bu sebepten ötürü temizlik yapılamadığını belirtmiştir Mimari proje belirtilen uygulama detayına göre ve cephe giydirme işini üstlenen firmanın uygulama projelerinde köşe odalarda pencere olup olmaması, davalı taraf ve cephe firması arasındaki bir durumdur. Hamam/Hamamlar için iç mimari proje ve uygulama detaylarının hazırlanmadığı işveren tarafından belirtilmiştir. ...firması gerekli detayı vermemiştir Yukarıda gerekli açıklama yapılmıştır. Genel Toplantı notlarına istinaden uygulamaları yapan taşeron firmalar üzerinde, davacı firmanın denetim ve kontrol hizmetlerinde yeterli ilgi ve alaka göstermediği görülmektedir. İşin proje teslim sürecinde oluşan gecikmelere ait sözleşmede herhangi bir cezai yaptırım bedeli bulunmamaktadır. Davalı firma proje teslim süreçleriyle ilgili gecikmeler olduğunu ve bu yüzden otelin açılışının geciktiğini belirtmiştir, buna karşın davacı taraf belli gecikmelerin proje detaylarmdaki değişikliklerden meydana geldiğini ifade etmiştir. Bu durumda oluşabilecek herhangi maddi manevi zararın tespiti tarafımızdan belirlenebilecek bir unsur değildir....'' şeklinde görüş bildirdikleri görülmüştür. Bu kez incelenen dosya kapsamına göre mahallinde yapılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen bilrikişi heyeti kök ve ek raporlarının yeterli teknik veriler ve incelemeleri içerir şekilde düzenlenmekle birlikte dosyanın çözümüne yeter davacı hakedişini gösterir ve kesin kanaat bildirir şekilde rapor düzenlenmediği ve tarafların itirazlarının da bu şekilde giderilemediği görülmekle; dosya kapsamına göre taraf vekillerinin itirazlarının değerlendirilmesi ve hüküm vermeye elverişli olacak şekilde bu kez Adli Bilirkişi Litesinden seçilecek 3 kişilik Mimar Bilrikişiden oluşacak heyete dosyanın tevdii ile aynı hususlarda rapor aldırılması yönünde oluşturulan ara karar gereği görevlendirilen İç Mimar Bilirkişi ..............., Yüksek Mimar Bilirkişi ................ ve Yüksek Mimar Bilirkişi .................... tarafından düzenlenen 10/04/2019 tarihli bilirkişi heyet raporu dosyamız içerisine sunulmuştur. 10/04/2019 tarihli Bilirkişi heyeti raporunda özetle; ''....Dava konusu uyuşmazlığın, Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan davacının bir ücret alacağının söz konusu olup olmadığı, alacağı var ise miktarının tespitine ilişkin olduğu anlaşılmaktadır. Bu kapsamda yapılan inceleme ve değerlendirmeler aşağıdaki gibidir: Davacı taraf İnegöl Marrion Hotel proje inşaatında kullanılmak üzere davalı tarafça iç mimari dekorasyon projesi sözleşmesi imzalandığını, bu proje karşılığı olarak da bedel ödemeyi taahhüt ettiğini ifade etmektedir. Dosya kapsamında yapılan incelemelerden anlaşıldığı üzere, dosyanın tarafları arasında iç mimari proje yapım işine ilişkin yazılı bir sözleşme bulunmaktadır. Taraflar arasındaki hukuki ilişkiyi ispatlamak üzere, davacı tarafça dosyaya sunulan üzere Davalı İşveren ... Otelcilik ve Davacı Projeci ...Mimarlık arasında imzalanan 04.02.2014 tarihli iş sözleşmesi incelenmiştir. Davacı taraf, huzurdaki davanın sözleşme hükümlerine dayalı bir alacak davası olduğunu, davalı taraf ise bunun ancak eser sözleşmesinden kaynaklanan bir alacak talebi olabileceğini ifade etmektedir. Sayın Mahkeme ise heyetimizden, taraflar arasında usulüne uygun proje iş sözleşmesine göre tam teslimin yapılıp yapılmadığının tespitini istemektedir. Eser sözleşmesi ise, TBK m.470 hükmünde düzenlendiği üzere, yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi, iş sahibinin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği sözleşme tipidir. Eser sözleşmesinde yüklenicinin eseri teslim borcu ile iş sahibinin ücret ödeme borcu, bu anlaşmanın niteliğinden çıkan sonuçlardır. Bu bakımından eser sözleşmesi ivazlı, rızai nitelikte, ani edimli ve tam iki tarafa borç yükleyen bir sözleşmedir. Eser sözleşmesinde tarafların asli edim yükümlülükleri ise yüklenicinin meydana getirmeyi borçlandığı eser borcu ile iş sahibinin ödemeyi üstlendiği bedel ödeme borcudur. Bu durumda objektif olarak tespiti mümkün olan, belirli bir maddi veya maddi olmayan sonucun meydana getirilmesi, eser sözleşmesinin konusunu oluşturabilecektir. Bir başka ifadeyle, eser sözleşmesinde sonuç taahhüdü söz konusu olmaktadır. Davacı taraf, yapmış olduğu proje karşılığında davalı tarafın bedel ödeme borcu altına girdiğini, fakat ödemediğini belirterek bu bedelin tahsilini talep etmektedir. Eser sözleşmesinde iş sahibinin bedel ödeme borcu asli yükümlülük iken, yapılan işe karşılık bedel istenilebilmesi için, yapılan işin, lehine iş yapılan kişiye bir menfaat sağlaması gerekir, yoksa bedel ödeme borcu söz konusu değildir. Bununla birlikte, davacının, projeleri yapıp teslim etme borcu altına girdiğini ve bu teslimi gerçekleştirdiğini ifade ettiği dikkate alındığında, sonuç taahhüdünde bulunduğu, bunun da ancak eser sözleşmesinde mümkün olduğu sonucuna ulaşılmaktadır. Bu halde, davacı taraf ve tanık beyanları ve dosyada yer alan bilgi ve belgeler doğrultusunda bir belirleme yapıldığında, davacının proje yapma ve teslim etme borcu altına girdiği yani sonuç taahhüdünde bulunduğu, davalı tarafın da bunun karşılığında bedel ödeme borcunu üstlendiği, bu yönde taraf iradelerinin uyuşmasıyla sözleşme ilişkisinin kurulduğu ve bu sözleşmenin de bir eser sözleşmesi olduğu söylenebilir. Tüm bu açıklamalar ışığında dava konusu olay değerlendirildiğinde; davalı tarafın, söz konusu projelerin davalı tarafından yapıldığını bildiği ve bu projeleri inşaat uygulamasında kullandığı, bir diğer deyişle, taraflar arasında söz konusu işin yerine getirilmesi hususunda anlaşma olduğu sonucuna varıldığında, somut uyuşmazlığın eser sözleşmesi hükümlerine göre değerlendirilmesi gerekir. Belirtmek gerekir ki, eser sözleşmesi, hüküm ve sonuç doğurması bakımından bir geçerlilik şekline de tabi değildir (TBK m.ll). Taraflar, iradelerini zımnen veya açık olarak, sözlü ya da yazılı beyan edebilirler. Bir diğer ifadeyle, sözleşmenin kurulabilmesi için öneri ya da kabulün örtülü olarak yapılabilmesi mümkündür (YAVUZ/ACAR/ÖZEN, s.540) Örtülü irade açıklamasıyla kurulmuş bir sözleşmenin varlığı durumunda, ücret, tarife üzerinden veya yapılan işin değerine ve yüklenicinin giderine göre belirlenecektir. Öyle ki, ücretin mutlaka bir sayı ile gösterilmesi zorunluluğu yoktur. Tarafların ücretin miktarı üzerinde anlaşamamaları halinde, eserin değeri ve yüklenicinin gideri göz önünde bulundurularak ücret tayin edilmesi gerekir. Eğer yapılan iş çeşidinden faaliyetler için mesleki birliklerin tespit ettiği bir ücret tarifesi varsa, TBK m.481 çerçevesindeki ücret tayininde bu tarife esas alınır (YA VUZ/ACAR/ÖZEN, s.540 ve 567). Mimari projenin teknik ve mali süreci bakımdan inceleme: Mimari açıdan iş sözleşmesinin tespiti konusunu 4 başlık halinde incelediğimizde; I-Süreç Açısından ; Davalı İşveren ... Otelcilik ve Davacı Projeci ...Mimarlık arasında 04.02.2014 tarihinde imzalanan sözleşmenin İşin Süresi başlıklı 4. Maddesinde; "Mimari grup sözleşme imzasından sonra 13 ay içinde oteli tüm detayları ile müşteri kabul edilecek şekilde tamamlayacaktır. Sözleşme tarihinden 15 gün sonra kesin mimari, 2 ay sonra üç boyutlular teslim edilecek, üç boyutluların onayından 2 ay sonra mimari projeler ve ihale şartnameleri kısaca sözleşmenin imzalanmasından 4 ay sonra bütün projeler teslim edilmiş olacaktır" denilmekte olup; Buna göre tüm projelerin son teslim tarihi olarak Haziran 2014'te teslim edilmiş olması gerekmektedir. Ancak ekte sunulan 28.04.2015 ve 20.05.2015 tarihli toplantı tutanakları, mail kayıtları (projelerin beklendiğine dair ifadeler yer almaktadır) ve CD'de yer alan projelerin antedleri dikkate alındığında (proje antedlerine göre 12. kat yerleşim projesi 07.11.2014 tarihinde; 12.kat revize yerleşim projesi 14.08.2015 tarihinde; Asansör Makine Dairesi 14.04.2015 tarihinde; 13. kat yerleşim projesi 09.05.2015 tarihinde; 13. kat tavan ve aydınlatma projesi 09.05.2015 tarihinde;l. bodrum SPA katı döşeme projesi 30.07.2015 (Ek-1) tarihinde teslim edildiği kabul edilmektedir) projelerin teslimlerinde gecikmeler yaşandığı anlaşılmaktadır. 24.01.2015 tarihli toplantı tutanağında "İş programında şu an için, 30-40 günlük gecikme tespit edildi. İleri zamanlarda farkın nasıl kapatılabileceği muhakeme edildi. Gecikmelere sebep olarak, proje detaylarının olmaması, alımların yavaş gerçekleşmesi, hava koşullarının olumsuz etkisi ve proje üzerinde yapılan değişiklikler üzerinde fikir birliğine varıldı" ifadesi yer almaktadır. Buna göre Davacı Projeci ...Mimarlık tarafından projelerin teslimlerinde gecikmeler yaşandığı ancak buna projelendirme sürecinde işverenin talep edebileceği revizyonların da etkisi olabileceği göz önünde bulundurulmalıdır. Davalı İşveren ... Otelcilik tarafından SPA kısmına ilişkin ihtiyaç duyulan detay projelerinin taraflarına ulaşmadığını belirtmektedir. Dosyadaki projeler incelenmiş olup SPA kısmına ilişkin detayların yer aldığı görülmüştür. (Ek-2a,2b) Proje Hizmetleri Sözleşmesi Açısından; Davalı İşveren ... Otelcilik tarafından klimalarda ısıtma sorununun mimari projeden kaynaklandığı iddia edilmiştir. Ancak bu sorun iç mimari projenin eksikliği veya kusuru olmayıp mekanik projenin detaylandırılmaması veya tamamlanmamasından kaynaklandığı anlaşılmaktadır. Davalı İşveren ... Otelcilik tarafından projede 2.katta bulunan balo salonuna yangın merdiveni yapılmadığı belirtilmiştir. Binaların Yangından Korunması Hakkındaki Yönetmelik Kapsamında Mimari Avan Proje aşamasında yangın kaçışlarına göre yangın merdivenleri çözülüp proje aşamasında gösterilmelidir. Sözleşme 7.6 Maddede "Mimari proje işveren tarafından hazırlanacaktır. Mimari projeyi içeren tüm revizyonlar Mimari Proje Müellifi tarafından yapılacaktır. İç mimari proje müellifi bu konuda sorumlu değildir" denilmektedir. Yangın yönetmeliğine göre binanın kaçışlarının düzenlenmesi Mimari Proje Müellifinin sorumluluğunda olup; iç mimarının herhangi bir kusuru ya da eksikliği sayılmaması gerekmektedir. Davalı İşveren ... Otelcilik tarafından otel lobisindeki tavan ve tabanın iz düşüm olarak çakışmadığı belirtilmiştir. Ancak dosyadaki otel lobisine ilişkin projeler incelendiğinde kusur sayılabilecek bir asimetri görülmemiştir. (Ek-3) d) Buna göre Sözleşme Madde 7.10 da " Eksik ve /veya yanlış verilen proje ve detayların, sahadaki uygulaması, aynı konsept ve malzemelere sadık kalarak işveren inisiyatifi ile yapılacaktır." denilmektedir. ProjeTeslimi Açısından ; Sözleşme eki şartnamede proje teslimlerinin gecikmesine ilişkin bir madde yer almadığı görülmüştür. Sözleşmede projelerin tesliminin gecikmesi halinde işverenin ihtarname çekerek sözleşmeyi iptal edebileceği belirtilmiştir. Ancak sözleşmede gecikme cezası hakkında bir yazılı bir karar da tespit edilememiştir. Sonuç olarak dosya bütünüyle incelendiğinde Davacı Projeci ...Mimarlık projeleri sözleşmeye uygun hazırladığı ancak projelerin teslim sürelerinde gecikmelerin yaşandığı görülmektedir. Projelerin geç teslim edilmesi konusu Sözleşmedeki maddeler yönüyle incelendiğinde; Mücbir Sebep başlıklı 10. Maddenin kapsamına girmediği görülmektedir. Sözleşmede Fesih başlıklı 15. Maddede "Projeci, bu sözleşme ve eklerinde belirtilen ve kendisine yüklenilen sorumluluklardan herhangi birini süresinde gereği gibi yerine getirmezse işverenin ihtarnamesi ile kendisine muayyen süre verilir. Bu süre ivedi durumlar dışında 5 günden az olamaz. Bu süre sözleşme süresini etkilemeyeceği gibi gecikme cezalarını önlemez." denilmektedir. Dosya incelendiğinde söz konusu projelerin geciktiğini belirten Davalı İşveren ... Otelcilik' in ihtarda bulunmadığı ve projelendirme sürecinin karşılıklı devam ettirildiği görülmektedir. Sözleşmede gecikme cezası uygulamasına ilişkin bir açıklama yer almamaktadır. Bu durum gecikme bedeli hesabı yapılmasını mümkün kılmamaktadır. Proje Bedeli ve Kontrollük Hizmeti Açısından; Sözleşmenin İşin Süresi başlıklı 4. Maddesinde "Mimari grup işin başlaması ile birim fiyata dahil olarak iş bitene kadar ayda en az 2 kere kontrollük hizmetini sağlayacaktır. Kontrollük hizmetleri için ayrıca bir bedel ödenmeyecektir" denmekte olup, İşin Bedeli ve Ödemeler başlıklı 3. Maddesinde; "25.000 TL sözleşme imzalanmasıyla birlikte nakit, 25.000 TL 28 Şubat 2014 tarihinde nakit, 25.000 TL 30 Mart 2014 tarihinde nakit, 25.000 TL 30 Nisan 2014 tarihinde nakit, 25.000 TL 30 Mayıs2014 tarihinde nakit, 100.000 TL kontrollük hizmeti verilecek olan 5 aylık süre zarfına eşit bölünüp aylık nakit ödenecektir." ifadesi yer almaktadır. İmzalı toplantı tutanakları incelendiğinde 27.12.2014,03.01.2015,07.01.2015 tarihlerinde ...mimarlık imzasıyla katılım sağlandığı görülmüştür. Davalı Şirket tarafından düzenlenen şantiye toplantılarında toplantıya esas konuların "Damga vergisi, Şantiye Temizliği ve Düzeni, SGK Girişleri" hakkında olduğu göz önüne alındığında, bu konuların Davacı Mimarlık Şirketini ilgilendirmediği gözükmektedir. Kaldı ki, işçi sayısının artırılması, çalışan işçilerin evraklarının tamamlanması, iş gücünün ve şantiye düzeninin aksaması, hava şartlarının iyi olmasına rağmen çalışanın olmaması gibi durumlar Davacı Mimarlık Şirketini ilgilendiren faktörler arasında yer almamaktadır. Aylık toplantılardan Aralık-Ocak-Şubat-Mart-Nisan ve sonrasında eklenen Mayıs toplantılarından sadece Aralık-Ocak toplantılarına katılım sağlandığı dikkate alındığında, iki aylık şantiye toplantısına katılımın sağlandığı anlaşılmaktadır. Nisan ve Mayıs ayı toplantılarında Moni Mimarlık çalışanı ...'in katılımının gerçekleştiği tutanaklardan tespit edilmiştir. Mayıs ayındaki toplantı tutanağında Davacı İç Mimarlık firmasından yetkililerin çağrıldığı belirtilerek iki kez kayıt altına alınmıştır. Sözleşmenin lO.Mücbir Sebep maddesinde her ne kadar işin ifasını güçleştirecek mücbir sebeplerin ortaya çıkması halinin bu durumu projeci derhal işverene yazılı olarak ihbar edecek ve işverence de uygun görülmesi durumunda işin süresine etkisi oranında geçen süre işin süresine ekleneceği hususu belirtilmişse de bu durumun 30 günden fazla süremeyeceği yazılı olarak kayıt altına alındığı ve işveren bu sözleşmeyi herhangi bir ihtar ve ihbara gerek kalmaksızın derhal fesh etme yetkisine sahip olduğu ve fesih veya sürenin uzatılmasına yönelik tüm yetkinin işverene ait olduğu ifadelerden açıkça anlaşılmaktadır. Belirtmek gerekir ki Davacı Projeci ...Mimarlık'ın 5 aylık süre zarfında ayda en az 2 kere vermesi gereken kontrollük hizmetinin (toplamda en az 10 kere) 100.000 TL ye tekabül ettiği kabul edildiğinde Davacı Projeci ...Mimarlık tarafından katılım sağlanılan toplantılara göre yapılan kontrollük hizmetlerinin sayısı belirlenerek bedel hesaplaması ile mahsuplaşma yapılabilir. Aralık ve Ocak ayı toplantıları baz alındığında iki aylık katılım sağlandığı kabul edilmektedir. Bu durumda kontrollük hizmetleri olarak şantiye toplantılarına katılım oranı % 40 esas alındığında; 100.000 x %40 = 40.000,00 TL ödenmesi gereken toplam tutar olacağı anlaşılmaktadır. Davalı tarafın ödemesi gereken toplam tutarın Proje Bedeli ile birlikte; 125.000 (Proje Bedeli) + 40.000 (Kontrollük Hizmeti) = 165.000 + KDV olarak ödenmesi gerektiği düşünülmektedir. Takdiri Sayın Mahkemenize ait olmak üzere, dosyada yapılan inceleme neticesinde oluşan görüş ve kanaatimiz aşağıda yer almaktadır. Dava dosyasında davacı taraf davaya konu iç mimari projeyi kendisinin yaptığını ve davalı taraf ile yapılan yazılı anlaşmaya istinaden teslim ettiğini belirtmiş ise de dosyada davacının davaya konu projenin davalı tarafa teslim ettiğine dair herhangi bir tutanağın olmadığı ancak uygulamaya yönelik delililerin bulunduğu, Taraflar arasında yazılı bir teslim tutanağı olmasa bile, davacı tarafından yapılan projelerin davalı tarafından kabul edilmesinin ve ödemesinin yapılmasının zımni bir sözleşme ilişkisinin kurulduğunun belirlenebileceği, bu ihtimalde somut uyuşmazlığın Mahkemeniz hükümleri çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiği, Sayın Mahkemece Davacının taleplerinin kısmen haklı olduğu kanaatine varılması ihtimalinde davaya konu projelerin tam teslim edildiği, ancak geç teslim edildiği, sözleşmede de belirtilen özel bir durum olmadığı göz önünde bulundurulduğunda cezai müeyyide uygulanamayacağı, ancak şantiye toplantılarına % 40 oranında katılım sağlanmış olunduğu dikkate alındığında iş sözleşmesine göre proje için tam ödemenin yapılması gerektiği, kontrollük hizmetleri olarak % 40'lık oranda ödeme yapılabileceği yönünde kesin sonuç ve kanaatine ulaşılmaktadır...'' şeklinde görüş bildirildiği görülmüş, mahkememizce düzenlenen bilirkişi heyet raporuna itibar edilerek davacı tarafça davaya konu Proje Hizmetleri Sözleşmesi kapsamında düzenlenen iç mimari ve mimari projelerin davalı tarafa tam olarak teslim edildiği, işin tam olarak yerine getirilmekle birlikte projelerin geç teslim edildiği, ancak buna ilişkin olarak sözleşmede belirtilen özel bir durum bulunmadığından; herhangi bir cezai şart uygulanamayacağı, ancak davacı tarafın sözleşme kapsamında kontrollülük hzimetini de yerine getirmesi gerekmekle birlikte bilirkişi heyeti tarafından tespit edildiği üzere şantiye toplantılarına %40 oranında katılım sağlanmış olduğundan; davacı hakedişinden kontrollülük hzimet bedeli hakedişi yönünden %40 katılım oranına göre %40 oranında ödeme yapılabileceği, %60 oranında kesinti yapılabileceği sonucuna varılmış, hizmet sözleşmesine göre ise proje için tam ödeme yapılması gerektiği sonucuna varıularak sözleşme kapsamında kontrollülük hizmet bedeli olarak sözleşmenin işin bedeli ve öemeler başlıklı 3.maddesinde 100.000,00 TL tutar belirlenmiş olmakla; bu tutar üzerinden %60'a varan oranda kesinti yapılabileceği anlaşılmış olup; davalı tarafça %50 oranında kesinti yapılarak kontrollülük hizmet bedeli olarak 50.000,00 TL ödendiği, 175.000,00 TL iş bedelinin tam olarak ödendiği anlaşılmakal; bakiye 50.000,00 TL 'lik davacı hekedişinden kesinti yapılmasının ise kontrollülük hizmet bedeli gereken şekilde ifa edilmediğinden; uygun ve yerinde olduğu, davacı tarafça bakiye hizmet bedeline ilişkin olarak açılan davanın ise bu nedenle yerinde olmadığından; davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis olunmuştur. HÜKÜM:Ayrıntısı ve yasal gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın REDDİNE, 2-Yasal koşulları oluşmayan kötü niyet tazminatı talebinin REDDİNE, 2-Alınması gereken 44,40 TL maktu harcın, peşin alınan 615,33 TL harçtan mahsubu ile bakiye 570,93 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı tarafa İADESİNE, 3-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden; karar tarihi itibari ile yürürlükte bulunan Asgari Avukatluk Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve takdir olunan 5.954,27 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 4-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde BIRAKILMASINA, 5-Davacı tarafça yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın hükmün kesinleşmesinden sonra 6100 Sayılı HMK'nun 333.maddesi uyarınca davacı tarafa İADESİNE, Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzünde, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İstinaf Yargı yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 21/05/2019

Katip ...

Hakim ...