Madde 19 — İhracat kontrolleri

MADDE 19- (1) Bitki, bitkisel ürün ve diğer maddeleri ihraç etmek isteyen, ürünün sahibi gerçek veya tüzel kişiler veya gerçek kişilerin kanuni temsilciler/tüzel kişilerin yetkili temsilcileri tarafından, BKKTS’den alınan ihracat başvuru formu çıktısı ile ilgili müdürlüğe başvuru yapılır. İhracat ön izin şartı bulunan ürünler için ihracat ön izinlerinin, Bitki Sağlık Sertifikasının düzenleneceği Müdürlük adına hazırlanmış olması gerekir.

(2) İhracı yasak bitki, bitkisel ürün ve diğer maddeler hariç olmak üzere; ürünün taşıması muhtemel zararlı organizma ve zararlı organizmanın üründe bulunabileceği kısımlar dikkate alınarak resmî kontroller yapılır.

(3) İhraç edilmek istenilen bitki, bitkisel ürün ve diğer maddeler ile bunların ambalajları, alıcı ülkenin bitki sağlığı şartları açısından resmî kontrole tabi tutulur. Gerektiğinde ilave laboratuvar analizleri yapılır veya yaptırılır.

(4) Beyan ve bitki sağlığı kontrolleri, ürün grupları ve alıcı ülke şartlarına göre, ürünün üretildiği, paketlendiği veya depolandığı alanlarda ve sevkiyatın tamamının hazır olduğu tespit edildiğinde; gerekli araç, ekipman, ışıklı kontrol masası gibi asgari kontrol şartlarının sağlandığı durumda yapılır.

(5) Fide-fidan gibi üretim materyalleri ile iç ve dış mekan süs bitkileri grubundaki ürünlerin resmî kontrolleri, izin verilen üretim alanlarında, soğuk hava depolarında; yaş meyve sebze ürünleri İşletme Kayıt Belgesi olan paketleme tesislerinde, kayıtlı sebze ve meyve halleri ile kayıtlı depolarda, kontrol şartları uygun olan antrepolarda, kontrol şartlarının sağlandığı uygun depo ve kontrol alanlarında; orman ürünleri fümigasyon, ısıl işlem, basınçlı kimyasal emdirme, kurutma gibi işlemlerin yapıldığı ruhsatlı işletmelerde, kereste işleme atölyeleri ile orman ürünü depolarında, usulüne uygun olarak yapılır.

(6) Araç üstü veya araç içindeki ürünler için resmî kontrol talep edilmesi halinde kontrol yapılmaz. İhracata konu ürünün, üretildiği bölgede işlenip ihracata hazır hale getirilmesi ve resmî kontrollerin burada tamamlanarak uygun bulunan ürünler için Bitki Sağlık Sertifikası düzenlenmesi esastır. Ancak paketleme tesisinin başka bir ilde olması ve benzeri nedenlerle, üretildiği ilde resmî kontrollerin yapılamadığı durumlarda, ürünlerin başka bir ildeki paketleme tesisine veya denetim yapmaya elverişli, olumsuz dış etkenlerden etkilenmeyecek ve bitki sağlığı riski oluşmayacak olan, kontrol şartlarının sağlandığı uygun bir antrepoya, depoya veya kontrol yerine indirilmesi halinde resmî kontroller yapılır.

(7) İhraç edilmek istenilen bitki, bitkisel ürünler için alıcı ülke tarafından üretim yeri/arazi ariliğine dair ek deklarasyon talep edilmesi halinde, İl veya İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü tarafından üretim yerinde alıcı ülkenin talep ettiği periyotta ilgili zararlı organizmanın var olup olmadığı kontrol edilir. İl/İlçe Müdürlüğünün üretim yerinde/arazide ilgili zararlı organizmanın bulunmadığına dair resmî yazısı doğrultusunda ek deklarasyon düzenlenir.

(8) İhraç edilmek istenen bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin beraberindeki ahşap ambalaj malzemelerinin ISPM 15 standartlarına uygun olup olmadığı kontrol edilir. Uygun olmayan sevkiyatın ihracatına izin verilmez.

(9) Alıcı ülke tarafından ilave olarak istenecek gıda güvenliğine ilişkin analiz veya üründe yapılması istenen fümigasyon, dezenfeksiyon, ısıl işlem, soğuk uygulama gibi işlemler olması halinde yapılan analize ve/veya işleme ait belgeler istenir.

(10) Bitki sağlığı ve karantina analizleri, özelliğine göre 5 inci maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen müdürlüklerin laboratuvarlarında yaptırılır.

(11) Alıcı ülkenin bitki sağlığı şartlarını taşıyan bitki, bitkisel ürün ve diğer maddeler için ISPM 12 kurallarına uygun olarak bir asıl ve iki suret olarak Bitki Sağlık Sertifikası düzenlenir. Aslı ve bir sureti ihracatçıya verilir. Bir sureti Müdürlükte muhafaza edilir. İhracatçının talebi doğrultusunda istenilen miktarda tasdikli sureti kendisine verilir. Bitki Sağlık Sertifikası elektronik ortamda da oluşturulabilir. Fiziki veya elektronik ortamda düzenlenen Bitki Sağlık Sertifikası, gümrük kontrolleri esnasında gümrük idaresince aranır.

(12) Bitki Sağlık Sertifikası ve Yeniden İhracat (Re-Export) Bitki Sağlık Sertifikasının düzenlenmesinden itibaren on dört gün içinde bitki, bitkisel ürün ve diğer maddeler çıkış yapmak zorundadır. Bu süre içerisinde çıkış işlemi gerçekleşmeyen bitki, bitkisel ürün ve diğer maddeler yeniden kontrol edilir.

(13) Resmî kontrolü yapılarak Bitki Sağlık Sertifikası düzenlenmiş bitki, bitkisel ürün ve diğer maddeler, çıkışına kadar gerek görüldüğü hallerde yeniden resmî kontrole tabi tutulabilir. Yeniden kontrol edilen ürünlerin ilk kontroldeki hallerine aykırılık görüldüğü takdirde, mevcut Bitki Sağlık Sertifikası iptal edilir ve gümrük işlemleri başlatılmış ise ürünün çıkışı engellenmek üzere gümrük idaresine bilgi verilir.

(14) Türk standartlarına göre ticari kalite denetimine tabi ürünlerin denetimi ve ürün güvenliğiyle ilgili, Ticaret Bakanlığınca her yıl yayımlanan düzenlemenin kapsamında, yaş meyve sebze ürünlerine düzenlenen Bitki Sağlık Sertifikalarına dair gümrük idaresi tarafından aranan tek pencere sistemi ID numarasının firma tarafından gümrük beyannamesinin ilgili alanına kaydedilmesi zorunludur.

(15) On dördüncü fıkrada düzenlenen ürünlere ek olarak EK-5’te bulunan ürünler için de Bitki Sağlık Sertifikasına dair bilgilerin elektronik ortamda iletilebileceği tek pencere sistemi ID numarasının firma tarafından gümrük beyannamesinin ilgili alanına kaydedilmesi zorunludur.

(16) Bitki Sağlık Sertifikaları ISPM 12 standartlarında belirlenen bilgiler ile bitki sağlığına ilişkin açıklamaları içermelidir. Bitki sağlığını ilgilendirmeyen ibarelerin ek deklarasyon olarak yazılması talep edildiğinde, ISPM 12 standartlarına uygun olmayan bilgilere Bitki Sağlık Sertifikası, Yeniden İhracat Bitki Sağlık Sertifikası veya ek belgede yer verilmeksizin, talep edilen bilgilere ilişkin belgeler sertifika ekinde alıcı ülkeye gönderilir.

(17) Serbest dolaşımda bulunan yabancı damgalı ahşap ambalaj malzemelerinin ihracatta kullanılmasına dair iş ve işlemler, 26/7/2024 tarihli ve 32613 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ahşap Ambalaj Malzemelerinin Isıl İşleme Tabi Tutulması ve İşaretlenmesine Dair Yönetmelik hükümleri çerçevesinde yürütülür.

Yeniden ihracat (re-export ) kontrolleri