İlk Derece Mahkemesi 2012/7 E. 2012/10 K.

Özeti : Belediyelerin turizm hizmetlerini sunması için 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’nun 30’uncu maddesindeki usulü işletebilecekleri hakkında. Sandıklı Kaymakamlığı ile Sandıklı Belediye Başkanlığı arasında çıkan uyuşmazlığın, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 30 uncu maddesi hükmüne göre çözümlenmesi istemi üzerine Birinci Dairece verilen 10/10/2012 tarih ve E: 2012/1191, K: 2012/1406 sayılı karar, 2575 sayılı Danıştay Kanununun 46’ncı maddesinin 1 inci fıkrasının (e) bendi gereğince İdari İşler Kuruluna iletilmekle incelendi. Gereği Görüşülüp Düşünüldü : Danıştay Başkanı …, üyelerden …, …, …, …, …, …, … ve …'in, "Dosyanın incelenmesinden, Sandıklı Belediye Başkanlığı tarafından, mülkiyeti Hazineye ait olan Afyonkarahisar İli, Sandıklı İlçesi, … Köyü, 178 ada, 1 parsel; 180 ada, 1 parsel; 183 ada, 1 ve 2 parsel; 185 ada, 1 ve 2 parsel; 193 ada, 1 parsel; 194 ada, 1 ve 2 parsel; 195 ada, 1 parsel; 196 ada, 1 parsel ve 197 ada, 1 parsel sayılı, toplam 28.858,31 m2 yüzölçümlü oniki adet taşınmazın villa ve apart daire yapılmak üzere devredilmesi için Sandıklı Kaymakamlığına başvurulduğu, Kaymakamlıkça istemin reddedilmesi nedeniyle 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 30’uncu maddesi gereğince uyuşmazlığın çözümlenmesi için Danıştaya başvurulduğu görülmektedir. 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 127’nci maddesinde, mahalli idarelerin, il, belediye veya köy halkının mahalli müşterek ihtiyaçlarını karşılamak üzere kurulacağı, 5393 sayılı Belediye Kanununun 14 üncü maddesinde de, belediyenin, mahalli müşterek nitelikte olmak şartıyla, imar, su ve kanalizasyon, ulaşım gibi kentsel alt yapı, coğrafi ve kent bilgi sistemleri, çevre ve çevre sağlığı, temizlik ve katı atık, zabıta, itfaiye, acil yardım, kurtarma ve ambulans, şehir içi trafik, defin ve mezarlıklar, ağaçlandırma, park ve yeşil alanlar, konut, kültür ve sanat, turizm ve tanıtım, gençlik ve spor, sosyal hizmet ve yardım, nikah, meslek ve beceri kazandırma, ekonomi ve ticaretin geliştirilmesi hizmetlerini yapacağı veya yaptıracağı hükme bağlanmıştır. Öte yandan, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 3’üncü maddesinde, idarelerin kanunlarla yapmak yükümlülüğünde bulundukları kamu hizmetlerinin veya teşebbüslerinin yürütülmesi için gerekli olan taşınmaz malları, kaynakları ve irtifak haklarını kamulaştırabileceği, 30 uncu maddesinde ise, kamu tüzel kişilerinin ve kurumlarının sahip oldukları taşınmaz mal, kaynak veya irtifak haklarının diğer bir kamu tüzel kişisi veya kurumu tarafından kamulaştırılamayacağı, taşınmaz mala, kaynak veya irtifak hakkına ihtiyacı olan idarenin, 8 inci madde uyarınca bedelini tespit edeceği, bu bedel esas alınarak ödeyeceği bedeli de belirterek mal sahibi idareye yazılı olarak başvuracağı, mal sahibi idarenin devire muvafakat etmemesi veya altmış gün içinde cevap vermemesi halinde ise anlaşmazlığın, alıcı idarenin başvurusu üzerine Danıştay ilgili idari dairesince incelenerek kesin karara bağlanacağı hüküm altına alınmıştır. 2942 sayılı Kanunun 30 uncu maddesi kamu idarelerinin fiilen yürüttükleri tüm hizmetler bakımından başvurulabilecek bir hüküm değildir. Bu hüküm, kamu idarelerinin münhasıran görmekle yükümlü oldukları bir kamu hizmeti nedeniyle kamuya ait bir taşınmaza ihtiyaç duymaları halinde işletilebilmektedir. Yine, mahalli idareler bakımından, yürüttükleri hizmetin kamu hizmeti olması yanında, bunların ortak bir yerel ihtiyacı gidermesi şartı da aranır. Dolayısıyla bir mahalli idare olan belediyenin kamu hizmeti niteliğinde olmayan, gelir getirici faaliyetlerinin yürütülmesi kapsamında ihtiyaç duyulan kamuya ait taşınmazların 2942 sayılı Kanunun 30’uncu maddesine konu edilmesi mümkün değildir. Anılan madde sadece taşınmazın kamuya ait olma niteliğinin aynen devam etmesi suretiyle kamu idareleri arasında mülkiyetin el değiştirmesi durumları bakımından geçerli olacaktır. Olayda ise, villa ve apart daire inşa etmenin gelir getirici bir ticari faaliyet olduğu, bunun yerel ortak bir ihtiyacın karşılanmasına ve bir kamu hizmetinin yürütülmesine yönelik olmadığı anlaşıldığından, Daire kararının kaldırılarak devir isteminin reddi gerekir." yolundaki ayrışık oylarına karşılık, Uyuşmazlığa konu taşınmazların 2942 sayılı Kanun’un 30’uncu maddesine göre Sandıklı Belediye Başkanlığına devrine ilişkin Dairece verilen kararın, dayandığı gerekçelerle aynen kabulüne 27/12/2012 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.