İlk Derece Mahkemesi ·

İlk Derece Mahkemesi 2025/646 E. 2026/221 K.

Mahkeme
İlk Derece Mahkemesi
Esas No
2025/646
Karar No
2026/221
Karar Tarihi

T.C. BAKIRKÖY 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2025/646 Esas KARAR NO : 2026/221

DAVALI : HASIMSIZ DAVA : Zayi Belgesi Verilmesi DAVA TARİHİ : 22/07/2025 KARAR TARİHİ : 10/03/2026 K.YAZIM TARİHİ : 12/03/2026

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: TALEP: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ..... Konfeksiyon Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'nin muhasebe kayıtları ve e-defter dosyaları, ..... marka, ..... seri numaralı SSD depolama aygıtında saklandığını, ancak 02.06.2025 tarihinde meydana gelen elektrik dalgalanması/ani kesinti sonucu cihazda hasar meydana geldiğini, bu durumun ardından müvekkili şirketin, profesyonel veri kurtarma hizmeti sunan .... Veri Kurtarma Teknoloji ve Bilişim Tic. Ltd. Şti.'ne başvuruda bulunduğunu, ilgili firmanın laboratuvarında yapılan teknik inceleme sonucunda, depolama aygıtındaki hasarın translatör (çevirici) arızasına bağlı olarak elektrik kesintisi nedeniyle oluştuğu ve verilerin kurtarılamaz durumda olduğu tespit edildiğini, bu sebeple, müvekkil şirketin e-defter ve muhasebe kayıtları tamamen zayi olduğunu, elektronik ortamda tutulan bu kayıtların onarımı ya da kurtarılması teknik olarak mümkün olmadığını, ilgili teknik rapor da dosya ekinde sunulduğunu, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 253 ve 256. maddeleri gereğince tutulan muhasebe kayıtlarının zayi olması durumunda zayi belgesi alınması zorunlu olduğunu, müvekkili şirketin, vergi dairesi başta olmak üzere ilgili mercilere karşı sorumluluğunu yerine getirebilmesi için Mahkemenizden zayi belgesi verilmesi hususunda karar verilmesi gerektiğini beyan ederek müvekkil şirkete ait karar defterinin zayi olduğuna dair belgenin verilmesini talep ve dava etmiştir. DELİLLER VE GEREKÇE: Huzurda görülen dava TTK'nın 82. maddesi uyarınca açılmış bulunan zayi belgesi verilmesi istemidir. Gelir İdaresi Başkanlığı'na, Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığı'na ve İstanbul Ticaret Odası'na yazılan müzekkerelere cevap verildiği görüldü. Dosyaya bilirkişi Bilgisayar Yüksek Mühendisi Dr. ..... tarafından sunulan 27/01/2026 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Davacı tarafın incelemek üzere mahkeme kalemi aracılığıyla teslim ettiği depolama aygıtının elektrik kesintisi dalgalanması kaynaklı donanımsal arıza nedeniyle bilgisayar tarafından algılanamadığı, bu nedenle veri kurtarma işlemlerinin teknik olarak sonuçsuz kaldığının anlaşıldığı; depolama aygıtının mevcut arızalı durumu sebebiyle içinde yer alan dosya yapısı veya veriler üzerinde siber saldırı izlerinin araştırılması teknik olarak mümkün olmadığı ancak cihazın bilgisayar tarafından hiç algılanmaması, özellikle de kontrolcü (SSD'yi bilgisayara tanıtan devre) birimindeki hasar, siber saldırıların tipik etkileriyle uyumlu olmadığı, bu tür bir arıza daha çok elektrik kesintisi/dalgalanması gibi donanımsal nedenlerle ortaya çıktığı, dolayısıyla yapılan incelemelerde siber saldırıya ilişkin herhangi bir bulguya rastlanmadığı, cihazdaki donanımsal arızanın elektronik defter ve muhasebe kayıtlarının kurtarılmasını teknik olarak imkânsız hale getirdiği; davacı tarafça zayi olduğu bildirilen elektronik defter ve muhasebe kayıtlarının saklanması hususunda gerekli yedekleme tedbirlerinin alınmadığı, verilerin yalnızca incelenen SSD üzerinde tutulduğu, bu kayıtların ayrıca harici disk, NAS cihazı, bulut depolama sistemi, sunucu yapısı gibi ikincil veya bağımsız bir depolama alanında yedeklenmediği, yani elektronik verilerin tek bir donanım bileşenine bağımlı olarak saklandığının anlaşıldığı, bu durumun donanımsal bir arıza halinde tüm kayıtların kaybına yol açabilecek nitelikte olduğu ve teknik açıdan yedeksiz veri saklama anlamına geldiği tespit edildiği kanaatine varıldığı belirtilmiştir. Türk Ticaret Kanunu'nun 82/7. maddesine göre; "Bir tacirin saklamakla mükellef olduğu defter ve kâğıtlar hırsızlık veya yangın, su baskını, yer sarsıntısı gibi bir afet sebebiyle ve kanuni müddet içinde ziya uğrarsa, tacir ziyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yerin yetkili mahkemesinden kendisine zayi belgesi verilmesini isteyebilir. Mahkeme, lüzumlu gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir. Böyle bir vesika almamış olan tacir defterlerini ibrazdan kaçınmış sayılır." TTK'nın 82/7. maddesinde, zayi belgesi verilmesini gerektirecek zayi olma durumları sınırlı olarak sayılmamış ise de tacirin zayi belgesi isteyebilmesi için, defterlerin zayi olmasında kusur ve sorumluluğunun bulunmaması, tedbirli bir tacir gibi davranmasına rağmen zayi olayına engel olamamış durumda olması gerekir. Yargıtay ..... Hukuk Dairesi'nin 04/02/2008 tarih, .... E., .... K. sayılı ilamına göre; "Tacirin belgelerini muhafazada gerekli dikkat ve özeni göstermesi gerekir. Zayi belgesi verilmesi istenilen defterin ne şekilde ve ne zaman zayi olduğuna dair somut bir iddia ve kanıt dahi sunulmamıştır. Davacı tacirin, defterin muhafazasında gerekli dikkat ve özeni göstermediğinden, ilk derece mahkemesince verilen red kararı isabetlidir." denilmektedir. Dosya ve tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde; davacı şirket vekili tarafından muhasebe kayıtları ve e-defter dosyalarının saklandığı depolama aygıtının yaşanan elektrik dalgalanması yüzünden zarar gördüğü, depolama aygıtı içerisindeki elektronik verilerin kurtarılamadığı iddiası ile huzurda görülen dava açılmıştır. Mahkememizce uyuşmazlığın çözümü için bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiş olup yapılan bilirkişi incelemesi neticesinde düzenlenen bilirkişi raporunda; cihazdaki donanımsal arızanın elektronik defter ve muhasebe kayıtlarının kurtarılmasını teknik olarak imkânsız hale getirdiği; davacı tarafça zayi olduğu bildirilen elektronik defter ve muhasebe kayıtlarının saklanması hususunda gerekli yedekleme tedbirlerinin alınmadığı, verilerin yalnızca incelenen SSD üzerinde tutulduğu, bu kayıtların ayrıca harici disk, NAS cihazı, bulut depolama sistemi, sunucu yapısı gibi ikincil veya bağımsız bir depolama alanında yedeklenmediği, yani elektronik verilerin tek bir donanım bileşenine bağımlı olarak saklandığının anlaşıldığı, bu durumun donanımsal bir arıza halinde tüm kayıtların kaybına yol açabilecek nitelikte olduğu ve teknik açıdan yedeksiz veri saklama anlamına geldiği hususları tespit edilmiştir. Tacirin TTK'nun 82/7. maddesindeki düzenlemeden faydalanabilmesi için öncelikle ticari defter ve kayıtların korunması amacıyla gerekli dikkat ve ihtimamı göstermesi gerekmektedir. Tacirin ticari defterlerini korumada gerekli dikkat ve özeni göstermediği hallerde zayi belgesi verilmesi talep edilemez. Bilirkişi raporun ile davacı şirket tarafından verilen yalnızca bir depolama aygıtında tutulduğu, bu kayıtların ayrıca harici disk, NAS cihazı, bulut depolama sistemi, sunucu yapısı gibi ikincil veya bağımsız bir depolama alanında yedeklenmediği tespit edildiğinden davacı şirketin gerekli koruma önlemlerini almadığı, bu nedenle de davacının basiretli bir tacir gibi davrandığı söylenemeyeceğinden açılan davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir. HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-AÇILAN DAVANIN REDDİNE, 2-Alınması gerekli 732,00 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 615,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 116,60 TL harcın davacıdan alınarak hazineye irat kaydına, 3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 4-Kararın kesinleşmesine kadar yapılan yargılama giderlerinin davacı tarafça peşin olarak yatırılan ve harcanmayan bakiye kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya İADESİNE, Dair; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341. ile 360. madde hükümleri uyarınca mahkememize veya aynı sıfattaki başka bir mahkemeye verilecek dilekçe ile kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde veya istinaf dilekçesi kendisine tebliğ edilen taraf, başvuru hakkı bulunmasa veya başvuru süresini geçirmiş olsa bile mahkememize veya aynı sıfattaki başka bir mahkemeye vereceği cevap dilekçesi ile iki hafta içerisinde İSTİNAF yolu açık olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 10/03/2026

Katip ..... ☪e-imzalıdır.☪ Hakim ..... ☪e-imzalıdır.☪

Atıf: İlk Derece Mahkemesi, E. 2025/646, K. 2026/221, T. 10.03.2026, www.arakarar.com/karar/ilk-derece-karar-2025-646-e-2026-221-k-917384bf56f6