Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi 2024/1472 E. 2025/1770 K.

T. C.

K A Y S E R İ

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

3. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO: 2024/1472

KARAR NO: 2025/1770

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ: 07/03/2024

NUMARASI: 2021/135 Esas 2024/241 Karar

DAVA: Tazminat

İSTİNAF KARARININ

VERİLDİĞİ TARİH:05/11/2025

YAZILDIĞI TARİH:05/11/2025

Yukarıda ayrıntılı bilgileri yazılı KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin 2021/135 Esas 2024/241 Karar sayılı kararına karşı davalı ... vekili ve davalı... Şirketi vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuş ve dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere Dairemize tevzi edilmiş olmakla dosya incelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:

Davacı vekili; davacının maliki olduğu kardeşi ...'in sürücü olduğu ...plakalı... model aracın ... tarihinde trafiğin durması sebepli mecburi duraklama yaptığı esnada davalı ...'in kontrolündeki ...plakalı aracın davacının aracına arkadan çarptığını, çıkan masraflar sonucu davacının zarara uğradığını, 3.724,32-Euro zararın taraflarına ödenmesini talep ettiklerini, yasa gereği yurt dışında ikamet eden davacının ikamet ettiği yerdeki ekspertiz aracı ile almış olduğu rapor da tespit edildiğini, araçta daha önce hasar olmadığını, arabuluculuk görüşmelerinden anlaşma sağlanamadığını beyan ederek 3.724,32-Euro bedelin TBK 99 gereğince yabancı para üzerinden tespit edilen alacağın fiilen ödeme tarihindeki kur üzerinden Türk Lirası karşılığının devlet bankalarının o para birimi ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faizi oranına göre faizi ile birlikte davalılardan tahsilini talep etmiştir.

Davacı vekili 06/06/2023 tarihli bedel artırım dilekçesinde; 3724,32 euro alacağını 06/06/2023 tarihindeki kur üzerinden arttırım yaptığını beyan etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:

Mahkemece yapılan yargılama neticesinde; kaza tarihi olan ...günü ...plaka sayılı aracın kaza tarihi itibariyle davalı sigorta şirketi tarafından 29/07/2019 - 29/07/2020 başlangıç - vade tarihli karayolları ZMMS poliçesi kapsamında araç başına maddi hasarlarda 39.000 limitli olarak teminat altına alındığı, davacının maliki olduğu ...plaka sayılı araca tam kusurlu olarak davalı sigorta şirketi tarafından sigortalanmış ...plaka sayılı aracın çarpması sonucunda maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, kaza tarihi itibariyle doğrudan zararlar kapsamında olmak üzere benimsenen bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere KDV hariç 3.077,95-EURO ve %21 KDV dahil 3.724,32-EURO hasar onarım bedeli bulunduğu, bu tutarın dava tarihindeki TCMB efektif döviz satış kuru (8,50 TL) üzerinden hesaplanan tutarın 31.656,72-TL olduğu ve bu hasardan davalı sigorta şirketinin poliçe limiti kapsamında tamamından sorumlu olduğu, davacının maddi zararının temerrüt (dava) tarihi itibariyle poliçe limitinin altında kaldığı gerekçesiyle araç hasar bedeli şeklindeki maddi tazminat talebi bakımından kabulüne karar verilmiştir.

Karara karşı, davalı ... vekili ve davalı ... Şirketi vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:

İstinaf kanun yoluna başvuran davalı ...Şirketi vekili; müvekkili şirket tarafından poliçe teminatı kapsamında sorumlu olması gerekmekte olup, mahkeme tarafından verilen kararın poliçe teminat limitini aştığından, kararın hatalı olduğunu, karara esas olan bilirkişi raporunun kabulünün mümkün olmadığını, raporun oldukça fahiş olduğunu, davacının yetkili olmayan serviste aracını yaptırdığını ve müvekkili şirketten eksper talep etmediğini, başvuru sahibinin aracının yurt dışında onarıltıldığına ilişkin hiçbir somut delil olmaksızın yurt dışı onarım tutarının talep edilmesinin mümkün olmadığını, bilirkişi incelemesinde bilirkişinin bizzat aracı görerek, araç onarımının usulüne uygun şekilde yapılıp yapılmadığının tespiti gerekmekte olup, bilirkişinin yalnızca evrak üzerinden tespit yaptığını, müvekkili şirketin yargılama giderinin vekalet ücretinden ve harçlardan tamamında müşterek ve müteselsilen sorumlu tutulmasının hatalı olduğunu beyan ederek mahkeme kararının kaldırılması talebiyle istinaf isteminde bulunmuştur.

İstinaf kanun yoluna başvuran davalı ... vekili; meydana gelen kaza ile aracın ekspertiz firmasına gösterilmesi arasında uzun bir zaman dilimi bulunduğunu,...'da eksper yaptırılan servis yetkilisinin servis olmamakla birlikte söz konusu faturanın gerçeği yansıtmadığını, davacının Türkiye'de iken ve dönmesine yaklaşık 3 ay varken aracını yaptırmış olsaydı yaklaşık 2.040,00 TL tutacak masrafın daha sonra Hollanda'da bir ekspertiz firmasında ortaya çıkan 3.724,32 Euro gibi fahiş bir masrafa yerini bıraktığını, davacının Hollanda'daki eksper raporunu dosyaya sunmasına rağmen aracının yurt dışında onarıldığına dair hiçbir delil sunmadığını beyan ederek mahkeme kararının kaldırılarak davanın reddi talebiyle istinaf isteminde bulunmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE:

6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi uyarınca, istinaf sebepleri ve kamu düzeni ile sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda;

Dava, trafik kazasından kaynaklanan maddi tazminat istemine ilişkindir.

Yabancı plakalı araçlarda onarım, aracın kayıtlı olduğu ülkede yapılmışsa zarar bu ülkede katlanılan giderlere göre belirlenmelidir.

Somut olayda, davacı Hollanda'da yaşamaktadır. Türkiye'de meydana gelen kazada yabancı plakalı aracı hasar görmüş ve davacı Hollanda'ya hasarlı vaziyetiyle gitmiş ve orada hasar için gerekli olan bedeli saptamak için ekspertiz raporu düzenlettirmiştir.

Davacının Hollanda'da ikamet edip, geçici olarak Türkiye'ye getirdiği aracının trafik kazası sonucunda hasara uğradığı, davacının aracının onarımını Türkiye'de yapması konusunda zorlanamayacağı, aracını Türkiye'de veya ikamet ettiği ülkede tamir ettirmek konusunda seçimlik hakka sahip olduğu, araç sahibinin bu seçimlik hakkını ikamet ettiği ülkede tamir ettirme yönünde kullanması durumunda, yurt dışı tamirine dair gerçek hasar bedelinin tespit edilerek bu bedelin Türk Lirası karşılığının tazminine karar verilmesi gerekir. (Yargıtay HGK'nun 24.06.2015 tarih ve 2014/17-28 E. - 2015/1745 K.)

Davacının aracı yabancı plakalı olup trafik kazasından sonra davacı aracıyla ikamet ettiği Hollanda'ya dönmüş ve orada araçtaki hasarın tespitine ilişkin ekspertiz raporu almıştır. Davacı vekili, ekspertiz raporu ve Türkçe tercümesini dosyaya sunmuş ve belirlenen hasar bedeli 3.724,32 Euro'dur. Hükme esas alınan ve denetime elverişli 31/01/2022 ve 15/02/2023 tarihli bilirkişi raporlarıyla davacının aracının tamir bedelinin Hollanda ülkesi şartlarında hasar toplam tutarının KDV hariç 3.077,95 EURO (%21 KDV dahil 3.724,32 EURO) olarak belirlenmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır. Zira davacının, aracının yabancı plakalı olduğu, kaza sonrası ikamet ettiği Hollanda'ya dönerek aracındaki hasarı burada tespit ettirdiği ve aracın Türkiye'de tamir ettirilmesi zorunluluğu da bulunmadığından aracın Hollanda'da tamir edilmesi halindeki tamir bedeline hükmetmek gerektiği açıktır. (Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin E: 2016/17807, K: 2017/10786 sayılı ilamı)

6098 sayılı TBK'nın 99. maddesi hükmüne göre, yabancı para borcunun vadesinde ödenmemesi halinde alacaklı, bu borcun vade veya fiili ödeme günündeki rayice göre Türk parası olarak ödenmesini isteyebilir. Yabancı para cinsinden yapılan harcamalar, yabancı para alacağı olarak dava edilebilir ve ödeme günündeki kura göre işlem görür. Davacı alacağı, yabancı para cinsinden meydana gelmiş olup fiili ödeme tarihindeki döviz kuru üzerinden TL karşılığının tahsiline karar verilmesi gerekir. (Yargıtay 17. HD'nin 17.05.2018 tarih ve 2015/8003 E. - 2018/5155 K.)

Yabancı para borcuna hangi faizin uygulanacağı 3095 sayılı Kanun'un "Yabancı para borcunda faiz" kenar başlıklı 4/a maddesinde düzenlenmiş olup ilgili düzenlemede; “Sözleşmede daha yüksek akdi veya gecikme faizi kararlaştırılmadığı hallerde, yabancı para borcunun faizinde Devlet Bankalarının o yabancı para ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı uygulanır.” kuralına yer verilmiştir.

Sigorta şirketi poliçeden kaynaklanan tazmin borcunu yerine getirirken gerçek zararı ödemekle yükümlü olduğundan, aracın onarımı yapılsın ya da yapılmasın, onarıma ilişkin fatura olsun ya da olmasın, hasar bedeli üzerinden hesaplanan KDV'yi de zarar görene ödemek zorundadır. (Yargıtay 17 HD'nın 05.06.2014 tarih ve 2014/9038 E. - 2014/9078 K.)

İstikrarlı bir şekilde kabul edildiği üzere, yabancı para borcu ile ilgili alacaklarda talep edilen yabancı paranın dava tarihindeki efektif döviz kuru karşılığı Türk Lirası üzerinden, karar tarihindeki tarifeye göre vekalet ücreti ile nisbi karar ve ilam harcının hesaplanması gerekmektedir. (Yargıtay 11. HD'nin 12/05/2022 tarih ve 2020/6387 E. - 2022/3774 K.)

Yukarıdaki açıklamalara göre değerlendirme yapıldığında; zarar gören araç Türkiye'de tamir edilmediğine ve Türkiye'de tamir ettirilmesi zorunluluğu da bulunmadığına göre zarar Hollanda'da katlanılan giderlere göre tespit edilmelidir. O halde, mahkemece, davacının yaşadığı Hollanda şartlarına göre gerçek zararının belirlendiği 31/01/2022 ve 15/02/2023 tarihli bilirkişi raporlarına göre karar verilmesi isabetli olmuştur. Bu sebeple davalı ... vekili ve davalı... Şirketi vekilinin istinaf taleplerinin reddine karar vermek gerekmiştir (Yargıtay 17. H.D. E:2014/21991 K:2014/19194 sayılı karar).

Açıklanan nedenlerle, Dairemizce yapılan değerlendirmede; İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı, incelemenin istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmadığı, istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşıldığından, davalı ... vekili ve davalı ... Şirketi vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK’nun 353(1)-b-1 hükmü gereğince esastan reddine karar verilerek aşağıdaki gibi hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜM : Yukarıda açıklanan gerekçelerle;

1-) Davalı ... vekili ve davalı ...Şirketi vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b/1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,

2-)a)İstinaf başvurusu nedeniyle alınması gereken 8.784,71 TL istinaf karar harcından davalı ... vekili tarafından başvuru sırasında peşin yatırılan 2.162,47 TL harcın mahsubu ile eksik kalan 6.622,24 TL istinaf karar harcının istinaf eden davalı ...'den alınarak Hazineye İRAT KAYDINA,

b)İstinaf başvurusu nedeniyle alınması gereken 8.784,71 TL istinaf karar harcından davalı ...Şirketi vekili tarafından başvuru sırasında peşin yatırılan 2.162,47 TL harcın mahsubu ile eksik kalan 6.622,24 TL istinaf karar harcının istinaf eden davalı ... Şti'den alınarak Hazineye İRAT KAYDINA,

3-) İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından istinaf vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,

4-) Davalılar ... vekili ve ... Şirketi vekili tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin bu davalıların üzerinde BIRAKILMASINA,

5-) İstinaf yargılaması bakımından davalılar ... vekili ve ... Şirketi vekili tarafından yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının HMK'nun 333. maddesi, Yönetmeliğin 207/1. maddesi ve HMK Gider Avansı Tarifesi'nin 5. maddesi hükümleri uyarınca yatırana İADESİNE,

6-) 6100 sayılı HMK'nın 7035 sayılı Kanun ile değişik m. 359 (4) maddesi uyarınca kararın kesin olması nedeniyle İlk Derece Mahkemesince taraflara TEBLİĞİNE,

Dair, tarafların yokluğunda, HMK'nın 353/1-b/1 maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, 6100 sayılı HMK'nın m. 352 ve 362(1)-a hükümleri uyarınca miktar itibariyle KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi.05/11/2025