İlk Derece Mahkemesi 1940/7 E. 2003/7 K.

T.C. ANTALYA 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2018/782 KARAR NO : 2021/61 DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat) DAVA TARİHİ : 07/12/2018 KARAR TARİHİ : 03/02/2021 Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: A.TALEP: 1.Davacı vekili , dava dilekçesinde özetle; davacının ... ... işi ile uğraştığını, davacıya ait ... plakalı aracın davalı bünyesinde oto kiralama şeklinde sigortalandığını, sigortalı aracın sürücü ...'ya uzun süreli kiraya verildiği esnada ... tarihinde ... plakalı araçla çift taraflı kazaya karıştığını, kaza sonucu karşı taraf araç sürücüsünde oluşan cismani zarar nedeniyle davacı aleyhine Antalya ... Asliye Ticaret mahkemesi .../... esas, .../... karar sayılı dosyasında davacının kusursuz sorumlu olması sebebiyle ... TL ve ... TL olmak üzere toplamda ... TL maddi tazminata ve ... TL manevi tazminata ve yargılama giderlerine hükmedildiğini, ilamın Antalya ... İcra müdürlüğü .../...-... esas numaralı dosyalara konu edilerek ... tarihinde ... TL ve ... tarihinde ... TL ödenmek zorunda kalındığını, bu bedellerin ihtiyari mali mesuliyet kapsamında olduğunundan davalı tarafından ödenmesi gerektiğini, zararın ödenmesi için ... tarihinde noterden gönderilen ihtarnamenin ... tarihinde tebliğ olduğu halde şirketin ödeme yapmadığını, davalının sorumlu olduğunu beyanla; ... TL'nin ödeme tarihlerinden itibaren en yüksek banka faizi ile tahsilini talep etmiştir. B. TARAF TEŞKİLİ: 2.Bilindiği üzere 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun “Hukuki Dinlenilme Hakkı” başlıklı 27. maddesi uyarınca davanın tarafları, kendi hakları ile bağlantılı olarak hukuki dinlenilme hakkına sahip olup, bu hak, yargılama ile ilgili bilgi sahibi olunmasını da içerir. Bu çerçevede, öncelikle tarafların gerek yargı organlarınca gerekse karşı tarafça yapılan işlemler konusunda bilgilendirilmeleri zorunludur. Kişinin kendisinden habersiz yargılama yapılarak karar verilmesi, kural olarak mümkün değildir(bkz; İNCEOĞLU,Sibel., İnsan Hakları Avrupa Mahkemesi Kararlarında Adil Yargılanma Hakkı, İstanbul 2008, 3. Baskı, s. 260-261) 3.Bu açıklamalar ışığında, mahkememizce dosyada taraf teşkili sağlanmıştır. C.CEVAP: 4.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalının Antalya ... Asliye Ticaret mahkemesi dosyasında ihbar edilmediğini bu nedenle sorumluluğunun olmadığını, ... plakalı aracın davalı nezdinde ... başlangıç ve ... bitiş tarihli ihtiyari mali mesuliyet teminatına havi genişletilmiş kasko sigorta poliçesi ile sigortalı olduğunu, İMMS teminatının olay tarihi itibari ile cari olan ZMMS poliçesi teminatı limitinin bittiği yerden yani ZMMS limitlerini aşan bir zararın varlığı halinde devreye girebileceği ve poliçe limiti ile sınırlı kalacak nitelikte olacağını, kaza tarihi itibariyle ZMMS'nin sakatlanma/ölüm limitinin ... TL olduğunu, tazminat tutarının ZMMS limitini aşması durumunda davalının sorumluluğunun poliçe limiti kadar sınırlı olacağını,... plakalı aracın ZMMS sigortacısından karşılanması gerektiğini, davalının sorumluluğunun sigortalısının kusuru ve poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, manevi tazminat yönünden poliçeye %25 kombine limiti ile en fazla ... TL ile sınırlı olacak şekilde teminat kapsamına alındığını beyan ederek; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. D. YARGILAMA SÜRECİ/HUKUKİ NİTELEME/MAHKEME KABULÜ: 5.Dava, sigorta hukukuna dayanan rücuen tazminat talebiden ibarettir. 6.Antalya ... Asliye Ticaret mahkemesinin .../... esas, .../... karar sayılı dosyası uyap üzerinden dosya arasına alınmıştır. Bakıldığında, davacı ... tarafından davalılar ..., ..., ... aleyhine açılan maddi ve manevi tazminat davasının yargılaması sonucunda ... TL maddi tazminatın, ... TL manevi tazminatın davalılardan müteselsilen tahsiline ... tarihinde karar verilmiştir. İstanbul ATK trafik ihtisas dairesinden alınan raporda, ...'nın %100 kusurlu olduğu, ...'ın kusursuz olduğunun belirlenmiştir. İş bu davada, davalı olarak önce ... da gösterilmiş ancak aşamalarda feragat nedeni ile dosya tefrik edilerek, mahkemenin ... tarih, .../... esas ve .../... karar sayılı kararıyla ret kararı verildiği gerekçeden anlaşılmıştır. İş bu davanın gerekçesinde de açıkça belirtildiği üzere; Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezine yazılan müzekkereye verilen cevaptan; ... plaklı aracın ...-... tarihleri arasında ... nolu poliçe ile dava dışı ... nezdinde zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesi ile sigortalı olduğu anlaşılmıştır. 7.İcra dosyalarına ilişkin yazışmalar mahkememizce yapılmış ve gelen belgeler (dosyalaın yeni numaraları dahil) dosya arasına girmiştir. 8.Davacı, ... plakalı aracın olay tarihinde kayıt malikidir. 9.Mahkememize bir trafik bilirkişisi ve bir borçlar mevzuatından kaynaklı nitelikli hesaplama konusunda uzman bilirkişiden rapor aldırılmıştır. 10. ... tarihli bilirkişi raporunda özetle; ... plakalı otomobil sürücüsü ...'nın %100 oranında kusurlu olduğu, ... plakalı aracın sürücüsü ...'ın ise kusursuz olduğu, ZMMS teminat limitinin aşılması durumunda ihtiyari mali mesuliyet sigortasına başvurabileceği, dosyada ZMMS poliçesi yer almadığından poliçe limitinin bilinmediği, ancak ödenen maddi tazminat miktarından yüksek olduğu kabul edildiğinde dava ile talep edilen maddi tazminatın rücu edilemeyeceği, İMMS poliçesinde, manevi tazminat taleplerinin ... TL kombine limitin %25 i ile sınırlı olarak teminat altına alındığı, bunun da ... TL ile sınırlı olduğu, bu durumda manevi tazminat tutarı için ödenen ... TL'nin davalı ... şirketinden rücu edilebileceği hususu belirtilmiştir. 11.Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiştir. Davacı vekili, ... tarihli dilekçesinde özetle; bilirkişi raporunu kabul etmediklerini beyan etmiştir. 12.Mahkememizce itirazların değerlendirilmesi için bilirkişi heyetinden ek rapor aldırılmıştır. Bilirkişiler ayrı ayrı hazırladıkları ek raporlarda, kök raporlardaki tespitlerini teyit etmişlerdir. 13.Bilirkişi ek raporu taraflara tebliğ edilmiştir. 14.Davacı vekili, ek rapora karşı, kök rapordakine benzer itirazları yapmıştır. 15. Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası Genel Şartları gereğince; Sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde bu Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır. Manevi tazminat talepleri ise teminat dışıdır. Motorlu Kara Taşıtları İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları gereğince de; Sigortacı, işbu poliçede gösterilen aracın kullanılmasından doğan ve Karayolları Trafık Kanununa ve Umumi Hükümlere göre aracın işletenine terettüp eden hukuki sorumluluğu ve bu poliçe teminat kapsamında olmak şartıyla Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası hadlerinin üzerinde kalan kısmını, poliçede yazılı hadlere kadar temin eder. İşbu sigorta, sigorta ettirenin haksız taleplere karşı müdafaasını da temin eder. anevi tazminat talepleri, ek sözleşme ile teminat kapsamı içine alınabilir. Bu taleplerin, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (Trafik Sigortası) dışında kalması nedeni ile, bu teminat, bahsi geçen zorunlu sigortanın varlığına bağlı olmaksızın, bu sigorta limitlerinin içinde hüküm ifade eder. 16.Davacı vekili, dava dilekçesinde aydınlatma yükümlülüğünden bahsetmemiştir. İddiayı genişletmek ıslah ve/veya muvafakat ile mümkün olmakla birlikte, bakıldığında, TTK m. 1423 gereği; Sigortacı ve acentesi, sigorta sözleşmesinin kurulmasından önce, gerekli inceleme süresi de tanınmak şartıyla kurulacak sigorta sözleşmesine ilişkin tüm bilgileri, sigortalının haklarını, sigortalının özel olarak dikkat etmesi gereken hükümleri, gelişmelere bağlı bildirim yükümlülüklerini sigorta ettirene yazılı olarak bildirir. Ayrıca, poliçeden bağımsız olarak sözleşme süresince sigorta ilişkisi bakımından önemli sayılabilecek olayları ve gelişmeleri sigortalıya yazılı olarak açıklar. Aydınlatma açıklamasının verilmemesi hâlinde, sigorta ettiren, sözleşmenin yapılmasına ondört gün içinde itiraz etmemişse, sözleşme poliçede yazılı şartlarla yapılmış olur. Aydınlatma açıklamasının verildiğinin ispatı sigortacıya aittir. 17.Somut olayda, davacı tarafın aydınlatma yükümlülüğünün yerine getirilmediğine yönelik itirazları yerinde bulunmamıştır. 18.Bilirkişi raporunu hakim denetlemelidir. Öğretide Akyol, bilirkişi raporunun denetimi sadece hâkime ait bir görev değil; aynı zamanda taraflara ait bir haktır demektedir(AKYOL, Şener :Hukuk Usulünde Bilirkişilerle İlgili Bazı Problemler, Mukayeseli Hukukta Bilirkişilik Ve Sorunları, Yargıtay 125.Yıl Dönümü, s. 72 naklen). Hâkimin bilirkişinin uzmanlığı nedeniyle taşıdığı egemenliği kıracak araçları olduğu, bir yanlışın mutlaka geri döneceği ve özellikle böyle bir yanlışın müeyyidelendirileceği konularında bilirkişi inandırılmalı; böyle bir bilinç oluşturulmalıdır.“Hâkim kesinlikle ve mutlak olarak usulün egemeni olmalı; dosyaya, kendi sorumluluğunda girecek olan tanık beyanı gibi bilirkişi raporu gibi hususların adaleti saptıracak biçimlerde tezahürünü önleyecek tedbirleri almalı ve bu egemenliğini davanın sonuna kadar sürdürmelidir.” (Akyol s. 64-65 naklen). 19.Bu hususlar doğrultusunda, bilirkişi kök ve ek raporlarının, hükme ve denetime elverişli, dosya kapsamına uygun olduğu kanaatine varılmıştır. 20.Tüm dosya kapsamına göre; ... plakalı otomobil sürücüsü ...'nın %100 oranında kusurlu olduğu, ... plakalı aracın sürücüsü ...'ın ise kusursuz olduğu, ZMMS teminat limitinin aşılması durumunda ihtiyari mali mesuliyet sigortasına başvurabileceği, ZMMS limitinin ödenen miktardan yüksek olduğu (olay tarihi itibariyle ZMMS sınırlarının ödenen/istenen miktardan yüksek olduğu açıktır), bu nedenle dava ile talep edilen maddi tazminatın rücu edilemeyeceği, İMMS poliçesinde, manevi tazminat taleplerinin ... TL kombine limitin %25 i ile sınırlı olarak teminat altına alındığı, bunun da ... TL ile sınırlı olduğu, bu durumda manevi tazminat tutarı için ödenen ... TL'nin davalı ... şirketinden rücu edilebileceği kanaatiyle davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM/Ayrıntısı gerekçeli kararda açıklandığı üzere; 1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE; ... TL'nin ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin REDDİNE, 2- Davacı tarafça yatırılan ... TL başvurma harcının mahsubu ile hazineye gelir kaydına, 3-Davacı tarafça yatırılan ... TL peşin harcın mahsubu ile hazineye gelir kaydına, bakiye ... TL'nin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, 4-492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 28. maddesi gereğince; bakiye harcın, kararın tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenmesi gerektiğinden, kararın tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenmeyen harç için -kanunen belirlenen sınır göz önünde tutularak- "harç tahsil müzekkeresi" yazılmasına, bakiye karar ve ilam harcının ödenmemiş olmasının, hükmün tebliğe çıkarılmasına, takibe konulmasına ve kanun yollarına başvurulmasına engel teşkil etmeyeceğinin bu şekilde hükümde belirtilmesine, (24/5/2013 tarihli ve 6487 sayılı Kanunun 10 uncu maddesiyle bu bentte yer alan “kararın verilmesinden itibaren iki ay” ibaresi “kararın tebliğinden itibaren bir ay” şeklinde değiştirilmiştir.) 5-Davacı tarafça yatırılan toplam ... TL harç bedelinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 6-Davacı tarafça dosyada yapılan ve mahkememizce uyap sisteminden kontrol edilen (denetime elverişlilik açısından, uyap ekranında harç-masraf bölümü altında tahsilat reddiyat bilgileri başlığının içeriğinde masraflar açıkça yazmaktadır) posta-tebligat-bilirkişi ücreti gideri toplamı ... TL'nin haklılık durumu gereği; ... TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye masrafın davacı üzerinde bırakılmasına, 7-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden; ... TL avukatlık ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 8-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden; AAÜT m. 13 dikkate alınarak, ... TL avukatlık ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 9-Davacı tarafça yatan gider avansından harcanmayan kısmın hüküm kesinleştiğinde UYAP üzerinden kontrolü de sağlanarak davacı tarafa iadesine, karardan sonra tebligat ve benzeri masraflar için gider avansının kullanılması davacı tarafından istenirse tebligat ve benzeri için yapılacak masraflar düşüldükten sonra arta kalan miktarının UYAP üzerinden kontrolü sağlanarak karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine, (6100 sayılı HMK m. 333) ;12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu gereğince dava açılırken mahkeme veznesine yatırılacak olan gider avansının miktarı ile avansın ödenmesine ilişkin usul ve esasları belirten, "Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesi" göz önünde tutularak; her hangi bir bankaya ait hesap numarası ve/veya herhangi bir banka hesabına ait IBAN numarası verilmesi halinde taraflara ait artan gider avansının bildirdikleri hesaba aktarılmasına, 10-Kararın Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yönetmeliği m. 58 gereği talep ve masraf bulunması halinde taraflara ve/veya Teb. K. m. 11 ve Yargıtay Hukuk Genel Kurulu., 22/01/2003, 2003/1-25 E., 2003/7 K., ,Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı., 10/07/1940, 1940/7 E., 1940/75 K. nolu kararları gereği vekil ile temsil edilen tarafın vekiline tebligata çıkartılmasına,(RUHİ, Ahmet Cemal., Tebligat Hukuku., 2008, 6. Baskı, s. 127); taraflardan birisi tarafından kanun yoluna başvurulması halinde bu hususun tebliğ isteği olarak değerlendirilerek, gerekçeli kararın tebliğe çıkarılmasına, Dair, davacı vekili ...'nün yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda verilen kararın tebliğinden itibaren 6100 Sayılı Kanunun 345.maddesi gereğince 2 hafta içerisinde ilgili İstinaf Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.03/02/2021 Katip ... ¸e-imzalıdır Hakim ... ¸e-imzalıdır