İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi 2024/1691 E. 2026/227 K.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

16. HUKUK DAİRESİ

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

DOSYA NO: 2024/1691 Esas

KARAR NO: 2026/227 Karar

MAHKEMESİ : BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ: 14/03/2024

NUMARASI: 2022/153 E. - 2024/260 K.

DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan)

KARAR TARİHİ: 12/02/2026

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü :

DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili hakkında Bakırköy ...İcra Müdürlüğünün... Esas sayılı dosyası ile davalı alacaklı tarafından bonoya dayalı kambiyo takibi başlatıldığını, anılan icra dosyasından müvekkili ve kız kardeşi ... hakkında Bakırköy 4.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2017/22 Esas sayılı dosyasından tasarrufun iptali davası açıldığını, müvekkili tarafından süresi içerisinde Bakırköy ... İcra Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası ile söz konusu icra takibinde müvekkiline yapılan tebligatın usulsüz yapıldığının, tebliğ tarihinin icra dosyası ve bu dosyadan gönderilen ödeme emri tebliğinin 13/02/2017 olduğunun, icra dairesinin yetkisiz olduğunun tespit edilmesine ve takibe mesnet bonodaki imzanın müvekkiline ait olmadığından imza itirazının kabulüne karar verilmesinin talep edildiğini, anılan mahkemece 2017/690 Karar sayılı, 11/08/2017 tarihli kararı ile usulsüz tebligata, imzaya, borca itiraz davasının süre aşımından reddine karar verildiğini, verilen mahkeme kararına karşı İstinaf başvurusu yapıldığını, dosyanın İstinaf'ta olduğunu, müvekkilinin davalıyla herhangi bir hukuki ve fiili ilişkisinin, borcunun bulunmadığını, müvekkilinin ... doğumlu olup, küçük yaşta yaşadığı hastalık ve yanlış tedavisi neticesi vücudunun sağ tarafı felçli, konuşma güçlüğü çeken birisi olduğunu, dilekçede belirtilen adreste annesinin bakım ve gözetimi altında yaşadığını, müvekkilinin alacaklı görünen kişiyi tanımadığı gibi, herhangi bir ticari ilişkisi olmadığını, müvekkilinin ... yaşında özürlü birisi olup, sürekli olarak annesinin bakımına muhtaç yaşadığını, böyle bir bonoyu imzalayacak bir yetkinliğinin de bulunmadığını, 15/09/2013 düzenleme tarihli, .../11/2013 vade tarihli 630.000,00-TL tutarlı bonodaki imzanın müvekkiline ait olmadığını, müvekkilinin okur yazar da olmadığını, imza atamadığından genel itibari ile parmak basmak suretiyle işlemlerini tasdik ettiğini, belirtilen olaylar nedeniyle tüm ilgililer hakkında suç duyurusunda bulunulduğunu, müvekkilinin davalı alacaklıya herhangi bir borcu olmadığı gibi, davalı alacaklının sebepsiz zenginleşme ve haksız kazanç peşinde olduğunu ileri sürerek, öncelikle Bakırköy ... İcra Müdürlüğünün ..... Esas sayılı dosyasına yönelik takibin durdurulması yönünde tedbir kararı verilmesini, bu talep kabul edilmezse, icra dosyasına yatan paranın alacaklıya ödenmemesi konusunda tedbir verilmesini, yargılama sonucunda icra dosyasından müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine, takibe mesnet bononun iptaline, yargılama sırasında herhangi bir nedenle borcun ödenmesi halinde davanın istirdat davası olarak devamı ile ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte ödenen miktarın davalıdan tahsiline, davalı alacaklı aleyhine %20'den az olmamak üzere tazminata karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP: Davalıya dava dilekçesi ve tensip zaptı usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş ise de; cevap dilekçesi ibraz edilmemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 09.05.2019 tarih ve 2017/949 Esas - 2019/547 Karar sayılı kararıyla; "...Davacı, menfi tespit davasını sahtecilik iddiasına dayandırmıştır.Sahtelik iddiasının değerlendirilebilmesi için davacı asilin isticvabı yapılarak imza ve yazı örnekleri alınmış,davacının medarı tatbik imza asılları celp edilmiş,takip dayanağı bono aslı mahkememize sunulduktan sonra mahkememizce re'sen seçilen sahtecilik uzmanı bilirkişiden rapor alınmıştır. Tüm bu belirlemeler ışığında somut olay değerlendirildiğinde; Dava konusu bono üzerindeki imzanın davacıya ait olmadığı, taraflar arasında temel bir ilişkinin bulunmadığı, sahtelik iddiası mutlak def'i olup iyi niyetli hamile karşı da ileri sürülebildiği, bu nedenlerle davacının davalıya borcu bulunmadığı anlaşıldığından davacının davasının kabulü ile davalıya borçlu olmadığının tespiti ile davalının icra takibine konu senette lehtar olup senetteki imzanın davacıya ait olmadığını bilebilecek olması, keşidecinin imzasının sıhhati konusunda araştırma yükümlülüğünün bulunması ve senedi icra takibine koymakta kötüniyetli olduğu kanaatine varıldığından davacının kötüniyet tazminatı talebinin kabulü ile asıl alacağın %20'si üzerinden hesap edilen tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesi gerektiği anlaşıldığından; davanın kabulü ile Bakırköy ....İcra Müdürlüğü'nün .... Esas sayılı takip dosyasına konu 15/09/2013 düzenleme tarihli, 15/11/2013 ödeme günlü, 630.000,00-TL bedelli bono sebebiyle davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine, hüküm altına alınan alacağın %20'si üzerinden hesap edilen 126.000,00 TL kötü niyet tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine..." karar verilmiş, karara karşı davalı vekilince istinaf isteminde bulunulmuştur.

İSTİNAF KARARI: Dairemizin 03/02/2022 tarihli 2019/2061E. - 2022/160 K.sayılı kararıyla; ''...Davacının takibe konu edilen bonodaki imzasını inkar etmesi karşısında, mahkemece sahtecilik konusunda re'sen araştırma yapılması gerekir. Alınan ....03.2019 tarihli bilirkişi raporunda mukayeseye esas hiçbir belgenin bulunmadığı görülmüştür. Davacının Bakırköy ...İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2017/124 Esas sayılı dosyasına sunduğu delil listesinde davacının imza asıllarının bulunduğu kurumların bildirildiği anlaşıldığından , dosyada mevcut dilekçede bildirilen kurumlardan imza asıllarını içeren belgeleri ile davacının 30.10.2014 tarihinde icra dairesine sunduğu dilekçede imzası bulunduğundan bu belge aslının istenmesi gerekmektedir. Ayrıca davacının ....plakalı ticari taksinin maliki olduğu ve daha sonra devrettiği dosyaya yansıdığından, davacıya ait imza örneklerinin İstanbul Taksiciler Esnaf Odası ve plakanın alımı ve satımı sırasında düzenlenen belgenin ilgili noterden celbi sonrasında Adli Tıp Kurumu Fizik İhtisas Dairesi, İstanbul Üniversitesi Adli Tıp Enstitüsü veya benzer bir kuruluştan denetime elverişli rapor aldırılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile karar verilmesi hatalıdır. Davalı hakkında takibe bononun sahteliği nedeniyle başlatılan soruşturma sonucunda Bakırköy 31.Asliye Ceza Mahkemesinin 2018/447 Esas sayılı dosyası ile ceza davasının açıldığı ve yargılamanın devam ettiği anlaşıldığından, dava dosyasının celbi ile dosyadaki delillerin bir bütün olarak incelenmesi sonrasında dosyanın bekletici mesele yapılıp yapılmayacağının da değerlendirilmesi gerekir. Dava dilekçesi ve aşamalardaki beyanlarda davacının fiziksel engelli olduğu belirtilmesine rağmen, davacının yasal temsilcisinin, dolayısıyla dava ehliyetinin bulunup bulunmadığı araştırılmadan karar verilmesi usule aykırı olmuştur. Kabule göre de; Bakırköy 31.Asliye Ceza Mahkemesinin 2018/447 Esas sayılı dosyası ve taraflar arasındaki diğer dava dosyaları gözetildiğinde, davalının davacıya ait ticari taksiye ortak olmak amacıyla davacının abisi ..... ile görüştüğü ve bildirilen hesap numarasına toplam 600.000,00 TL havale gönderdiği, plaka devrinin gerçekleşmemesi üzerine takibe konu bononun davalıya imzalı şekilde verildiği hususu gözönüne alındığında, davalının atılı imzanın davacıya ait olup olmadığını bilebilecek durumda olmadığının ve dolayısıyla takip başlatmakta kötünüyetinin bulunmadığının kabulü gerekeceğinden, mahkemece tazminata hükmedilmesi de hatalı olduğundan; davalı vekilinin istinaf isteminin kabulüyle ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına..." karar verilmiştir.

KALDIRMA SONRASI MAHKEME KARARI: Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 14.03.2024 tarih ve 2022/153 Esas - 2024/260 Karar sayılı kararıyla; "...Sonuç olarak ....11.2023 tarihli Adli Tıp Kurumu Fizik İhtisas Dairesi Adli Belge İnceleme Şubesi tarafından hazırlanan rapor dikkate alınarak davacının resmi merciler önünde attığı imzaya itibar edilmesi gerektiğinden davacının imzasının zamanla değiştiği dosyadaki bütün deliller ceza mahkemesinde kesinleşen maddi olgular ile birlikte değerlendirdiğinde senetteki imzanın davacı borçluya ait olduğu tevsik edildiğinden davanı reddine karar verilerek mahkememizce tedbir ara kararının da infaz dildiği dikkate alınarak davalı lehine İİK 72/4.madde uyarınca tazminata hükmetmek gerekmiştir.

H Ü K Ü M: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;

1-Davanın REDDİNE,

- İİK 72/4 maddesi uyarınca alacağın %20'si olan 126.000,00 TL'nin davacıdan alınarak davalıya verilmesine..." karar verilmiştir.

İSTİNAF İSTEMİ: Davacı vekilinin süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde; müvekkilinin davalıya herhangi bir borcu olmadığını davalının da kabul ettiğini, ...'ye para gönderdiğini ve kendisine taksi plakası alacağını söylediğini,...'nün dava konusu kambiyo evrakında keşideci ya da ciranta olmadığını,Davalının müvekkilinden sadır olan bir senedi müvekkilinden almadığının ve ...'den aldığının sabit olduğunu,Araç üzerine haczin de yine ... tarafından koyulduğunu, müvekkili ....'te oturmasına rağmen, her nasılsa .... İcra Dairesi'nden beyan gönderilmek suretiyle müvekkilinin bilgisi dışında haczin kaldırıldığını,Müvekkilinin bu olaylardan ve kambiyo senedi düzenlendiğinden haberi olmadığını,Davalı hakkında açılan ceza davasında davalının beraatine karar verildiğini, kararın gerekçesinde suça konu senet üzerindeki yazı ve imzaların sanık ..., tanık ... ve katılan ...'nün eli ürünü olmadığının belirtildiğini, ayrıca ... tarafından kimliği bilinmeyen bir kişiye senedin düzenlettirilerek sanığa verildiğine dair Mahkemede kanaat oluştuğunun açıklandığını, ... hakkında suç duyurusunda bulunulduğunu, ceza mahkemesinde kesinleşen maddi olguların hukuk hakimini de bağlayacağını, Mahkemece işbu davada ise imzanın davacı müvekkiline ait olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verildiğini,

Dosyaya getirtilen birçok kamu kurum ve kuruluşlarında ve bankalarda müvekkili tarafından atılan imzalar dava konusu senet üzerindeki imzalarla mukayese edildiğinde, imzaların benzer olmadığının tespit edildiğini, müvekkili tarafından atıldığı kabul edilmeyen Gaziosmanpaşa İcra Dairesine sunulan belge üzerindeki imzanın resmi kurum önünde atıldığı ve senet üzerindeki imza ile benzer olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesinin hatalı olduğunu,Ceza davasında tanık olarak dinlenen icra müdür yardımcısının beyanı da karara dayanak yapılmışsa da, tanık beyanının çelişkili olduğunu ve imzanın müvekkili tarafından atıldığına dair bir beyanının bulunmadığını, Ceza Mahkemesi kararında, Gaziosmanpaşa Nöbetçi İcra Müdürlüğüne hitaben yazılan dilekçedeki imzaların uygunluk ve benzerlik göstermesi, aynı elin ürünü olduğunun Adli Tıp Kurumu raporunda belirtilmesi, bu imza ve yazıların sanığa ait olmadığı gibi, katılana da ait olmaması karşısında, yazı ve imzaların ...'ye ait olduğuna dair gerekçesine yer verildiğini, bu nedenle ilk derece mahkemesi kararının yasaya ve usule aykırı olduğunu,İlk derece mahkemesinin gerekçesinde yer alan "Öte yandan nüfus müdürlüğünde de benzer imzayı attığı görülmüş ve bu husus ATK raporuyla da tespit edilmiştir." şeklindeki gerekçenin de doğru olmadığını, Adli Tıp Kurumu Raporunda böyle bir tespit bulunmadığını belirterek, ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasına, davanın kabulüne ve davalı aleyhine %20 kötüniyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER: Bakırköy .... İcra Müdürlüğü'nün ..... Esas sayılı takip dosyası incelendiğinde; davalı tarafından davacı aleyhine kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile ..../11/2/13 ödeme tarihli, 630.000,00-TL bedelli bonoya dayalı olarak icra takibi başlatıldığı, takibin kesinleştiği, davacı adına kayıtlı araç üzerine haciz konulduğu, borçlunun ..../02/2017 tarihinde Bakırköy ...İcra Hukuk Mahkemesine usulsüz tebligat ve imzaya itiraz nedeniyle dava açtığı, mahkemece 11/09/2017 tarih 2017124 Esas, 2017/690 Karar sayılı ilamı ile davacı-borçlunun usulsüz tebligat şikayetinin yetkiye ve imzaya itirazının süre aşımı nedeniyle usulden reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

Davaya konu bono örneği incelendiğinde; .../09/2013 düzenleme, 15/11/2013 vade tarihli, 630.000,00 TL bedelli bono olduğu, keşidecisinin ..., lehtarının ... olduğu, bedelinin ne şekilde ahzolunduğunun yazılmadığı tespit edilmiştir.Bakırköy ....İcra Ceza Mahkemesinin 2016/463 Esas sayılı dosyası incelendiğinde; müştekinin ..., sanıkların ... ve ... olduğu, atılı suçun alacaklısını zarara sokmak kastıyla mevcudunu eksiltmek olduğu görülmüştür.

Bakırköy 31. Asliye Ceza Mahkemesinin 2018/447 Esas, 2022/503 Karar sayılı kararı incelendiğinde; katılanın davacı ..., sanığın davalı ... oldukları, Bakırköy ...İcra Müdürlüğünün ..... Esas sayılı takip dosyasına dayanak 15/11/2013 vadeli, 630.000,00-TL tutarlı bonoda sahtecilik yapıldığı iddiasıyla sanık hakkında resmi belgede sahtecilik suçundan kamu davası açıldığı, yapılan yargılama sonucunda, sanığın üzerine atılı suçu işlediğine dair yeterli kanıt bulunmaması ve suç işleme kastıyla hareket etmediği gerekçesiyle, beraatine karar verildiği, kararın istinaf incelemesinden geçerek 09/05/2023 tarihinde kesinleştiği tespit edilmiştir.Ceza davasında dinlenen ....’da görevli ... yardımcısı tanık... 19/01/2021 tarihli duruşmada; daha önce Mahkemede ifade verdikten sonra olayın üzerinde düşününce ...'nün kardeşi ile geldiğini hatırladığını, ...'ye okuma yazma bilip bilmediğini sorduğunu, bilmiyorum deyince yazı ile yazılan şerhi yazdığını, o sırada abisi ya da kardeşi yanına gelip onun imzasını alacağı sırada kendisine ...'nün okuma yazma bildiğini söylediğini, o yüzden ...'nün imzasını almadığını, ...’nün kendisinin yanında borçlu olarak imza attığını, kardeşinin ...'nün felç geçirdiğini, sağ elini kullanmadığını ama kendisinin uğraştığını, çabaladığını, sol elini kullanabildiğini söylediğini, kendi huzurunda onun imzayı attığını, ... gelmeden huzurda bu tür işlemlerin yapılamayacağını, okuma yazma bilip bilmediği ile ilgili abisi kardeşinin yanlış anladığını söylediğini, bunun üzerine kendisinin de el yazısı ile yazdığı kısmı tamamlamadı ğını beyan ettiği anlaşılmıştır.İstanbul Adli Tıp Kurumu Fizik İhtisas Dairesi'nce hazırlanan 07/11/2023 tarihli raporda özetle; "Bakırköy .... İcra Müdürlüğüne Gönderilmek Üzeri G.o.paşa Nöbetçi İcra Müdürlüğüne" hitaplı dilekçe ve ...'ye ait kimlik fotokopisi mukayese dışı tutularak yapılan incelemede; İnceleme konusu senetteki basit tersimli borçlu imzaları ile ...'nün mukayese imzaları arasında; tersim biçimi, işleklik derecesi, alışkanlıklar, istif, eğim, doğrultu, seyir, hız ve baskı derecesi bakımından farklılıklar saptandığından, söz konusu imzaların mevcut mukayese imzalarına kıyasla kuvvetle muhtemel ...'nün eli ürünü olmadığı, inceleme konusu senetteki basit tersimli borçlu imzaları ile "BAKIRKÖY .... İCRA MÜDÜRLÜĞÜNE GÖNDERİLMEK ÜZERE G.O.PAŞA NÖBETÇİ İCRA MÜDÜRLÜĞÜNE" hitaplı dilekçe fotokopisi ve ...'ye ait kimlik fotokopisinde ...'ye atfen atılı imzalar arasında tersim biçimi, alışkanlıklar, istif, eğim, doğrultu ve seyir bakımından uygunluk ve benzerlikler saptandığından söz konusu imzaların kuvvetle muhtemel aynı el ürünü olduğu, dolayısıyla bu iki adet belgedeki imzaların Mahkemece ...'ye ait olduğunun kabul edilmesi halinde inceleme konusu senetteki basit tersimli borçlu imzaları kuvvetle muhtemel ...'nün eli ürünü olduğu...'' yönünden tespit ve görüş bildirildiği anlaşılmıştır.

G E R E K Ç E : Dava, İİK'nun 72.maddesi uyarınca icra takibinden sonra açılan menfi tespit davasıdır.

Davacı, takibe konu bonolardaki keşideci imzasının kendisine ait olmadığından bahisle menfi tespit isteminde bulunmuş, davalı taraf iddiaları kabul etmeyerek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

İlk derece mahkemesince davanın reddine, davacının %20 kötüniyet tazminatı ödemesine karar verilmiş, karara karşı davacı vekili istinaf yargı yoluna başvurmuştur.

İnceleme, HMK’nın 355. maddesi hükmü uyarınca, istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dosya incelendiğinde; gerek ceza davası sırasında belge asılları incelenerek hazırlanan İstanbul Adli Tıp Kurumu'ndan alınan raporda, gerekse işbu dava dosyasında İstanbul Adli Tıp Kurumu’ndan alınan raporda, davacı adına Gaziosmanpaşa İcra Müdürlüğüne sunulan ve Bakırköy ... İcra Müdürlüğü dosyasına gönderilmesi istenilen dilekçe altındaki ve ekindeki kimlik fotokopisi altındaki imzalar ile davaya konu bono altındaki imzaların benzer oldukları, bu imzaların davacıya ait olduğunun kabul edilmesi halinde bono üzerindeki imzanın davacını eli ürünü olduğuna dair görüş bildirildiği anlaşılmıştır. İncelenen dilekçeyi alan ve kimlik tespiti yapan icra müdür yardımcısı tanık, olarak dinlendiği ceza davasında verdiği ifadesinde, imzanın davacı ... tarafından huzurunda atıldığını beyan etmiştir. Bu durumda Mahkemece Adli Tıp Kurumu'ndan alınan raporlara itibar edilerek davanın reddine karar verilmesi yerinde olup, davalı vekilinin istinaf talebinin reddine karar verilmiştir.

H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan gerekçe ile:

1-6100 sayılı HMK.'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf isteminin ESASTAN REDDİNE,

2-Alınması gereken 732,00 TL maktu harçtan, peşin alınan 427,60 TL harcın mahsubu ile bakiye 304,40 TL eksik harcın davacıdan alınarak Hazineye irat kaydına,

3-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına,

4-İstinaf yargılama giderleri olarak; davacı tarafça yapılan masrafların üzerinde bırakılmasına,

5-Artan gider avanslarının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince yatıran tarafa iadesine,

Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda iş bu kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde Yargıtay temyiz yolu açık olmak üzere 12/02/2026 tarihinde oy birliği ile karar verildi.