İlk Derece Mahkemesi 2000/374 E. 2003/30 K.

İstemin Özeti : Danıştay Onuncu Dairesinin 4.1.2000 günlü, E: 1998/7291, K:2000/4 sayılı kararının iptale ilişkin kısmının temyizen incelenerek bozulması davalı idarelerden İçişleri Bakanlığı tarafından istenilmektedir. Savunmanın Özeti : Savunma verilmemiştir. Danıştay Tetkik Hakimi Ahmet Arslan'ın Düşüncesi : Temyiz isteminin reddi ile Daire kararının onanması gerektiği düşünülmektedir. Danıştay Savcısı Emin Celalettin Özkan'ın Düşüncesi : Temyiz dilekçesinde öne sürülen hususlar, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinin 1. fıkrasında belirtilen nedenlerden hiçbirisine uymayıp, Danıştay Onuncu Dairesince verilen kararın dayandığı hukuki ve yasal nedenler karşısında anılan kararın bozulmasını gerektirir nitelikte görülmemektedir. Açıklanan nedenlerle temyiz isteminin reddiyle Daire kararının onanmasının uygun olacağı düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Hüküm veren Danıştay İdari Dava Daireleri Genel Kurulunca gereği görüşüldü: Dava, Disiplinsizlik nedeniyle 5434 sayılı Yasanın 39/e maddesi uyarınca subaylık görevinden ayırma işlemine tabi tutulan davacının, hususi damgalı pasaport verilmesi isteminin zımmen reddine ilişkin ... Valiliği işlemi ile bu işleme dayanak olarak alınan İçişleri Bakanlığının 4.8.1997 günlü, 161794; 29.9.1997 günlü, 205292; 11.11.1997 günlü, 236895 sayılı Genelgelerinin iptali istemiyle açılmıştır. Danıştay Onuncu Dairesince; 1. derece kadroda kıdemli binbaşı olarak görev yapmakta iken Yüksek Askeri Şura'nın 26.5.1997 günlü, 97/1 sayılı kararıyla 2.6.1997 tarihinde Türk Silahlı Kuvvetlerinden disiplinsizlik nedeniyle 5434 sayılı Yasanın 39/e maddesi uyarınca ayırma işlemine tabi tutulan ve kendisine T.C. Emekli Sandığı Genel Müdürlüğü'nce 26 yıl 7 ay hizmet süresine göre 1. dereceden aylık bağlanan davacının hususi damgalı pasaport verilmesi yolundaki başvurusunun dava konusu ... Valiliği işlemi ile bu işleme dayanak olarak gösterilen bakanlık genelgeleri uyarınca reddedildiği, anılan genelgelerin davacının hukuki durumunu etkileyen bölümlerinde: askeri personelden, sicilen veya sicilen, re'sen meslekten çıkartılanların emeklilik sebepleri ile görevlerinden ayrılanlar kapsamında değerlendirilemeyeceğine, bu sebeple belirtilen durumda olanların hususi damgalı pasaport istemlerinin yerine getirilmemesi hususuna yer verildiğinin anlaşıldığı, 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Yasasının 50. maddesinde, çeşitli nedenlerle silahlı kuvvetlerden ayrılacak subaylar hakkında yapılacak işlemler kadrosuzluk, yetersizlik, disiplinsizlik veya ahlaki durum nedeniyle ayırma olarak sayıldığı ve bu durumda olanlar hakkında T.C. Emekli Sandığı Yasasının hükümlerinin uygulanacağının belirtildiği, 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanunun 39. maddesinde ise, emekli aylığı bağlanacak hallere yer verildiği, Yasa'nın 39/e maddesinde de subayların yetersizlik, disiplinsizlik veya ahlaki durum nedeniyle kurumlarınca re'sen emekliye şevkleri halinde emekli aylığı bağlanacağı kuralına yer verildiği, yukarıda yer verilen mevzuat çerçevesinde olay değerlendirildiğinde; davacının, disiplinsizlik nedeniyle re'sen emekliye sevkedildiği ve böylece emeklilik statüsünü kazandığının kabulünün gerektiği, bu durumda, 1. derece kadroda görev yapmakta iken, Yüksek Askeri Şura kararı ile disiplinsizlik nedeniyle emekliye sevk edilen davacının, 5682 sayılı Yasa'nın 14/A maddesinde belirtilen koşulları taşımakta olup, davacının hususi damgalı pasaport verilmesi isteminin Yasalarda öngörülmeyen bir sınırlamaya dayalı olarak reddine ilişkin işlemde ve bu işleme dayanak olarak gösterilen genelgelerin davacının hukuki durumunu etkileyen bölümlerinde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle, davacının pasaport verilmesi istemiyle yaptığı başvurunun zımnen reddine ilişkin ... Valiliği işleminin ve bu işlemin dayanağı olanak gösterilen İçişleri Bakanlığı genelgelerinin davacının hukuki durumunu etkileyen, Yüksek Askeri Şura kararları ile re'sen emekliye sevk edilen subaylara hususi damgalı pasaport verilmeyeceğine ilişkin bölümlerinin iptaline; davanın, anılan genelgelerin davacının hukuki durumunu etkilemeyen bölümlerine yönelik kısmının ise reddine karar verilmiştir. Davalı idarelerden İçişleri Bakanlığı 4.1.2000 günlü, E: 1998/7291, K:2000/4 sayılı kararı temyiz etmekte ve hususi damgalı pasaport verilmesi için Pasaport Yasasının 14. maddesine göre emekli veya çekilme suretiyle görevden ayrılmanın esas alındığı, davacının ise Yüksek askeri Şura kararı gereğince ayırmaya tabi tutularak emekliye sevkedildiğini ileri sürerek bozulmasını istemektedir. 5682 sayılı Pasaport Yasasının 12. maddesinin A. fıkrasına göre Pasaportlar, I. Diplomatik pasaportlar, II. Hususi Damgalı Pasaportlar, III. Hizmet Damgalı pasaportlar, IV. Umuma Mahsus Pasaportlar, V. Yabancılara Mahsus Pasaportlar olarak ayrılmıştır. Anılan Yasanın 14/A maddesinde de; "Türkiye Büyük Millet Meclisi eski üyeleri, eski bakanlar ile birinci, ikinci ve üçüncü derece kadrolarda bulunan veya bu kadrolar karşılık gösterilmek veya T.C. Emekli Sandığı ile ilgilendirilip emekli kesenekleri bu derecelerden kesilmek suretiyle sözleşmeli olarak çalıştırılan devlet memurları ve diğer kamu görevlilerine; diplomatik pasaport verilmesini gerektiren vazifelerden başka herhangi bir resmi vazife ile veya kendi hesaplarına yabancı ülkelere gittikleri zaman hususi damgalı pasaport verilir. Bunlardan emeklilik veya çekilme sebepleri ile vazifelerinden ayrılmış olanlara da bu nevi pasaport verilir..." hükmüne, anılan Yasa'nın 14/C maddesinde, hususi damgalı pasaport, talep edenin mensup bulunduğu makamın yetkili amirinin başvurusu üzerine İçişleri Bakanlığınca verilir....Emeklilik veya çekilme sebepleri ile vazifelerden ayrılmış olanların hususi damgalı pasaport alabilmeleri için durumlarını gösteren belgelerle, doğrudan İçişleri Bakanlığına müracaat etmeleri lazımdır." hükmüne yer verilmiştir. 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Yasasının 50. maddesinin (c) bendinin birinci fıkrasında; "Disiplinsizlikleri veya ahlaki durumları sebebiyle Silahlı Kuvvetlerde kalmaları uygun görülmeyen subayların hizmet sürelerine bakılmaksızın haklarında T.C. Emekli Sandığı Kanunun hükümleri uygulanır." hükmü yer almaktadır. Olayda Yüksek Askeri Şura'nın 26.5.1997 günlü, 97/1 sayılı kararıyla 2.6.1997 tarihinde Türk Silahlı Kuvvetlerinden disiplinsizlik nedeniyle 5434 sayılı Yasanın 39(e) maddesi uyarınca ayırma işlemine tabi tutulan davacının, hususi pasaport verilmesi yolundaki başvurusu, dava konusu ... Valiliği işlemi ile bu işleme dayanak gösterilen Bakanlık genelgeleri uyarınca reddedilmiştir. 5682 sayılı Pasaport Yasasının 14. maddesinde sayılan görevlilerden yalnızca emeklilik ve çekilme haklarını kullanarak vazifelerinden ayrılmış olanlara hususi damgalı pasaport verileceği hükme bağlandığından, askeri personelden Yüksek Askeri Şura kararı ile disiplinsizlik sebebiyle ayırma işlemine tabi tutulanların 5682 sayılı Yasanın 14/A maddesinde yer alan emeklilik sebebi ile görevlerinden ayrılmış olanlar kapsamında olduğu kabul edilemez. Çünkü hususi damgalı pasaport 5682 sayılı 14/A maddesinde sayılan görevlerden emekli olanlar veya çekilenler için verilen bir hak olduğundan ve bu hakkın verilmemesi halinde de pasaport alınmaması hali sözkonusu olmadığına göre, kendi iradeleri dışında ve disiplinsizlik sebebiyle ayırma işlemine tabi tutulan subaylar kendi isteği ile emekli olan veya görevinden çekilenlerle birlikte düşünülemeyeceğinden, davacıya hususi damgalı pasaport verilmemesine ilişkin ... Valiliği işlemi ile bu işlemin dayanağı olan dava konusu genelgelerde hukuka aykırılık bulunmamaktadır. Açıklanan nedenlerle davalı idarelerden İçişleri Bakanlığının temyiz isteminin kabulü ile Danıştay Onuncu Dairesince verilen 4.1.2000 günlü, E:1998/7291, K:2000/4 sayılı kararın temyiz edilen kısmının BOZULMASINA, dosyanın adı geçen Daireye gönderilmesine 31.1.2003 günü oyçokluğu ile karar verildi. KARŞI OY Temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler, Danıştay Onuncu Dairesince verilen 4.1.2000 günlü, E: 1998/7291, K:2000/4 sayılı kararın temyiz edilen kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte bulunmadığından, temyiz isteminin reddi ile kararın onanması oyuyla karara karşıyız.