Danıştay 6. Daire 2024/4341 E. 2025/6139 K.

T.C. D A N I Ş T A Y ALTINCI DAİRE Esas No : 2024/4341 Karar No : 2025/6139

DAVACILAR : 1- ...Odası Başkanlığı VEKİLİ : Av. ... 2-... Odası VEKİLİ : Av. ...

DAVALI : ...Bakanlığı-ANKARA VEKİLİ : Hukuk Müşaviri ...

DAVANIN KONUSU : 06 Nisan 2024 tarih ve 32512 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Şantiye Şefleri Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 1. maddesi ile Şantiye Şefleri Hakkında Yönetmeliğin 7. maddesinin 4. fıkrası ile aynı maddenin 10. fıkrasına eklenen cümlelerin tümünün, 2. maddesi ile Şantiye Şefleri Hakkında Yönetmeliğin geçici 2. maddesine eklenen 3 ve 4. fıkraların tümünün, 3. maddesi ile Şantiye Şefleri Hakkında Yönetmeliğe eklenen geçici 3. maddesinin tümünün iptali istenilmektedir.

DAVACININ İDDİALARI : Dava konusu düzenlemelerin, kararın içeriğinde ayrıntısına yer verilen iddialarla iptali gerektiği ileri sürülmüştür.

DAVALININ SAVUNMASI : Davanın, kararın içeriğinde ayrıntısına yer verilen açıklamalarla reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : 3194 sayılı İmar Kanununun 1. maddesinde, "Bu Kanun, yerleşme yerleri ile bu yerlerdeki yapılaşmaların; plan, fen, sağlık ve çevre şartlarına uygun teşekkülünü sağlamak amacıyla" düzenlendiği, 3.maddesinde de, "Herhangi bir saha, her ölçekteki plan esaslarına, bulunduğu bölgenin şartlarına ve yönetmelik hükümlerine aykırı maksatlar için kullanılamaz. " hükmüne yer verilmiştir. 3194 sayılı İmar Kanununun 1. maddesine göre yapılaşmaların; plan, fen, sağlık ve çevre şartlarına uygun olması gerektiği, yapılaşmaların plan, fen, sağlık ve çevre şartlarına uygun olarak inşa edilmesine yönelik olarak yapılacak düzenleyici işlemlerin bilimsel verilere dayanması gerektiği ancak dava konusu düzenlemelerin bilimsel verilere dayandığına dair herhangi bir bilgi ya da belge dosyaya sunulamadığından dava konusu düzenlemelerin iptaline karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

DANIŞTAY SAVCISI ...'IN DÜŞÜNCESİ: Dava, 06 Nisan 2024 tarih ve 32512 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Şantiye Şefleri Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 1. maddesi ile Şantiye Şefleri Hakkında Yönetmeliğin 7. maddesinin 4. fıkrası ile aynı maddenin 10. fıkrasına eklenen cümlelerin tümünün, 2. maddesi ile Şantiye Şefleri Hakkında Yönetmeliğin geçici 2. maddesine eklenen 3 ve 4. fıkraların tümünün, 3. maddesi ile Şantiye Şefleri Hakkında Yönetmeliğe eklenen geçici 3. maddesinin tümünün iptali istemiyle açılmıştır. 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 28. maddesinin 5. fıkrasında; "Fenni mesuller, uzmanlık alanlarına göre yapım işlerinin denetimine ilişkin ayrıntılı bütün belgeler ile mimarlık ve mühendislik hizmetleri raporunu idareye vermek ve yapı kullanma izin belgesini imzalamak mecburiyetindedir. Yapıya ilişkin bilgiler, ilgili idarece, etüt ve proje müelliflerinin, fenni mesullerin, yapı müteahhitlerinin ve şantiye şefi mimar veya mühendisin üyesi bulunduğu meslek odasına, üyelik kayıtlarına işlenmek üzere bildirilir.", 8.fıkrasında "Yapı müteahhidi ve şantiye şefi; yapıyı, tesisatı ve malzemeleriyle birlikte bu Kanuna, ilgili diğer mevzuata, uygulama imar planına, ruhsata, ruhsat eki etüd ve projelere, standartlara ve teknik şartnamelere uygun olarak inşa etmek, neden olduğu mevzuata aykırılığı gidermek mecburiyetindedir." hükmü yer almaktadır. Aynı Kanun'un 38. maddesinin 2. fıkrasında, "Yapıların mimari, statik ve her türlü plan, proje, resim ve hesaplarının hazırlanmasını ve bunların uygulanmasıyla ilgili fenni mesuliyetleri, uzmanlık konularına göre mühendisler, mimarlar ile görev, yetki ve sorumlulukları yönetmelikle düzenlenecek olan fen adamları deruhte eder." hükmüne yer verilmiştir. 3194 sayılı Kanun'un 44. maddesinin 1. fıkrasının (e) bendinde, "Her türlü inşaat ve tesisat dahil yapım işlerine dair yapı müteahhitlerinin yetki belgelendirilmesi işlemlerine; yapı müteahhitlerinin iş gruplarına, ihtisaslaşmalarına ve yüklenilecek işin büyüklüğüne göre sınıflandırılmasına ve bunların sahip olmaları gereken asgari eğitim, iş tecrübesi, teknik donanımı ve kapasitesi, mali durumu, idari yapısı ve personel şartları ile niteliklerine; yapı müteahhitlerinin faaliyetlerinin denetlenmesine, kayıtlarının tutulmasına ve değerlendirilmesine; mimar ve mühendis unvanlı şantiye şefi çalıştırılması mecburi ve yapı müteahhidi olmaksızın da yapılması mümkün olan yapılara; şantiye şeflerine, yapım ve denetim işlerinde istihdam edilecek fen adamlarına ve yetki belgeli ustalara ilişkin usul ve esaslar ile diğer hususlar, Milli Eğitim Bakanlığı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Mesleki Yeterlilik Kurumu, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği, Türkiye Esnaf ve Sanatkarlar Konfederasyonu, Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliğinin görüşleri alınarak, Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle belirlenir." hükmü yer almaktadır. 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 107. maddesinin 1. fıkrasında, "yerleşme ve yapılaşmaya yönelik mimarlık, mühendislik, müteahhitlik ve müşavirlik hizmetlerine ilişkin düzenlemeleri yapmak, uygulamaları denetlemek ve izlemek; planlama, harita yapımı, arazi ve arsa düzenlemesi, değerleme, parselasyon, etüt ve proje müellifliği, harita plan, proje ve yapım kontrol müşavirliği, her türlü altyapı ve tesisat dahil olmak üzere yapı müteahhitliği gibi hizmet alanlarında çalışan gerçek veya tüzel kişilerin görev, yetki ve sorumluluklarına ve kayıtlarının tutulmasına ilişkin esasları belirlemek, mesleki yeterlikleri ile kuruluş yeterliklerini değerlendirerek bunlara tescil ve yeterlik belgeleri vermek veya verilmesini ve kayıtlarının tutulmasını sağlamak" Mesleki Hizmetler Genel Müdürlüğünün görev ve yetkileri arasında sayılmıştır. 1-) 06 Nisan 2024 tarih ve 32512 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Şantiye Şefleri Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 1. maddesi ile Şantiye Şefleri Hakkında Yönetmeliğin 7. maddesinin 4. fıkrasına aşağıdaki cümleler eklenmiştir: “19/9/2006 tarihli ve 5543 sayılı İskân Kanununa veya 15/5/1959 tarihli ve 7269 sayılı Umumi Hayata Müessir Afetler Dolayısiyle Alınacak Tedbirlerle Yapılacak Yardımlara Dair Kanuna göre hak sahibi olan kişilere ait aynı köy veya mezranın yerleşik alanı ve civarındaki işler tek iş olarak değerlendirilir. Aynı ihale veya sözleşme kapsamındaki kamu işleri tek iş olarak değerlendirilir.” Aynı maddenin 10. fıkrasına da aşağıdaki cümle eklenmiştir: “Kamu yatırımı niteliğindeki işlerde, ilgili idaresince şantiye şefi niteliğindeki teknik personel için belirlenen deneyim koşulları uygulanır.” 2-) 06 Nisan 2024 tarih ve 32512 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Şantiye Şefleri Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 2. maddesi ile Şantiye Şefleri Hakkında Yönetmeliğin geçici 2. maddesine eklenen 3 ve 4. fıkrasına aşağıdaki cümleler eklenmiştir: “(3) 31/12/2025 tarihine kadar; 7 nci maddenin dördüncü fıkrasının (a) bendinde yer alan 1.500 m², 2.500 m² olarak ve aynı fıkranın (b) bendinde yer alan 4.500 m², 5.000 m² olarak uygulanır. (4) 7 nci maddenin onuncu fıkrasının birinci cümlesi 31/12/2025 tarihine kadar uygulanmaz.” 3-) 06 Nisan 2024 tarih ve 32512 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Şantiye Şefleri Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 3. maddesi ile Şantiye Şefleri Hakkında Yönetmeliğe eklenen Geçici 3. maddesine aşağıdaki cümleler eklenmiştir: “Afet bölgesinde uygulama GEÇİCİ MADDE 3- (1) 6/2/2023 tarihinde vuku bulan depremler dolayısıyla genel hayata etkili afet bölgesi olarak kabul edilen yerlerde 31/12/2025 tarihine kadar, aynı ilçe sınırları içerisinde aynı şantiye şefi tarafından üstlenilen yapı inşaat alanı 250 metrekareyi geçmeyen işlerin toplamı 1.250 metrekareye kadar tek iş olarak değerlendirilir. Bu uygulama aynı anda sadece tek ilçedeki işler için yapılabilir. Bu fıkra hükmü ile 7 nci maddenin dördüncü fıkrasının dördüncü cümlesi hükmü birlikte uygulanmaz.” 16/09/2025 tarihli,33019 sayılı Resmi Gazete yayımlanan Şantiye Şefleri Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapımasına Dair Yönetmeliğin 6.maddesiyle, Şantiye Şefleri Hakkında Yönetmeliğin Geçici 2.maddesinin 3. ve 4.fıkralarında yer alan "31/12/2025" ibareleri "31/12/2026" şeklinde, 7.maddeyle ana Yönetmeliğin Geçici 3.maddesinin 1.fıkrasında yer alan "31/12/2025" ibaresi "31/12/2027" şeklinde değiştirilmiştir. Dosyanın incelenmesinden, davalı idarece anılan Yönetmelik değişikliğinin amacı,coğrafi olarak aynı köyde yer alan şantiyelerin birlikte sevk ve idaresinin sağlanabilmesine yönelik olduğu, bu şekilde aynı köydeki küçük ölçekli yapıların tek şantiye şefi eliyle yürütülmesinin amaçlandığı, yine yapılan değişiklikle şantiye şeflerinin iş kotaları inşaatın büyüklüğüne göre derecelendirildiği, önceki düzenlemeye göre aynı anda üstlenilebilecek iş sayısı da azaltıldığı, düzenlemede temel alınan eşik değerler keyfi olmadığı gibi kat'i nitelikte de olmayıp, ülkemizdeki yapı ruhsatı büyüklükleri, dağılımı, proje büyüklükleri, afet koşulları ve istihdam bakımından güncel şartlara uygun olarak ve şantiye şeflerinin aynı anda farklı şantiyelerde görev yapmasının 3194 sayılı Kanunu'nun amaçladığı "yapılaşmaların; plan, fen, sağlık ve çevre şartlarına uygun teşekkülünü sağlamak" hükmüne halel getirmeyecek şekilde düzenlenmesinden ibaret olduğu, 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş depremleri sonrasında bölgede yürütülen inşai faaliyetler ve bu bölgedeki proje büyükleri de dikkate alınarak sınırlı bir süre için coğrafi olarak "aynı ilçe sınırları içerisinde aynı şantiye şefi tarafından üstlenilmek kaydıyla" küçük ölçekli (yapı inşaat alanı 250 metrekareyi geçmeyen) aynı köyde yer alan şantiyelerin birlikte sevk ve idaresinin sağlanabilmesine yönelik olduğu belirtildiği anlaşılmıştır. Davalı idarece, dava konusu düzenlemenin amacı, 06/02/2023 tarihinde gerçekleşen depremler nedeniyle genel hayata etkili afet bölgelerinin ihyası olduğu, uygulanma süresinin sınırlandırıldığı ve amacın deprem bölgesinde yaşam için gerekli konutların bir an evvel oluşturulması için olduğu belirtilmekte isede, topraklarının yüzde 93`ü aktif deprem kuşağı üzerinde bulunan Türkiye`de, halkın nitelikli, güvenilir, sağlıklı konutlarda yaşama hakkı taviz verilemez anayasal temel bir insan hakkı olduğu,bu hakkın aynı zamanda devlete de yurttaşlarına güvenli barınma olanağı sağlamak görevi yüklediği, deprem ve diğer afetlerin yapılarda yaratmış olduğu hasarların çok büyük bir kısmının imalat kusurlarından kaynaklandığının bilindiği ve çok yakın bir zamanda bu denli ağır bir bedel ödenmiş olduğu, güvenli yapı üretimi ve deprem nedeniyle oluşacak zararların asgariye indirilebilmesi için şantiye şefliği anahtar konumunda yer aldığı, yapının fen ve tekniğe, ruhsat ve projesine uygun olarak inşa edilmesi, inşaatın iş ve işlemlerinin planlanması, sevk ve idaresi, iş güvenliğinin sağlanması, işçi sağlığının gözetilmesi görevleri bulunan şantiye şefliğinin, yapı güvenliği açısından son derece önem arz ettiği dikkate alındığında, 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş depremleri sonrasında bölgede yürütülen inşai faaliyetlerin bir an evvel bitirilmesi amacıyla mevcut düzenlemelerin esnetilmesine yönelik olduğu, bu esnetmenin bilimsel ve teknik herhangi bir veriye dayanmadığı ve bu haliyle düzenlemenin yapı güvenliği ve kamu sağlığı açısından tehlike arz ettiği sonucuna varıldığından dava konusu anılan düzenlemelerde hukuka uyarlık bulunmamıştır. Açıklanan nedenlerle, 06 Nisan 2024 tarih ve 32512 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Şantiye Şefleri Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 1. maddesi ile Şantiye Şefleri Hakkında Yönetmeliğin 7. maddesinin 4. fıkrası ile aynı maddenin 10. fıkrasına eklenen cümlelerin tümünün, 2. maddesi ile Şantiye Şefleri Hakkında Yönetmeliğin geçici 2. maddesine eklenen 3 ve 4. fıkraların tümünün, 3. maddesi ile Şantiye Şefleri Hakkında Yönetmeliğe eklenen geçici 3. maddesinin tümünün iptaline karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince duruşma için taraflara önceden bildirilen 26/11/2025 tarihinde, davacı TMMOB Mimarlar Odası Başkanlığı vekili Av. ...ve davacı TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası vekili Av. ... ve davalı Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı vekili Hukuk Müşaviri...'ün geldiği, Danıştay Savcısının hazır olduğu görülmekle, açık duruşmaya başlandı. Tarafa usulüne uygun olarak söz verilerek dinlendikten ve Danıştay Savcısının düşüncesi alındıktan sonra taraflara son kez söz verilip duruşma tamamlandı. Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE : MADDİ OLAY : Dava, 06 Nisan 2024 tarih ve 32512 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Şantiye Şefleri Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 1. maddesi ile Şantiye Şefleri Hakkında Yönetmeliğin 7. maddesinin 4. fıkrası ile aynı maddenin 10. fıkrasına eklenen cümlelerin tümünün, 2. maddesi ile Şantiye Şefleri Hakkında Yönetmeliğin geçici 2. maddesine eklenen 3 ve 4. fıkraların tümünün, 3. maddesi ile Şantiye Şefleri Hakkında Yönetmeliğe eklenen geçici 3. maddesinin tümünün iptali istemiyle açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT: 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 28. maddesinin 5. fıkrasında; "Fenni mesuller, uzmanlık alanlarına göre yapım işlerinin denetimine ilişkin ayrıntılı bütün belgeler ile mimarlık ve mühendislik hizmetleri raporunu idareye vermek ve yapı kullanma izin belgesini imzalamak mecburiyetindedir. Yapıya ilişkin bilgiler, ilgili idarece, etüt ve proje müelliflerinin, fenni mesullerin, yapı müteahhitlerinin ve şantiye şefi mimar veya mühendisin üyesi bulunduğu meslek odasına, üyelik kayıtlarına işlenmek üzere bildirilir.", 8.fıkrasında "Yapı müteahhidi ve şantiye şefi; yapıyı, tesisatı ve malzemeleriyle birlikte bu Kanuna, ilgili diğer mevzuata, uygulama imar planına, ruhsata, ruhsat eki etüd ve projelere, standartlara ve teknik şartnamelere uygun olarak inşa etmek, neden olduğu mevzuata aykırılığı gidermek mecburiyetindedir." hükmü yer almaktadır. Aynı Kanun'un 38. maddesinin 2. fıkrasında, "Yapıların mimari, statik ve her türlü plan, proje, resim ve hesaplarının hazırlanmasını ve bunların uygulanmasıyla ilgili fenni mesuliyetleri, uzmanlık konularına göre mühendisler, mimarlar ile görev, yetki ve sorumlulukları yönetmelikle düzenlenecek olan fen adamları deruhte eder." hükmüne yer verilmiştir. 3194 sayılı Kanun'un 44. maddesinin 1. fıkrasının (e) bendinde, "Her türlü inşaat ve tesisat dahil yapım işlerine dair yapı müteahhitlerinin yetki belgelendirilmesi işlemlerine; yapı müteahhitlerinin iş gruplarına, ihtisaslaşmalarına ve yüklenilecek işin büyüklüğüne göre sınıflandırılmasına ve bunların sahip olmaları gereken asgari eğitim, iş tecrübesi, teknik donanımı ve kapasitesi, mali durumu, idari yapısı ve personel şartları ile niteliklerine; yapı müteahhitlerinin faaliyetlerinin denetlenmesine, kayıtlarının tutulmasına ve değerlendirilmesine; mimar ve mühendis unvanlı şantiye şefi çalıştırılması mecburi ve yapı müteahhidi olmaksızın da yapılması mümkün olan yapılara; şantiye şeflerine, yapım ve denetim işlerinde istihdam edilecek fen adamlarına ve yetki belgeli ustalara ilişkin usul ve esaslar ile diğer hususlar, Milli Eğitim Bakanlığı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Mesleki Yeterlilik Kurumu, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği, Türkiye Esnaf ve Sanatkarlar Konfederasyonu, Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliğinin görüşleri alınarak, Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle belirlenir." hükmü yer almaktadır. 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 107. maddesinin 1. fıkrasında, "yerleşme ve yapılaşmaya yönelik mimarlık, mühendislik, müteahhitlik ve müşavirlik hizmetlerine ilişkin düzenlemeleri yapmak, uygulamaları denetlemek ve izlemek; planlama, harita yapımı, arazi ve arsa düzenlemesi, değerleme, parselasyon, etüt ve proje müellifliği, harita plan, proje ve yapım kontrol müşavirliği, her türlü altyapı ve tesisat dahil olmak üzere yapı müteahhitliği gibi hizmet alanlarında çalışan gerçek veya tüzel kişilerin görev, yetki ve sorumluluklarına ve kayıtlarının tutulmasına ilişkin esasları belirlemek, mesleki yeterlikleri ile kuruluş yeterliklerini değerlendirerek bunlara tescil ve yeterlik belgeleri vermek veya verilmesini ve kayıtlarının tutulmasını sağlamak" Mesleki Hizmetler Genel Müdürlüğünün görev ve yetkileri arasında sayılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 1-) 06 Nisan 2024 tarih ve 32512 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Şantiye Şefleri Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 1. maddesi ile Şantiye Şefleri Hakkında Yönetmeliğin 7. maddesinin 4. fıkrasına aşağıdaki cümleler eklenmiştir: “19/9/2006 tarihli ve 5543 sayılı İskân Kanununa veya 15/5/1959 tarihli ve 7269 sayılı Umumi Hayata Müessir Afetler Dolayısiyle Alınacak Tedbirlerle Yapılacak Yardımlara Dair Kanuna göre hak sahibi olan kişilere ait aynı köy veya mezranın yerleşik alanı ve civarındaki işler tek iş olarak değerlendirilir. Aynı ihale veya sözleşme kapsamındaki kamu işleri tek iş olarak değerlendirilir.” Aynı maddenin 10. fıkrasına da aşağıdaki cümle eklenmiştir: “Kamu yatırımı niteliğindeki işlerde, ilgili idaresince şantiye şefi niteliğindeki teknik personel için belirlenen deneyim koşulları uygulanır.” Davacı tarafından, eklenen cümlelerin şantiye şefliğinin tam zamanlı olarak yerine getirilmesini imkânsız hale getirdiği, şantiye şefliğinin mevcut halinden dahi daha esnek bir hale sokulmasının yapı güvenliği ve kamu sağlığı açısından zararlı olduğu, yapı üretiminde kritik öneme sahip olan şantiye şeflerinin görevlerini kağıt üstünde sınırladığı, kamu yatırımı niteliğindeki işlerde deneyim koşulunun tamamen idarenin keyfi düzenlemesine bırakıldığı ileri sürülerek iptaline karar verilmesi istenilmektedir. Davalı tarafından, yapılan yeni düzenlemenin coğrafi olarak aynı köyde yer alan şantiyelerin birlikte sevk ve idaresinin sağlanabilmesine yönelik olduğu, bu şekilde aynı köydeki küçük ölçekli yapıların tek şantiye şefi eliyle yürütülmesinin amaçlandığı, ülkemizdeki yapı ruhsatı büyüklükleri, dağılımı, proje büyüklükleri ve istihdam bakımından güncel şartlara uygun olarak zaman zaman değişiklikler yapıldığından düzenlemenin hukuka uygun olduğu belirtilerek davanın reddine karar verilmesi gerektiği savunulmaktadır. Dairemizce dava konusu işlemin değerlendirmesinden; 06/04/2024 tarih ve 32512 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Şantiye Şefleri Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 1. maddesi ile Şantiye Şefleri Hakkında Yönetmeliğin 7. maddesinin 4. fıkrasına aşağıdaki cümleler eklenmiştir: “19/9/2006 tarihli ve 5543 sayılı İskân Kanununa veya 15/5/1959 tarihli ve 7269 sayılı Umumi Hayata Müessir Afetler Dolayısiyle Alınacak Tedbirlerle Yapılacak Yardımlara Dair Kanuna göre hak sahibi olan kişilere ait aynı köy veya mezranın yerleşik alanı ve civarındaki işler tek iş olarak değerlendirilir. Aynı ihale veya sözleşme kapsamındaki kamu işleri tek iş olarak değerlendirilir.” Aynı maddenin 10. fıkrasına da aşağıdaki cümle eklenmiştir: “Kamu yatırımı niteliğindeki işlerde, ilgili idaresince şantiye şefi niteliğindeki teknik personel için belirlenen deneyim koşulları uygulanır.” 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 28. maddesinde, "Yapı müteahhidi ve şantiye şefinin;yapıyı, tesisatı ve malzemeleriyle birlikte bu Kanuna, ilgili diğer mevzuata, uygulama imar planına, ruhsata, ruhsat eki etüt ve projelere, standartlara ve teknik şartnamelere uygun olarak inşa etmek, neden olduğu mevzuata aykırılığı gidermek mecburiyetinde olduğu" hükmü düzenlenmiştir. Şantiye şefliği yapı üretim sürecinin aslî bir unsuru olup bir deprem coğrafyası olan ülkemizde halkın can ve mal güvenliği açısından son derece kritik bir öneme sahiptir. Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden, şantiye şeflerinin Kanun'da belirtilen sorumluluklarını yerine getirebilmesi bakımından gerekli koşullar ve çalışma usullerinin yönetmelik ile belirleneceği, şantiye şefinin, inşaatın gerektirdiği organizasyonu sağlayarak, yapının, ruhsata, ruhsat eki etüt ve projelere, standartlara ve teknik şartnamelere uygun olarak inşa edilmesini temin edeceği, bu görevlerin yerine getirilebilmesi için şantiye şefinin harcayacağı mesainin, inşaatın büyüklüğü ile doğrudan ilişkili olduğu anlaşılmıştır. Uyuşmazlıkta, 06/02/2023 tarihinde meydana gelen Kahramanmaraş başta olmak üzere onlarca ilimizi de etkileyen ve ülkemizde çok büyük can ve mal kayıplarına yol açan depremlerin ardından, köy, mezra ve ilçelerdeki küçük ölçekli konut üretim süreçlerinde insan, ekipman, makine vb. kaynağının temininde yaşanabilecek sıkıntıların önlenmesi amacıyla dava konusu düzenlemlerin yapıldığı anlaşılmıştır. Bu durumda, aynı köy veya mezranın yerleşik alanı ve civarında 5543 sayılı İskan Kanunu ve 7269 sayılı Umumi Hayata Müessir Afetler Dolayısıyla Alınacak Tedbirlerle Yapılacak Yardımlara Dair Kanuna göre hak sahibi olan kişilere yapılacak işler için ayrı ayrı şantiye şefi bulunması güçlüğü dikkate alınarak, depreme dayanaklı sağlıklı yapı üretimini asgari maliyetle sağlamak amacı ile söz konusu işlerin tek iş olarak değerlendirilmesine ilişkin dava konusu düzenlemede kamu yararı bulunduğu sonucuna ulaşılmıştır. Öte yandan, Yönetmeliğin anılan maddesinin 4. fıkrasına eklenen son cümle yönünden ise anılan düzenlemenin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ve ilgili mevzuatına uyum sağlanması amacıyla yapıldığı açık olduğundan dava konusu düzenlemenin bu kısmında hukuka aykırılık bulunmamaktadır.

2-) 06 Nisan 2024 tarih ve 32512 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Şantiye Şefleri Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 2. maddesi ile Şantiye Şefleri Hakkında Yönetmeliğin geçici 2. maddesine eklenen 3 ve 4. fıkrasına aşağıdaki cümleler eklenmiştir: “(3) 31/12/2025 tarihine kadar; 7 nci maddenin dördüncü fıkrasının (a) bendinde yer alan 1.500 m², 2.500 m² olarak ve aynı fıkranın (b) bendinde yer alan 4.500 m², 5.000 m² olarak uygulanır. (4) 7 nci maddenin onuncu fıkrasının birinci cümlesi 31/12/2025 tarihine kadar uygulanmaz.” Davacı tarafından, belirli bir süre için yönetmeliği daha esnek hale getirmekte, yapı güvenliği ve kamu sağlığının göz ardı edildiği, mimar ve mühendislerin şantiyelerden koparılmasına sebep olacak ve halkın nitelikli ve güvenilir konutlarda yaşama hakkını elinden aldığı ileri sürülerek iptaline karar verilmesi istenilmektedir. Davalı tarafından, yapılan değişiklikle şantiye şeflerinin iş kotaları inşaatın büyüklüğüne göre derecelendirilmiş, önceki düzenlemeye göre aynı anda üstlenilebilecek iş sayısı da azaltıldığı, düzenlemede temel alınan eşik değerler keyfi olmadığı gibi kat'i nitelikte de olmayıp, ülkemizdeki yapı ruhsatı büyüklükleri, dağılımı, proje büyüklükleri, afet koşulları ve istihdam bakımından güncel şartlara uygun olarak ve şantiye şeflerinin aynı anda farklı şantiyelerde görev yapmasının 3194 sayılı Kanununun amaçladığı "yapılaşmaların; plan, fen, sağlık ve çevre şartlarına uygun teşekkülünü sağlamak" hükmüne halel getirmeyecek şekilde düzenlenmesinden ibaret olduğu belirtilerek davanın reddine karar verilmesi gerektiği savunulmaktadır. Dairemizce dava konusu işlemin değerlendirilmesinden; Dava konusu düzenlemede esas alınan eşik değerlerin keyfi olarak belirlendiğine dair herhangi bir bilgi ya da belge bulunmadığı gibi belirlenen eşik değerlerin yapı ruhsatı büyüklükleri, dağılımı, proje büyüklükleri, afet koşulları ve istihdam bakımından güncel şartlara uygun olarak yeniden ve geçici bir süre için belirlenmesinde hukuka aykırılık bulunmamıştır.

3-) 06 Nisan 2024 tarih ve 32512 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Şantiye Şefleri Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 3. maddesi ile Şantiye Şefleri Hakkında Yönetmeliğe eklenen Geçici 3. maddesine aşağıdaki cümleler eklenmiştir: “Afet bölgesinde uygulama GEÇİCİ MADDE 3- (1) 6/2/2023 tarihinde vuku bulan depremler dolayısıyla genel hayata etkili afet bölgesi olarak kabul edilen yerlerde 31/12/2025 tarihine kadar, aynı ilçe sınırları içerisinde aynı şantiye şefi tarafından üstlenilen yapı inşaat alanı 250 metrekareyi geçmeyen işlerin toplamı 1.250 metrekareye kadar tek iş olarak değerlendirilir. Bu uygulama aynı anda sadece tek ilçedeki işler için yapılabilir. Bu fıkra hükmü ile 7 nci maddenin dördüncü fıkrasının dördüncü cümlesi hükmü birlikte uygulanmaz.” Davacı tarafından, 6 Şubat 2023 depremlerinin ardından denetim ve güvenlik konularının daha da sıkı olması gerektiği yadsınamaz bir gerçeklikken, coğrafyasının büyük bir bölümü deprem tehlikesi altında olan ülkemizde, yapı güvenliği açısından son derece önem arz eden şantiye şefliği, bu düzenlemeyle mevcut halinden daha esnek bir hale getirdiği, söz konusu değişiklik ile şantiye şefliğinin tam zamanlı olarak yapılmasını zorlaştırdığını, bu durumun yapı güvenliği ve kamu sağlığı açısından tehdit oluşturduğu ileri sürülerek iptaline karar verilmesi istenilmektedir. Davalı tarafından, 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş depremleri sonrasında bölgede yürütülen inşai faaliyetler ve bu bölgedeki proje büyükleri de dikkate alınarak sınırlı bir süre için coğrafi olarak "aynı ilçe sınırları içerisinde aynı şantiye şefi tarafından üstlenilmek kaydıyla" küçük ölçekli (yapı inşaat alanı 250 metrekareyi geçmeyen) aynı köyde yer alan şantiyelerin birlikte sevk ve idaresinin sağlanabilmesine yönelik olduğu belirtilerek davanın reddine karar verilmesi gerektiği savunulmaktadır. Dairemizce dava konusu işlemin değerlendirmesinden; Dava konusu düzenlemenin amacının 6/2/2023 tarihindeki gerçekleşen depremler nedeniyle genel hayata etkili afet bölgelerinin ihyası olduğu, uygulanma süresinin sınırlandırıldığı ve amacın deprem bölgesinde yaşam için gerekli konutların bir an evvel oluşturulması için olduğu, kamu düzenini ve yapı güvenliğini etkileyecek nitelikte olmadığından dava konusu düzenlemenin bu kısmında hukuka aykırılık bulunmamıştır. Bu itibarla, düzenlemelerde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. DAVANIN REDDİNE, 2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ...-TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, 3. Karar verildiği tarihte yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca duruşmalı davalar için belirlenen ...-TL vekâlet ücretinin davacılardan alınarak davalı idareye verilmesine, 4 Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacılara iadesine, 5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 26/11/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.