İlk Derece Mahkemesi 1996/383 E. 1998/335 K.

İstemin Özeti: Diyarbakır İdare Mahkemesince verilen ve Danıştay Beşinci Dairesinin 3.10.1995 günlü, E:1994/8590, K:1995/2883 sayılı bozma kararına uymayarak, dava konusu işlemin iptali yolundaki ilk kararda ısrara ilişkin bulunan 29.2.1996 günlü, E:1996/39, K:1996/134 sayılı kararı, davalı idare temyiz etmekte ve bozulmasını istemektedir. Savunmanın Özeti: Savunma verilmemiştir. Danıştay Tetkik Hakimi Emin Sınmaz'ın Düşüncesi : Diyarbakır İdare Mahkemesinin temyize konu ısrar kararının, Danıştay Beşinci Dairesinin 3.10.1995 günlü, E:1994/8590, K:1995/2883 sayılı bozma kararı doğrultusunda bozulması gerektiği düşünülmektedir. Danıştay Savcısı Serap Aksoylu'nun Düşüncesi : Davacının lise mezunu olarak görev yapmakta iken ticaret lisesini bitirmesi nedeniyle intibakının yapılması isteğinin reddi işlemine karşı açtığı davada verilen iptal kararının Beşinci Dairesince bozulması üzerine karara uyulmayarak ilk kararında ısrar edilmesine ilişkin mahkeme kararının davalı idare tarafından temyizine ilişkin dilekçede öne sürülen hususlar 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinin 1. fıkrasında belirtilen nedenlerden hiçbirisine uymayıp idare mahkemesince verilen kararın dayandığı hukuki ve yasal nedenler karşısında anılan kararın bozulmasını gerektirir nitelikte görülmemektedir. Açıklanan nedenlerle temyiz isteminin reddiyle idare mahkemesinin ısrar kararının onanmasının uygun olacağı düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Hüküm veren Danıştay İdari Dava Daireleri Genel Kurulunca gereği görüşüldü: Davacının, klasik lise mezunu olarak görev yapmakta iken ticaret lisesi fark derslerini vererek buradan da diploma alması üzerine intibakının yeniden yapılması için yaptığı başvurunun reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle açtığı dava sonucunda Diyarbakır İdare Mahkemesinin 14.10.1993 günlü E:1993/244, K:1993/480 sayılı kararıyla: 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 36/A-12 (d) maddesinde düzenlenen durumun memuriyetleri sırasında veya memuriyetten ayrılarak üst öğrenimlerini tamamlayanların intibakının son öğrenim durumlarına göre yeniden yapılmasına ilişkin olup, lise ve meslek liselerinin aynı öğrenim derecesi düzeyinde olması ve biri diğerine nazaran üst öğrenim sayılmaması nedeniyle belirtilen hükmün olaya tatbikinin mümkün olmadığı, bu itibarla devlet memurları mevzuatında aksi yönde bir düzenlemeye yer verilmediği gibi "Kanun önünde eşitlik" ilkesi gereği olarak aynı öğrenim derecesinde sayılmakla birlikte lise mezunu olarak memuriyete başlayan ve memuriyeti sırasında fark derslerini vererek ticaret meslek lisesi diploması almaya hak kazanan davacının emsalinin ticaret meslek lisesi mezunu olarak davacı ile aynı tarihte memuriyete başlayan kişi olduğundan, davacının memuriyete giriş derece ve kademesinden doğan farklılığın iki kademe ilerletilmek suretiyle düzeltilmesi isteminin reddine ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. Bu karar, karar düzeltme aşamasında, Danıştay Beşinci Dairesinin 3.10.1995 günlü E:1994/8590 K:1995/2883 sayılı kararıyla: ticaret lisesinin davacının daha önce bitirdiği liseden sonra bir üst öğrenim niteliği taşımadığından, kendisinin 36. maddenin A/12-d bendi hükmünden yararlandırılması mümkün olmadığı gibi (D) bendi hükmünde üst öğreniminin giriş derecesi ile sınırlı olarak uygulanma imkanı bulunması ve davacının ticaret lisesini bitirerek intibakının yapılmasını istediği tarihte 36. maddenin (A) bendinde yer alan tabloda lise dengi mesleki öğrenim görenler için belirlenmiş olan giriş derece ve kademesini (12/2) aşmış olması ve anılan bent hükmünün bu dereceler aşıldıktan sonra kişiler lehine hak doğurmaması, başka bir anlatımla geriye dönük bir intibak hükmünü içermemesi nedeniyle, iki senelik giriş farkının da davacıya verilmesinin mümkün olmadığı gerekçesiyle bozulmuş ise de idare mahkemesi dava konusu işlemin iptali yolundaki ilk kararında ısrar etmiştir. Davalı idare Diyarbakır İdare Mahkemesinin 29.2.1996 günlü E:1996/39, K:1996/134 sayılı ısrar kararının temyizen incelenerek bozulmasını istemektedir. Devlet memurlarının hukuki durumları, hak ve yükümlülükleri 657 sayılı Yasa, bu yasaya göre yürürlüğe konulan veya özel nitelikli tüzük, yönetmelik Bakanlar Kurulu kararları ile ve ilgili diğer yasalarla düzenlenmiştir. Bunun doğal sonucu devlet memurunun hukuki durumunun bu düzenleyici tasarruflarda yer alan kurallar esas alınarak saptanmasıdır. "Statü Hukuku"nun gereği budur. 657 sayılı Yasanın 36 ncı maddesinin (A) işaretli bendinde bu kanun kapsamında olanların öğrenim durumlarına göre giriş ve yükselebilecekleri derece ve kademeler bir çizelgede gösterilmiş, bu çizelgede liseyi bitirenlerin 13. derecenin 3. kademesinden, lise dengi mesleki öğrenim görenlerin 12. derecenin 2. kademesinden göreve başlamaları öngörülmüştür. Maddenin diğer bentlerinde öğrenim sonunda ya da stajla kazanılan unvanlar, girilen sınıflar, özel mesleki hizmetler, üst öğrenim, lisansüstü öğrenim veya doktora öğrenimi yapmak v.s. gibi özel durumlar nedeniyle kazanılacak haklar tek tek sayılmak suretiyle sınırlı bir biçimde belirlenmiş olup, anılan (A) işaretli bendin (12-d) fıkrasında da, memuriyette iken veya memuriyetten ayrılarak üst öğrenimi bitiren kamu personelinin intibakının ne şekilde yapılacağına ilişkin temel ilkeler düzenlenerek: memuriyette iken veya memuriyetten ayrılarak (87. maddeye tabi kurumlarda çalışanlar dahil) üst , öğrenimi bitirenlerin aynı üst öğrenimi tahsile ara vermeden başlayan ve normal süresi içinde bitirdikten sonra memuriyete giren emsallerinin ulaştıkları derece ve kademeyi aşmamak kaydıyla bitirdikleri üst öğrenimin giriş derece ve kademesine, memuriyette geçirdikleri başarılı hizmet sürelerinin tamamı, her yıl 1 kademe, her 3 yıl bir derece hesabıyla ilave edilmek suretiyle bulunacak derece ve kademeye yükseltilecekleri kurala bağlanmıştır. 36. maddenin (D) işaretli bendinde ise; memur iken girişteki öğrenim derecelerinden bir üst derecedeki öğrenimi tamamlayanların bu üst öğrenim derecesi için 36. maddede yazılı memuriyete giriş derecelerinde boş kadro bulunduğu takdirde bu kanunun 68. maddesinde yazılı derece yükselmesinde süre kaydı aranmaksızın bu derecedeki görevlere atanabilecekleri belirtilmiştir. Görüldüğü gibi, (D) bendi hükmü, 36. maddenin (A) bendindeki tabloda yazılı giriş dereceleri ile sınırlı olarak, o dereceleri aşmamış kişilere belirli şartlara bağlı olarak sınırlı bir hak vermekte ve o giriş derecesini aşan kişiye geriye dönük hak sağlamamaktadır. Diğer bir ifade ile bu bent hükmünün 36. maddenin (A) bendinde yer alan tablodaki giriş dereceler ile sınırlı olarak uygulanma imkanı olup, o derece ve kademeyi aşan kişiye aynı maddenin A-12 (d) bendinde olduğu gibi geriye dönük olarak hak verilmesi sonucunu doğuran bir intibak hükmü değildir. Olayda 21.7.1973 yılında lise mezunu olarak memuriyete giren, fark dersleri vererek 30.9.1977 tarihinde ticaret lisesinden mezun olan ve 18.2.1993 günlü başvurusu ile üst-öğrenim bitirdiğinden bahisle intibakının yapılmasını isteyen davacının bu isteminin reddi üzerine bakılmakta olan davayı açtığı anlaşılmakta olup, yukarıda belirtilen düzenlemeler karşısında; ticaret lisesi davacının daha önce bitirdiği liseden sonra bir üst-öğrenim niteliği taşımadığından, kendisinin 36. maddenin yukarıda izahı yapılan (A/12-d) bendi hükmünden yararlandırılması mümkün olmadığı gibi, (D) bendi hükmünün de üst öğreniminin giriş derecesi ile sınırlı olarak uygulanma imkanı bulunması ve davacının ticaret lisesini bitirerek intibakının yapılmasını istediği tarihte 36. maddenin (A) bendinde yer alan tabloda lise dengi mesleki öğrenim görenler için belirlenmiş olan giriş derece ve kademesini (12/2) aşmış olması ve anılan bent hükmünün, bu dereceler aşıldıktan sonra kişiler lehine hak doğurmaması, başka bir anlatımla, geriye dönük bir intibak hükmünü içermemesi nedeniyle, iki senelik giriş farkının da davacıya verilmesi mümkün değildir. Bu durumda, idare mahkemesince davanın reddine karar verilmesi gerekirken dava konusu işlemin iptali yolunda hüküm tesis edilmesinde hukuki isabet görülmemiştir. Açıklanan nedenlerle, davalı idarenin temyiz isteminin kabulüyle Diyarbakır İdare Mahkemesinin 29.2.1996 günlü E:1996/39, K:1996/134 sayılı ısrar kararının Danıştay Beşinci Dairesinin bozma kararı doğrultusunda bozulmasına ve dosyanın anılan idare mahkemesine gönderilmesine 9.10.1998 günü oyçokluğu ile karar verildi. KARŞI OY Temyiz edilen Diyarbakır İdare Mahkemesinin 29.2.1996 günlü E:1996/39, K:1996/134 sayılı ısrar kararının hukuk ve usule uygun bulunduğu ve temyiz isteminin reddi gerektiği oyuyla karara karşıyız.