Bölge Adliye Mahkemesi 2014/12254 E. 2023/121 K.

T.C. İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 16. HUKUK DAİRESİ T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A İ S T İ N A F K A R A R I DOSYA NO 2024/141 Esas KARAR NO: 2024/462 İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ: İSTANBUL 3.FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ TARİHİ: 24/08/2023 NUMARASI: 2023/118 Değişik İş Esas, 2023/121 Değişik İŞKarar DAVANIN KONUSU: Tevdi Mahalinin Belirlenmesi (TBK M.107) KARAR TARİHİ: 08/03/2024 İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Talep eden vekili D.İş başvuru dilekçesinde özetle: müvekkilinin “...” logosuyla yayın yapan televizyon kanalının yayıncısı ve Televizyon Yayıncıları Derneği (TVYD) üyesi olduğunu, müvekkili ile MESAM arasında, yıllardan bu yana yayın izni sözleşmeleri yapılmakta ve lisanslı olarak eserleri kullandığını, Meslek Birlikleri ile yayın izni görüşmelerine ilgili senenin sonunda başlanır ve yine ilgili senenin sonunda veya takip eden senenin başında sözleşmeler imzalanarak bir önceki senenin ödemelerine başlandığını, 2022 ve 2023 yılı için yapılacak yayın izni sözleşmelerinin esaslarının belirlenmesi için, MESAM (ve diğer bir meslek kuruluşu olan MSG ile) müvekkilinin üyesi olduğu TVYD arasında 27.12.2022 tarihinde “MESAM & MSG - TELEVİZYON YAYINCILARI DERNEĞİ PROTOKOLÜ” imzalandığını, bu Protokolde, 2022-2023 yılı için uygulanacak zam oranı ve MESAM ( ve MSG) ile üye yayın kuruluşları arasında yapılacak “YAYIN İZNİ SÖZLEŞMESİ” hükümleri konusunda taraflar arasında mutabakata varıldığını, MESAM yetkililerince de imzalanan Protokole göre; TVYD üyesi yayını kuruluşları ile MESAM arasında 2022 yılı için yapılacak ödemeler, 2021 yılı için her bir TVYD üyesi kuruluş ile imzalanmış olan sözleşmenin toplam bedeline %34 (yüzde otuz dört) artış uygulanması suretiyle bulunacağını, TVYD üyesi yayın kuruluşları, Ocak 2023-Haziran 2023 döneminde en fazla 6 eşit taksitte 2022 takvim yılı bedellerini MESAM-MSG'ye ödeyeceklerini, 2023 yılı için yapılacak ödemeler 31 Mart 2023 tarihinde başlayacak ve üye televizyon kuruluşları, 10 eşit taksitte veya 4 eşit taksitte ödeyeceklerini, TVYD üyesi kuruluşlar ile MESAM arasında imzalanan Yayın İzni Sözleşmesinin içeriği konusunda da Protokolde anlaşmaya varıldığını ve imzalanacak sözleşme örneğini Protokole eklendiğini, daha önce MESAM ile imzalanmış sözleşme kapsamı ve yayın içeriklerinde, TVYD üyesi yayın kuruluşunun statüsünde değişiklik olması ve/veya benzeri özel durumları nedeniyle farklı izin bedeli belirlenmesi gereken hallerde, 2022 yılı sözleşme bedelleri, söz konusu değişikliğe uygun emsal yayın kuruluşlarının bedelleri esas alınarak belirleneceğini, bu protokol, 01.01.2022-31.12.2023 tarihleri arasındaki süreyi kapsadığını, nitekim, MESAM ve MSG tarafından gönderilen 29 Aralık 2022 tarihli elektronik posta yazışmasında; sözleşme tipinin TVYD ile mutabık kalınan yeni modele göre hazırlandığını, 2022 ve 2023 yıllarını sözleşme süresi olarak kapsadığını, 2022 yılı bedeli belirlenirken 2021 yılı ana sözleşme bedellerine TVYD ile mutabık kalınan %34 oranında artış uygulandığı, eş zamanlı yayınlar için ana sözleşme bedellerinin %5'i alınarak hesaplama yapıldığını, grup şirketlerinin yayın organlarının bir bölümü (..., ... TV; ... TV) için Protokol hükümlerine uygun olarak sözleşmeler hazırlanarak gönderildiğini, müvekkilinin içinde bulunduğu diğer yayıncılar için de protokole uygun sözleşmelerin gönderileceği aynı mail içinde belirtildiğini, (01.01.2021-31.12.2021 tarihini kapsayan) 2021 yılı için MESAM'a TV yayınları Lisans Bedeli karşılığı 16.121,08 TL +KDV, eş zamanlı yayın bedeli karşılığı 806,05 TL + KDV ödeyen müvekkili şirketin protokol hükümlerine göre 2022 yılı için ödeyeceği tutarlar %34 artış ile dilekçedeki tablodaki gibi olduğunu, 2023 yılı için de aynı tutarlar geçerli olduğunu, TVYD ile Protokol imzalayarak, müvekkilinin de içinde bulunduğu yayın kuruluşlarınca uygulanacak zam oranını resmi olarak belirleyen MESAM, 12 Haziran 2023 tarihinde gönderdiği elektronik posta mesajında 2022 yılı için mali hak bedellerinin TVYD Protokolünün 4.maddesi kapsamında tekrar yapılandırıldığını belirterek, müvekkilinin ödeyeceği bedellerin; dilekçedeki tablodaki gibi olduğunu, gönderilen elektronik posta mesajında (yapılacak artış bilahare ödenmek üzere) 2023 yılı için de ayrıı tutarların geçerli olduğu belirtildiğini, 2023 yılı için de ayrıca tablo gönderildiğini, protokol hükümlerine göre, 2022 ve 2023 yıllarına ilişkin 22.682,36 TL olarak belirlenmesi gereken ödeme tutarını 147.000 TL olarak değiştiren MESAM'ın, protokole aykırı ve keyfi yapılarıdırma işlemine itiraz edildiğini, müvekkilinin üyesi olduğu TVYD ile imzaladığı Protokolde, TVYD üyesi kuruluşlara uygulanacak zam oranını belirleyen ve örnek sözleşmeyi kendi imzası ile kayıt altına alan MESAM'ın, müvekkilinin bu protokol hükümlerine uygun olarak yaptığı ödemeyi iade ederek müvekkilinin temerrüde düşürmeye yönelik eylemleri haksız ve kötü niyetli olduğunu, müvekkilinin ödemeyi yapabilmesi için tevdi mahalli tayini istemek zarureti hasıl olduğunu, MESAM'ın, müvekkilinin üyesi olduğu TVYD ile imzaladığı Protokolde belirlenen bedelleri kabul etmeyerek iade ettiği göz önünde bulundurularak, TVYD üyesi müvekkilinin, protokol hükümlerine uygun olarak 2022- 2023 takvim yıllarına ilişkin muaccel olmuş yayın izin bedellerini yatırabileceği ödeme yerinin tespitini talep etmiştir. TEVDİİ MAHALLİ TAYİNİ KARARI: İstanbul 3.Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 24/08/2023 tarih ve 2023/118 D.İş, 2023/121 Karar sayılı kararıyla; "HMK 382, 385/1 ve 389.maddelerine göre tevdi mahalli tayini talebinin kabulü ile, İstanbul Çağlayan Adliyesi ... bank Şubesi müdürlüğünün TEVDİİ MAHALLİ OLARAK TAYİNİNE" karar verilmiştir.- Tevdi mahalli tayini kararına itiraz üzerine İstanbul 3.Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 26/09/2023 tarih ve 2023/118 D.İş, 2023/121 Karar sayılı kararıyla; görevli Mahkemenin İstanbul Sulh Hukuk Mahkemeleri olduğuna, Mahkememizce verilen 2023/118 D.İş 2023/121 K. ve 24/08/2023 tarihli tevdi mahalli tayini kararının kaldırılmasına" karar verilmiştir. İSTİNAF KARARI:Dairemizin 2023/1556 Esas, 2023/1874 Karar sayılı ilamı ile; "....İlk derece mahkemesince tevdi mahalli tayin edilmesi kararına karşı itiraz yolunun açık olduğu belirtilmişse de, kararda kanun yolunun yanlış gösterilmesi Kanunla düzenlenen kanun yolunu değiştirmez. Dosya incelendiğinde; aleyhine tevdi mahalli tayini kararı verilen MESAM’a kararın 31/08/2023 tarihinde tebliğ edildiği, 07/09/2023 tarihinde, yani iki haftalık yasal süre içerisinde karara itiraz ettikleri, Mahkemece itiraz dilekçesi istinaf dilekçesi olarak kabul edilerek dosyanın istinaf incelemesi için İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesi gerekirken, itirazı inceleyerek, bu kez görevli mahkemenin Sulh Hukuk Mahkemesi olduğu gerekçesiyle itirazın kabulüne ve tevdi mahalli tayin edilmesine dair kararın kaldırılmasına karar verilmiştir.Bu durumda ilk derece mahkemesince itiraz üzerine verilen 26/09/2023 tarihli ek karar yok hükmünde olup, bu karara karşı tevdi mahalli tayini isteyen tarafın istinaf taleplerinin incelenmesine yer olmadığına, karşı tarafın itiraz dilekçesi istinaf dilekçesi olarak kabul edilerek, istinaf harcının tamamlanması için itiraz eden vekiline muhtıra çıkartılması, harç tamamlandığı takdirde dosyanın MESAM vekilinin istinaf talepleri incelenmek üzere Dairemize gönderilmesi için dosyanın mahkemesine iadesine" şeklinde karar verilmiştir. İSTİNAF İSTEMİ:Dairemiz geri çevirme kararından sonra karşı taraf MESAM vekili istinaf harcını tamamlanmış olmakla istinaf dilekçesi mahiyetindeki itiraz dilekçesi incelendiğinde özetle; 6100 sayılı HMK' nın 382/2-d maddesinde, “Borçlar kanunundaki çekişmesiz yargı işlerinin; yetkisi sona eren temsilcinin temsil belgesini mahkemeye ibraz etmesi 2) Borçluya ifa veya teminat göstermesi için süre verilmesi, 3) Tevdii mahalli belirlenmesi veya tevdi edilmeyecek eşyanın satılması...“ şeklinde sayılarak düzenlendiğini, çekişmesiz yargı işlerinde görevli mahkemenin Sulh Hukuk Mahkemesi olduğunu, YARGITAY 17. H.D. 2014/12254 E. 2014/15837 K. ve 13.11.2014 tarihli kararının bu yönde olduğunu, taraflar arasında; "... TİC. A.Ş. ÜNVANLI, ... TV LOGOLU" Yayın Kuruluşu İle Lisans Sözleşmesi imzalanması hususunda geçerli herhangi bir yazılı-sözlü mutabakat bulunmadığını, müvekkili ile Televizyon Yayıncıları Derneği arasında bir protokol olup, bu protokolün eki olarak tanzim edilecek yayın izin sözleşmelerinin talepte bulunan tarafından imzalanmadığını, bu hali ile taraflar arasında herhangi bir mutabakat bulunmadığını, talep eden tarafından kötü niyetle yapılan ödemelerin iade edildiğini, keza taraflar arasında bir sözleşme bulunmadığını, talep edenin tevdi talebini kesinlikle kabul anlamına gelmemek kaydıyla, talep edenin lisans bedeli olarak ifade ettiği ve yaptığı ödeme bedellerinin aynı alanda faaliyet gösteren diğer kuruluşlarla yapılan lisans bedelleri yanında oldukça düşük olup, bu bedellerin kabul edilemeyeceğinin talep edenin de farkında olduğunu, tüm bu sebeplerle; tevdi mahali tayini talebinin reddinin gerekmekle birlikte, en önemlisinin taraflar arasında ilgili yayın kuruluşuna ilişkin herhangi bir yazılı/sözlü/zımni kabul, mutabakat, anlaşma vs. kesinlikle mevcut olmadığını, hal böyle iken tevdi tayini talebine hukuki dayanak teşkil edecek bir hukuki ilişkinin mevcut olmadığını, dolayısıyla taleplerin reddine karar verilmesini talep etmiştir. G E R E K Ç E: Talep, televizyonda yayınlanacak eserlerle ilgili yayıncı kuruluşun yayın izni sözleşme bedellerinin ödenmesi için tevdi mahalli tayin edilmesine ilişkindir.Mahkemece tevdi mahalli tayini talebinin kabulüne karar verilmiş, aleyhine tevdi mahalli tayin edilen taraf vekili karara karşı istinaf yasa yoluna başvurmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Somut uyuşmazlıkta; tevdi mahalli talep eden tarafın taraflar arasında FSEK kapsamında sözleşme ilişkisi bulunduğunu iddia ettiği, bu durumda FSEK’in 76/1. maddesinde, bu kanunun düzenlediği hukuki ilişkilerden doğan dava ve işlerde görevli mahkeme Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi olduğuna dair aksine hüküm bulunduğundan, Hukuk Muhakemeleri Kanunun 383/1. maddesi uyarınca görevli mahkeme Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesidir.Tevdi mahalli talep edenin dosyaya sunduğu delillerin incelenmesinde; taraflar arasında 2021 yılında ödenecek bedellerle ilgili Yayın İzni Sözleşmesi imzalandığı, 2022 ve 2023 yılları için henüz sözleşme imzalanmadığı, MESAM ve MSG ile Televizyon Yayıncıları Derneği (TVYD) arasında imzalanan 27/12/2022 tarihli “MESAM & MSG Yayıncıları Derneği Protokolünün ise Yayın İzni Sözleşmesi olmayıp 2022 ve 2023 yılları için imzalanacak sözleşmelerin esaslarının belirlenmesine ilişkin olduğu, bu aşamada taraflar arasında 2022 ve 2023 yılları için sözleşme ilişkisinin kurulduğu ispat edilemediği gibi, talep edenin Lisans Alma hakkının bulunup bulunmadığı ve lisans bedelinin de ihtilaflı olduğu, TBK’nun 107. maddesinde belirtilen tevdi mahalli tayini koşullarının mevcut olmadığı, talebin 5846 Sayılı FSEK 43 ve 41.madde hükümlerine göre, açılacak lisans bedeli tespitine ilişkin asıl davada değerlendirilmesi gerektiği anlaşılmakla, mahkemece tevdi mahalli tayin edilmesi talebinin reddine karar verilmesi gerekirken, kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya uygun görülmediğinden, MESAM vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, mahkemenin tevdi mahalli kararının kaldırılmasına karar verilmiştir. H Ü K Ü M: Yukarıda açıklanan gerekçe ile:1-Karşı taraf vekilinin istinaf isteminin KABULÜNE,2-6100 sayılı HMK.'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince İSTANBUL 3.FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ'nin 24/08/2023 tarihli 2023/118 D.İş E, 2023/121 D.iş Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,Tevdi mahalli tayini talebinin REDDİNE,3-İlk derece yargılaması yönünden;-Alınması gereken 427,60 TL harçtan peşin alınan 269,85 TL harcın mahsubu ile geriye kalan 157,75 TL harcın tevdi mahalli talep edenden alınarak Hazineye gelir kaydına,-Tevdi mahalli tayini talep edenin yaptığı yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,4-İstinaf yargılaması yönünden; -Karşı taraf vekilinin istinaf talebi kabul edildiğinden, istinaf peşin harcının talep halinde iadesine,-İstinaf yargılaması sırasında davalı tarafından yapılan 738,00 TL istinaf yoluna başvurma harcının talep edenden alınarak karşı tarafa verilmesine,-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına,5-Artan gider avanslarının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince taraflara iadesine, Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.08/03/2024