Madde 8 — Tahsis Amacının Değiştirilmesi

Madde 8 —  (Değişik: RG-12/04/2005-25784)

Mera, yaylak ve kışlak alanları ile umuma ait çayır, otlak ve kamu orta mallarının tahsis amacı; zaruri olan hallerde ilgili müdürlüğün Bakanlık İl Müdürlüğüne talebi, Komisyonun ve defterdarlığın uygun görüşü üzerine, talep edilen alanın tamamının veya bir kısmının tahsis amacı valilikçe değiştirilebilir. Tahsis amacı değiştirilen alanların tescilleri Hazine adına, vakıf meralarının tescilleri ise vakıf adına yaptırılır.

İlgili müdürlüğün tahsis amacı değişikliği başvurularında, talebin amacını ve büyüklüğünü belirten belgelerle birlikte, istenen diğer belgelerin, asılları veya onaylı suretleri eklenir. Komisyon ilgili müdürlükten, gerekli gördüğü hallerde ek bilgi ve belge isteyebilir. Valiliğin kararına esas olacak rapor Komisyonca hazırlanarak, karar defterine geçirilir ve üyelerce imzalanır. İnceleme raporları Komisyona sunulmak üzere teknik ekipler vasıtasıyla hazırlanır. Tahsis amacı değişikliği talep edilen alan için teknik ekip tarafından hazırlanan rapor olumlu ise yirmi yıllık ot geliri de bir raporla tespit edilerek Komisyona teslim edilir.

Teknik Ekip; inceleme raporunu istenen bilgi ve belgelere göre hazırlar, talep ile ilgili kesin görüşünü de belirterek raporu imzalar ve Mera Komisyonuna teslim eder.

Teknik ekipçe hazırlanacak inceleme raporu; bölgedeki hayvan sayısı, hayvanın cinsi,  kaba yem kaynakları, kaba yem üretimi,  kaba yem açığı, üretilen kaba yemin ihtiyacı karşılama oranı ile tahsis amacının değiştirilmesi halinde kaba yem ihtiyacının nereden karşılanacağı, meranın vasfı, topografyası, toprak yapısı, vejetasyonun yapısı, otlatma kapasitesi, yatırım için talep edilen alanın dışında başka uygun alan olup olmadığı, yatırımın hangi parasal kaynaktan yapılacağı, köyün toplam merası, teknik ekibin kesin görüşü, çiftçi hane  sayısı, çiftçi görüşü  gibi bilgileri içerir.

Teknik ekip Komisyona sunmak üzere, gerekli gördüğü hallerde ilgili kurum veya kuruluştan ek bilgi ve belge isteyebilir, inceleme raporuna bulunmasını istediği ek bilgi ve belgeleri ekler. Raporun sonuç bölümünde yapılacak yatırımın mera bütünlüğünü bozup bozmadığı, köyün kaba yem açığının mevcut olup olmadığı ve miktarı, açık var ise nasıl karşılanacağı, alternatif alanın olup olmadığı ile birlikte teknik ekibin kesin görüşü yer alır.

a)  Tahsis amacı değişikliğinde istenecek bilgi ve belgeler:

1) (Değişik cümle:RG-3/5/2025-32889) Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının talebi üzerine, 4/6/1985 tarihli ve 3213 sayılı Maden Kanunu, 30/5/2013 tarihli ve 6491 sayılı Türk Petrol Kanunu ile 3/6/2007 tarihli ve 5686 sayılı Jeotermal Kaynaklar ve Doğal Mineralli Sular Kanunu hükümlerine göre, arama faaliyetleri sonunda rezervi belirlenen maden ve petrol faaliyeti ile jeotermal kaynak ve doğal mineralli sular için zaruri olan alanların tahsis amacı değişikliği aşağıdaki şekilde gerçekleştirilir:

Arama ruhsatı alınan alanlar için, 6326 sayılı Petrol Kanunu ve 3213 sayılı Maden Kanununa göre arama ruhsatı verilen yerlerin tamamı veya bir kısmının mera, yaylak, kışlak alanları içerisinde kalması halinde, bu alanlarda arama yapılabilmesi için ilgili müdürlük veya Genel Müdürlük, Bakanlık İl Müdürlüğünden koordinat değerleri belli;  varsa 1/5000,  yoksa 1/25000 ölçekli harita, vaziyet planı, arama ruhsatının onaylı örneği ile Komisyonca istenecek diğer bilgi ve belgeleri ekleyerek talep eder.

(Değişik paragraf: RG-29/11/2013-28836) Bu talepler Bakanlık İl Müdürlüğünce, Komisyona gönderilir. Ruhsat sahibince yönetmelik kapsamında istenen bilgi ve belgeler Bakanlık İl Müdürlüğüne sunulur, Komisyonca teknik ekip görevlendirmesi yapılır ve konu ile ilgili Defterdarlık görüşü istenir. Teknik ekibin görevlendirilmesi, teknik ekipçe mera inceleme raporunun tanzimi ve bu raporun Komisyona sunulması en geç 30 gün içinde tamamlanır. Bu sürede çalışmaların tamamlanamaması halinde; sebebi ve çalışmalara başlanacağı tarih bir yazı ile ruhsat sahibi ve ilgili müdürlük veya genel müdürlüğe bildirilir. Defterdarlık görüşü Bakanlık İl Müdürlüğüne ulaştıktan sonra Komisyon 15 gün içerisinde inceleme raporu ve Defterdarlık görüşü ile birlikte kararını oluşturur ve kararı Valilik onayına sunar. Vali, Komisyonun görüşünü esas alarak talebi değerlendirir; izin verir veya red eder.

Arama ruhsatı süresi Petrol Kanunu ile Maden Kanununa göre belirlenen süredir. Arama ruhsatı süresi bitiminde, ruhsat sahibi aradığı yeri terk edecekse, arama yapılan alanları eski vasıf ve kapasitesine getirmekle yükümlüdür. Ruhsat sahibi çalışmalara başlayabilmek için Komisyonca öngörülen teminatı yatırmış ve sözleşmeyi imzalamış olmalıdır.

Arama ruhsat sahibi bir yıl içerisinde söz konusu alanları eski vasıf ve kapasitesine getirmediği taktirde, Komisyon alınan teminatı kullanarak bu görevi yerine getirir. Yapılan tüm masraflarla birlikte, geçen sürede meydana gelen ot kaybının değerini de tahsil eder.

Arama ruhsatı süresi içerisinde üretim yapılmasının planlanması halinde, işletme ruhsatı alınan alanlar için uygulanan tahsis amacı değişikliği işlemi gerçekleştirilir. Arama ruhsatı için alınan izin süresince gerekli prosedür uygulanmaksızın üretim yapıldığının tespiti halinde verilen izinler iptal edilerek, zarar verilen alanların eski vasıf ve kapasitesine getirilmesi için 4342 sayılı Mera Kanununun ilgili hükümleri uygulanır.

İşletme ruhsatı alınan alanlar için, 6326 sayılı Petrol Kanunu ve 3213 sayılı Maden Kanunu hükümlerine göre işletme ruhsatı alınan yerlerin, mera, yaylak, kışlaklar içinde kalması halinde ilgili müdürlük veya Genel Müdürlük tarafından; onaylı işletme projesi, işletme ruhsatı, işletme izin alanlarını gösterir 1/1000 veya 1/2000 ölçekli imalat haritaları, rezerv durumu, vaziyet planı ile Komisyonca istenecek diğer bilgi ve belgeler eklenerek Bakanlık İl Müdürlüğüne başvuru yapılır.

Ruhsat sahibi, tahsis amacı değiştirilen alanın Hazine adına tescil edilmesi için ÇED (Çevresel Etki Değerlendirme) olumlu belgesini faaliyete başlamadan vermelidir.

İşletme süresi 6326 sayılı Petrol Kanunu ve 3213 sayılı Maden Kanununda öngörülen süre ile sınırlıdır. Ruhsat sahibi işletme süresi bitiminde, çalışma yapılan alanlar ile zarar verdiği alanları eski vasıf ve kapasitesine getirmekle yükümlüdür. Ruhsat sahibi çalışmalara başlayabilmek için Komisyonca öngörülen teminatı yatırmış ve sözleşmeyi imzalamış olmalıdır. Arama ruhsatı aşamasında üretim yapılması amacıyla tahsis amacı değiştirilmişse işletme ruhsatı alınması halinde aynı alan için tahsis amacı değişikliği işlemi uygulanmaz, ancak eksik olan bilgi ve belgeler tamamlanarak sözleşme Komisyonca yenilenir.  

İşletme ruhsatı sahibi üç yıl içerisinde söz konusu alanları eski vasıf ve kapasitesine getirmediği takdirde, Komisyon alınan teminatı kullanarak bu görevi yerine getirir, yapılan tüm masraflarla birlikte, geçen sürede meydana gelen ot kaybının değerini de tahsil eder.

(Ek paragraf:RG-3/5/2025-32889) 5686 sayılı Kanun kapsamında arama izni talebinde büyükşehir belediyesi olan illerde valilik yatırım izleme ve koordinasyon başkanlığı, diğer illerde il özel idareleri arama ruhsatı, arama projesi, 1/1000 veya 1/5000 ölçekli harita, arama yapılacak alanın koordinat değerli alan hesabı, vaziyet planı, Komisyonca istenecek diğer bilgi ve belgeleri ekleyerek bu alanlarda arama yapılabilmesi için Komisyondan izin talep eder. Arama taleplerine arama süresince ot kayıp bedeli ve geri dönüşüm projesi ve teminat bedeli alınması şartıyla valilikçe izin verilebilir.

(Ek paragraf:RG-3/5/2025-32889) Tahsis amacı değişikliği yapılabilmesi için büyükşehir belediyesi olan illerde valilik yatırım izleme ve koordinasyon başkanlığı, diğer illerde il özel idareleri jeotermal kaynak veya doğal mineralli sular işletme ruhsatı, 1/1000 veya 1/5000 ölçekli harita, koordinat değerli alan hesabı, işletme projesi, gerekçeli rapor, vaziyet planı, koruma alanları etüt raporu, jeotermal akışkanın kullanım sonrası nasıl uzaklaştırılacağına ilişkin belge, fizibilite raporu, Komisyonca istenecek diğer bilgi ve belgeler ile başvuru yapılır.

(Ek paragraf:RG-3/5/2025-32889) Jeotermal kaynak işletme ruhsatının; elektrik enerjisi üretimi amaçlı olması halinde Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından düzenlenmiş ‘önlisans’ veya ‘lisans’ belgesini, termal turizm amaçlı olması halinde Kültür ve Turizm Bakanlığının uygun görüş yazısının Komisyona sunulması gerekir. Valilikçe tahsis amacı değişikliği uygun görüldüğü taktirde Hazine adına tescil öncesi Çevresel Etki Değerlendirme (ÇED) olumlu veya gerekli değildir belgesi, ot bedeli yatırıldığına dair belge, mera geri dönüşüm projesi ve teminat bedelinin yatırıldığına dair dekont Komisyona sunulur.

(Ek paragraf:RG-3/5/2025-32889) İşletme ruhsatına göre verilen tahsis amacı değişikliği süresi sonunda bir ay içerisinde başvuru yapılması ve aynı amaç ve koordinatlarda olması şartıyla ot bedeli alınmaksızın geri dönüşüm projesi ve teminat bedeli güncellenerek yeni ruhsat süresince uzatılır.

2) (Değişik:RG-3/5/2025-32889) Kültür ve Turizm Bakanlığının talebi üzerine 12/3/1982 tarihli ve 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu uyarınca kültür ve turizm koruma ve gelişim bölgesi veya turizm merkezi olarak sınırları tespit ve ilan edilen yerlerin tahsis amacı değişikliğinde; talep edilen yerin kültür ve turizm koruma ve gelişim bölgesi veya turizm merkezi olarak ilan edildiğine dair bilgi ve belgeler, 1/5000 veya 1/25000 ölçekli harita, koordinat değerli alan hesabı ile birlikte Komisyona başvurulması gerekir.

Valilikçe tahsis amacı değişikliği uygun görüldüğü taktirde ‘sadece turizm amaçlı kullanılabilir ve şerh kaldırılmadığı sürece araziye fiili müdahale edilmez’ ibaresiyle birlikte Hazine adına, vakıf meraları ise vakıf adına şerhli olarak tescil edilir. Taşınmazın, Kültür ve Turizm Bakanlığınca turizm yatırımcılarına tahsisi aşamasında Komisyonca güncellenen yirmi yıllık ot bedeli yatırımcı tarafından ödenir. Çevresel Etki Değerlendirme (ÇED) olumlu veya gerekli değildir belgesi, yatırımın onaylı projesi, fizibilite raporu, 1/1000 veya 1/5000 ölçekli haritası, koordinat değerli alan hesabı, vaziyet planı ve Komisyonca istenecek diğer bilgi ve belgeler yatırımcılara tahsisi takip eden iki yıl içerisinde Komisyona sunulduğunda şerh kaldırılır. Aksi takdirde tahsis amacı değişikliği iptal edilerek taşınmaz özel sicile kaydedilir ve durum ilgili müdürlüğe bildirilir.

3) Kamu yatırımları yapılması için gerekli bulunan yerlerin tahsis amacı değişikliği talebinde istenecek bilgi ve belgeler;

Kamu yatırımı olduğunu belirten belgeler, yatırımın projesi ve Komisyonun gerekli gördüğü hallerde fizibilite raporu, finansman kaynağı, ÇED ( Çevresel Etki Değerlendirme ) raporu gerektiren yatırımlar için ÇED olumlu belgesi, yatırım için gerekiyorsa çevreye zarar verilmeyeceğine dair taahhütname, kadastro tekniğine uygun harita, yatırımın vaziyet planı, Komisyonca istenecek diğer bilgi ve belgeler.

4) Köy yerleşim yeri ile uygulama imar planı veya uygulama planlarına ilave imar planlarının hazırlanması, toprak muhafazası, gen kaynaklarının korunması, millî park ve muhafaza ormanı kurulması, doğal, tarihî ve kültürel varlıkların korunması, sel kontrolü, akarsular ve kaynakların düzenlenmesi için ihtiyaç duyulan yerlerin tahsis amacı değişikliği talebinde  istenecek bilgi ve belgeler;

(Değişik ibare:RG-3/5/2025-32889) Köy yerleşim yerleri yapılması için gerekli bulunan yerlerin tahsis amacı değişikliği taleplerinde; il özel idaresince bu alanlar için köy yerleşme alanı tespit komisyonu tutanağı, 1/1000 ölçekli köy yerleşme planı, talep edilen yerlerin konumu ve alanını gösterir 1/1000 veya 1/5000 ölçekli harita, koordinat değerli alan hesabı, köy ihtiyar heyeti kararı, plan yapılmasına dair il genel meclisi kararı, valilik onayı ve Komisyonca istenecek diğer bilgi ve belgelerle başvuru yapılır ve ayrıca plan mevcut yerleşim yeri ve genişleme alanı ile bütünlük arz edecek şekilde hazırlanmış olmak zorundadır.

(Değişik paragraf:RG-3/5/2025-32889) Köy tüzel kişiliği sona ermiş mahalleler için kırsal yerleşik ve gelişim alanı planı hazırlanması için ihtiyaç duyulan yerlerin bağlı olduğu belediyesince, onaylı imar planı, talep edilen yerlerin konumu ve alanını gösterir 1/1000 veya 1/5000 ölçekli harita, koordinat değerli alan hesabı, planın yapılmasına dair belediye meclis kararları, askı ilan tutanakları, itiraz olmadığına dair tutanak ve Komisyonca istenecek diğer bilgi ve belgelerle birlikte başvuru yapılır. Plan mevcut yerleşim yeri ve genişleme alanı ile bütünlük arz edecek şekilde hazırlanmış olmak zorundadır.

(Değişik paragraf:RG-3/5/2025-32889) Onaylı uygulama imar planı bulunan yerlerin tahsis amacı değişikliği taleplerinde; talep edilen yerler belediye sınırları içerisinde ise ilgili belediye veya Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca kesinleşmiş imar planı, talep edilen yerlerin konum ve alanını gösterir 1/5000 ölçekli harita, imar planının yapılması ve kesinleştiğine dair belediye meclis kararları veya Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının karar ve onayı, askı ilan tutanakları, Komisyonca istenecek diğer bilgi ve belgeler Komisyona sunulur. Talep edilen yerler belediye sınırları dışında ise il özel idaresi veya Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca kesinleşmiş imar planı, talep edilen yerlerin konum ve alanını gösterir 1/5000 ölçekli harita, imar planı yapılması ve kesinleştiğine dair il genel meclis kararları, valilik onayı veya Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının kararı ve onayı, askı ilan tutanakları, ilave imar planı ise mevcut uygulama imar planı ile bağlantısını gösterir pafta ve Komisyonca istenecek diğer bilgi ve belgeler Komisyona sunulur.

(Ek paragraf:RG-3/5/2025-32889) İmar planları yeni hazırlanacaksa talep edilen yerlerin işaretli olduğu kadastro tekniğine uygun 1/5000 ölçekli harita, plan yapılmasına dair ilgisine göre il genel meclisi/belediye meclisi veya Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının kararı, plan yapılacak yerin sınırlarını gösterir uygun ölçekte kadastro tekniğine uygun harita, Komisyonca istenecek diğer bilgi ve belgelerle başvuru yapılır. Tahsis amacı değişikliği valilikçe uygun görüldüğü takdirde yirmi yıllık ot geliri yatırıldıktan sonra kesinleşmiş planın Komisyona sunulması için iki yıl süre verilir. Bu süre sonunda kesinleşmiş plan, planın kesinleştiğine dair ilgisine göre il genel meclisi kararı/belediye meclis kararları veya Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı onayı Komisyona sunulduğunda Hazine adına, vakıf meraları ise vakıf adına tescil edilir. Aksi takdirde tahsis amacı değişikliği iptal edilir.

Toprak muhafazası, gen kaynaklarının korunması için gerekli bulunan yerlerin tahsis amacı değişikliği taleplerinde, toprak muhafazası için gerekçeli rapor, kadastro tekniğine uygun harita, vaziyet planı, gen kaynaklarının korunması için Üniversite veya Araştırma Kuruluşlarınca hazırlanacak ve gen kaynağının korunmasının mutlak gerekli olduğunu belirtir rapor ve Komisyonca istenecek diğer bilgi ve belgeler.

Milli park ve muhafaza ormanı kurulması istenilen yerlerin tahsis amacı değişikliği taleplerinde, söz konusu yerin milli park ilan edildiğine dair belgeler, muhafaza ormanı kurulması için 17/8/1984 tarihli ve 18492 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Muhafaza Ormanlarının Ayrılması ve İdaresi Hakkında Yönetmelik uyarınca gerekli belgeler, kadastro tekniğine uygun harita, vaziyet planı ve Komisyonca istenecek diğer bilgi ve belgeler.

Doğal, tarihi ve kültürel varlıkların korunması kapsamında gerekli yerlerin tahsis amacı değişikliği taleplerinde, söz konusu yerlerin nitelikleri hakkında, Üniversite veya Araştırma Kuruluşlarınca hazırlanacak rapor ve belgelerle birlikte bu alanların sit alanı ilan edilip edilmediğini gösteren belgeler, vaziyet planı, kadastro tekniğine uygun harita, Komisyonca istenecek diğer bilgi ve belgeler.

Sel kontrolü, akarsular ve kaynakların düzenlenmesi için ihtiyaç duyulan yerlerin tahsis amacı değişikliği taleplerinde, ilgilileri tarafından hazırlanacak olan rapor ve proje, kadastro tekniğine uygun harita, finansman kaynağı ile ilgili belgeler, vaziyet planı ve Komisyonca istenecek diğer bilgi ve belgeler.

(Ek paragraf: RG-29/11/2013-28836) Kanun kapsamındaki alanlarda su ürünleri yetiştiriciliği tesisi kurulması amacıyla alanın tamamının veya bir kısmının talep edilmesi durumunda ilgili müdürlük veya genel müdürlük tarafından; 1/25000 ölçekli koordinat değerleri belirli harita ve 1/1000 ölçekli haritası üzerinde vaziyet planı ile birlikte Bakanlık İl Müdürlüğüne başvurulması gerekmektedir. Söz konusu talebin Kanunun 14 üncü maddesi hükümleri gereği uygun görülmesi halinde yirmi yıllık ot geliri yatırıldıktan sonra yatırımın onaylı projesi ve Komisyonca istenecek diğer bilgi ve belgeler iki yıl içerisinde Komisyona getirildiği takdirde, mera alanının Hazine adına tescili yapılır. Aksi takdirde tahsis amacı değişikliği iptal edilir.

(Ek paragraf: RG-29/11/2013-28836) Ayrıca başvuru sahibi, tahsis amacı değiştirilen alanın Hazine adına tescil edilmesi için çevresel etki değerlendirmesi olumlu kararı, çevresel etki değerlendirmesi gerekli değildir kararı veya 3/10/2013 tarihli ve 28784 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliğine göre muafiyet yazısını faaliyete başlamadan verir.

(Ek paragraf: RG-29/11/2013-28836) Geri dönüşümlü yatırımlarda çalışmalara başlayabilmek için Komisyonca öngörülen teminatın yatırılması ve sözleşmenin imzalanmış olması gerekir.

5) 442 sayılı Köy Kanununun 13 ve 14 üncü maddeleri kapsamında kullanılmak üzere ihtiyaç duyulan yerlerin tahsis amacı değişikliği talebinde istenecek bilgi ve belgeler;

Konu ile ilgili alınan Köy İhtiyar Heyeti kararı, mülki idare amiri onayı, finansman kaynağı ile ilgili belgeler, kadastro tekniğine uygun harita, vaziyet planı ve Komisyonca istenecek diğer bilgi ve belgeler.

6) (Değişik:RG-3/5/2025-32889) 15/5/1959 tarihli ve 7269 sayılı Umumi Hayata Müessir Afetler Dolayısiyle Alınacak Tedbirlerle Yapılacak Yardımlara Dair Kanun kapsamında genel hayata etkili afet bölgesi ilan edilen yerlerde yerleşim yeri için ihtiyaç duyulan yerlerin Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığınca tahsis amacı değişikliği talebinde, söz konusu yerin afet bölgesi ilan edildiğine dair Cumhurbaşkanı kararı veya Başkanlık oluru, vaziyet planı ve Komisyonca talep edilecek diğer bilgi ve belgeler istenir.

16/5/2012 tarihli ve 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun kapsamında riskli alanlarda ve riskli yapılarda yaşayanların nakledilmesi için Kentsel Dönüşüm Başkanlığınca ihtiyaç duyulan taşınmazların tahsis amacı değişikliği taleplerinde, Cumhurbaşkanınca riskli alan ilan edildiğine dair karar ve eki kroki, talep edilen alan sınırlarının işlendiği 1/5000 ölçekli kadastro haritası, koordinat değerli alan hesabı ile Komisyonca istenecek diğer bilgi ve belgeler istenir.

7) (Ek:RG-25/2/2011-27857) (Değişik:RG-3/5/2025-32889) Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun talebi üzerine, 14/3/2013 tarihli ve 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu, 18/4/2001 tarihli ve 4646 sayılı Doğal Gaz Piyasası Kanunu ve 4/12/2003 tarihli ve 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu hükümlerine göre elektrik ve doğal gaz piyasası faaliyetleri ile petrol iletim faaliyetleri için gerekli bulunan mera, yaylak ve kışlakların zorunlu hallerde ilgili müdürlük veya Genel Müdürlükten yatırım projesi, gerekçeli rapor, önlisans veya lisans, talep edilen alanın 1/5000 ölçekli harita üzerine işlenmiş vaziyet planı ve komisyonca istenecek diğer bilgi ve belgeler ile tahsis amacı değişikliği yapılabilir.

Geri dönüşümlü yatırımlarda çalışmalara başlayabilmek için mera geri dönüşüm projesinin hazırlanması ve Komisyonca belirlenen teminatın yatırılması ve geri dönüşüm sözleşmesinin imzalanmış olması gerekir.

‘Önlisans’ belgesi ile tahsis amacı değişikliği valilikçe uygun görüldüğü taktirde yirmi yıllık ot bedelinin yatırıldığına dair dekont, Çevresel Etki Değerlendirme (ÇED) raporuna başvuru yapıldığına dair belge, geri dönüşüm projesinin hazırlanması ve teminatın yatırıldığına dair belgenin Komisyona sunulup geri dönüşüm sözleşmesi imzalandıktan sonra Hazine adına, vakıf meraları ise vakıf adına ‘önlisans süresince araziye fiili müdahale edilmez’ şerhi ile tescil edilir. Önlisans süresi sonunda üretim lisansının Komisyona sunulmaması durumunda tahsis amacı değişikliği iptal edilir.

‘Lisans’ belgesi ile tahsis amacı değişikliği valilikçe uygun görüldüğü taktirde yirmi yıllık ot bedeli yatırıldığına dair dekont, Çevresel Etki Değerlendirme (ÇED) olumlu veya gerekli değildir belgesi, geri dönüşüm projesinin hazırlanması ve teminat yatırıldığına dair belgeler Komisyona sunulup geri dönüşüm sözleşmesi imzalandıktan sonra Hazine adına vakıf meraları ise vakıf adına tescil yapılır.

Rüzgâr enerji santralleri/güneş enerji santrallerinin ölçüm istasyonu kurulması taleplerine, ölçüm süresince ot kayıp bedeli ve teminat bedeli alınması ile geri dönüşüm projesi hazırlanması şartıyla valilikçe izin verilebilir.

8) (Ek:RG-25/2/2011-27857) (Değişik cümle:RG-30/7/2020-31201) Jeotermal kaynaklı teknolojik seralar için ihtiyaç duyulan yerlerin tahsis amacı değişikliği taleplerinde; jeotermal kaynak ruhsat sahası içerisinde kalan mera, yaylak ve kışlaklarda kurulacak jeotermal kaynaklı teknolojik seralar ile mera, yaylak ve kışlak alanları dışında bulunan jeotermal kaynağın teknolojik seralara taşınması veya iletilmesi için ihtiyaç duyulan yerlerin, zorunlu hallerde, ilgili müdürlük veya Genel Müdürlükten gerekçeli rapor, jeotermal kaynak kullanım izni veya ruhsat, talep edilen alanın 1/5000 ölçekli harita üzerine işlenmiş vaziyet planı, ÇED raporu, koruma alanları etüt raporu, jeotermal akışkanın kullanım sonrası nasıl uzaklaştırılacağına ilişkin belge, fizibilite raporu ile komisyonca istenecek diğer bilgi ve belgeler ile tahsis amacı değişikliği yapılabilir.

Geri dönüşümlü yatırımlarda çalışmalara başlayabilmek için Komisyonca öngörülen teminatın yatırılması ve sözleşmenin imzalanmış olması gerekir.

9) (Ek:RG-25/2/2011-27857) Komisyon, köy ve belediyelerde küçük parçalı meraların toplulaştırma projelerini yaptırabilir veya uygulatabilir.

Toplulaştırma projeleri, 22/11/1984 tarihli ve 3083 sayılı Sulama Alanlarında Arazi Düzenlenmesine Dair Tarım Reformu Kanunu, 3/7/2005 tarihli ve 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu ve 9/5/1985 tarihli ve 3202 sayılı Köye Yönelik Hizmetler Hakkında Kanun kapsamında yapılacak toplulaştırma için ihtiyaç duyulan yerlerde Bakanlar Kurulu kararı, 1/5000 ölçekli harita veya bu haritanın olmadığı durumlarda 1/25000 ölçekli harita,  toplulaştırma yapılacak alanların eski ve yeni durumlarını gösterir paftalar ve Komisyonca istenecek diğer bilgi ve belgeler ile birlikte toplulaştırma Bakanlıktan talep edilir. Bakanlıkça uygun görülen talepler, uygulanmak üzere valiliğe gönderilir.

10) (Ek:RG-30/10/2015-29517)   Bakanlar Kurulunca kentsel dönüşüm ve gelişim proje alanı olarak ilan edilen alanlardan Kanun kapsamındaki mera, yaylak ve kışlak olarak tahsis edilmiş olan veya kadimden beri bu amaçla kullanılan arazilerin tahsis amacı değişiklik işlemleri Kanunun 14 üncü maddesi ve bu Yönetmeliğin 8 inci maddesi genel hükümlerine tabidir. Durumu ve sınıfı çok iyi veya iyi olan mera, yaylak ve kışlaklarda tahsis amacı değişikliği yapılamadığından, Bakanlar Kurulu kararı alınmadan önce oluşabilecek kamu zararını önlemek için öncelikle kentsel dönüşüm ve gelişim proje alanı olarak ilan edilmesi düşünülen alanın 1/5000 ölçekli haritası ile Mera Komisyonuna başvurularak uygun görüş alınmalıdır.

Tahsis amacı değişiklikleri müracaatlarında, Bakanlar Kurulu kararı ve ilgili kentsel dönüşüm ve gelişim alanı krokisi, belediye meclis kararı, kentsel dönüşüm ve gelişim alanı içerisinde kalan Kanun kapsamındaki taşınmazların, çevre parsellerini de gösterir kadastro tekniğine uygun 1/5000 ölçekli haritası ile komisyonca talep edilen diğer bilgi ve belgeler müracaat dosyasına eklenir.

Tahsis amacının valilikçe değiştirilmesini müteakip yirmi yıllık ot gelirinin yatırılması sağlanır. Ot bedeli yatırıldıktan sonra iki yıllık süre zarfında kesinleşmiş uygulama imar planının komisyona sunulması gerekmektedir. Bu süre zarfında söz konusu planların sunulmaması durumunda tahsis amacı değişikliği iptal edilir. İmar planlarının tahsis amacı değişikliğine uygun olarak kesinleşmesi durumunda söz konusu yerlerin tescilleri Hazine adına, vakıf meralarının tescilleri  ise vakıf adına yaptırılır.

11) (Ek:RG-3/5/2025-32889) 9/1/2002 tarihli ve 4737 sayılı Endüstri Bölgeleri Kanunu kapsamında ilan edilen endüstri bölgeleri, 26/6/2001 tarihli ve 4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu kapsamında ilan edilen teknoloji geliştirme bölgeleri, 12/4/2000 tarihli ve 4562 sayılı Organize Sanayi Bölgeleri Kanunu kapsamında kurulan organize sanayi bölgeleri ile ihtisas organize sanayi bölgeleri ve 6/6/1985 tarihli ve 3218 sayılı Serbest Bölgeler Kanunu kapsamında kurulan serbest bölgelerin kuruluş ve genişleme aşamalarında ihtiyaç duyulan yerlerin tahsis amacı değişikliği taleplerinde aşağıdaki bilgi ve belgeler istenir:

Endüstri bölgeleri ve teknoloji geliştirme bölgeleri için ihtiyaç duyulan yerlerin tahsis amacı değişiklik taleplerinde; bölgelerin kurulması veya alan ilavesine dair Cumhurbaşkanı kararı ve eki kroki veya haritası, talep edilen parselleri ve çevre parselleri gösterir 1/1000 veya 1/5000 ölçekli harita ve koordinat değerli alan hesabı ile Komisyonca istenecek diğer bilgi ve belgelerle başvuru yapılır.

Serbest bölgelerin kuruluş ve genişleme aşamalarında ihtiyaç duyulan yerlerin tahsis amacı değişikliği taleplerinde; serbest bölgenin kuruluş veya genişlemesine Cumhurbaşkanı kararı ve eki kroki veya harita, talep edilen parselleri ve çevre parselleri gösterir 1/1000 veya 1/5000 ölçekli haritası ve koordinat değerli alan hesabı ile Komisyonca istenecek diğer bilgi ve belgelerle başvuru yapılır.

Organize sanayi bölgeleri (OSB) kurulması için ihtiyaç duyulan yerlerin tahsis amacı değişikliği taleplerinde; OSB Yer Seçim Komisyonu kararı ve krokisi, talep edilen parselleri ve çevre parselleri gösterir 1/1000 veya 1/5000 ölçekli haritası ve koordinat değerli alan hesabı ile Komisyonca istenecek diğer bilgi ve belgelerle başvuru yapılır.

Talep valilikçe uygun görüldüğü taktirde OSB kuruluş onayı ve onaylı imar planları Komisyona sunulana kadar ‘araziye fiilen müdahale edilmemesi ve vasfının bozulmaması’ şerhi ile Hazine adına, vakıf meraları ise vakıf adına tescil edilir. OSB kuruluş onayı ve onaylı imar planının Komisyona sunulması için iki yıllık süre verilir. Bu süre içerisinde söz konusu belgeler ve onaylı imar planları Komisyona sunulması halinde tescildeki şerh kaldırılır. Aksi taktirde tahsis amacı değişikliği iptal edilir.

Tarıma dayalı ihtisas organize sanayi bölgelerinin kuruluşu veya genişletilmesi amacıyla ihtiyaç duyulacak yerler için tahsis amacı değişikliği talepleri için Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından OSB Yer Seçim Komisyonu kararı ve krokisi, talep edilen parselleri ve çevre parselleri gösterir 1/1000 veya 1/5000 ölçekli harita ve koordinat değerli alan hesabı ile Komisyonca istenecek diğer bilgi ve belgelerle başvuru yapılır.

Endüstri bölgesi, ihtisas organize sanayi bölgesi, teknoloji geliştirme bölgesi ve serbest bölge kurulması veya genişletilmesi amacıyla yapılan tahsis amacı değişikliği taleplerinin Valilikçe uygun görülmesi halinde, müteakiben ‘Çevresel Etki Değerlendirme (ÇED) olumlu veya gerekli değildir belgesi ve onaylı imar planları Komisyona sunulana kadar araziye fiilen müdahale edilmemesi ve vasfının bozulmaması’ şerhi ile Hazine adına, vakıf meraları ise vakıf adına tescil edilir. Çevresel Etki Değerlendirme (ÇED) olumlu veya gerekli değildir belgesi ve onaylı imar planlarının Komisyona sunulması için iki yıllık süre verilir. Bu süre içerisinde söz konusu belgeler ve onaylı imar planlarının Komisyona sunulması halinde tescildeki şerh kaldırılır. Aksi taktirde tahsis amacı değişikliği iptal edilir.

12) (Ek:RG-3/5/2025-32889) 16/6/2005 tarihli ve 5369 sayılı Evrensel Hizmet Kanunu kapsamında Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı veya Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumunca kurdurulacak veya 5/11/2008 tarihli ve 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu kapsamında yetkilendirilmiş işletmeciler tarafından kurulacak veya kurdurulacak elektronik haberleşme altyapıları için ihtiyaç duyulan yerlerin tahsis amacı değişikliği taleplerinde; ilgili genel müdürlük/il müdürlüğünün talep yazısı, talep edilen alanın kadastro tekniğine uygun 1/1000 veya 1/5000 ölçekli haritası ve koordinat değerli alan hesabı, yatırımın vaziyet planı, talep edilen alanın kadastro paftasına işlenmiş haritası, Komisyonca talep edilecek diğer bilgi ve belgeler ile başvuru yapılır.

b) Geri dönüşüm sözleşmesi:

Talep uygun görüldüğü takdirde arama, işletme ruhsat sahipleri ve geri dönüşümü olan kamu yatırımı kapsamında başvuranlarla, bu Yönetmeliğin 7 nci maddesinde belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde sözleşme yapılır.

Arama ve işletme ruhsat sahipleri ile kamu yatırımı kapsamındaki geri dönüşümü olan yatırımlarda yatırımı yapan kişi ve kurumlar, zarar verdiği alanları eski vasıf ve kapasitesine getirmek için Komisyonca belirlenecek teminatı yatırır ve sözleşmeyi imzalar.

Yatırımı yapan kişi ve kuruluşlar yirmi yıllık ot geliri ile öngörülen teminatları yatırmadan ve hazırlanan sözleşmeyi imzalamadan çalışmalara başlayamaz, başladığı takdirde verilen izinler veya tahsis amacı değişikliği iptal edilerek verdiği zararlar tazmin edilir. Tespit edilen ücretler yatırımı yapan kişi ve kuruluşlar tarafından Mera Gelirleri hesabına yatırılarak dekont Komisyona ibraz edilir. Söz konusu işlemler Hazine adına tescil işlemi gerçekleşmeden yerine getirilir. Ayrıca tahsis amacı değiştirilen yerlerin Hazine adına tescilleri şerhli olarak ruhsat süresince gerçekleştirilir. Komisyon yatırım süresi sonunda daha önce tahsis amacı değiştirilen yerlerle birlikte söz konusu yerlerin de yeniden mera özel siciline kaydının yapılmasını sağlar.

Yatırımı yapan kişi ve kuruluşlar tarafından belirtilen süre sonunda Komisyona bilgi verilir. Ruhsatın yenilenmesi talebinde aynı işlemler uygulanır.

Yatırımı yapan kişi ve kuruluşlar, talep edilen amaç için tahsis amacı değiştirilen yeri valiliğin bilgisi olmadan başka birine devredemez. Devrettiği zaman söz konusu alan özel sicile kaydedilmiş sayılır. Ancak devir alan kişi ve kurumlar noterde düzenlenecek taahhütname ve teminatlarını yatırmaları halinde devir alabilirler. Devir alan kişi ve kuruluşlar için ruhsat süresi aynı kalır.

Süresi biten teminat mektubu veya alınan teminat her yıl yenilenir. Alınan teminatın nakit olması durumunda teminat defterdarlıkta açılan emanet hesabına yatırılır.

Yatırımı yapan kişi ve kuruluşlar, sözleşmede belirtilen süre içinde işe başlar, aksi takdirde geçen süre ruhsat süresinden sayılır.

c) Tahsis amacının değiştirilmesi süresinin sona ermesi:

Tahsis amacı değişikliği arama izinleri, işletme ruhsatı ile kamu yatırımı kapsamında tahsis amacı değişikliği sonunda verilen iznin iptali ve bir ay içerisinde yenilenmemesi, sözleşme süresinin dolması, hak sahibinin vazgeçmesi veya hak sahibinin taahhütname veya sözleşme,  Kanun ve Yönetmelik hükümlerine uymadığının tespiti halinde Komisyonun uygun görüşü ile valilikçe iptal edilir.

Ayrıca belirlenen yirmi yıllık ot geliri ve teminat altı ay içerisinde yatırılarak Hazine adına tescil gerçekleştirilir. Yirmi yıllık ot geliri ve teminat altı ay içerisinde yatırılmadığı takdirde söz konusu gelir güncelleştirilerek ek altı aylık süre verilir. Bu süre sonunda da yatırılmadığı takdirde tahsis amacı değişikliği iptal edilir.

Tahsis amacı değişikliği talebine yönelik kullanılmayan yerlerle birlikte iki yıl içerisinde yatırım yapılmayan yerler özel sicile kaydedilir ve yirmi yıllık ot geliri özel gelir hesabına irat kaydedilir.

d)Yapılacak yapılar:

Ruhsat sahibi, arama ruhsatı süresince ruhsat aldığı alan içinde kalıcı yapı yapamaz. İşletme ruhsatı alan ruhsat sahibi ile geri dönüşümü olan kamu yatırımı kapsamında tahsis amacı değişikliği uygun görülen alanlarda, kurum ve kuruluşlar yapılacak işin gereği olan, geçici tesis yapılarını ancak Komisyonun uygun görüşü doğrultusunda Valilikten izin almak suretiyle yapabilir.

e)Tahsil edilecek bedeller:

Tahsis amacı değişikliği talebinde bulunan gerçek ve tüzel kişilerden, 4342 sayılı Mera Kanununun 14 üncü maddesinin birinci fıkrasının (e), (f), (g) bentleri ve vakıf meraları ile toprak muhafaza, sel ve taşkın kontrolü amacıyla yapılacak her türlü ağaçlandırma ve erozyon kontrolü çalışmaları ile ilgili tahsis amacı değişiklikleri hariç, tahsis amacı değiştirilen mera, yaylak ve kışlaklardan elde olunacak yirmi yıllık ot geliri esas alınarak, Komisyonca tespit edilecek miktarda alınacak ücret, tahsis amacının değiştirilmesinden sonra peşin olarak tahsil edilir.

Arazide inceleme yapacak Komisyon ve teknik ekip üyelerinin 6245 sayılı Harcırah Kanunu gereği her türlü yol gideri ve gündelikleri ile Komisyonca uygun görülen diğer giderler talep sahiplerince karşılanır. Tahsis amacı değişikliği işlemlerinin başlatılabilmesi için sayılan giderler tahsil edilmelidir.

f) (Ek:RG-25/2/2011-27857) Denetim

Yatırım yapan kişi ve kuruluşlar, tahsis amacı değişikliği talebine uygun olarak yatırım yaptığını Komisyonuna bildirir. Teknik ekip, yatırımın amaca uygun olarak yapılıp yapılmadığını denetler. Geri dönüşüm sözleşmesi imzalanan yatırımlar, yatırımcının bu Yönetmelik ve sözleşme hükümlerine uygun çalışıp çalışmadığını tespit etmek amacıyla yılda bir kere teminatın yenilenmesinden bir ay önce il müdürlüklerince denetlenir.

Sınırların İşletilmesi