Diğer ·
2024/135 E. 2025/199 K.
- Mahkeme
- Diğer
- Esas No
- 2024/135
- Karar No
- 2025/199
- Karar Tarihi
T.C. İSTANBUL 3. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/135 KARAR NO : 2025/199
DAVA : Endüstriyel Tasarım (Tecavüzün Mevcut Olmadığının Tespiti İstemli) DAVA TARİHİ : 22/08/2024 KARAR TARİHİ : 31/10/2025
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;Davacı şirket 1987 yılında ... Ticaret Odası nezdinde kuruluşunu tamamlayarak ticari faaliyetlerine başlamış olup, Türk Patent ve Marka Kurumu nezdinde tescilli “...” ibareli markaları ile dış giyim, üst ve alt giyim ve ayak giysisi dahil her türlü çocuk konfeksiyon ürününün imali, imal ettirilmesi, alımı-satımı, ithali-ihracı ve perakende olarak pazarlanması dahil, çocuk giyim alanında olduğunu,Davalı şirket ise, 16.05.2014 tarihinde ... Ticaret Odası nezdinde kuruluşunu tamamlayarak ticari faaliyetlerine başlamış olup, yine çeşitli konfeksiyon ürünlerinin imalatını, alımı-satım ve pazarlamasını gerçekleştirdiğini,daha önce müvekkil şirket ile davalı arasında 27.10.2022 tarihli bir İmalat ve Satış Sözleşmesi (kısaca “Sözleşme” olarak anılacaktır.) de akdedilmiş, bu Sözleşme çerçevesinde davalı tarafından Müvekkil şirket için de imalat yapıldığını, ancak sonrasında anılan sözleşme sona erdirildiğini, dava dışı .... A.Ş. tarafından e-posta yolu ile, ihtarname adı altında 13.06.2024 tarihli bir yazı iletilmiş ve anılan yazıda; “Müvekkil şirketin satışını yaptığı ürünlerin, ... adına TPMK nezdinde tescilli olan ... tarihli ve ... nolu “...” başlıklı faydalı model belgesine konu ürünlerin ve davalı şirkete adına tescilli ... numaralı, 18.09.2025 tarihli “...” tasarımının aynısı veya ayırt edilemeyecek düzeyde benzeri olduğu ve bu kullanımların, ... ile davalı şirketin 6769 Sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu (“SMK”)'ndan kaynaklanan haklarına tecavüz teşkil ettiğini, bu husustaki hukuki ve cezai yollara başvuru haklarının saklı tutulduğu ve davacının taklit konusu ürünleri üretimi/ürettirmeyi ve ... mağazalarında satışa sunmayı sona erdirmesi” ihbar ve ihtar edildiğini, ...'nın 13.06.2024 tarihli yazısına konu ...numaralı, 18.09.2025 tarihli ... tasarımı davalı şirket adına tescilli olmasına ve ayrıca Müvekkilimiz ile davalı arasında daha evvel 27.10.2022 tarihli Sözleşme akdedilmiş olmasına karşın; bu yazı yalnızca dava dışı ... tarafından iletildiğinden, Müvekkilimiz yazıya cevaben gönderdiği ... 7. Noterliği'nin ... tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesini hem davalı şirkete hem dava dışı ...'ya ilettiğini, ... 7. Noterliği'nin ...tarihli ve ... yevmiye nolu ihtarnamesinde; “13.06.2024 tarihli yazının yalnızca dava dışı ... tarafından iletilmesinin kötüniyetli olduğunu, kaldı ki davalı şirketi ve ...'yı münferiden temsile yetkili kişinin de aynı kişi (...) olduğunu, müvekkil şirket ile davalı arasındaki Sözleşme'nin de kasten saklanmaya çalışıldığı ve en önemlisi Müvekkil şirket tarafından satışı yapılan ürünlerin davalı şirketin ve/veya ...'nın SMK'dan doğan haklarını ihlal etmediğini” ihtar ettiğini, ...'nın anılan 13.06.2024 tarihli yazısına konu olan, (i) Müvekkil şirkete ait internet sitesi üzerinden ve de (iii) Müvekkil şirketin ... ve ...mağazalarında satışa sunulan ürünler, Müvekkil Şirket ile dava dışı ... Şirketi arasındaki 02.05.2023 tarihli İmalat ve Satış Sözleşmesi çerçevesinde davacının ...'a imal ettirdiği ve ... markası altında satışa sunduğu deniz ayakkabısı (askısı dahil) olup, ekte görsellerine yer verilmekte olduğunu, sunulan görsellerde ve işbu dilekçemiz içindeki detaylı açıklamalarda da görüleceği üzere; davalı şirket adına tescilli ... numaralı, 18.09.2025 tarihli ... tasarımının, davacı tarafından satışı yapılan üründeki ... tasarımı ile aynı veya ayırt edilemeyecek düzeyde benzer olmadığı fark edilmiş olup, bu çerçevede müvekkil tarafından üçüncü kişilerden temin edilerek Müvekkil şirkete ait internet sitesinde ve müvekkil şirketin ... ile ... mağazalarında satışı yapılan ürünlerin davalının tescilli tasarımından doğan haklarına tecavüz oluşturmadığının tespiti talepleri ile huzurdaki davayı ikame etme zorunluluğu hasıl olduğunu, bu nedenle öncelikle Davalı şirketin TPMK nezdinde tescilli 18.09.2025 tarih ve... numaralı tasarımının, üçüncü şahıslara devrinin önlenmesi ve Davalı şirketin anılan tasarımdan kaynaklanan haklarını Müvekkil Şirkete ve Müvekkil şirketin ürünü temin ettiği üçüncü kişilere karşı kullanmasının önlenmesi için “ihtiyati tedbir kararı” verilmesini, müvekkil şirketin, üçüncü kişiden temin ederek satışını yaptığı ekte de görselleri sunulan ürünlerin (dava konusu yazılarda, Müvekkil şirket internet sitesinde ve ...ve ... mağazalarında satıldığı iddia olunan), davalı şirketin, TMPK nezdinde tescilli 18.09.2025 tarih ve ...numaralı tasarımından kaynaklanan haklarına tecavüz oluşturmadığının tespitini, masraf ve vekalet ücretinin karşı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. CEVAP: Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle; ... şirketi, kurulduğu tarihten bu yana, bağlı olduğu meslek grubunda ve ana sözleşmesinde açıkça düzenlenmiş olan konularda yenilikçi yaklaşım ile çalışmalar yapmış, geniş “AR-GE” faaliyetleri ile her daim, var olanın bir adım ötesine geçmeye çalışan ve bu anlamda büyük yatırımlar yapmış ve yapmakta olan, kadın girişimciliğinin örneklerinden bir şirket olduğunu, yapmış olduğu yoğun Ar-Ge faaliyetleri çerçevesinde bulunan yeni buluş ve yenilikler hakkında fikri hakların korunması amacıyla Türk Patent ve Marka Kurumu'na başvurularda bulunmakta ve kanunen korunması gereken haklarını tescil ettirmek suretiyle koruma altına aldırdığını, nitekim müvekkil şirket bu hususa ilişkin olarak “...” başlıklı özgün dizayn mahsulü ... tasarımını Türk Patent ve Marka Kurumu nezdinde ... no. ile kendi adına tescil ettirmiş olup müvekkil şirkete ait ve adına tescilli ... tasarımı bulunduğunu, davacı panço şirketi müvekkil şirketin... nolu “...” tasarımına ve dava dışı müvekkil gem moda şirketi adına tescilli olan davacı müvekkil şirketin de kullanma hakkı bulunduğu... nolu yeni ve ayırt edici faydalı modeline karşı taklit, tecavüz ve haksız rekabet eylemleri gerçekleştirmekte olup huzurdaki davayı usulsüz bir şekilde tamamen kendi haksızlığını bertaraf etmek, örtbas etmek için ikame etmiş olup hukuki yararı da bulunmadığını, davacı şirkete taklit ve tecavüz eylemleri nedeniyle göndermiş oldukları 11.06.2024 tarihli ihtarnamemizin akabinde davacı şirket tarafından müvekkil şirketi usul ve yasaya aykırı, mesnetsiz iddiaları havi ihtarname cevabı gönderilmiş olup önemle belirtmek gerekir ki işbu ihtarname cevabında dava dışı ...'ün ve müvekkil... şirketinin dahil edilmesi usul ve yasaya aykırı olduğunu, davacı şirketin de belirtmiş olduğu üzere davacı ... ile müvekkil ...şirketi arasında akdedilmiş olan 27.10.2022 tarihli İmalat ve Satış Sözleşmesine davacı ... sirketi acıkca avkırı davrandığını, davacının, müvekkil şirkete ait Türk Patent nezdinde adına tescilli ... nolu yeni ve ayırt edici olan “...” tasarımının aynı ve/veya ayırt edilemeyecek kadar benzerlerini üretmesi/ürettirmesi/piyasaya arz etmesi halinde müvekkil şirketin 6769 sayılı SMK ve TTK hükümlerinden doğan haklarını da açıkça ihlal etmekte olduğunu belirtmiş ve davacı yanın müvekkil şirketin işbu dava konusu ...nolu yeni ve ayırt edici olan “...” tasarımına karşı taklit, tecavüz ve haksız rekabet teşkil eden eylemlerde bulunduğu, nitekim taklit ve tecavüz mahsulü ürünleri müvekkil şirketin “...” ibareli markasına havi standlarında sattığı açıkça ortada olduğundan, huzurdaki haksız davanın ve ihtiyatı tedbir talebinin reddini, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davacı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLER VE GEREKÇE: Dava; davacı şirketin dava dışı üçüncü kişilerden temin ederek satışını gerçekleştirdiği dilekçesine konu ürünlerin, davalı şirketin TMPK nezdinde tescilli ... numaralı tasarımından kaynaklanan haklarına tecavüz oluşturup oluşturmadığı, ürünlerin davacının tescilli tasarımından farklı olup olmadığı, benzerliklerin bulunması halinde tespit edilen benzerliklerin harcı alem niteliğinde olup olmadığına ilişkindir. Tasarım hakkı tecavüzü sınırlı sayı ilkesi ile SMK 81. maddesinde belirtilmiştir; Tasarım sahibinin izni olmaksızın bu Kanun hükümlerin göre koruma kapsamındaki bir tasarımın kullanıldığı veya uygulandığı ürünün aynısını veya genel izlenim itibarıyla ayırt edilemeyecek kadar benzerini üretmek, piyasaya sunmak, satmak, sözleşme yapmak için öneride bulunmak, ticari amaçla kullanmak veya bu amaçlarla bulundurmak, başka bir şekilde ticaret alanına çıkarmak, ithal işlemine tabi tutmak, Tasarım sahibi tarafından lisans yoluyla verilmiş hakları izinsiz genişletmek veya bu hakları üçüncü kişilere devretmek. Tasarım hakkını gasp etmek. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 30.05.2022 tarih, ... E. ...K. Sayılı ve benzer minvaldeki yüksek derece mahkeme kararlarında da tasarım hakkı tecavüzüne ilişkin esaslı kriteriler; Tescilli tasarımların birbirine olan benzerliği, Taraflar arasındaki ilişkiler ve yakınlık, Tasarıma konu ürünün tanınmışlığı ve piyasadaki satışının yaygın olup olmadığı Davalının, davacıya ait önceki tasarımdan haberdar olup olmadığı veya önceki tasarımı bilebilecek durumda olup olmadığı şeklinde yer almaktadır. Tasarım hakkına tecavüz kavaramına ilişkin yukarıda yer alan açıklamalar, endüstriyel tasarım ve tekstil moda tasarım uzmanınca hazırlanan 09/07/2025 tarihli bilirkişi raporu, TPMK kayıtları ile ilgili diğer deliller kapsamında dosya kül halinde değerlendirildiğinde; Dava konusu benzerlik ve ayırt edici nitelik yönünden değerlendirilen tasarımlar “...” tasarımıdır. Davalı tarafa ait 18.09.2015 başvuru tarihli ....numaralı tasarım tescilli ürün ile davacı tarafa ait ürün incelendiğinde tasarımların aynı işlevi görmek üzere benzer malzeme ve üretim yöntemi ile üretilmiş ürünler olmakla beraber gerek tasarımı oluşturan öğelerin biçim ve oranları gerekse yön ve yerleşimleri birbirinden oldukça farklı oldukları anlaşılmıştır. Şöyle ki; Dava konusu tasarımların karşılaştırılmasını ortak ve farklı özellikler şeklinde alt başlıklar halinde ayrıntılı olarak izah etmek gerekir ise; Ortak Özellikler: Genel Form: Her iki ... da, terlik/ayakkabı çiftlerini taşımak amacıyla tasarlanmış olup, ayak formuna benzer iki oval çıkıntılı ve orta kısımdan birleştirilen tek parça askıdan oluşmaktadır. Malzeme: Her iki ürün de mukavvaya benzer, geri dönüştürülebilir. Kraft/karton malzemeden yapılmış görünümdedir. Ürün Amacı: İki tasarım da çocuklar için ayakkabı, terlik..vb. ürünlerinin sunumu ve/veya askıya takılması amacıyla üretilmiştir. Farklı Özellikler: Orta Bölüm Tasarımı: Davalı Tescilli Tasarım: Orta bölüm geniş ve yukarıdan aşağı doğru incelerek devam eder. Üzerinde marka adı, açıklayıcı metin, logo, web adresi gibi çok sayıda bilgi yer alır. Davacı Ürün Tasarımı: Orta bölüm daha incedir. Sadece marka adı (PANÇO), beden numarası ve semboller yer alır. Alt kısmında damla şeklinde dekoratif bir grafik bulunur. Bilgi ve Grafik Yoğunluğu: Davalı Tescilli Tasarım: Ürünle ilgili teknik bilgiler, kullanım uyarıları ve çevresel bilgiler yer almıştır. Davacı Ürün Tasarımı: Bilgi içeriği sınırlıdır, sadece sembollerle ifade edilmiştir. Alt Form / Uç Detayı: Davalı Tescilli Tasarım: Ayak çıkıntıları düz formludur, alt uçlarda keskinleşmeyen oval bitişler bulunur. Davacı Ürün Tasarımı: Ayak çıkıntıları daha yuvarlak ve daha kısa görünümde olup, alt orta kısmında girinti bulunmaktadır (tasarımı daha ayırt edici kılar). Görsel Sadelik ve Dikkat Çekici Unsur: Davalı Tescilli Tasarım: Daha dolu, yoğun ve metin ağırlıklı tasarıma sahiptir. Davacı Ürün Tasarımı: Daha sade, minimal ve çocuklara yönelik sembollerle tasarlandığı değerlendirilmiştir. Her iki ürün, amacına hizmet eden ve fonksiyonel olarak benzer görünümler taşıyan ... tasarımlar olmakla birlikte; orta bölümdeki genişlik, yazı/simge yerleşimi ve grafik detaylar bakımından farklılık gösterdiği, davacı ürün tasarımında alt orta kısımdaki damla formundaki çıkıntı ve sade grafik dili, davalı ürününden ayırt edici özellik taşıdığı, davalı tescilli tasarımı daha çok marka kimliği ve bilgilendirici içerik üzerine yoğunlaşmışken, davacı ürün tasarımı çocuklara yönelik sade ve simgesel anlatımın tercih edildiği, bu kapsamda; Bilgilenmiş kullanıcı üzerinde her iki ... tasarımı arasında ilk bakışta benzerlik algısı oluşabilecek olsa da, tasarımın biçimsel detayları, görsel yoğunluğu ve orta bölümdeki belirgin farklılıklar sebebiyle bu ürünlerin aynılık derecesinde benzer olmadığı ve iltibas oluşturma ihtimalinin sınırlı olduğu, tasarımcının seçenek özgürlüğü kapsamında yapılan teknik değerlendirme sonucunda davalı tarafa ait 18.09.2015 başvuru tarihli ... numaralı tasarım tescili ile davacı tarafa ait ürün arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde farklılıklar bulunduğu, bu sebep ile farklı olarak algılandıkları sonuç ve kanaatine varılarak davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm tahsis edilmiştir. HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; DAVANIN KABULÜNE, 1-Davacı şirketçe satışı gerçekleştirilen dava konusu ürünlerin davalı şirketin TMPK nezdinde tescilli 18.09.2025 tarih ve ... numaralı tasarımından kaynaklanan haklarına tecavüz oluşturmadığının tespitine, 2-Harçlar kanunu gereğince dava değeri üzerinden alınması gereken toplam 615,40-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 427,60-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 187,80-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına, 3-Davacının peşin olarak yatırdığı 427,60.-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (Madde-13 İkinci Kısım İkinci Bölüm) göre hesaplanan 40.000,00-TL maktu vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 5-Davacı tarafından yapılan; 427,60-TL Başvuru Harcı, 16.000,00-TL Bilirkişi ücreti, 2.500,00-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar olmak üzere toplam 18.927,60 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 6-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, 7-Kullanılmayan gider avansının bulunması halinde kararın kesinleşmesinden sonra HMK’nun 333. maddesi uyarınca resen yatırana İADESİNE, Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde İSTİNAF YASA YOLU AÇIK olmak üzere verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 31/10/2025
Katip ¸e-imzalıdır
Hakim ¸e-imzalıdır
Bakiye Harç :187,80 TL