İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesi 2014/1798 E. 2024/966 K.

T.C. İstanbul Anadolu 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO: 2014/1798 Esas KARAR NO: 2024/966 DAVA: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) DAVA TARİHİ: 16/12/2014 KARAR TARİHİ: 04/12/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: İDDİA, SAVUNMA ve DOSYA KAPSAMI:Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkillerinden --------- ve ---------- çocukları, diğer müvekkillerinin kardeşi ---------, davalılardan --------- adına kayıtlı, davalılardan ----------- sevk ve idaresinde bulunan ------------ plakalı araç ile 30/08/2024 tarihinde ------------ istikametine doğru seyir halinde iken yolun sağında park halinde bulunan ---------- plakalı araç ile çarpışması neticesinde yaralandığını, kazanın neticesinde ------------- tedavisinin yapılması amacı ile ---------- Hastanesi'ne sevk edilmiş ise de bu hastanede gerçekleştirilen tedaviye rağmen 06/09/2014 tarihinde vefat ettiğini, vefat ile sonuçlanan kaza sebebi ile ------------ hakkında kamu davası açıldığını, müteveffanın vefat tarihinde 26 yaşında olduğunu, medeni durumunun bekar olduğunu, oto elektrik ustası olarak 10 yıldır çalıştığını, vefatından önce aylık 1.500,00 TL ücret karşılığı çalıştığını, vefatı ile ---------- ve ---------- murisin desteğinden yoksun kaldığını belirterek sonuç olarak özetle --------- ve ----------- 6100 sayılı yasanın 107.maddesi uyarınca toplanacak delillere göre destekten yoksun kalma tazminatı tutarları ile cenaze ve defin giderlerinin belirlenerek (fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte) davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, trafik kazası sonucu müvekkilleri nezdinde oluşan manevi zararları karşılığı olarak baba ----------- için 75.000,00 TL, anne ---------- için 75.000,00 TL, kardeş ---------- için 50.000,00 TL, kardeş --------- için 50.000,00 TL, kardeş ------------ için 50.000,00 TL, kardeş ----------- için 50.000,00 TL, kardeş ---------- için 50.000,00 TL olmak üzere toplam 400.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan (manevi tazminata ilişkin olarak davalı sigorta şirketinden herhangi bir talepleri bulunmamaktadır) müştereken müteselsilen tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalılar --------- ve ---------- vekili dava dilekçesinde özetle; Kazaya karışan aracın müvekkili ------------ kullandığı iddiasının gerçeği yansıtmadığını,---------- Esas sayılı dosyasının hazırlık aşamasında --------- ve aracın içerisinde bulunan diğer yolcu ----------polise vermiş olduğu ifadelerde aracın muris tarafından kullanıldığının açık bir şekilde ortada olduğunu, davaya konu kazada müvekkilinin ağır bir şekilde yaralandığını, yoğun bakımda kaldığı için ifade veremediğini, polis tarafından tutulan, aracın müvekkili tarafından kullanıldığının gerçeği yansıtmadığını, aracı murisin kullandığını, bu sebeple davanın müvekkillerine yöneltilemeyeceğini, davanın husumet yönünden reddi gerektiğini, murisin babası olan davacılardan ----------, muris oğlunun alkol aldığını, alkolden dolayı ehliyetine el konulduğunu, kaza sebebiyle kimseden şikayetçi olmadığını belirttiğini belirterek sonuç olarak özetle davaya konu tüm taleplerin reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ---------- Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; ----------- plakalı aracın, sigortalı şirket tarafından tanzim edilen, 25.04.2014- 25.04.2015 vadeli ----------- poliçe no’lu zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesi ile sigortalı olduğunu ancak dava konusu somut olayda sigortalı araç sürücüsünün kusurunun kanıtlanması gerektiğini, bunun için de Adli Tıp Kurumu' nda kusur incelemesi yapılmasını talep ettiklerini, ayrıca dava konusu olayda taşımanın niteliğinin, menfaat karşılığı olmadan yapılan hatır taşımasına dair Yargıtay içtihadı uyarınca değerlendirilmesini talep ettiklerini, bu itibarla taşımanın hatır için olup olmadığı, tarafların yakınlığı, varsa hatır için taşımanın kimin arzusu ve ne amaçla yapıldığı, yani olayın özel şartları göz önüne alınarak araştırılması gerektiğini, bu araştırma neticesi tazminat, hakkaniyete uygun bir oranda indirilmesi gerektiğini, 30.08.2014 tarihli kazadan dolayı açılan soruşturma dosyasının ve varsa kovuşturma dosyasının celbi gerektiğini, diğer yandan ortaya çıkan zarardan kaynaklanan tazminatın hesaplanması için dosyanın aktüer siciline kayıtlı aktüerya uzmanına gönderilmesini talep ettiklerini ancak aktüer hesabı yapılırken kullanılan yaşam tablosuna göre bakiye ömür, bilinen dönem, aktif ve pasif dönemin ayrı ayrı ve denetime elverişli biçimde hesaplanması gerektiğini, davacıların sosyal ve ekonomik durumları ile hangi ---------Kuruluşlarına tabi olduklarının Mahkememizce tespit edilmesi gerektiğini, bilindiği üzere eğer davacıların ----------- ölüm/cenaze masrafı, tedavi gideri ya da peşin sermaye değeri almış ise, bu ----------kuruluşlarının kendi özel kanunlarına göre müvekkili şirket ----------- rücu imkanı doğduğunu, ------------- davacıların dışında, --------- Kuruluşlarının da aynı kazadan dolayı aynı rücu talepleriyle karşı karşıya kalmaması için bu konudaki araştırmaların re’sen yapılması gerektiğini belirterek özetle davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME ve GEREKÇE :Dava, hukuki niteliği itibari ile trafik kazası nedeniyle vefat edenin mirasçıları tarafından açılan destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat talepli davadır30/04/2014 tarihinde meydana gelen --------- ile ---------- plakalı araçlar arasında meydana gelen trafik kazası sonucunda davacıların mirasbırakanı ---------, yolcu olarak bulunduğu ---------- plakalı araç içinde, kaza sonucunda vefat etmiştir.Kazanın, alkollü olan sürücü -----------, idaresindeki ---------- plakalı araçla seyir halindeyken, aracın kontrolünü kaybederek park halinde bulunan --------- plakalı araca arkadan çarpması şeklinde meydana geldiği anlaşılmıştır.Davacılar, ölen ---------- anne babası ile kardeşleridir. Davalılar ise kazaya karışan ve murisin yolcu olarak bulunduğu ---------- plakalı aracın sürücüsü işleteni ve zorunlu trafik sigortacısıdır .Sigorta şirketine müzekkere yazılmış, hasar dosyası ve poliçe celp edilmiştir. Poliçenin 25/04/2014 - 25/04/2015 tarihleri arasını teminat altına aldığı, kaza tarihini de kapsadığı, davacıların davadan önce sigorta şirketine başvuruda bulunmadıkları anlaşılmıştır.Davalılar --------ve ----------, aracı vefat eden ---------- kullandığını, aksini kabul etmemekle birlikte aksi kabul edilecek olursa hatır taşımasının olduğunu, davacıların 5 çocukları daha olup tek desteğin muris olmadığını, davacıların ceza soruşturmasında şikayetten vazgeçtiklerini beyan ederek savunmalarını bu hususlara dayandırmışlardır.Olay nedeniyle yapılan ceza yargılamasında ----------- Sayılı kararı ile, sürücü ---------- kazada tam kusurlu olduğu kabul edilerek, taksirle ölüme neden olma suçundan hapis cezası aldığı görülmüştür. Kararın istinaf incelemesinden geçtiği ancak Yargıtay temyiz aşamasında olduğu anlaşılmıştır. Ceza yargılamasında, aracı kullananın ----------- olduğu kabul edilmiştir. 31/082014 tarihli olay yeri tutanağında polislerce aracın sağ ön tarafından ağır hasar aldığı,sağ ön yolcu koltuğundan sonradan adı öğrenilen ------------ ağır yaralı ve sıkışmış vaziyette olduğu tespit edilerek tutanağa geçirilmiştir. Bu nedenle ceza dosyasında aracı kullanan ------------ olarak kabul edilmiştir. Ceza dosyasının kesinleşmesinin beklenmesine karar verilmiş, kararın ---------sayılı kararla onanarak 06/06/2024 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.Mahkememizce dosyada kusur bakımından inceleme yapılması için dosya ATK’ya gönderilmiş, 23/06/2017 tarihli raporda sürücü ---------- %85 oranında kusurlu olduğu, yolcu ------------, sürücünün alkollü olduğunu bilerek araca binmesi nedeniyle %15 oranında kusurlu olduğu mütalaa etmiştir.Aktüer bilirkişi marifetiyle destekten yoksun kalma tazminatı yönünden inceleme yaptırılmış, aktüer bilirkişi, 15/03/2016 tarihli raporunda anne ----------- için 23.797,32 TL; baba --------- için 17.792,75 TL olduğunu mütalaa etmiştir. Bilirkişi zarar hesabını %100 kusur oranı üzerinden hesaplamıştır. Davacı vekili, 18/08/2016 tarihli bedel artırım dilekçesi ile aktüer bilirkişinin tespiti doğrultusunda talebini 41.590,07 TL ye artırmış, ayrıca toplam 400.000TL manevi tazminat talebini tekrarlamıştır. Anayasa mahkemesi iptal kararından sonra TRH 2010 ve progressive rant yöntemine göre tekrar aktüer inceleme yaptırılmasına karar verilmiş; bilirkişi 26/08/2022 tarihli raporunda, vefat eden destek --------- ATK raporunda kusurlu bulunması sebebiyle %15 kusurlu sayarak anne ---------için 198.922,70 TL, baba ----------için 65.989,41 TL olarak hesaplamıştır.Davacı bu rapor üzerine 30/09/2022 tarihli ıslah dilekçesini sunmuş, rapor gibi anne ----------- için 198.922,70 TL, baba ----------- için 65.989,41 TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren müştereken müteselsilen davalılardan (sigorta şirketi poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere) tahsilini talep etmiştir.Miktar itibariyle dosya heyete tevdi olmuş, heyetçe incelenmiştir.Sürücünün davalı ----------- olup olmadığı esasa etki eden bir husus olduğundan ceza dosyasında verilen kararın kesinleşmesinin beklenmesi gerektiği anlaşılmış ve -------- sayılı bekletici mesele yapılmıştır. Bu kararın------------ CD kararı ile onandığı ve 06/06/2024 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır. Kesinleşme şerhinden bir suret dosyaya konmuştur. Davacı vekili, ıslah dilekçesi doğrultusunda davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir. Ayrıca davacı vekili cenaze ve defin giderlerine ilişkin istemeleri yönünden haklarını saklı tutuklarını, son raporda tespit edilen destekten yoksun kalma tazminat tutarının tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. Kazada vefat eden desteği yolcu olduğu ve kazanın oluşumunda doğrudan bir kusuru olmadığı sabittir. Aktüer bilirkişinin yolcu olan desteğe %15 kusur vererek yaptığı hesap isabetli olmayıp, resen dört işlemle yapılan hesaba göre kusursuz olan yolcu için annesi ----------- zararı 234.026,70 TL, baba ----------- zararı 77.636,60 TL olarak bulunmaktadır. Öte yandan muris ---------, sürücü --------- alkollü olduğunu bilerek araca binmiş olmakla, müterafik kusurludur ve müterafik kusur indirimi yapılması gerekir. 6098 Sayılı TBK'nın 51 ve 52. maddeleri gereğince olayın özellikleri de dikkate alınarak mahkememizce takdiren % 20 oranında indirim yapılmıştır. Buna göre de anne ----------- için 187.221,36 TL. baba --------- için 62.109,28 TL destekten yoksun kalma zararı vardır.Bir diğer talep manevi tazminattır. Davacılar ölenin ana babası ve kardeşleri olarak manevi tazminat talebinde bulunmakta haklıdır. 6098 sayılı TBK. md. 56. maddesine göre, hakimin özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bir para tutarı adalete uygun olmalıdır. Manevi tazminat, zarara uğrayanda, manevi huzuru gerçekleştirecek ve tazminata benzer bir fonksiyonu da olan özgün bir nitelik taşır. Manevi tazminat bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. Zarar görenin zenginleşmemesi, zarar sorumlusunun da fakirleşmemesi gerekmektedir. Takdir edilecek miktarın, mevcut halde elde edilmek istenen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22.6.1976 günlü ve ----------- sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı’nın gerekçesinde de takdir edilecek manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden, hakim bu konuda takdir hakkını kullanır iken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir. Davalıların ve davacıların ve müteveffanın sosyal mali durumları için müzekkere yazılmış, gelen cevaplar dosyamız arasına konmuştur. Olayın oluş şekli, davalıların sosyal mali durumu, vefat eden ----------- kaza tarihindeki ekonomik durumu ve müterafik kusur durumu göz önüne alınarak anne ve baba için takdiren 50.000,00’er TL, kardeşlerden müteveffa ile aynı evde kalan ---------, ----------, ----------, ---------- ve ---------- için 15.000,00’er TL, olmak üzere toplam 175.000,00 TL manevi tazminatın davalılar --------- ve ----------- alınmasına karar verilmiştir.Tartışılması gereken bir diğer husus hatır taşıması yapıldığı iddiasıdır. Ne var ki, davacıların murisi --------- ile sürücü -----------, ve diğer yolcu ----------- alkol alıp birlikte araçla dönüş yolundayken kaza yaptıkları, taşımanın ölenin talebi üzerine ve sadece onun menfaatine gerçekleşmediği, ----------- hatır için ------------ taşıdığından söz edilemeyeceği anlaşılmıştır. Bu nedenle hatır taşıması indirimi yapılması yoluna gidilmemiştir.

HÜKÜM:Yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın Kısmen KABULÜ İLE; A-MADDİ TAZMİNAT TALEPLERİ YÖNÜNDEN; Davacı anne ---------- için takdiren 187.221,36 TL; baba ----------- için 62.109,28 TL destekten yoksun kalma tazminatının, davalı sigorta şirketi yönünden dava tarihi olan 16/12/2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte, diğer davalılar yönünden kaza tarihi olan 30/08/2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte müştereken ve müteselsilen TAHSİLİNE; fazlaya ilişkin kısmın REDDİNE; B-MANEVİ TAZMİNAT TALEPLERİ YÖNÜNDEN; Anne ---------- ve baba ---------- için ayrı ayrı 50.000,00’er TL, kardeşlerden müteveffa ile aynı evde kalan ---------, ---------, ---------, ---------- ve --------- için 15.000,00’er TL, olmak üzere toplam 175.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 30/08/2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte davalılar ---------- ve ---------- müştereken ve müteselsilen TAHSİLİNE; fazlaya ilişkin kısmın REDDİNE; 2-Maddi tazminat talebi yönünden alınması gerekli 17.031,78-TL harçtan davacı tarafından peşin ve ıslah harcı olarak yatırılan 2.275,65-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 14.756,13-TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irad kaydına, 3-Manevi tazminat yönünden alınması gerekli 11.954,25-TL harcın davalı ---------- ve ------------ müştereken müteselsilen tahsili ile hazineye irad kaydına, 4-Davacılar tarafından dava açılırken yatırılan 25,20-TL. başvurma harcı, 2.275,65-TL peşin ve ıslah harcın toplamı olan 2.300,85-TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile alınarak davacılara verilmesine, 5-Davacılar tarafından sarfedilen toplam 2.018,50-TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile alınarak davacılara verilmesine, 6-Davalılar --------- ve ----------- tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 7-Davalı ---------Şirketi tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına, 8-Davacı ------------ kendini vekille temsil ettirdiğinden kabul edilen maddi tazminat yönünden takdir olunan 30.000,00-TL nispi vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile alınarak davacılara verilmesine, 9-Davacı ---------- kendini vekille temsil ettirdiğinden kabul edilen maddi tazminat yönünden takdir olunan 30.000,00-TL nispi vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile alınarak davacılara verilmesine, 10-Davacı --------- ve ---------- için takdir edilen maddi tazminat tutarına müterafik kusur indirimi yapıldığından reddedilen kısımlar için davacılar aleyhine vekalet ücreti hükmedilmesine yer olmadığına; 11-Davacı ---------- kendini vekille temsil ettirdiğinden kabul edilen manevi tazminat yönünden takdir olunan 30.000,00-TL vekalet ücretinin --------- ve ---------- müştereken ve müteselsilen tahsili ile alınarak davacı --------- vekiline verilmesine, 12-Davalılar --------- ve ---------- kendini vekille temsil ettirdiğinden reddedilen manevi tazminat yönünden takdir olunan 25.000,00-TL vekalet ücretinin davacı --------- alınarak davalılara verilmesine, 13-Davacı ----------- kendini vekille temsil ettirdiğinden kabul edilen manevi tazminat yönünden takdir olunan 30.000,00-TL vekalet ücretinin ---------- ve ---------- müştereken ve müteselsilen tahsili ile alınarak davacı ---------- vekiline verilmesine, 14-Davalılar -------- ve ---------- kendini vekille temsil ettirdiğinden reddedilen manevi tazminat yönünden takdir olunan 25.000,00-TL vekalet ücretinin davacı -------- alınarak davalılara verilmesine, 15-Davacı ----------- kendini vekille temsil ettirdiğinden kabul edilen manevi tazminat yönünden takdir olunan 15.000,00-TL vekalet ücretinin --------- ve ---------- müştereken ve müteselsilen tahsili ile alınarak davacı ----------- vekiline verilmesine, 16-Davalılar--------- ve ------------ kendini vekille temsil ettirdiğinden reddedilen manevi tazminat yönünden takdir olunan 15.000,00-TL vekalet ücretinin davacı---------- alınarak davalılara verilmesine, 17-Davacı ----------- kendini vekille temsil ettirdiğinden kabul edilen manevi tazminat yönünden takdir olunan 15.000,00-TL vekalet ücretinin ---------- ve ---------- müştereken ve müteselsilen tahsili ile alınarak davacı ----------- vekiline verilmesine, 18-Davalılar --------- ve ------------ kendini vekille temsil ettirdiğinden reddedilen manevi tazminat yönünden takdir olunan 15.000,00-TL vekalet ücretinin davacı ---------- alınarak davalılara verilmesine, 19-Davacı ------------ kendini vekille temsil ettirdiğinden kabul edilen manevi tazminat yönünden takdir olunan 15.000,00-TL vekalet ücretinin ---------- ve ----------- müştereken ve müteselsilen tahsili ile alınarak davacı ----------- vekiline verilmesine, 20-Davalılar ---------- ve ------------ kendini vekille temsil ettirdiğinden reddedilen manevi tazminat yönünden takdir olunan 15.000,00-TL vekalet ücretinin davacı ----------- alınarak davalılara verilmesine, 21-Davacı ------------- kendini vekille temsil ettirdiğinden kabul edilen manevi tazminat yönünden takdir olunan 15.000,00-TL vekalet ücretinin ----------- ve ----------- müştereken ve müteselsilen tahsili ile alınarak davacı----------- vekiline verilmesine, 22-Davalılar --------- ve ------------ kendini vekille temsil ettirdiğinden reddedilen manevi tazminat yönünden takdir olunan 15.000,00-TL vekalet ücretinin davacı ----------- alınarak davalılara verilmesine, 23-Davacı ----------- kendini vekille temsil ettirdiğinden kabul edilen manevi tazminat yönünden takdir olunan 15.000,00-TL vekalet ücretinin ---------- ve ---------- müştereken ve müteselsilen tahsili ile alınarak davacı ------------ vekiline verilmesine, 24-Davalılar --------- ve ------------ kendini vekille temsil ettirdiğinden reddedilen manevi tazminat yönünden takdir olunan 15.000,00-TL vekalet ücretinin davacı ------------ alınarak davalılara verilmesine, 25-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine, Gerekçeli kararın taraf vekillerine tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere davacı vekili ile davalı ----------- ve ------------vekilinin yüzüne karşı diğer davalının yokluğunda oy birliği ile verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 04/12/2024