Madde 4 — Tanımlar

MADDE 4 – (1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında;

a) Akış: Varlık, yükümlülükler ve öz kaynaklarda ortaya çıkan değişimi,

b) Alt sektör: Genel yönetim sektörünü oluşturan merkezî yönetim, mahallî idareler ve sosyal güvenlik kurumlarını,

c) Ara veri: İl özel idareleri, belediyeler ve mahalli idare birlikleri için 27/05/2016 tarihli ve 29724 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği hükümleri ile Mahalli İdareler Detaylı Hesap Planı çerçevesinde Bakanlıkça belirlenen ayrıntıdaki mizan bilgilerinden oluşur. Diğer birimler için ise 3/12/2014 tarihli ve 2014/7052 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde Genel Yönetim Çerçeve Hesap Planına dönüşümü yapılmış ve Bakanlıkça belirlenen ayrıntıdaki mizan bilgilerini,

ç) (Değişik:RG-16/2/2023-32106)   Bakanlık: Hazine ve Maliye Bakanlığını,

d) Çerçeve hesap planı: Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliğine göre belirlenen hesap planını,

e) Dönüşüm tablosu: 5018 sayılı Kanuna tabi olmayan genel yönetim sektörü kapsamındaki birimlerin kullandıkları hesapların, merkezi yönetim, mahalli idareler ve sosyal güvenlik kurumları alt sektörlerine ait hesap planlarındaki karşılığını gösteren tabloyu,

f) (Değişik:RG-16/2/2023-32106) Eliminasyon: Alt sektörü oluşturan birimlerin veya genel yönetim sektörünü oluşturan alt sektörlerin birbirleri ile olan ilişkilerine ait tutarların ilgili hesaplardan karşılıklı olarak düşülmesini,

g) Genel Müdürlük: Muhasebat Genel Müdürlüğünü,

ğ) Genel yönetim sektörü: Mali istatistiklerin derlenmesi amacıyla 5018 sayılı Kanunun 52 nci maddesine göre belirlenen sektörü,

h) Hata: Yayımlanmış veri ve bilgilerde herhangi bir yanlışlığı (Revizyon nedenleri hata kapsamında değerlendirilmez.),

ı) (Değişik:RG-16/2/2023-32106) İşlem: Birimler arasında karşılıklı anlaşma veya mevzuatın uygulanması sonucu gerçekleşen ekonomik olaylar ile bir birimin kendi içinde gerçekleştirdiği ve ekonomik olarak önem arz eden faaliyetleri,

i) Kanun: 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununu,

j) Kaynak veri: Muhasebe birimlerince yapılan her bir yevmiye kaydını,

k) Kıymetli varlıklar: Başlıca amacı üretim ve tüketim olmayan zaman içerisinde değerini yitirmeyen varlıkları,

l) Konsolidasyon: Genel yönetim sektörü ve bu sektörü oluşturan merkezi yönetim, mahalli idareler ve sosyal güvenlik kurumları alt sektörlerinde yer alan birimlerin verilerinin bir araya getirilmesi suretiyle, mali istatistik tablolarının tek bir birim gibi hazırlanabilmesi için yapılan işlemleri,

m) (Değişik:RG-16/2/2023-32106) Mahallî idareler alt sektörü: Belediyeler, il özel idareleri (Bozcaada ve Gökçeada İlçe Özel İdareleri dâhil) ve mahalli idare birlikleri ile Kanunun 52 nci maddesinde verilen yetkiye dayanılarak uluslararası standartlar esas alınıp belirlenen ve mahalli idare olarak kabul edilen diğer birimlerden oluşan alt sektörü,

n) Mali istatistik: Genel yönetim sektörü kapsamındaki idarelerin gelir, gider, varlık, yükümlülük ve öz kaynaklarına ilişkin bilgiler sunan ve istatistiki temellere dayanılarak oluşturulan konsolide mali tabloları,

o) Mali olmayan varlıklar: Duran varlıklar, stoklar, kıymetli varlıklar ve üretilmeyen varlıkları,

ö) Mali varlıklar ve yükümlülükler: Yerleşik ve yerleşik olmayan olmak üzere; nakit ve mevduatlar, borç senetleri, krediler, hisse senetleri, yatırım fonları, sigorta, emeklilik ve standartlaşmış garanti planları, mali türevler ve diğer alacak/ödeme hesaplarını,

p) Merkezi yönetim alt sektörü: Bütçe içi ve bütçe dışı kurumların bir araya getirilmesiyle oluşan alt sektörü,

r) (Değişik:RG-16/2/2023-32106) Merkezi yönetim bütçe dışı kurumlar: Kanuna ekli I ve II sayılı cetvellerde yer alan birimlere bağlı döner sermayeler, sosyal tesisler, bütçe dışı fonlar ile Kanunun 52 nci maddesinde verilen yetkiye dayanılarak uluslararası standartlar esas alınıp belirlenen ve merkezi yönetim bütçe dışı olarak kabul edilen diğer kurumları,

s) (Değişik:RG-16/2/2023-32106) Merkezi yönetim bütçe içi kurumlar: Kanuna ekli I, II ve III (Sermaye Piyasası Kurulu, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu ile Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu hariç) sayılı cetvellerde yer alan birimler ile Kanunun 52 nci maddesinde verilen yetkiye dayanılarak uluslararası standartlar esas alınıp belirlenen ve merkezi yönetim bütçe içi olarak kabul edilen diğer kurumları,

ş) (Değişik:RG-16/2/2023-32106) Metaveri: Mali istatistiklerin kapsamı, dönemselliği, zamanlılığı, bütünlüğü, kalitesi ve notları ile kamuoyunun bilgiye erişimini içeren kaynağı,  

t) Öz kaynak: Varlıkların toplam değerinden yükümlülüklerin toplam değerinin düşülmesiyle bulunan değeri,

u) Resmi İstatistik Programı (RİP): 10/11/2005 tarihli ve 5429 sayılı Türkiye İstatistik Kanununun 3 üncü maddesine dayanılarak beşer yıllık dönemler için hazırlanan programı,

ü) Revizyon: Yayımlanmış mali istatistikler üzerinde yayımlandıktan sonra yapılan güncellemeleri,

v) Sektör: Genel yönetim sektörünü,

y) Sosyal güvenlik kurumları alt sektörü: Sosyal Güvenlik Kurumu, Türkiye İş Kurumu ve İşsizlik Sigortası Fonunu,

z) Stok durumu: Belirli bir tarihteki varlık, yükümlülüklerin ve öz kaynakların durumunu,

aa) Uluslararası standartlar: Uluslararası Para Fonunun (IMF) yayımlamış olduğu Devlet Mali İstatistikleri Kılavuzunu (Government Finance Statistics Manual-GFSM),

bb) Üretilmeyen varlık: Arsa, arazi ve doğal kaynaklar ile sözleşmeler, lisanslar, haklar ve marka değerini,

cc) Varlık: Belirli bir dönem boyunca kullanma veya elde tutma nedeniyle ekonomik sahibine fayda sağlayan değer saklama aracını,

çç) Veri: Konsolide mali istatistik tablolarının hazırlanmasına esas teşkil eden veriyi,

dd) Yükümlülük: Geçmişteki işlem ve olaylardan doğan ve ödenmesi sonucunda, idarenin ekonomik kaynak ve değerlerinde azalma gerçekleşmesi beklenen, idareye ait mevcut borç ve sorumlulukları,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Mali İstatistikler

Mali istatistiklere ilişkin temel ilkeler