Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2018/612 E. 2021/409 K.

T.C. ANTALYA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2018/612 Esas KARAR NO : 2021/409 DAVA : Menfi Tespit DAVA TARİHİ : 18/09/2018 KARAR TARİHİ : 18/06/2021 Mahkememizde görülmekte olan menfi tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:Davacı vekili mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; davacılardan ... diğer davacı 3 otelin ortağı ve yetkili temsilcisi olduğunu, ... ... keşide tarihli ... seri nolu ...,....-TL bedelli çekin keşidecisi ... ... Ltd. Şti., lehdarı ... ... ... A.Ş ve keşidecisi ... ... ... A.Ş.'nin hem ortağı hem de yetkilisi olduğunu, davacı şirketler ile davalı ... ... ve A.Ş arasında ... tarihinde ayrı ayrı tek yetkili kontenjan sözleşmesi imzalandığını, sözleşmelerde ... ...'in isminin yanında ... yazdığını, sözleşmelerin ... - ... tarihleri arasında ...'a 3 otelde hangi şartlar altında konaklama yaptırılacağını, rezervasyon ve ödeme bilgileri gibi genel koşullar belirtilerek taraflarca imzalandığını, ek protokol yapılarak davalı ... tarafından yapılacak ön ödemelerin çek ile yapılacağını ve çeklerin vade ve rakamları da yazıldığını, Kontenjan sözleşmesi ... ... ile yapıldığını, acente ... olarak sözleşmeye geçtiğini, her iki davalı şirketin adreslerinin aynı binada bulunması, ... ... sözleşmelerde ... ismini kullanması, davacı şirketlere verilen çeklerin ... ... ... A.Ş. tarafından keşide edilen ve ... ... tarafından cirolanan çekler olduğu da dikkate alındığında davalılar arasında hukuki ve ticari bağ bulunduğu açık olduğunu, davacıların ... ... verdiği çekleri kullandıklarını, çeklerden ikisinin davalı ... ... tarafından ödenmediği için Antalya ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile icraya konulduğunu, icraya konulan çeklerde ... ... tarafından keşide edilerek ... ...'e verildiğini, çeklerin bu hali ile davacılara teslim edildiğinin görüleceğini, sözleşmede yazılı olmasa da davalı ..., sözleşmeler gereği uğrayabileceği zararlara karşılık davacı ...'den sözleşme yapılan üç otelin de dahil olduğu teminat çeki istediğini, davacının da üç şirket ve şahsi cirosunu içeren ... - ... ve ... tarihli 3 adet ... toplam ... teminat çekini ... tarihinde davalı şirket temsilcisi olan ve kontenjan sözleşmelerini de imzalayan 'a teslim ettiğini, çeklerden ... ... ait ... keşide tarihli ... Seri Nolu ...,....-TL, ... ... ait ... keşide tarihli ... Seri Nolu ...,....-TL bedelli çekler davalı ... tarafından tahsil için bankaya ibraz edilmediğini, fakat çeklerin davacıya da iade edilmeyerek davalının uhdesinde bulunduğunu, çeklerin sözleşmeye teminat olarak verildiğinin ispatı olduğunu, gerçek bir alacak söz konusu olsaydı davalı ...'un çekleri tahsil için bankaya ibraz edeceğini, dava konusu çekin de aynı şekilde teminat olarak ... verildiğini, davalı ... ... çekleri yazılmaya başladığını, davacıya ve başkaca otellere verdiği çekler bankaya ibraz edildiğinde karşılıksız çıktığını, davalı ... son zamanlarda çeklerinin yazdırılmasından kaynaklı aciz halinde olduğunu, dava konusu ... vadeli çeki tahsile koyduğunu, davalı ...'dan ek protokol gereği alınan ön ödeme çeklerinden son iki çek karşılıksız çıktığını, tüm ikili görüşmelere rağmen bu çeklerin ödemeleri yapılmadığını, davalı ...'dan dava konusu ... vadeli çekin davacıya iadesinin istendiğini, çeklerin iade edilmediğini, davacının yetkilisi olduğu otellerin davalı ...'dan yaklaşık ....-TL alacağı bulunduğunu, davacı asilin ve ortağı olduğu davacı şirketlerin davalı şirketlere kontenjan sözleşmesinden kaynaklı borcunun olmadığını, davalı ... ... ve ... ...'le davacılardan başkaca bir ticari ilişkilerinin bulunmadığını, verilen çeklerin teminat amaçlı verildiğinin açık olduğunu, şekil şartları bakımından tam ve geçerli olan ve fakat bedelsiz kalan söz konusu çekin davalı taraflarca bankaya ibrazı ve davalı taraflarca veya karşı taraflarla anlaşmalı üçüncü kişilerce takibe konması konusunda haklı endişelerinin bulunduğunu belirterek davacıların davalılara dava konusu ... ... ait ... keşide tarihli ... Seri Nolu ....-TL bedelli çekten dolayı davalıya borcunun bulunmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiş, bu talebini duruşmada tekrarlamıştır. Davalılara usulüne uygun tebligat yapılmış olup, davalı vekilinin ibraz ettiği cevap dilekçesinde özetle; öncelikle dava dilekçesinin HMK 119 maddesine aykırı olarak hazırlandığını, dava dilekçesinde bulunması gereken hususlar 6100 Sayılı HMK’da tahdidi olarak düzenlendiğini, tespit edilen usuli eksiklik olan adres bilgileri ile mahkemece tespit edilecek diğer usuli eksikliklerin tamamlatılması için davacılara kesin süre verilmesini, tamamlanmaması halinde davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesini talep ettiklerini, davaya konu çekin davacıların, davalı şirket ... ... ve Tic. A.Ş ile olan ticari ilişkisi uyarınca davacılar tarafından tanzim edildiğini, davalı ... ...’a teslim edildiğini, ticari ilişkinin ise; davacılar ve davalı ... ... ve Tic. A.Ş arasında tanzim edilen tek yetkili kontenjan sözleşmesine dayandığını, davacılarla davalı ... ... ve Tic. A.Ş arasında yapılan sözleşmeye istinaden ve yapılmış olan ön ödemeden doğan borçlara karşılık davacılar tarafından ... ...’a borcun ödenmesi amacıyla davaya konu çek verildiğini, davacıların davaya konu çekin teminat çeki olduğunu iddia ettiklerini, çekin teminat çeki olmadığını, borca karşılık verilmiş olan çek olduğunu, davaya konu çekin tahsil edilmiş olmasına rağmen, davalı ... ...’un halen daha davacılardan alacağının bulunduğunu, davacıların önceki tarihli çeklerin tahsil edilmemiş olduğu gerekçesiyle dava konusu çekin teminat çeki olduğunu iddia ettiğini, buna dair somut ve yasal hiçbir dayanak da sunmadıklarını, davalı şirketlere verilen çeklerin bankaya ibraz edilmemiş olması da davaya konu çekin teminat çeki olduğu anlamına gelmediğini, çekin, teminat çeki olması için üzerinde buna ilişkin ibarenin bulunması ya da dayanak belgede teminata istinaden verildiğinin açıkça belirtilmiş olması şartının arandığını, çekte teminat ibaresinin olmadığını, davacılar tarafından buna dair yazılı bir belgenin sunulmadığını, davacıların soyut iddialar içeren huzurdaki davasının reddi gerekmekte olduğunu, ... ... ait ... keşide tarihli ... seri nolu ...,....-TL bedelli çekin davacı şirket tarafından bankaya ibraz edildiğini, tahsil edildiğini, çekin tutarı dahi davalı şirket alacağını tam olarak karşılamadığını, davacıların huzurdaki haksız ve kötü niyetli talebinin reddi gerektiğini, davacıların davayı davalı ... ... ...’a yöneltmesine husumet itirazında bulunduklarını, sözleşmenin tarafı yalnızca ... ... ve Tic. A.Ş olduğunu, sözleşmede "..." ibaresinin bulunması davalı ... ... A.Ş.'nin kastedildiği anlamına gelmediğini, davacılar ile davalı ... ... ... Tic. ve San. A.Ş. arasında her hangi bir ticari ilişki bulunmadığını, davanın öncelikle ... ... ... yönünden husumeten reddini talep ettiklerini, dava konusu ile davalı şirketler arasında organik bağ bulunup bulunmadığının bu dava ile ilgisi bulunmadığını, davacılar çeki davalı ... ...’un borcuna karşılık olarak verdiklerini, organik bağın tartışmasının yeri de bulunmadığını belirterek öncelikle davanın ... ... ... yönünden husumeten reddine, davanın usulden reddine ve her halde haksız ve hukuka aykırı davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLER VE GEREKÇE: Davacı vekili tarafından dava konusu ... ... ait ... keşide tarihli ... Seri Nolu ...,....-TL bedelli çek fotokopisi, davalı ile yapılan kontenjan sözleşmeleri örneklerini, çek teslim belgesi örneğini, davalı ... ... tarafından bankaya sunulan yazı örneğini ibraz etmiş, davalı vekili tarafından da Tek yetkili kontenjan sözleşmesi örneği ibraz edilmiş, tarafların tüm delilleri toplanarak Antalya ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası, Antalya ... İcra Hukuk Mahkemesinin ... esas sayılı dava dosyası ve talep konusu çek sureti celp edilmiş, davalı şirketlerin ticaret sicil kayıtları getirtilmiş, bankadan çekle ilgili ödeme bilgileri ve fotokopisi istenmiş, davacılar yönünden mahkememizce resen seçilen bilirkişi heyetinden rapor aldırılmış, ... Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi aracılığıyla davalıların ticari defter kayıt ve belgeleri üzerinde bilirkişi heyeti tarafından rapor ibraz edilmiştir. ... A.Ş. ... Şubesinin ... tarihli dekontunun incelenmesinden; dava konusu edilen ... tarih ...,....-TL bedelli çekin ... tarihinde ödendiği anlaşılmıştır. Antalya ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasının incelenmesinden; alacaklı .... AŞ tarafından borçlular ... ... ... AŞ, ... ... Tic. AŞ, ... ... ve ... Ltd. Şirketi ve kefiller ... ve ... aleyhine üç adet çeke dayalı olarak başlatılmış kambiyo takibi olduğu anlaşılmıştır. Mahkememizce resen seçilen bir mali müşavir ve bir ... konusunda uzman bilirkişinin ibraz ettiği 18.02.2020 tarihli bilirkişi heyet raporunda özetle ve sonuç olarak; dosya içindeki bilgi ve belgeler ile davacılardan ... ... ... Ltd. Şti., ... ... A.Ş.'nin dava konusu döneme ilişkin ticari defter kayıtları incelendiğini, davacı şirketlerin 2018 yılına ait defterlerinin e-defter olduğunu, e-defter beratlarının usulüne uygun olarak ve yasal sürelerinde gönderildiğini, kayıtların usulüne uygun olarak tutulduğunu, dava konusu edilen ... keşide tarihli ... seri nolu ....-TL bedelli çekin keşidecisinin ... Ltd. Şti., lehtarının ... ... ... A.Ş olduğunu, ... ... A.Ş.'nin çeki ... ... A.Ş.'nin ciro ettiğini, ... A.Ş.'nin de çeki diğer davacı ...'e ciro ettiğini, davacı ...'in de çeki ciro ederek ... ... ve A.Ş.'ye kaşe imza mukabilinde teslim ettiğini, çek üzerinde ve çek teslim belgesinde çekin teminat çeki olduğuna dair bir açıklama olmadığını, ... vergi mükellefi olmadığı için deftere tabi olmadığını, davacı ... dışındaki üç davacının ticari defter kayıtlarının incelenmesine göre dava konusu çekin ... ve ... 236 diğer çeşitli alacaklar hesabına, ... 431 ortaklara borçlar ... hesabında izlendiğini, bu hesapların taraflar arasındaki kısa vadeli borç ve alacaklarla ilgili ticari hesap kayıtlarında olmadığını, çeki son ciro eden ... davacı iki şirketin tek sahibi, diğer davacı şirketlerin de ortağı olduğunu, üç davacı şirketin grup şirketi olduğunu, davalı şirketlerin ortaklık yapısının incelenmesinden ...'nin iki şirketin ortağı olduğunu, buradan da davalı şirketlerinde grup şirketi olduğunun değerlendirildiğini, ... .... A.Ş.'nin ... ... ve Ticaret A.Ş.'den aldığı avanslardan kaynaklanan ....-TL borçlu olduğunu, bu hesabın 340 alınan avanslar hesabında izlendiğini, ... A.Ş.'nin ... ... A.Ş.'den 120 alıcılar hesabında ....-TL alacaklı olduğunu, iki hesabın birleştirilmesi sonucunda ... A.Ş.'nin ... ... A.Ş.'den ....-TL aldığı avanstan kaynaklanan borcunun olduğunu, ... Ltd Şti.'nin ... ... A.Ş.'den ....-TL avans aldığını, bu tutarın 340 alınan avanslar hesabında izlendiğini, ... Ltd. Şti.'nin ... ... A.Ş.'den alıcılar hesabında ....-TL alacaklı olduğunu, alınan avansın düşülmesiyle ... Ltd. Şti.'nin ... ... A.Ş.'den ....-TL alacaklı olduğunu, ibraz edilen belgelerden diğer davacı ... A.Ş ile davalılar arasındaki ticari ilişki ve borç alacak ile ilgili bir belgenin görülmediğini bildirmişlerdir. ... Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi aracılığıyla aldırılan 05.03.2020 tarihli ibraz edilen bilirkişi raporunda özetle ve sonuç olarak; davalı vekilin ... tarihli beyan yazısı ile yerinde inceleme yapılacak ... ... A.Ş ile ... ... A.Ş. şirket ticari defterlerinin bulunduğu yer ile şirket merkezi adresini ... Mah. ... Sok. No: .../... adresi olarak beyan edildiğini, inceleme tutanağı davalı vekiline ... tarihinde gönderildğini, ... günü belirtilen adreste yerinde inceleme yapılacağı belirtildiğini, aynı gün davalı vekilinin cep telefonu ile aranarak sözlü olarak bilgi verildiğini, ... günü saat ... civarında ... Mah. ... Sok. No: ... / ... adresine gidildiğini, fakat belirtilen adreste yer alan bina girişinde davalı ... amblemlerinin bulunduğunu, binanın giriş kapsının kilitli olduğunu, bina içerisinde kimsenin bulunmadığını, terk edilmiş olduğunun görüldüğünü, davalı firmaların ticari defterleri incelenemediğini, yapılan tespitler sonucunda dava dosyasına konu olan somut olayda tespit edilen durumların yukarıda belirtilen gibi üzere davalı vekiline yerinde yapılacak inceleme ile ilgili ... tarihinde mail ve cep telefonu aracılığı ile bilgi verildiğini, ... günü davalı vekilin dosyaya beyan ettiği ... Mah. ... Sok. No:... ve No: ... adresine gidildiğini, belirtilen adreste yer alan binanın giriş kapısının kilitli olduğunu, içeride herhangi bir faaliyetin bulunmadığını, bina içerisinde kimsenin bulunmadığını, terk edilmiş olduğunun görüldüğünü, davalı ... ... A.Ş. ile ... ... A.Ş. ticari defterleri nezdinde davacı hesap hareketlerinin incelenemediğini, ... tarafından verilen müzekkere cevabında davalı firmaların her ikisinin faaliyet adresinin de benzer şekilde ... Mah. ... Cad. No:.../..., faaliyet konularının benzer şekilde turistik tesisler işletmek ve yurtiçi-yurtdışında turistik turlar düzenlenmesi amacıyla seyahat acenteliği faaliyetinde bulunmak olduğunun belirtildiğini, ... ... A.Ş. şirket yönetim Kurulu üyesinin ..., ... ... A.Ş. yönetim Kurulu üyesinin ise ... ile ...isimli kişilerden oluştuğu hususunun belirtildiğini, bu itibarla davalı ... ... A.Ş. ile ... ... A.Ş. arasında açık bir organik bağ ilişkisinin bulunduğunun anlaşıldığı bildirilmiştir. İtiraz üzerine yeniden talimat mahkemesi aracılığıyla aldırılan 19.03.2021 tarihli bilirkişi heyeti ek raporunda özetle ve sonuç olarak; daha önce ibraz edilen kök rapor ile ilgili aynı görüşlerini beyan ettikleri, değişik bir hususun olmadığını, davalı tarafların ticari defter kayıt ve belgelerinin yine ibraz edilmediğini bildirmişlerdir. Dava, ... Şubesinin ... keşide tarihli keşidecisinin davacılardan ... Ltd. Şirketi, lehtarın ve cirantasının ... ... ... A.Ş., diğer cirantaların ... AŞ, ... ve ... Tic. AŞ olduğu, ...,....-TL bedelli çekin teminat çeki olduğu, taraflar arasında imzalanan kontenjan sözleşmesi gereği avans olarak verildiği, sözleşmenin uygulanması ile ilgili olarak bir borç olmadığı halde aralarında organik bağ bulunan diğer davalı şirkete ciro edildiği iddiası ile açılmış menfi tespit davasıdır. Davalılar ise aradaki ticari ilişki nedeniyle davacının borcunun bulunduğunu ileri sürmüşlerdir. Davada taraflar tacir olup, ispat yükü üzerine düşen davacı taraf delil olarak ticari defter ve kayıtlara dayanmış, mahkememizce davacının ticari defter ve kayıtları üzerinde yapılan inceleme neticesi yeminli turizmci ve mali müşavirden oluşan bilirkişi heyeti tarafından ibraz edilen raporda davalı şirketlerin grup şirket olduğu, ortak ve yetkililerinin kimlikleri itibariyle arada organik bağ bulunduğu, hesaplar birleştirildiğinde davacının halen davalılardan alacaklı olduğu, dava konusu çekin bedelsiz olduğu, davalı şirketlerin yetkililerinin karı koca olduğu, arada açık bir organik bir bağ bulunduğu belirtilmiştir. Davalının ticari defter ve kayıtları ise ihtarlı tebligata rağmen ibraz edilmediği için incelenememiş, fakat dosyayı inceleyen bilirkişi tarafından ibraz edilen raporda dosya kapsamı ve ticaret sicil kayıtlarına göre davalılar arasında organik bağ bulunduğu grup şirket oldukları bildirilmiştir. Mahkememizce yapılan yargılama, toplanan deliller, ibraz edilen ve itiraza uğramayan kontenjan sözleşmeleri, çek teslim bordrosu, banka kayıtları, ticaret sicil kayıtları ve hüküm vermeye elverişli ve yeterli görünen bilirkişi raporları birlikte değerlendirildiğinde; dava konusu çekin taraflar arasında kontenjan sözleşmesine dayalı olarak avans çeki olarak verildiği, ticari ilişkinin grup şirket olan ve aralarında bağ bulunan yetkililerinin karı koca oldukları davalı şirketlerle birlikte yürütüldüğü, ticari ilişki sonunda her iki davalı şirketin kayıtları birleştirildiğinde davacıların borçlu olmayıp, halen alacaklı konumunda oldukları, dava konusu çekin bedelsiz olduğu, çek nedeniyle herhangi bir borç bulunmadığı anlaşılmakla, davanın kabulü ile; davacıların ... ... ait ... tarihli ... nolu ...,....-TL bedelli çekten dolayı davalılara borçlu olmadığının tespitine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. H Ü K Ü M : Neden ve kanıtları yukarıda açıklandığı üzere, Davanın KABULÜ ile; Davacıların ... Şubesine ait ... tarihli ... nolu ....-TL bedelli çekten dolayı davalılara borçlu olmadığının TESPİTİNE; Alınması gerekli ....-TL harçtan, peşin olarak alınan ....-TL harcın mahsubu ile kalan ....-TL harcın müteselsilen davalılardan ALINMASINA, Davacı tarafça yapılan dava ilk masrafı ....-TL, tebligat gideri ....-TL, müzekkere gideri ....-TL, bilirkişi ücreti ....-TL, talimat gideri ....-TL yargılama giderlerinin ve mahkememizde peşin olarak alınan harç gideri ...-TL olmak üzere toplam ....-TL'nin müteselsilen davalılardan alınarak davacıya VERİLMESİNE, Davacı tarafça yatırılan gider avansından arta kalanının karar kesinleştiğinde talebi halinde davacıya İADE EDİLMESİNE, Avukatlık Asgari Ücret tarifesi uyarınca davada kabul edilen miktar dikkate alınarak hesap edilen ....-TL vekâlet ücretinin müteselsilen davalılardan alınarak davacı tarafa VERİLMESİNE, Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı, HMK'nun 345 maddesi uyarınca gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesinde istinaf kanun yoluna açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulünce anlatıldı.18/06/2021 Başkan ... (E-İmzalı) Üye ... (E-İmzalı) Üye ... (E-İmzalı) Katip ... (E-İmzalı)