Danıştay · 12. Daire

Danıştay 12. Daire 2022/4804 E. 2024/1533 K.

Mahkeme
Danıştay
Daire
12. Daire
Esas No
2022/4804
Karar No
2024/1533

T.C. D A N I Ş T A Y ONİKİNCİ DAİRE Esas No : 2022/4804 Karar No : 2024/1533 DAVACI : ... VEKİLİ : Av. ... DAVALILAR : 1- ... Genel Müdürlüğü VEKİLİ : Av. ... 2-... Başkanlığı VEKİLİ : Av. ... DAVANIN KONUSU : Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı tarafından 30/06/2022 tarihinde yayımlanan 2022/1 Tercih Kılavuzu'nun eki “Tablo-2. Önlisans Mezunlarının Tercihleri Arasında Gösterebileceği Kadro ve Pozisyonlar” tablosunun TCDD İşletmesi Genel Müdürlüğüne atanacak memur (hat bakım onarım memuru) kadrosu için aranan nitelikleri belirleyen önlisans mezuniyeti nitelik kodlarına ilişkin kısmı ile “Tablo-3. Lisans Mezunlarının Tercihleri Arasında Gösterebileceği Kadro ve Pozisyonlar” tablosunun TCDD İşletmesi Genel Müdürlüğüne atanacak yol sürveyanı kadrosu için aranan nitelikleri belirleyen lisans mezuniyeti nitelik kodlarına ilişkin kısmının iptali istenilmektedir. DAVACININ İDDİALARI : Raylı sistemler yol teknolojisi ön lisans bölümünden mezun olduğu, bölümünün tamamen demiryollarına özgü mesleki eğitim verdiği, buna karşın davalı idarenin sürveyan kadrosu için önlisans düzeyinde alım yapmadığı ve sürveyan ihtiyacının raylı sistemler yol teknolojileri bölümünden karşılanması gerekirken, davalı idarenin tamamen keyfi bir uygulamaya giderek sürveyan kadrosuyla ilgisi olmayan alanlardan en az lisans mezunu olanlara başvuru hakkı tanıdığı, TCDD’nin ilk defa işe alacağı personelde eğitim dahil arayacağı nitelikleri belirleyen bir kurum mevzuatının olmadığı, aranılan niteliklere ilişkin olarak 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararname, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, Mesleki Yeterlilik Kurumu Meslek Standartları, TCDD Görevde Yükselme ve Ünvan Değişikliği Yönetmeliği'ndeki düzenlemelerin dikkate alınması gerektiği, söz konusu düzenlemelerde eğitim bakımından lisans mezuniyeti aranacağına dair bir kural bulunmadığı, nitelik tablosuyla getirilen lisans mezuniyeti şartının TCDD Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği'ne aykırı olduğu, hat bakım onarım memuruna ilişkin düzenleme yönünden ise, ön lisans mezunlarına başvuru hakkı tanındığı fakat demiryolu hat bakım onarımıyla hiçbir ilgisi olmayan bölümlerin de önlisans mezunlarına başvuru hakkı tanınarak davacının atanma hakkının kısıtlandığı, her iki kadro için de eğitim olarak konuyla ilgisi olmayan bölümlere başvuru hakkı tanınmasının TCDD’de asıl işe alınması gereken binlerce Raylı Sistemler Yol Teknolojisi Bölümü ön lisans mezununun devre dışı bırakılmasına yol açtığı, idarenin Anayasa'nın eşitlik başta olmak üzere bir çok ilkesini ihlal ettiği, kariyer ve liyakat ilkelerine aykırı bir uygulama olduğu ileri sürülmektedir. DAVALI İDARELERİN SAVUNMASI : TCDD İşletmesi Genel Müdürlüğünün Savunması: Davanın süresinde açılmadığı, TCDD yönünden husumetten ret kararı verilmesi gerektiği, idarece ihtiyaçlar ve kariyer planlaması dikkate alınarak istihdam edilecek personelin eğitim durumunun belirlendiği, yol sürveyanı unvanında göreve başlayan personel için davalı idarede sırasıyla yol bakım şefi, demiryolu bakım müdürü, servis müdür yardımcısı ve servis müdürü ve üzeri unvanlarda görev değişimleri yapılacağı dikkate alınarak kariyer planlaması yapıldığı, KPSS ile ÖSYM yerleştirmesi sonucu bu kapsamda temin edilen yol sürveyanı unvanlı personelin 4 yıllık lisans mezunu olmaları gerektiği, KPSS 2022/1 merkezi ataması kapsamında idareye alınacak 299 adet hat bakım onarım memuru için ise; Raylı Sistem Bölümü mezunları dahil olmak üzere Meslek Yüksek Okulu mezunlarının da başvuru yapabildiği, idarece ayrılan personelin yerine her yıl yayımlanan Finansman Kararnamesinde belirlenen atama yetkisi oranı doğrultusunda Hazine ve Maliye Bakanlığının izin verdiği sayıda yeni personel alımı yapıldığı, Raylı Sistemler Bölümü mezunlarının tamamının davalı idarede istihdam edilmesinin mümkün olmadığı, idare tarafından İŞKUR üzerinden 2022 yılında İstanbul'da görevlendirilmek üzere istasyon operasyon işçisi sanat kolunda 75 adet personel temini yapıldığı, bunların başvurularında Raylı Sistem Bölümü mezunları ve Meslek Yüksek Okulu mezunlarına imkan sağlandığı, ayrıca İŞKUR üzerinden 2022 yılında çeşitli illerde görevlendirilmek üzere 180 adet tren teşkil işçisi sanat kolunda personel temini yapıldığı, tren teşkil personeli temininde Erzincan, Elazığ ve Malatya illerinde yalnız Raylı Sistemler Bölümü mezunlarının, diğer illerde ise Raylı Sistem Bölümleri ve diğer Meslek Yüksek Okulu mezunları başvuru yapabildiği, bu itibarla 2022 yılında idareye yapılan atamalarda yaklaşık %70 oranında Raylı Sistemler Bölümlerinin de yer aldığı ön lisans mezunlarına yer verildiği, davacının iddialarının yerinde olmadığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmaktadır. ÖSYM Başkanlığının Savunması: Davanın İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 20/B maddesi kapsamında ivedi yargılamaya tabi olduğu ve dava açma süresinin 10 gün olduğu, bu durumda davanın süresinde açılmadığı için süreaşımı yönünden reddi gerektiği, yerleştirme işlemlerinin yürütülmesi aşamasında yerleştirme yapılacak pozisyonlara başvuru şartlarının belirlenmesi hususunda ÖSYM’nin takdir yetkisinin bulunmadığı, kamu kurum ve kuruluşlarının bazı kadro ve pozisyonlarına, “Kamu Görevlerine İlk Defa Atanacaklar İçin Yapılacak Sınavlar Hakkında Genel Yönetmelik” hükümleri uyarınca yerleştirme işlemi yapıldığı; yerleştirme yapılacak pozisyonlar, bunlar için aranan nitelik ile kontenjanları kapsayan Tercih Kılavuzu'nun, Başkanlığın internet sitesinde yayımlandığı, anılan Kılavuz'da yer alan kurallara göre ilgili pozisyonlara yerleştirme işlemlerinin yapıldığı, yerleştirme işlemlerinde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmaktadır. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Davanın reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir. DANIŞTAY SAVCISI :... DÜŞÜNCESİ : Dava; Ölçme Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı tarafından 30/06/2022 tarihinde yayımlanan 2022/1 Tercih Kılavuzu'nun eki “Tablo-2. Önlisans Mezunlarının Tercihleri Arasında Gösterebileceği Kadro ve Pozisyonlar” tablosunun TCDD İşletmesi Genel Müdürlüğüne atanacak memur (hat bakım onarım memuru) kadrosu için aranan nitelikleri belirleyen önlisans mezuniyeti nitelik kodlarına ilişkin kısmı ile “Tablo-3. Lisans Mezunlarının Tercihleri Arasında Gösterebileceği Kadro ve Pozisyonlar” tablosunun TCDD İşletmesi Genel Müdürlüğüne atanacak yol sürveyanı kadrosu için aranan nitelikleri belirleyen lisans mezuniyeti nitelik kodlarına ilişkin kısmının iptaline karar verilmesi istemiyle açılmıştır. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın "Kamu hizmetlerine girme hakkı" başlıklı 70. maddesinde; "Her Türk, kamu hizmetlerine girme hakkına sahiptir. Hizmete alınmada, görevin gerektirdiği niteliklerden başka hiçbir ayırım gözetilemez." hükmü yer almaktadır. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 48. maddesinin 1. fıkrasının (A) ve (B) bentlerinde Devlet memurluğuna alınacaklarda aranacak genel ve özel şartlar sıralanmış, aynı fıkranın (B) bendinin 2. alt bendinde; Devlet memurluğuna atanacakların kurumların özel kanun veya diğer mevzuatında aranan şartları taşımaları gerektiği hükme bağlanmıştır. 03/05/2002 tarih ve 24744 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe konulan Kamu Görevlerine İlk Defa Atanacaklar İçin Yapılacak Sınavlar Hakkında Genel Yönetmeliğin 6. maddesinde; KPSS'nin usul ve esasları, içeriği, puan türleri ve hesaplama yöntemi, başvuru yapacakların öğrenim düzeyi, sınavdan elde edilecek puan türlerinin yerleştirmede ve giriş sınavına çağrıda kullanılmasına ilişkin esasların, Devlet Personel Başkanlığı ve ÖSYM tarafından müştereken belirleneceği ve bu usul ve esaslara uygun olarak bir KPSS Kılavuzu ve Başvuru Belgesi hazırlanacağı düzenlenmiştir. Söz konusu düzenlemeye dayanılarak çıkarılan KPSS-2022/1 Tercih Kılavuzunun, Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğünde istihdam edilecek Memur( Hat Bakım Onarım Memuru) ve Sürveyan pozisyonlarını tercih edecek adaylar için aranan özel şartlarının belirtildiği 2.11. maddesinde, adaylarda aranacak sağlık koşulları belirlendikten sonra; söz konusu pozisyonlara atanacak adayların, demiryolu altyapısı ve üstyapısında bulunan donanımların muayene, kontrol, bakım ve onarım süreçlerinde, demiryolu trafik kapasitesinin arttırılması ile tren trafiğinde çalıştırılacakları ve çalışma ortam ve koşulları belirtilmiş, TCDD İşletmesi Genel Müdürlüğüne atanacak adaylarda aranan nitelikleri belirleyen önlisans mezuniyeti nitelik kodlarına Kılavuz eki Tablo-2. de, TCDD İşletmesi Genel Müdürlüğüne atanacak adaylarda aranan lisans mezuniyetlerine ilişkin nitelik kodlarına Tablo-3. de yer verilmiştir. Dosyanın incelenmesinden; Raylı Sistemler Yol Teknolojisi ön lisans bölümü mezunu olan davacının, 2020 KPSS-Önlisans puanı ile ÖSYM Başkanlığı tarafından yayımlanan KPSS-2022/1 Kılavuzu'na göre tercihte bulunduğu davalı idarenin memur (hat bakım onarım memuru) kadrolarından herhangi birine yerleştirilemediği, Kılavuzda yol sürveyanı kadrosu için öngörülen nitelik kodlarında sadece lisans mezunlarına yer verildiği için söz konusu kadro için tercihte bulunamadığı, davacı tarafından; bölümünün tamamen demiryollarına özgü mesleki eğitim verdiğini, buna karşın davalı idarenin sürveyan kadrosu için önlisans düzeyinde alım yapmadığı ve sürveyan ihtiyacının raylı sistemler yol teknolojileri bölümünden karşılanması gerekirken, davalı idarenin tamamen keyfi bir uygulamaya giderek sürveyan kadrosuyla ilgisi olmayan alanlardan en az lisans mezunu olanlara başvuru hakkı tanıdığı, TCDD’nin ilk defa işe alacağı personelde eğitim dahil arayacağı nitelikleri belirleyen bir kurum mevzuatının olmadığı, aranılan niteliklere ilişkin olarak 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararname, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, Mesleki Yeterlilik Kurumu Meslek Standartları ile TCDD Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği'ndeki düzenlemelerin dikkate alınması gerektiği, nitelik tablosuyla getirilen lisans mezuniyeti şartının TCDD Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği'ne aykırı olduğu, hat bakım onarım memuruna ilişkin düzenleme yönünden ise, ön lisans mezunlarına başvuru hakkı tanındığı fakat demiryolu hat bakım onarımıyla hiçbir ilgisi olmayan bölümlerin de önlisans mezunlarına başvuru hakkı tanınarak atanma hakkının kısıtlandığı, dava konusu düzenlemenin kariyer ve liyakat ilkelerine aykırı bir uygulama olduğu ileri sürülerek bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmıştır. Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre, merkezi atamalarda idarelerin, hizmetin özelliklerini ve niteliğini dikkate alarak, kamu hizmetlerinin etkin ve verimli bir şekilde yürütülmesi amacıyla istihdam edilecek personele ilişkin nitelikleri belirleme konusunda takdir yetkisi bulunmakta olup, söz konusu takdir yetkisinin idarece hukuka ve hizmet gereklerine uygun olarak kullanılması gerektiği açıktır. Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü kadrolarına, Kamu Görevlerine İlk Defa Atanacaklar İçin Yapılacak Sınavlar Hakkında Genel Yönetmelik hükümleri kapsamında atanacak adaylarda aranılacak eğitim koşullarına ilişkin herhangi bir düzenleme bulunmamakla birlikte, anılan idarece yol sürveyanı ünvanında göreve başlayan personelin sırasıyla yol bakım şefi, demiryolu bakım müdürü, servis müdür yardımcısı, servis müdürü ve üzeri ünvanlarda görev değişimleri yapılacağı dikkate alınarak kariyer planlaması yapıldığı ileri sürüldüğünden, Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü Görevde Yükselme ve Ünvan Değişikliği Yönetmeliği incelenmiştir. Anılan Yönetmeliğin Görev gruplarının sayıldığı 5. maddesinde "memur" idari hizmetler grubunda, sürveyan ise teknik hizmetler gurubunda yer almış, görevde yükselme sonucunda atanacaklarda aranacak özel şartların düzenlendiği 8. maddesinde, ".... t) Sürveyan(Yol Sürveyanı) kadro ve pozisyonu için, "1) En az lise dengi teknik okulların Yol, Alt Yapı, Üst Yapı, İnşaat, Yapı, Yapı Ressamlığı, Harita, Kadastro, Jeoteknik bölümleri ya da bu bölümlere denk olan diğer bölümlerden mezun olmak veya, 2) En az lise dengi teknik okul mezunu olarak Memur (Hat Bakım Onarım Memuru) unvanında görev yapmış olmak", ü) bendinde de, "Memur( Hat Bakım Onarım Memuru) kadro ve pozisyonu için " En az lise dengi okul mezunu olmak" şartları kurala bağlanmıştır. Anılan Yönetmelikte dava konusu edilen kadrolar için en az lise mezunu olmaları öngörülerek asgari eğitim şartı belirlenmiş olup, davalı idarece daha üst ünvanlara görev değişimleri düşünülerek ve ilgili birimlerin görüşleri alınmak suretiyle, sürveyan kadrosu için lisans mezunlarından, yine memur( hat bakım onarım) kadrosu için önlisans mezunlarından ihtiyacın karşılanması yönünde değerlendirme yapılmış ve bu kadrolara ilişkin bilgi ve aranan koşulların Devlet Personel Başkanlığına bildirilmesi ve bildirimlerin anılan Başkanlık tarafından Nitelik-Kod Kılavuzu’nda yer alan hususlara uygunluk yönünden incelenerek onaylanması sonrasında, diğer davalı ÖSYM Başkanlığınca KPSS-2022/1 Tercih Kılavuzunda yayınlanmıştır. Bu duruma göre; sürveyan ve hat bakım onarım memuru kadro ve pozisyonları için adaylarda, yukarıda anılan Yönetmelikte öngörülen asgari öğrenim düzeyinden daha üst bir öğrenim düzeyine göre nitelik kodlarının belirlenmesinde, daha üst ünvanlara atanma durumu gözetilmek ve ilgili birimlerin görüşleri alınmak suretiyle idarenin yürüttüğü hizmetin önemi, personel ihtiyacı, hizmet gerekleri ve kalitesinin göz önünde bulundurulduğu, yerleştirme yapılacak kadroların görev tanımlarına aykırı bir durumun söz konusu olmadığı sonucuna varılmıştır. Bu itibarla; idarece, takdir hakkının kamu yararına uygun kullanıldığı anlaşıldığından, dava konusu düzenlemelerde hukuka aykırılık görülmemiştir. Açıklanan nedenlerle, davanın reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, 2577 sayılı Kanun'un 17. maddesinin birinci fıkrası uyarınca duruşma için önceden belirlenen 26/03/2024 tarihinde, davacı vekili Av. ...'ın 22/03/2024 tarihinde dosya kaydına alınan mazeret dilekçesi kabul edilmeyerek açık duruşmaya başlandı. Davacı vekili Av. ...'ın gelmediği, davalı TCDD İşletmesi Genel Müdürlüğü'nü temsilen gelen olmadığı, davalı Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı vekili Av. ...'ın geldiği, Danıştay Savcısı ...'in hazır olduğu görülmekle, 2577 sayılı Kanun'un 18. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca duruşmaya katılan davalı idarelerden Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı vekiline usulüne uygun söz verilip dinlendikten ve Danıştay Savcısının düşüncesi alındıktan sonra duruşmaya son verildi. Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, işin gereği görüşüldü: MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ : Davacının Anadolu Üniversitesi Ulaştırma Meslek Yüksekokulu Raylı Sistemler Teknolojisi bölümünden mezun olduğu, Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı tarafından 30/06/2022 tarihinde yayımlanan 2022/1 Tercih Kılavuzu uyarınca, önlisans mezunlarına açılan kadrolara yönelik otuz tercih (hat bakım onarım memuru) yaptığı, 20/07/2022 tarihinde sonuçların açıklandığı herhangi bir tercihine yerleştirilemediği, lisans mezuniyeti şartı aranan yol sürveyanı kadrosu için tercih yapamadığı anlaşılmıştır. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı tarafından 30/06/2022 tarihinde yayımlanan 2022/1 Tercih Kılavuzu gereğince TCDD İşletmesi Genel Müdürlüğüne atanacak yol sürveyanı kadrosu için aranan nitelikleri belirleyen nitelik kodları, kılavuzda belirlenen programlardan olmak üzere lisans mezuniyeti koşulunu aramakta, hat bakım onarım memuru kadrosu için ise kılavuzda belirlenen programlardan olmak üzere önlisans mezuniyet koşulu aramaktadır. Davacı önlisans mezunu olduğu için yol sürveyanı kadrosu için tercih yapamadığından, tercih yaptığı hat bakım onarım memuru kadrosuna ise yerleştirilememesi nedeniyle, Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı tarafından 30/06/2022 tarihinde yayımlanan 2022/1 Tercih Kılavuzu'nun eki “Tablo-2. Önlisans Mezunlarının Tercihleri Arasında Gösterebileceği Kadro ve Pozisyonlar” tablosunun TCDD İşletmesi Genel Müdürlüğüne atanacak memur (hat bakım onarım memuru) kadrosu için aranan nitelikleri belirleyen önlisans mezuniyeti nitelik kodlarına ilişkin kısmı ile “Tablo-3. Lisans Mezunlarının Tercihleri Arasında Gösterebileceği Kadro ve Pozisyonlar” tablosunun TCDD İşletmesi Genel Müdürlüğüne atanacak yol sürveyanı kadrosu için aranan nitelikleri belirleyen lisans mezuniyeti nitelik kodlarına ilişkin kısmının iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır. İNCELEME VE GEREKÇE: İlgili Mevzuat: 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 48. maddesinin birinci fıkrasının (B) bendinin (2) numaralı alt bendinde; Devlet memurluğuna atanacakların kurumların özel kanun veya diğer mevzuatında aranan şartları taşımaları gerektiği belirtilmiştir. Aynı Kanunun 50. maddesinde, sınav şartına yer verilmiş, Devlet kamu hizmet ve görevlerine Devlet memuru olarak atanacakların açılacak Devlet memurluğu sınavlarına girmelerinin ve sınavı kazanmalarının şart olduğu, sınavların yapılmasına dair usul ve esaslar ile sınava tabi tutulmadan girilebilecek hizmet ve görevlerin ve bunların tabi olacağı esasların Devlet Personel Başkanlığınca hazırlanacak bir genel yönetmelik ile düzenleneceği hükme bağlanmıştır. 03/05/2002 tarih ve 24744 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan Kamu Görevlerine İlk Defa Atanacaklar İçin Yapılacak Sınavlar Hakkında Genel Yönetmelik'te ise kamu kurum ve kuruluşlarına ilk defa atanacak personelin seçme ve yerleştirme şartlarına yer verilmiş ve anılan Yönetmeliğin 14. maddesinin ikinci fıkrasında; adayların 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 48. maddesinde belirtilen koşullar ile kamu kurum ve kuruluşlarının kendi mevzuatındaki diğer adaylık koşullarını da taşımalarının zorunlu olduğu belirtilmiştir. 25/12/2017 tarih ve 30281 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği'nin "Görevde yükselme sınavı sonucunda atanacaklarda aranacak özel şartlar " başlıklı 8. maddesinin birinci fıkrasının (ğ) bendinde hareket memuru ve tren teşkil memurunun görevde yükselme sınavına girebilmek için aranan asgari koşulun “en az lise mezunu olmak” olarak düzenlenmiştir. Kamu Personeli Seçme Sınavı KPSS-2022/1 Tercih Kılavuzu'nun "Genel Bilgiler, Temel İlke ve Kurallar" başlıklı 1. maddesinin 1. bendinde; 1.1. "Kamu kurum ve kuruluşlarının bazı kadro ve pozisyonlarına, “Kamu Görevlerine İlk Defa Atanacaklar İçin Yapılacak Sınavlar Hakkında Genel Yönetmelik” hükümleri uyarınca ÖSYM tarafından yerleştirme yapılacaktır." , "Tercihlerin Yapılmasıyla ilgili İşlemler" başlıklı 3. maddesinin 3. bendinde 3.3. "Tercihlerinizi yaparken size uygun olan kadro ve pozisyonların bulunduğu tablolardaki “Aranan Nitelik Kodları” sütununda yer alan nitelik kodlarını dikkatle incelemeniz ve size uyup uymadığını belirlemeniz son derece önemlidir. Tercihler belirlenmeden önce sistemde kayıtlı mezun olunan alan/program bilgisi mezun olunan alan/program tablolarından kontrol edilmelidir." açıklamalarına yer verilmiş, 2. Başvurma Özel Şartları arasında 11. bendinde 2.11. Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü başlığı altında "T.C.Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü pozisyonlarında istihdam edilecek personelin tümü, atandıkları işyerinde en az beş (5) yıl süre ile görev yapmadan yer değişikliği isteğinde bulunamayacak olup, adayların tercih yaparken bu hususu göz önünde bulundurmaları gerekmektedir. Hareket Memuru, Sürveyan, Mühendis, Tekniker, Teknisyen ve Memur (Hat Bakım Onarım Memuru) pozisyonlarını tercih edecek adayların Demiryolu Emniyet Kritik Görevler Yönetmeliği ile TCDD İşletmesi Genel Müdürlüğü Sağlık ve Psikoteknik Yönergesi hükümleri kapsamında; renk körü olmamaları, tarama testi (Uyuşturucu ve uyarıcı madde test sonucunun negatif olması gerekir.) ile bu unvanlar için belirtilen sağlık koşullarını ve psikoteknik yeterlikleri taşımaları zorunludur. Memur (Hat Bakım Onarım Memuru) ve Sürveyan pozisyonlarına atanacak adaylar, demiryolu altyapısı ve üstyapısında bulunan donanımların muayene, kontrol, bakım ve onarım süreçlerinde, demiryolu trafik kapasitesinin artırılması ile tren trafiğinde çalışacaklardır. Bu görevlerin her türlü arazi ve iklim şartlarında günün her saatinde yapılması zorunlu olup, personel; sorumluluğunda bulunan yaklaşık 50 km’lik hat kesiminde günlük, haftalık ve aylık rutin yaya hat kontrollerini yapmaktadır. Ayrıca periyodik sağlık muayenesine tabi olacak söz konusu personel, demiryolunun yer aldığı güzergâh boyunca ve sarp arazilerde yürüyerek gidilen yerlerde, kişisel ihtiyaçların her zaman karşılanamadığı durumlarda demiryolu emniyet kritik görevlerini yerine getirecektir. Çalışma ortamı ve koşulları itibarıyla; bel, bacak ve ayak rahatsızlıkları ile açık alan, yükseklik fobisi gibi sorunlar görevin yerine getirilmesini zorlaştıran özellikler olarak görülmektedir." düzenlemesine yer verilmiştir. Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü Görevde Yükselme ve Ünvan Değişikliği Yönetmeliğin Görev gruplarının sayıldığı 5. maddesinde "memur" idari hizmetler grubunda, "sürveyan" ise teknik hizmetler gurubunda yer almış, görevde yükselme sonucunda atanacaklarda aranacak özel şartların düzenlendiği 8. maddesinde, ".... t) Sürveyan(Yol Sürveyanı) kadro ve pozisyonu için, "1) En az lise dengi teknik okulların Yol, Alt Yapı, Üst Yapı, İnşaat, Yapı, Yapı Ressamlığı, Harita, Kadastro, Jeoteknik bölümleri ya da bu bölümlere denk olan diğer bölümlerden mezun olmak veya, 2) En az lise dengi teknik okul mezunu olarak Memur (Hat Bakım Onarım Memuru) unvanında görev yapmış olmak", ü) bendinde de, Memur( Hat Bakım Onarım Memuru) kadro ve pozisyonu için "En az lise dengi okul mezunu olmak" şartları kurala bağlanmıştır. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Davalı idarelerin süre itirazı yerinde görülmeyerek işin esası incelenmiştir. 03/05/2002 tarih ve 24744 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe konulan Kamu Görevlerine İlk Defa Atanacaklar İçin Yapılacak Sınavlar Hakkında Genel Yönetmeliğin 6. maddesinde; KPSS'nin usul ve esasları, içeriği, puan türleri ve hesaplama yöntemi, başvuru yapacakların öğrenim düzeyi, sınavdan elde edilecek puan türlerinin yerleştirmede ve giriş sınavına çağrıda kullanılmasına ilişkin esasların, Devlet Personel Başkanlığı ve ÖSYM tarafından müştereken belirleneceği ve bu usul ve esaslara uygun olarak bir KPSS Kılavuzu ve Başvuru Belgesi hazırlanacağı düzenlenmiştir. Dava konusu düzenlemeye dayanılarak çıkarılan KPSS-2022/1 Tercih Kılavuzunun, Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğünde istihdam edilecek Memur( Hat Bakım Onarım Memuru) ve Sürveyan pozisyonlarını tercih edecek adaylar için aranan özel şartlarının belirtildiği 2.11. maddesinde, adaylarda aranacak sağlık koşulları belirlendikten sonra; söz konusu pozisyonlara atanacak adayların, demiryolu altyapısı ve üstyapısında bulunan donanımların muayene, kontrol, bakım ve onarım süreçlerinde, demiryolu trafik kapasitesinin arttırılması ile tren trafiğinde çalıştırılacakları ve çalışma ortam ve koşulları belirtilmiş, TCDD İşletmesi Genel Müdürlüğüne atanacak adaylarda aranan nitelikleri belirleyen önlisans mezuniyeti nitelik kodlarına Kılavuz eki Tablo-2. de, TCDD İşletmesi Genel Müdürlüğüne atanacak adaylarda aranan lisans mezuniyetlerine ilişkin nitelik kodlarına Tablo-3. de yer verilmiştir. Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü kadrolarına, Kamu Görevlerine İlk Defa Atanacaklar İçin Yapılacak Sınavlar Hakkında Genel Yönetmelik hükümleri kapsamında atanacak adaylarda aranılacak eğitim koşullarına ilişkin herhangi bir kanuni düzenleme bulunmadığı anlaşılmaktadır. Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğin, “Görevde yükselme sınavı sonucunda atanacaklarda aranacak özel şartlar” başlıklı 8. maddesinin birinci fıkrasının (t) ve (ü) bendinde, Sürveyan ve hat bakım onarım memuru kadroları için görevde yükselme sınavına girebilmek için aranan asgari koşulun “en az lise mezunu olmak” olduğu görülmektedir. İdarelerin, kendi bünyelerinde istihdam edecekleri personeli belirlerken, kanun ve diğer alt düzenlemelerin verdiği yetki çerçevesinde kalmak koşuluyla, kurumun ihtiyacı doğrultusunda, istihdam edilecek olanların taşımaları gereken nitelikleri belirleme konusunda takdir yetkisine sahip oldukları açıktır. Davalı idarece, kurumun ihtiyaçları ve kariyer planlaması dikkate alınarak eğitim durumunun belirlendiği; KPSS 2022/1 Merkezi ataması kapsamında, 299 adet Hat Bakım Onarım Memuru için Raylı Sistem Bölümü mezunları dahil olmak üzere Meslek Yüksek Okulu mezunlarına başvuru imkanı tanındığı, ancak yol sürveyanı unvanının görev ve nitelikleri, bu unvanda başlayan personelin kurumda sırasıyla yol bakım şefi, demiryolu bakım müdürü, servis müdür yardımcısı, servis müdürü ve üzeri unvanlarda yapılan kariyer planlaması dikkate alınarak, mezuniyet olarak yetkin ve üst bir eğitim olduğu için lisans mezunu olma şartı getirildiği anlaşılmaktadır. Bu durumda, kamu hizmetini yürütmekle görevli kamu kurum ve kuruluşlarınca atama yapılması öngörülen kadrolara ilişkin öğrenim şartı ve nitelik kodu belirlenirken, hizmetin niteliğinin ve kamu yararının gözetildiği, öğrenim şartının belirlenmesi konusundaki takdir yetkisinin, hizmetin daha etkin ve verimli bir şekilde yürütülmesi amacıyla niteliğine uygun olarak kullanıldığı sonucuna varıldığından, dava konusu Kılavuzda yer alan düzenlemede, dayanağı olan üst normlara ve hukuka aykırılık görülmemiştir. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı tarafından 30/06/2022 tarihinde yayımlanan 2022/1 Tercih Kılavuzu'nun eki “Tablo-2. Önlisans Mezunlarının Tercihleri Arasında Gösterebileceği Kadro ve Pozisyonlar” tablosunun TCDD İşletmesi Genel Müdürlüğüne atanacak memur (hat bakım onarım memuru) kadrosu için aranan nitelikleri belirleyen önlisans mezuniyeti nitelik kodlarına ilişkin kısmı ile “Tablo-3. Lisans Mezunlarının Tercihleri Arasında Gösterebileceği Kadro ve Pozisyonlar” tablosunun TCDD İşletmesi Genel Müdürlüğüne atanacak yol sürveyanı kadrosu için aranan nitelikleri belirleyen lisans mezuniyeti nitelik kodlarına ilişkin kısmı yönünden DAVANIN REDDİNE, 2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ... TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, 3. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca duruşmalı işler için belirlenen toplam ...-TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak ...-TL'sinin davalı idarelerden duruşmaya katılan Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı'na verilmesine; T.C. Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü vekili duruşmaya katılmadığından, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca duruşmasız davalar için belirlenen (... TL vekâlet ücretinin yarısı olan) ...-TL vekâlet ücretinin diğer davalı T.C. Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğüne verilmesine, 4. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine, 5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 26/03/2024 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi. (X) KARŞI OY : Dava, Anadolu Üniversitesi Ulaştırma Meslek Yüksekokulu Raylı Sistemler Teknolojisi bölümünden mezun olan Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı tarafından 30/06/2022 tarihinde yayımlanan 2022/1 Tercih Kılavuzu uyarınca, önlisans mezunlarına açılan kadrolara yönelik otuz tercih (hat bakım onarım memuru) yaptığı, 20/07/2022 tarihinde sonuçların açıklandığı herhangi bir tercihine yerleştirilemeyen, lisans mezuniyeti şartı aranan yol sürveyanı kadrosu için tercih yapamayan davacı tarafından, Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı tarafından 30/06/2022 tarihinde yayımlanan 2022/1 Tercih Kılavuzu'nun eki “Tablo-2. Önlisans Mezunlarının Tercihleri Arasında Gösterebileceği Kadro ve Pozisyonlar” tablosunun TCDD İşletmesi Genel Müdürlüğüne atanacak memur (hat bakım onarım memuru) kadrosu için aranan nitelikleri belirleyen önlisans mezuniyeti nitelik kodlarına ilişkin kısmı ile “Tablo-3. Lisans Mezunlarının Tercihleri Arasında Gösterebileceği Kadro ve Pozisyonlar” tablosunun TCDD İşletmesi Genel Müdürlüğüne atanacak yol sürveyanı kadrosu için aranan nitelikleri belirleyen lisans mezuniyeti nitelik kodlarına ilişkin kısmının iptali istemiyle açılmıştır. Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü kadrolarına, Kamu Görevlerine İlk Defa Atanacaklar İçin Yapılacak Sınavlar Hakkında Genel Yönetmelik hükümleri kapsamında atanacak adaylarda aranılacak eğitim koşullarına ilişkin herhangi bir düzenleme bulunmadığı anlaşılmaktadır. Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğin, “Görevde yükselme sınavı sonucunda atanacaklarda aranacak özel şartlar” başlıklı 8. maddesinin birinci fıkrasının (t) ve (ü) bendinde yol sürveyanı ve hat bakım onarım memurunun görevde yükselme sınavına girebilmesi için aranan asgari koşulun “en az lise mezunu olmak” olduğu görülmektedir. Davalı Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü, yol sürveyanı ünvanında göreve başlayan personel için, sırasıyla yol bakım şefi, demiryolu bakım müdürü, servis müdür yardımcısı, servis müdürü ve üzeri unvanlarında yönetici kadrolarda görev alabilecekleri, bu nedenle idarenin kariyer planlaması uyarınca lisans mezuniyet koşulu öngördüğünü, hat bakım onarım memuru için ise; Raylı Sistem Bölümü mezunları dahil olmak üzere Meslek Yüksek Okulu mezunlarının da başvuru yapabildiği, Raylı Sistemler Bölümü mezunlarının tamamının davalı idarede istihdam edilmesinin mümkün olmadığı, idare tarafından İŞKUR üzerinden 2022 yılında İstanbul'da görevlendirilmek üzere istasyon operasyon işçisi sanat kolunda 75 adet personel temini yapıldığı, bunların başvurularında Raylı Sistem Bölümü mezunları ve Meslek Yüksek Okulu mezunlarına imkan sağlandığı, ayrıca İŞKUR üzerinden 2022 yılında çeşitli illerde görevlendirilmek üzere 180 adet tren teşkil işçisi sanat kolunda personel temini yapıldığı, tren teşkil personeli temininde Erzincan, Elazığ ve Malatya illerinde yalnız Raylı Sistemler Bölümü mezunlarının, diğer illerde ise Raylı Sistem Bölümleri ve diğer Meslek Yüksek Okulu mezunları başvuru yapabildiği, bu itibarla 2022 yılında idareye yapılan atamalarda yaklaşık %70 oranında Raylı Sistemler Bölümlerinin de yer aldığı ön lisans mezunlarına yer verildiği sürülmüşse de, bu kadrolar için tercih yapacak oldukça farklı ve çeşitli bölümleri belirlemedeki kriterin davalı idare tarafından tam ve açık bir biçimde ortaya konulamadığı anlaşılmaktadır. Bu durumda; Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı tarafından 30/06/2022 tarihinde yayımlanan 2022/1 Tercih Kılavuzu'nun eki “Tablo-2. Önlisans Mezunlarının Tercihleri Arasında Gösterebileceği Kadro ve Pozisyonlar” tablosunun TCDD İşletmesi Genel Müdürlüğüne atanacak memur (hat bakım onarım memuru) kadrosu için aranan nitelikleri belirleyen önlisans mezuniyeti nitelik kodlarına ilişkin kısmı ile “Tablo-3. Lisans Mezunlarının Tercihleri Arasında Gösterebileceği Kadro ve Pozisyonlar” tablosunun TCDD İşletmesi Genel Müdürlüğüne atanacak yol sürveyanı kadrosu için aranan nitelikleri belirleyen lisans mezuniyeti nitelik kodlarına ilişkin kısmının iptali gerektiği düşüncesiyle karara katılmıyorum.

Atıf: Danıştay 12. Daire, E. 2022/4804, K. 2024/1533, www.arakarar.com/karar/danistay-12-daire-2022-4804-e-2024-1533-k-916b36cec3de