Bölge Adliye Mahkemesi 2022/1473 E. 2025/1020 K.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

53.HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO: 2022/1473

KARAR NO : 2025/1020

TÜRK MİLLETİ ADINA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: İSTANBUL 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ: 07/10/2021

NUMARASI : 2015/342 Esas, 2021/722 Karar

DAVANIN KONUSU: İtirazın İptali

KARAR TARİHİ : 22/12/2025

Taraflar arasında görülen davanın yerel mahkemece yapılan yargılaması sonucunda verilen hükme karşı istinaf yoluna başvurulmuş olup, duruşmasız olarak dosya üzerinde yapılan inceleme ve istinaf talepleriyle sınırlı olarak yapılan değerlendirme sonunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ :

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı şirket arasında yapılmış eser sözleşmesi kapsamında müvekkilinin sözleşme konusu ... ... Fabrika Projesinin C Blok İnce İşler işini yapmayı üstlendiğini, müvekkilinin sözleşme ile üstlendiği işin yapıldığını ancak, davalının işin eksiksiz yapılmadığını beyan ederek hak edişleri onaylamadığını, ayrıca davalı tarafça işin eksik yapıldığının gerekçe gösterilerek ödeme yapılmadığını; müvekkilinin yapmış olduğu 13.700 m2'lik boya işinin karşılığı olan 82.000 TL + KDV'lik iş bedeli tutarının ödenmediğini; davalının, bu işin bedelini 35.620,00 TL+ KDV olarak davacının eski çalışanı olana dava dışı ...'a ödediğinin haricen öğrenildiğini ancak, ödemenin müvekkiline yapılması gerektiğini, bu nedenle müvekkilinin 82.000 TL + KDV'lik boya işi bedeli tutarı alacağının bulunduğunu; ayrıca davalının, kaplama yapılacak duvarları her iki yüzeyi tek bir yüzey gibi kabul ederek sonradan hakediş bedeli alacaklarının eksik hesapladığını; eksik hesaplamalardan dolayı müvekkilinin bakiye 258.040,65 TL+ KDV Beton Yüzey Kaplama işi alacağı bulunduğunu; müvekkilinin işbu alacaklarına istinaden, KDV eklenmiş ve 10.207,22 TL'lik Gelir K. Stopaj tutarı düşülmüş toplam tutarını içeren, 31.10.2014 tarihli 391.276,75 TL bedelli faturanın düzenlenip davalıya gönderildiğini ancak, davalının bu fatura bedelini ödemeyi reddettiğini, bunun üzerine alacağın tahsili amacıyla İstanbul 35. İcra Müdürlüğü'nün ...E sayılı dosyasından başlatılan takibe itiraz edildiğini ileri sürerek dilekçesinde bildirdiği diğer nedenlerle itirazın iptaline, davalının icra inkar tazminatına mahkumiyetine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davacı şirket arasında yapılmış eser sözleşmesi ve eki 22.12.2012 tarihli Zeyilmame ile davacının, eser sözleşmesinin konusunu oluşturan işler ile zeyilnamenin konusunu oluşturan ilave işleri yapmayı üstlendiğini; davacının sözleşmedeki yükümlülüklerini süresinde ve gereği gibi ifa etmediğini, projede eksik işler olduğunu, Betopan Kaplama İşlerinin bedelinin, akdi ilişkide çift yüzey için kararlaştırıldığını, davacının iddia ettiği gibi tek yüzey için kararlaştırılmadığını; bu nedenle de davacının hakediş bedeli alacaklarının, davacının iddia ettiği gibi sonradan eksik hesaplanması ve davacıya eksik ödeme gibi bir durumun söz konusu olmadığını; davacının çalışanı olarak bilinen ancak daha sonra davacının taşeronu olduğu öğrenilen ...'a düzenlenen fatura karşılığı ödeme yapılmışsa da, bu ödemenin tamamen davacının kendi kusuru (davacının bu kişiye olan borçlarını ödememesi) nedeniyle yapıldığını; davalının davacıya, taraflar arasındaki akdi ilişkiden kaynaklanan herhangi bir borcunun kalmadığını ileri sürerek davanın reddini savunmuş, davacının kötüniyet tazminatına mahkumiyetini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece yapılan yargılamada; ilk bilirkişi kurulundan 04/06/2018 tarihli kök, 15/04/2019 tarihli ek rapor alındığı, ikinci bilirkişi kurulundan ise 12/06/2020 tarihli kök ve 02/03/2021 tarihli ek rapor alındığı, en son alınan 02/03/2021 tarihli bilirkişi ek raporun daha gerekçeli, denetlenebilir, dosya içeriğine uygun, itirazları cevaplar nitelikte ve uyuşmazlığı çözmeye yeterli görüldüğünden hükme esas alındığı, davacı tarafın boya işinden kaynaklı hakediş alacağının özellikle 15/01/2019 tarihli raporda ayrıntılı olarak açıklandığı üzere ispatlanamadığı, beton yüzey kaplama işi bakiye alacak talebi yönünden iş bedelinin davalı tarafın ileri sürdüğü gibi çift yüzey olarak değil m2 birim (42,65 TL m2+KDV) fiyatı üzerinden kararlaştırıldığı, bu durumda, benimsenen 02/03/2021 tarihli bilirkişi ek raporunda ayrıntılı olarak açıklandığı üzere, sözleşme ilişkisi başladıktan sonraki hakedişlerde yapılan yeni hesaplama yönteminin davacı tarafça benimsenmediği, yeni hesaplama yöntemiyle düzenlenen hakedişlere muhalefetin davalıya bildirildiği, bu durumda yeni hesaplama yöntemiyle eksik hesaplanan hakediş alacaklarının davalıdan tahsilinin gerektiği, sözleşme ilişkisinin başında uygulanan yönteme göre yüzey kaplama işinden dolayı davacı alacağının m2 bazında yapılan toplam işe göre 516.201,60 TL olduğu, (04/06/2018 tarihli bilirkişi kurulu raporunda açıklandığı üzere) bu işlere ilişkin davalı tarafça davacıya toplam 332.838,55 TL ödeme yapıldığı, buna göre davacının bakiye alacağının 183.363,55 TL olduğu, sözleşme kapsamında KDV dahil bakiye alacağın 216.368,39 TL olduğu, bu miktara yapılan stopaj kesinsi (-5.500,89 TL) sonrası davacının davalıdan 210.867,50 TL alacaklı olduğu anlaşıldığından en son alınan 02/03/2021 tarihli bilirkişi ek raporunda tespit edilen 210.867,50 TL alacak miktarına yönelik davalının vaki itirazının haksız olduğu, alacak likit olmadığından ve davacının da reddedilen alacak talebinin tahsili yönünde kötüniyeti kanıtlanamadığından her iki tarafın tazminat istemlerinin yerinde olmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile, davalı borçlunun İstanbul 35. İcra Müdürlüğü'nün ...Esas Sayılı dosyasında 210.867,50 TL asıl alacağa yönelik itirazının iptali ile, bu miktar asıl alacağa (yıllık %11,75 oranını aşmamak kaydıyla) takip tarihinden itibaren avans faizi yürütülmek suretiyle takibin devamına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalı tarafından da davacının yaptığı kabul edilen 13.700 m2'lik boya işinin karşılığı olan 82.000 TL + KDV'lik iş bedeli tutarının davacıya ödenmesi gerektiği, dava dışı ...'a yapılan ödemenin davalıyı borçtan kurtarmayacağı, bu kapsamdaki tüm masrafların davacı tarafından karşılandığı, sözleşme eki 22.12.2012 tarihli zeyilname ilave işler şartnamesinde 4 numaralı duvar kaplama işi m2 birim fiyatının 42,65 TL olarak tek yüz için belirlendiği, 8. Hakedişe kadar tek yüzey için hesaplama yapıldığı ancak, 9. Hakedişte davalı tarafça her iki yüzeyin tek yüzey gibi değerlendirilerek ödeme miktarını yarıya düşürdüğü, davalının bu şekilde bulunduğu teklifin davacı tarafından kabul edilmeyerek muhalefet şerhi konularak imzalandığı, 11 ve 12 numaralı hakedişlerde birim m2 fiyatının 55 TL'ye çıkarıldığı, eksik hesaplamalardan dolayı davacının bakiye 258.040,65 TL+ KDV alacağı olduğu, gerekçeleriyle, davanın tam kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; sözleşmede 5.658 m2 iş karşılığının m2 birim fiyatının 42,65 TL olarak kararlaştırıldığı, sonrasında 55 TL olarak revize edildiği, davacının yaptığı toplam 6.051,61 m2 çift yüzey alan karşılığı 55 TL' den toplam 332.838,55 TL ödeme yapılarak tüm hakedişlerin ödendiği, 4 farklı bilirkişi raporunun birbiriyle çelişir hesaplama içerdiği, keşfe, ölçüme dayalı olmayan çelişkili raporlara dayalı karar verildiği, davacı defterlerinin usule uygun tutulmaması sebebiyle hükme esas alınamayacağı, hukuki mütalaa, tanık anlatımları ve faturalar dikkate alınmadan değerlendirme yapıldığı, boya işlerinden kaynaklı davacı alacağının olmadığı, gerekçeleriyle, davanın tümüyle reddine karar verilmesini talep etmiştir.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklı bakiye alacağın tahsili amacıyla başlatılan takibe vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. Davacı yüklenici, davalı ise iş sahibidir.Davaya konu yüklenici sözleşmesinin 2.1 maddesinde, Dilova İlçesinde bulunan fabrika projesinde C blokun ince işlerinin teknik şartnamede belirtildiği şekilde birim fiyat esasına göre yüklenici tarafından ifa edilmesi, 4.5 maddesinde birim fiyat ve keşif listesinde sıralanan işler karşılığı birim fiyat üzerinden iş yapılacağı, iş sahibinden fiyat farkı talep edilmeyeceği, keşif listesi toplam iş bedelinin 653.142,93 TL + KDV olduğu hususlarının kararlaştırıldığı, 22.12.2012 tarihli zeyilnamede sözleşme kapsamında işler toplamının 653.142,93 TL + KDV ve ilave işler toplam tutarının 582.418,70 TL + KDV olarak kararlaştırıldığı, ilave işler şartnamesinin beton kaplama işleri başlıklı bölümünde, yapılacak montaj işi karşılığının tek veya çift yüz duvar olarak açıkça belirtilmeksizin 42,65 TL olarak kararlaştırıldığı ancak, işin tarif edilmesinde (plakanın monte edilmesi ve 20 adet vidayla sabitlenmesi şeklinde) tek yüzeye ilişkin anlatım yapıldığı, birim fiyat listesinde duvar kaplama miktarının 5.658 m2 ve 42,65 TL karşılığı toplam 241.313,70 TL olduğu, davalı tarafından düzenlenen ve davacı tarafından imzalanan toplam 12 adet hakediş raporundan yalnızca 10 numaralı hakediş raporuna betopan metrajı ve malzeme fiyat farkları gerekçesiyle davacı tarafından şerh düşüldüğü, 07.02.2015 tarihli ibranamede, dava dışı ...'un davacıdan olan alacağının davalı tarafça ödenmiş olması sebebiyle davacıyı ibra ettiği, 04/06/2018 tarihli heyet bilirkişi raporunda özetle, davacı tarafından yevmiye defteri açılış tasdiki sunulmakla, kebir ve envanter defteri sunulmamakla usule uygun tutulmadığı, taraflar arasında metraj mutabakatı olmaması sebebiyle serbest piyasa birim fiyatı 65 TL olarak kabul edilerek hesaplama yoluna gidildiği, aynı heyet tarafından düzenlenen 15.04.2019 tarihli raporda ise, toplam imalat alanına konu duvarın tek yüz olarak hesaplanması halinde toplam imalatın 12.103,22 m2, çift alan üzerinden hesaplanması halinde yarısına tekabül eden 6.051,61 m2 olduğu, kök rapor sonucuna ilişkin değişikliğe gidilmediği görüşlerinin bildirildiği,Davacı vekilince sunulan teknik raporda özetle, ilave işler şartnamesinin beton kaplama işleri başlıklı bölümün tek yüzeye ilişkin düzenlendiği, 8 numaralı hakedişin 7.779,80 m2'ye ulaşmasına rağmen 9 numaralı hakedişin 5.678,84 m2'ye düşürüldüğü görüşlerinin bildirildiği,12/06/2020 kayıt tarihli heyet bilirkişi raporunda özetle, davacı tarafından yevmiye defteri açılış tasdiki sunulmakla, kebir ve envanter defteri sunulmamakla usule uygun tutulmadığı, görsel örnek vermek suretiyle betopan kaplamanın tek yüzeye yapılacağı, bu sebeple 9.hakedişten itibaren eksik metraj hesabı yapıldığı ancak, m2 birim fiyatının taraflar arasında 55 TL olarak kararlaştırılarak bakiye alacağın kalmadığı görüşünün bildirildiği, yalnızca sözleşme uzmanı bilirkişi tarafından sunulan 02.03.2021 tarihli ek raporda ise; akdi ilişkinin başında kararlaştırılan şekilde uygulama yapılsa idi sonuç olarak davacının beton kaplama işleri karşılığında (42,65x12.103,22=) 516.201,60 TL hakediş ödemesi alacağı, bu kapsamda davacıya yapılan toplam ödeme olan 332.838,55 TL'nin mahsubu halinde davacının 183.363,05 TL + KDV bakiye alacağının kaldığı, KDV dahil 216.368,39 TL'den 5.500,89 TL'lik stopajın mahsubu ile sonuç olarak davacının bu kapsamda davalıdan 210.867,50 TL bakiye alacağı kaldığı, boya işlerinden kaynaklı alacağın ispatlanamadığı görüşünü bildirdiği görülmüştür.Taraflar arasındaki betopan kaplama işine ilişkin uyuşmazlık; işin birim m2 fiyatı ile yapılan işin miktarına (alan=m2) ilişkindir.Bu uyuşmazlıkla ilgiliolarak dosyada mevcut ilk ve ek ile ikinci heyetten alınan raporlar arasında çelişki olduğu gibi, 2.bilirkişi kurulunda hukukçu bilirkişiyle diğer üyeler arasında da görüş ayrılığı bulunduğu, mahkemece raporlar arasındaki bu çelişki giderilmeden ikinci bilirkişi kurulunu oluşturan hukukçu bilirkişi görüşü benimsenerek karar verildiği anlaşılmaktadır.Betopan işi ile ilgili: İşin miktarı ve birim m2 bedeline ilişkin uyuşmazlıkla ilgili olarak; Davalı iş sahibince ilk 8 hakedişte yapılan iş miktarının artması ile birlikte sonuçta toplam işin 7.779,800 m2 olarak tespitine rağmen, sonraki hakedişlerde yapılan iş miktarının düşürülmesi neticesinde sonucun 6.051,61 m2 olarak belirlenmiş ve bu kapsamda yapılan işin çift yüzeye ilişkin değerlendirilmesi gerektiği savunulmuşsa da, taraflar arasındaki ilave işler şartnamesinin betopan kaplama işleri başlıklı bölümünde; işin (plakanın monte edilmesi ve 20 adet vidayla sabitlenmesi) şeklinde tariflenerek bu ifadeyle işin tek yüzeye ilişkin olarak kararlaştırıldığı hususunun açık olduğu, bilirkişi raporları, dosya kapsamı ve hakedişlerin de bu durumu doğruladığı anlaşılmakla; sözleşme kapsamında davacı yüklenici tarafından toplam 12.103,22 m2 betopan kaplama işi yapıldığı kabul edilmiştir. İlave işler şartnamesindeki bedele ilişkin açık düzenleme, bilirkişi raporları, taraf iddia ve savunmaları, dosya kapsamı ve özellikle davaya konu takibe dayanak faturadaki fiyatlandırma miktarları birlikte değerlendirildiğinde, işin birim m2 fiyatının ise 42,65 TL olduğu sabittir. İlk 10 hakedişe rağmen sonrasında düzenlenen 11 ve 12 nolu hakedişlerde birim m2 fiyatı 55 TL olarak gösterilmiş ve bilirkişilerin bu konudaki görüşleri arasındaki farklılıklar giderilmemiş, davacı tarafça 55 TL üzerinden hesaplama yapılması gerektiği yönünde itiraz ileri sürülmüş ise de; yukarıdaki paragrafta sabit görüldüğü üzere, işin birim m2 bedeli 42,65 TL olup, yapılan iş miktarı ise 12.103,22 m2 dir. Bu durumda davacıya yapılan ödeme miktarları da dikkate alınarak yapılan hesaplama neticesinde düzenlenen 02.03.2021 tarihli ek rapordaki bakiye alacağın 210.867,50 TL olduğu yönündeki bilirkişi tespiti ve bu doğrultuda mahkemece varılan sonuç yerinde görülmüştür.

Boya işine ilişkin uyuşmazlıkla ilgili olarak: Davacı yüklenici davaya konu takip dayanağı faturayla ayrıca malzeme ve işçilik dahil boya işi de yaptığını ileri sürerek bedel talebinde bulunmuş; davalı ise, işin yapılıp yapılmadığı ve bedeline yönelik herhangi bir savunma itirazı ileri sürmeksizin, sadece ödemeyle ilgili olarak, davacının borcunu ödemek amacıyla iş bu parayı dava dışı ... adlı şirkete fatura kesmek suretiyle davacıdan alacaklı olan dava dışı Cemal'e ödediğini savunmuştur. Bu durumda taraflar arasındaki uyuşmazlık, davayla konu takiple talep edilen boya işi alacağının ödenip ödenmediği noktasındadır. Bu konudaki ispat yükü davalıda olup, davalı bu ödemeyi davacının bilgisi, onayı ve/veya talimatıyla yaptığını usulünce ispatlayamamıştır. Bu nedenle, bu işe ilişkin talep kabul edilmesi gerektiği halde reddi hatalı olmuştur.Kabul edilen bu tespitler kapsamında; betopan işi ile ilgili davacının bakiye alacağının 210.867,50 TL ve boya işine ilişkin davacı alacağının 82.200 TL + 14.796 TL KDV - 2.466 TL Stopaj (%3) = 94.530 TL olmak üzere, faturaya dayalı toplam sonuç alacağın 305.397,50 TL olduğu anlaşılmıştır.O halde mahkemece, bu gerekçeler ile karar verilmesi gerekirken, mevcut yazılı gerekçe ile davanın kısmen kabulüne hükmedilmesi isabetsiz olmuş, bu sebeple ilk derece mahkemesi kararının hem gerekçe, hem karar yönünden kaldırılması gerekmiştir.

Açıklanan nedenlerle, taraf vekillerinin istinaf taleplerinin gerekçe ve karar yönünden kabulü ile, yerel mahkeme kararının HMK'nın 353/1-b-2. bendi gereğince kaldırılarak davanın kısmen kabulüne dair yeniden esas hakkında karar verilmesi gerekmiştir.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

A)1- Taraf vekillerinin istinaf taleplerinin KABULÜNE,

2-İSTANBUL 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin 07/10/2021 tarih ve 2015/342 Esas, 2021/722 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,

3- Davanın KISMEN KABULÜ ile,

a)Davalı borçlunun İstanbul 35. İcra Müdürlüğü'nün ...Esas Sayılı dosyasında 305.397,50 TL alacağa yönelik itirazının iptali ile, alacağa yıllık %11,75 oranını aşmamak kaydıyla takip tarihinden itibaren avans faizi yürütülmek suretiyle takibin devamına, davacının fazlaya ilişkin isteminin REDDİNE,

b)Alacak miktarı yargılama ile belirlendiğinden, likit olmayan alacak kapsamında icra inkar tazminatının REDDİNE,

c)Davacının takibinde kötüniyeti ispatlanamadığı için kötüniyet tazminat talebinin REDDİNE,

B) İLK DERECE MAHKEMESİ YÖNÜNDEN

1-Alınması gerekli 20.861,70 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 4.725,73 TL harcın mahsubu ile bakiye 16.135,97 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir KAYDINA,

2-Davacı tarafça yatırılan 4.725,73 TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,

3-Davacı tarafından yatırılan 9.000 TL bilirkişi ücreti ve 145,60 TL tebligat gideri olmak üzere toplam 9.145,60 TL'nin kabul ve red oranına göre 7.137,81 TL'sinin davalıdan alınıp davacıya VERİLMESİNE, bakiye miktarın davacı üzerinden BIRAKILMASINA,

4-Davalı tarafından yatırılan 422,60 TL yargılama giderinin kabul ve red oranına göre 92,62 TL'sinin davacıdan alınıp davalıya VERİLMESİNE, bakiye miktarın davalı üzerinden BIRAKILMASINA,

5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 48.955,20 TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya VERİLMESİNE,

6-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince reddedilen miktar üzerinden hesaplanan 45.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya VERİLMESİNE,

7-Taraflarca yatırılan gider avansından harcanmayan kısmın hüküm kesinleştiğinde yatıran tarafa İADESİNE,

C) İSTİNAF İNCELEMESİ YÖNÜNDEN

1-Taraflarca yatırılan istinaf karar harçlarının hüküm kesinleştiğinde ve istek halinde kendilerine İADESİNE,

2-Davacı tarafından yapılan 162,10 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcı, 62,00 TL posta gideri olmak üzere toplam 224,10 TL istinaf yargılama giderinin davalıdan alınarak davacı tarafa VERİLMESİNE,

3-Davalı tarafından yapılan 162,10 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcının davacıdan alınarak davalı tarafa VERİLMESİNE,

3-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından vekâlet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,

Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı HMK'nın 361. maddesi gereğince kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde Yargıtay'da temyiz yolu açık olmak üzere 22/12/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.