İlk Derece Mahkemesi 1992/96 E. 1993/4 K.

Temyiz Eden (Davalılar): 1 -Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı 2-Hacettepe Üniversitesi Rektörlüğü Karşı Taraf (Davacı): Prof. Dr. ... İstemin Özeti: Hacettepe Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Öğretim Üyesi iken kendi isteğiyle görevinden ayrılan davacının, 2547 sayılı Yasanın 3676 sayılı Yasayla değişik 60/b maddesi uyarınca, yeniden aynı göreve dönmek istemiyle yaptığı başvurusunun cevap verilmemek suretiyle reddine ilişkin işlemin iptali ile bu işlem sebebiyle yoksun kaldığı parasal haklarının ve Emekti Sandığı keseneklerinin ödenmesi istemiyle açılan dava sonucunda, Danıştay Beşinci Dairesince verilen ve dava konusu işlemin iptali ile tazminat isteğinin kabulüne dair bulunan 20.11.1991 günlü, E:1991/977, K:1991/2175 sayılı kararın, 2547 sayılı Yasanın 60/b maddesinin, ilgililerin eski görevlerine yeniden atanmaları konusunda, idareye takdir yetkisi tanıdığı, öğretim üyesi fazlalığı bulunan bölümde davacının hizmetine ihtiyaç bulunmadığı ileri sürülerek bozulması istenilmektedir. Savunmanın Özeti: 2547 sayılı Yasanın 60/b maddesinin, görevlerinden kendi istekleriyle ayrılan öğretim üyelerinin, kadro koşulu aranmaksızın, eski görevlerine dönmelerine imkan sağladığı ve idareyi başvurunun kabulüyle yükündü tuttuğu, ortodonti bölümünün pratik ve laboratuvar araştırma eğitiminde öğretim üyesine ihtiyaç bulunduğundan bahisle, dava konusu işlemin iptali ve tazminat isteğinin kabulü yolundaki Danıştay Beşinci Dairesi kararının onanması gerektiği savunulmaktadır. Danıştay Tetkik Hakimi: Mehtap Caynak Danıştay Savcısı Sevim Göle'nin Düşüncesi: Temyiz dilekçesinde öne sürülen hususlar, 2577 sayılı idari Yargılama Usulü Kanununun 49 uncu maddesinin 1 inci fıkrasında belirtilen nedenlere uygun olduğundan davalı idarenin temyiz isteğinin kabulüyle esas kararda belirtilen görüş doğrultusunda Danıştay Besinci Dairesince verilen 20.11.1991 günlü ve K:1991/2175 sayılı kararın bozulması gerekeceği düşünülmüştür. TÜRK MİLLETİ ADINA Hüküm veren Danıştay İdari Dava Daireleri Genel Kurulunca gereği görüşüldü: Hacettepe Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Ortodonti Anabilim Dalında Profesör olarak çalışmakta iken 1.9.1986 tarihinde kendi isteğiyle, bu görevinden ayrılmış olan davacının, 2547 sayılı Kanunun 3676 sayılı Kanunla değişik 60/b. maddesi uyarınca, yeniden aynı göreve dönmek istemiyle yaptığı 3.12.1990 günlü başvurusunun cevap verilmemek suretiyle reddine Dışkın işlemin iptali ile bu işlem sebebiyle yoksun kaldığı parasal haklarının ve Emekli sandığı keseneklerinin ödenmesi istemiyle açmış olduğu dava sonucunda, Danıştay Beşinci Dairesinin 20.11.1991 günlü, E:1991/977, K:1991/2175 sayılı kararıyla, dava konusu işlem iptal edilmiş, tazminat isteğinin de kabulüne karar verilmiştir. Davalı idareler, bu kararın temyizen incelenerek bozulmasını istemektedirler. Danıştay Beşinci Dairesince, 2547 sayılı 60 inci maddesinin (b) bendinde yer alan "dönebilirler" ibaresinin, bu bentte yazılı nedenlerle yükseköğretim kurumlarından ayrılanların, kendi isteklerine bağlı olarak ayrıldıkları kuruma dönebileceklerini ifade ettiği 2547 sasıyı Yasanın 60/b maddesinin değişikliğine ilişkin 3599 sayılı Kanun tasarısında idareye takdir yetkisi verilmemiş olmasının Cumhurbaşkanının veto gerekçesinde yer almış ve Midi Eğitim Komisyonunca da bu görüş benimsenerek raporda bu hususa değinilmiş olmasına karşın Meclis Genel Kurulunca eski metnin aynen kabul edilmiş olmasının, bu görüşün benimsenmediğinin kanıtı olarak kabul edilmek gerektiği sözü edilen madde hükmünün "kadro koşulu aranmaksızın" ilgililerin dönmelerine imkan sağladığı, idareleri başvurunun kabulüyle yükümlü tuttuğu, buna göre ihtiyaç unsurunun tartışmasının yapılamıyacağı, diğer yandan, maddede yer alan "bu kanun hükümleri çerçevesinde" ibaresinin ise, ilgililerin döneceği öğretim üyeliği için 2547 sayılı Yasada yer alan öğretim üyeliğine atama niteliklerinin kaybedilmiş olup, olmadığının araştırılması gerektiğine ilişkin bulunduğu, 2547 sayılı Yasada öğretim üyeliğine atama sürecinin, kadroların ilanıyla başlatılmasına karşın 60/b maddesi kapsamındakiler yönünden kadro şartı aranmamasının da, sözü geçen ibarenin belirtilen şekilde yorumlanmasını zorunlu kaldığı gerekçesiyle daya konusu işlem iptal edilerek, yoksun kalınan parasal haklarının tazmini isteği kabul edilmiştir. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 3676 sayılı Kanunla değişik 60 inci maddesinin (b) fıkrası "yükseköğretim kurumlarından, mahkeme veya disiplin kararları ile çıkarılanlar hariç olmak üzere herhangi bir nedenle kendi isteğiyle ayrılan öğretim üyeleri, başvuruları üzerine bu kanun hükümleri çerçevesinde kadro koşulu aranmaksızın tekrar ayrıldıkları yükseköğretim kurumlarına dönebilirler" hükmünü taşımaktadır. Sözü edilen madde hükmü uyarınca, ayrıldığı üniversiteye dönmek için başvuran ilgilinin, bu başvurusunun kabulü konusunda ilgili yükseköğretim kurumunun yasal yükümlülük altında ve bağlı yetki içinde bulunup bulunmadığının incelenip değerlendirilmesi gerekmektedir. 2547 sayılı Yasanın 3676 sayılı Yasa ile değişik 60 inci maddesinin (a) ve (c) bentlerinde, başka nedenlerle de olsa, yükseköğretim kurumundan ayrılmış olan kişilerin, başvurmaları halinde kurumlarına "dönecekleri" belirtildiği halde, (b) bendinde "dönebileceklerinin hükme bağlanmış olması, davacının ve onun durumundaki kişilerin hiç bir kayıt ve şarta bağlı olmaksızın, mutlak surette görevlerine alınmaları gerektiği şeklinde bir sonuç çıkarılmasına olanak vermemektedir. Nitekim (b) bendinde "bu kanun hükümleri çerçevesinde" denilmek suretiyle, idarenin bu konuda mutlak bir zorunluluk karşısında olmadığı vurgulanmıştır. Bu ifadeyi sadece, öğretim üyeliği niteliklerinin kaydedilmemiş olması şeklinde anlamak mümkün değildir. Şunun yanında hizmet gereklerini de düşünmek gerekir. Hizmetin asıl sahibi olan idare, Anayasa ve yasalar çerçevesinde bu hizmeti kamu yararına en uygun biçimde yürütmekle görevlidir. , Yükseköğretim hizmetini yeterli sayıda, hatta birazda fazla elemanla yürütmekte olan idareye 60/b madde kapsamındaki her kişiyi tekrar göreve alma zorunluluğunun yüklenmesi, bu hizmetin gereğinden fazla kişi eliyle görülmesi sonucunu doğurur ki, bunun da kamu yararına olmayacağı açıktır. Diğer yandan, anılan 60 inci maddenin (b) bendinde yer alan "kadro koşulu aranmaksızın" ifadesi ise, öğretim üyesine ihtiyaç olduğu takdirde, boş kadro bulunup bulunmadığına bakılmaksızın, ilgilinin göreve alınması gerektiğini ortaya koymaktadır. Nitekim, 2547 sayılı Kanunun 60 inci maddesinin değiştirilmesine ilişkin 3599 sayılı Kanunun Cumhurbaşkanınca bir daha görüşülmek üzere T.B.M.M'ne geri gönderilmesine ilişkin yazıda ve Milli Eğitim Komisyonu raporunda, ihtiyaç konusuna değinilmiş olup; komisyon raporunda 60 inci maddenin (b) bendiyle ilgili olarak "idareye ihtiyacı ve dönecek elemanın daha önceki çalışmaları değerlendirilmek suretiyle bir takdir hakkı bırakıldığı" vurgulanmıştır. Bu durumda, davalı idarenin savunmasında öne sürülen, davacının dönmek istediği Hacettepe Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Ortodonti Bölümünde ihtiyaç fazlası öğretim üyesi bulunduğu ve davacının hizmetine gerek duyulmadığı hususları ile, davacının üniversiteye dönme isteminin nesnel ölçütlerle değerlendirilip değerlendirilmediğinin araştırılıp varılan sonuca göre karar verilmesi gerekirken, davacının profesör olma koşullarını yitirmemiş olması kaydıyla, hiçbir koşula bağlı olmadan dönme isteminin kabul edilmesi gerektiği belirtilerek iptal ve tazminat kabul kararı verilmesinde hukuka uyarlık görülmemiştir/ Açıklanan nedenlerle, davalı idarelerin temyiz istemlerinin KABULÜ ile, Danıştay Besinci Dairesinin 20.11.1991 günlü, E:1991/977, K:1991/2175 sayılı kararının BOZULMASINA, dosyanın Danıştay Beşinci Dairesi Başkanlığına gönderilmesine 22.1.1993 gününde oyçokluğuyla karar verildi. KARŞI OY Danıştay Beşinci Dairesinin temyize konu kararında yer alan gerekçe doğrultusunda davalı idarelerin temyiz istemlerinin reddi ile, usul ve hukuka uygun bulunan Danıştay Beşinci Dairesinin 20.11.1991 günlü, E:1991/977, K:1991/2175 sayılı kararının onanması gerektiği görüşüyle aksine verilen karara katılmıyoruz.