Bölge Adliye Mahkemesi 2023/237 E. 2025/291 K.

T.C. SAKARYA BAM 5. HUKUK DAİRESİ T.C. SAKARYA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 5. HUKUK DAİRESİ DOSYA NO : 2025/990 KARAR NO : 2025/1464 KARAR TARİHİ : 15/10/2025 KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 17/10/2025 T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A İ S T İ N A F K A R A R I BAŞKAN :... (...) ÜYE :... (...) ÜYE :... (...) KATİP :... (...) İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ DAVA TARİHİ : 03/11/2022 KARAR TARİHİ : 05/03/2025 NUMARASI : 2023/327 Esas - 2025/150 Karar DAVACI : ... - Mersis No : ... - Vergi No: ... - VEKİLLERİ : Av. ... -.... Av. ... - .... DAVALI : ... - Mersis : ... - Vergi No: ... .... VEKİLİ : Av. ... -... DAVA : Eser sözleşmesinden kaynaklı ayıp nedeniyle sözleşmeden dönme ve bedel iadesi ile tazminat talepleri istemi HÜKÜM : Kararın kaldırılması-gönderme İSTİNAF EDEN : Davalı vekili Taraflar arasındaki eser sözleşmesinden kaynaklı ayıp nedeniyle sözleşmeden dönme ve bedel iadesi ile tazminat talepleri istemi nedeniyle yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince asıl ve birleşen davanın kabulüne karar verilmiştir. İlk derece mahkemesinin kararı davalı vekili tarafından istinaf edilmekle; kesinlik, süre, istinaf şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, istinaf dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Üye Hakim tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Vekil edenin şirketin lazer kesim, abkant pres, silindir büküm ve kaynak gibi malzeme işleme ve şekillendirme alanında faaliyet gösterdiğini, davalı taraftan satın alınan Niceair 55/40 havalı kesim sisteminin 4 mm'ye kadar kesimlerde çapak yapmayacağı 5 mm ve üzeri kesimlerde ise sadece parametreye bağlı olarak çapak yapılabileceği açıkça taahhüt edildiği halde 2,5 mm ve üstü kesimler yapılmaya başlandığında malzemelerin kullanılamaz şekilde çapaklı olduğunun görüldüğünü, makinenin motorunun 3 ay içinde iki kez yandığını, davacı şirketin tüm taleplerine rağmen davalı tarafça motor yaptırılmadığından davacı şirketin 10.738-TL ödeyerek motoru yaptırdığını, davalı tarafa noter marifetiyle ayıp ihbarında bulunularak seçimlik haklardan sözleşmeden dönmeyi tercih ederek ayıplı makinenin iadesi ile bedelinin ödenmesini talep ettiklerini, makinenin ayıplı olduğunun tespiti için değişik iş dosyasından rapor alındığını, sözkonusu raporda da, “4mm kalınlığında saç kesiminin hava ile çapaksız olarak yapılabileceğinin belirtildiği, 1,5mm-3mm-4mm kalınlığındaki saçlar üzerinde yapılan kesimlerde kabul edilemez çapak bıraktığını, arabuluculuk görüşmelerinin sonuçsuz kaldığını ileri sürerek davalı taraftan satın alınan Niceair 55/40 3 Lazer tüm sistemlerinin ayıplı olması sebebiyle ayıplı malın ücreti olan 48.380,00-EURO'nun ödeme günündeki Merkez Bankası satış kuru üzerinden hesaplanarak TL olarak faiziyle birlikte, makinedeki arızanın tamiri için vekil eden şirketçe ödenmiş olan 10.738,00- TL'nin ve tespit dosyası için yatırılan harç ve bilirkişi ücreti olan 6.571,90 TL yargılama giderinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Taleplerin zamanaşımına uğradığını ileri sürmüş, ürünün satışının TL para birimiyle yapıldığını ve faturalandırıldığını, davacı tarafça Euro birimiyle talepte bulunulamayacağını, dava konusu makinenin 16.04.2022 tarihinde davacı şirkete ait fabrikada eksiksiz olarak çalıştırılarak tutanakla teslim edildiğini, kurulumdan iki ay sonra çapaklı kesim yaptığının tespit edilmesinin olağan olmadığını, makinenin motorunun iki kez yandığı yönünde kendilerine yapılan bir bildirim de olmadığını, söz konusu makinenin bakımlarının halen davalı şirket tarafından yapıldığını, motorun yanmasının makine ile ilgili olamayacağını, iddia edilen arızaların davalıya bildirilmediğinden bu arızalar sebebiyle yapılan masrafların da kendilerinden istenemeyeceğini, tespit dosyasında alınan bilirkişi raporuna itiraz ettiklerini, alınan raporun da hatalı olduğunu, makinede kullanılan lazer sisteminin davalı şirketin sorumluluğunda olmadığını, bu lazerin davacı şirketçe seçilmiş olduğundan bu hususun davacı şirketin sorumluluğunda olduğunu, davalının sattığı makinenin sadece kesimlerde kullanılan yardımcı gaz niteliğindeki hava ve azot jeneratörü çözümünü (kompresör sistemi ile lazere gelen yüksek basınçlı havayı) sunduğunu, makinede kullanılan lazer kesim tezgahının davalı tarafından sağlanmadığından iddia edilen ayıba karşı hiçbir sorumluluğunun bulunmadığını, 5 mm'ye kadar çapaksız kesim yapacağı yönünde davalının davacı tarafa herhangi bir taahhüdünün bulunmadığını, teknik bilgi dokümanında belirtilen değerlerin taahhüt olmadığını aksine parametlerin ayarlanması halinde yapılabilecek kesimlere işaret ettiğini, parametrelerin ayarlanmasının davacının sorumluluğunda olduğunu, davacı tarafça dava konusu makinenin halen kullanıldığını, bedel iadesi ihtimalinde bu kullanım bedelinin de mahsup edilmesi gerektiğini, faiz de talep edilemeyeceğini, iddia edilen ayıplardan sorumlu tutulamayacaklarını belirterek davanın reddini talep etmiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına göre;...''Asıl dava açısından, davacının 10.738,00 TL tazminat talebinin kabulüne, 10.738,00 TL nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davacının delil tespiti dosyasında yapılan 6.571,90 TL yargılama giderinin tahsili talebi hakkında ise bu alacak kaleminin yargılama giderleri içinde değerlendirilecek olması sebebiyle bu konuda ayrıca esasa ilişkin karar verilmesine yer olmadığına, Birleşen dava açısından, davacının bedel iadesi talebinin kabulüne, dava konusu Niceair 55/40 3 Lazer sisteminin -giderleri davalıya ait olmak üzere- davalıya iadesine, 48.380 Euro'nun malın davalıya iadesi tarihinden itibaren Devlet bankalarının Euro ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine'' karar verilmiştir. IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekilince istinaf isteminde bulunmuştur. B. İstinaf Sebepleri Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Sisteme yapılan yetkisiz müdahaleler ile dava konusu makine garanti kapsamı dışında kaldığını, yerel mahkemesince inceleme yapılmaksızın usul ve kanuna aykırı karar tesis edildiğini, davacı tarafça ayıp bildirimi yasal süresinde yapılmadığını, yerel mahkemesince karara esas alınan bilirkişi raporunda yer verilen gizli ayıp değerlendirmesi hukuken ve teknik olarak hatalı olduğunu, yerel mahkemesince karara esas alınan bilirkişi raporu tarafgir tutumla, somut duruma bağdaşmayacak şekilde tanzim edildiğini, raporun hükme esas alınmasının kabul edilemediğini, ödenen bilirkişi ücretinin bir kısmı vekil eden davalı tarafından ödenmesi rağmen davacı tarafça ödenmiş gibi vekil eden davalıdan tekrar tahsil edilmesi usul ve kanuna aykırı olduğunu, işbu kararın ortadan kaldırılmasının gerektiğini, davacı tarafın, dava öncesinde delil tespiti yaptırdığı dosyada 6.571,90 TL tutarında masraf yaptığını, mahkemenin, bu masrafı yargılama masrafları içerisinde değerlendirdiğini ve davalı taraf üzerine yüklediğini, mahkemenin delil tespiti ücretini davalı taraf üzerine yüklemesi usul ve hakkaniyet ilkeleriyle bağdaşmadığını, makine 2 ay boyunca aralıksız şekilde kullanıldığını, herhangi bir arıza veya kesim sorunu rapor edilmediğini, davacının ihbar yükümlülüğünü süresinde yerine getirmediğini ve ayıp iddiasının geç bildirildiğini ortaya koyduğunu, dosyada vekil eden şirket tarafından ürüne ilişkin herhangi bir performans veya sonuç garantisi (taahhüt) verilmediğini, bilirkişi raporu ise teknik analiz ve ölçümden yoksun, subjektif gözlemlere ve faraziyelere dayandığını, raporun hem usul hem de içerik yönünden eksik olduğu açık olduğunu, dava konusu bedelin çok yüksek olması, davacı tarafın Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2025/255 esas sayılı dosyası ile konkordato sürecinde olması dava konusu miktarın ödenmesi halinde ile telafisi güç hatta imkansız zararlar doğacağından, vekil eden şirketin hak kaybı yaşamaması gözetilerek istinaf incelemesinin öne alınmasını, duruşma taleplerinin kabulünü, yerel mahkeme kararının ortadan kaldırılmasını, istinaf başvurularının kabulü ile davanın reddini mümkün değil ise yeniden karar tesis edilmek üzere dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesini talep etmiştir. Davacı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; Vekil eden şirket lazer kesimin, abkant pres, silindir büküm ve kaynak gibi malzeme işleme ve şekillendirme alanında faaliyet gösterdiğini, davalı taraf ile vekil eden şirket arasında Niceair 55/40 3 Lazer sisteminin satışına ilişkin görüşmeler yapıldığını, davalı şirketçe verilmiş teklifte lazer sisteminin 4 mm'ye kadar kesimlerde çapak yapmayacağı, 5 mm ve üzeri kesimlerde ise sadece parametreye bağlı olarak çapak yapılabileceği açıkça taahhüt edildiğini, sistem satın alınmadan önce kesim parametleri ile ilgili bilgiler müvekkil firmaya net bir şekilde verilmiş ve bu bilgiler üzerinden mutabık kalınarak sistemin satın alma işlemi 30.03.2022 tarihinde gerçekleştiğini, vekil eden şirket tüm sistemin bedelini ödediğini, 16.04.2022 tarihinde davalı tarafça kuruluma gelinmiş olup, satılan makine kurularak sadece çalıştığı test edildiğini, çapaksız kesim yapıp yapmadığı test edilmediğini, makine kullanılmaya başlanıp 2,5 mm ve üstü kesimler yapılmaya başlandığında, malzemelerin kullanılamaz şekilde çapaklı olduğu görüldüğünü, yeni alınmış olmasına rağmen makinenin motoru 3 ay içinde iki kez yandığını, vekil eden şirketin tüm taleplerine rağmen davalı tarafça motor yaptırılmadığından vekil eden şirket 10.738,-TL ödemek suretiyle motoru yaptırdığını, davaya konu makinede taahhüt edilen nitelikler bulunmadığını, makine 5 mm'ye kadar çapaksız kesim yapmadığını, davalı taraf adeta ödeme yapmamak ve bedel iadesini ifa etmemek adına yargılamayı uzatma amacıyla duruşma açılmasını talep etmekte ve dosya kapsamındaki bilirkişi raporlarına tekrar tekrar itiraz ettiğini, dosyadaki mevcut deliller ve alınan bilirkişi raporları davalı yanın satmış olduğu makinedeki ayıp tespit edildiğini, mahkemenin aksi takdirde ise esastan reddini, yerel mahkeme kararının onanması yönünde karar verilmesini talep etmiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, eser sözleşmesinden kaynaklı ayıp nedeniyle sözleşmeden dönme ve bedel iadesi ile tazminat talepleri istemine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 6100 HMK, 6098 Sayılı TBK 3. Değerlendirme ve karar Dava ve birleşen dava, eser sözleşmesinden kaynaklı ayıp nedeniyle sözleşmeden dönme ve bedel iadesi ile tazminat taleplerine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek duruşmasız olarak yapılmıştır. Mahkemece, asıl ve birleşen davanın kabulüne karar verilmiş, hükme karşı davalı vekilince istinaf yoluna başvurulmuştur. Asıl dava dosyasında davacı vekili; davalı taraftan satın alınan Niceair 55/40 havalı kesim sisteminin 4 mm'ye kadar kesimlerde çapak yapmayacağı 5 mm ve üzeri kesimlerde ise sadece parametreye bağlı olarak çapak yapılabileceği açıkça taahhüt edildiği halde 2,5 mm ve üstü kesimler yapılmaya başlandığında malzemelerin kullanılamaz şekilde çapaklı olduğunun görüldüğünü, ayrıca makinenin motorunun 3 ay içinde iki kez yandığını, davacı şirketin tüm taleplerine rağmen davalı tarafça motor yaptırılmadığından davacı şirketin 10.738-TL ödeyerek motoru yaptırdığını, dava konusu ürünün hava ile kesimlerde sözleşme ve ekinde belirtilen değerlerde kesim yapmaması nedeniyle ayıplı olduğunu beyanla makinedeki arızanın tamiri için müvekkil şirketçe ödenmiş olan 10.738,00- TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Birleşen dosyada davacı vekili; asıl davaya konu makinenin ayıplı olması nedeniyle ayıplı malın ücreti olan 48.380,00-EURO'nun ödeme günündeki Merkez Bankası satış kuru üzerinden hesaplanarak TL olarak faiziyle birlikte tahsilini talep etmiştir. Davalı vekili; asıl ve birleşen davanın reddini savunmuştur. Davacı iş sahibi, davalı yüklenicidir. Taraflar arasında Niceair 55/40 havalı kesim sisteminin satışı ve kurulumu konusunda bir anlaşma bulunduğu ve satış bedeli 48.380 Euro'nun davacı tarafından ödendiği, sistemin davacı işyerinde 16/04/2022 tarihinde kurulumunun yapılarak teslim edildiği, imalat ve malzeme hatalarına karşı 24 ay garanti süresi verildiği anlaşılmaktadır. Davacı tarafça sistemin ayıplı olduğu ve taahhüt edilenin aksine 2,5 mm ve üstü kesimlerde malzemelerin kullanılamaz şekilde çapaklı olduğunun görüldüğünü, ayrıca makinenin motorunun 3 ay içinde iki kez yandığını ve tamirat masraflarının bulunduğunu, taleplerine davalının olumlu cevap vermediğini ileri sürmekte ve ayıp sebebiyle bedel iadesi ile yapılan tamirat giderlerinin tazmini talebinde bulunmaktadır Eser sözleşmeleri, yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi, iş sahibinin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği sözleşmelerdir. Eser sözleşmelerinde kural olarak yüklenici işinin ehli ve basiretli bir iş adamı olarak yükümlendiği imalâtı fen ve sanat kurallarına, sözleşmeye, iş sahibinin amacına uygun tamamlayarak teslim etmek zorundadır. İmalâtın ayıplı olması halinde iş sahibinin hakları 818 sayılı BK 360 maddesinde (TBK 475. madde) sayılmıştır. Buna göre eserin iş sahibinin kullanamayacağı derecede ayıplı olması veya hakkaniyet kaideleri gereği eseri kabul etmesinin iş sahibinden beklenememesi veya eserin sözleşmede açıkça kararlaştırılan nitelikleri taşımaması halinde iş sahibi eseri kabulden kaçınarak sözleşmeden dönebilir. Aynı maddenin II. fıkrasında ayıbın eserin reddini gerektirecek nitelikte bulunmaması halinde iş sahibinin işin ayıbı oranında bedelden indirim ve eğer aşırı bir masrafı gerektirmez ise bütün masrafları yükleniciye ait olmak üzere eserin ücretsiz onarımını isteyebileceği hükmü getirilmiştir. Öte yandan, götürü bedel eser sözleşmelerinde iş bedeli hesaplanırken eserin eksik ve ayıpları gözetilerek tüm işe göre oranı bulunmalı ve bu oran sözleşme bedeline uygulanarak hak edilen iş bedeli bulunmalıdır. Yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda somut dosya incelendiğinde; mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda, dava konusu sistemin davalı firmanın iddia ettiği ölçülerde temiz (çapaksız) kesim yapamadığı belirlenmiş, kullanıcının sahada 2.5 mm ve üstü kesim yapana kadar bu ayıbı belirleyemeyeceği için ayıbın gizli ayıp mahiyetinde olduğu tespit edilmişse de, yapılan imalatın bütünü itibariyle kabule icbar edilemeyecek derecede ayıplı olup olmadığı, başka deyişle, ayıbın eserin tümden reddini gerektirecek nitelikle olup olmadığı, ayıbın eserin reddini gerektirecek nitelikte bulunmaması halinde iş sahibinin işin ayıbı oranında bedelden indirim ve ya da aşırı bir masrafı gerektirmez ise bütün masrafları yükleniciye ait olmak üzere eserin ücretsiz onarımı seçimlik haklarını kullanıp kullanmayacağı yönünde değerlendirme yapılmadığı, bu haliyle verilen hüküm eksik araştırma ve incelemeye dayalı olduğu anlaşılmaktadır. Mahkemece yapılacak iş; davalı yüklenici tarafından gerçekleştirilen imalatın bir bütün halde davacı iş sahibince kabule zorlanamayacak derecede ayıplı olup olmadığı değerlendirilmeli, ayıbın eserin tümden reddini gerektirmediği takdirde iş sahibinin işin ayıbı oranında bedelden indirim ve ya da aşırı bir masrafı gerektirmez ise bütün masrafları yükleniciye ait olmak üzere eserin ücretsiz onarımı seçimlik haklarını kullanıp kullanmayacağı yönünde daha önce rapor sunan bilirkişi heyetinden veya gerektiğinde başka bir bilirkişi kurulundan istinaf ve yargıtay denetimine elverişli açıklayıcı ve gerekçeli ek rapor veya raporla tespit edilip sonrasında hasıl olacak sonuca göre karar verilmelidir. Açıklanan nedenlerle; davalı vekilinin istinaf başvurularının HMK nun 353/1-a-6 maddesi gereğince kabulü ile diğer istinaf nedenleri incelenmeksizin ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar verilmiş olup aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE, 2-Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesinin 05/03/2025 Tarih, 2023/237 E. 2025/291 K. sayılı kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a.6. maddesi gereğince KALDIRILMASINA, 3-Davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye GÖNDERİLMESİNE, 4-İstinaf talep eden taraflarca yatırılan istinaf karar harcının istek halinde yatıran tarafa iadesine, 5-İstinaf talep eden taraflarca ödenen istinaf kanun yoluna başvurma harcı ve yapılan yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince verilecek kararda dikkate alınmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK.nun 353/1-a.6 maddesi gereğince KESİN olarak oybirliği ile karar verildi. 15/10/2025 * Başkan ... e-imzalıdır Üye ... e-imzalıdır Üye ... e-imzalıdır Katip ... e-imzalıdır