İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi 2025/565 E. 2026/35 K.

T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2025/565 KARAR NO : 2026/35

DAVA : Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) DAVA TARİHİ : 01/07/2025 KARAR TARİHİ : 14/01/2026

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ : Davacı vekili 23/06/2025 tarihli dava dilekçesinde özetle; işbu dava, telafisi mümkün olmayan zararların doğmaması için ihtiyati tedbir talepli olarak açılmıştır. Davacı tacir------ isimli ----- V.K.N.'li şirketten alacaklarına karşılık olarak teslim aldığı, zilyedi ve hamili olduğu; Keşidecisi -----ŞİRKETİ olan,---- Şirketi --- Şubesi, ----- seri numaralı, 31/03/2025 keşide tarihli, 45.000-EUR bedelli çek, Keşidecisi ---- seri numaralı, 31/07/2025 keşide tarihli, 45.000-EUR bedelli çek davacı tarafından teslim alınmıştır. Ancak, davacının zilyetliğinde olan işbu çekler, davacının iradesi dışında kaybolmuş yahut çalınmıştır. Şöyle ki, dava konusu çekler taşınması amacıyla --- isimli dava dışı şirketin çalışanı----- isimli kişiye teslim edilmiştir. Adı geçen kurye, dava konusu çekleri istenilen adrese teslim edememiş, çeklerin kaybolduğunu tarafımıza bildirmiştir. Çeklerin kaybolması üzerine kurye ile derhal iletişime geçilmiş, çeklerin kaybolduğu yer ve zaman dilimi sorulmuştur. Ancak, kurye şüpheli davranışlarda bulunmuş, garip ve çelişkili ifadeler takınmış, çekleri nerede ve ne zaman kaybettiğini bilmediğini söylemiştir. Çeklerin motosikletin kasasında olup olmayabileceği sorulduğunda ise, son derece soğukkanlı ve sakin bir şekilde, motosikletin arka bagajını açıp kapatmış, "bak işte yok" şeklinde lakayt ve ciddiyetsiz davranışlar sergilemiştir. Kuryenin şüpheli ve çelişkili davranışları nedeniyle çeklerin çalınmış olabileceği düşünülmüş, 19.06.2025 tarihinde gece saat 01:30'da derhal ----- Polis Merkezine gidilerek şikayette bulunulmuştur. Şikayette bulunmamızın akabinde, kurye şirketinin yetkilisi ve dava konusu çekleri taşıyan kurye derhal ifade vermek üzere karakola davet edilmiştir. Kurye -----, 19.06.2025 tarihinde gece saat 02:13'te verdiği ifadesinde, dava konusu çekleri taşıdığını, ancak bu çekleri kaybettiğini ikrar etmiştir. Şüpheli kurye ifadesinde, "...----- abi beni arayarak geri gidecek bir evrak olduğunu söyledi, bende tekrar ---- beyin yanlarına gittim, Bana 5 adet çeki zarfa koyup verdiler bende bu zarfı pantolonumun sol ön cebine koydum, koymadan önce fotoğraflarını çekip ---- abiye bilgisi olması amacıyla gönderdim. Yola çıktım, İstikametim paketi aldığım --- bölgesi ---- sokaktan ilk sol yapıp baytar ahmet sokağa girdim, akabinde ----- caddesine bağlanıp ---- caddesine geldim, Bu sırada telefonum çaldı, Burhan abi paketi bana getirebilirsin, aldığımız yerede götürebilirsin benden haber bekle dedi, bende sigara içtim bekledim akabinde ----- abi tekrardan arayarak paketi Hukuk bürosuna götürmem gerektiğini söyledi, Bende tekrar yola çıktım, ----- caddesinden ---- köprüsü ve sahilden ----- hukuk bürosuna geldim, motosikletten indim ve ceplerimi kontrol ettiğime zarfın kaybolduğunu anladım , Burhan abiye söyledim, oda teslim edeceğim şahsı telekonferansa aldı, şahıs ----- restoranın konumunu attı, bende konuma gittim, Şahıslara olayı anlattım, burhan abide geldi, geldiğim istikametteki yolları kontrol ettik fakat zarfı bulamadık..." şeklinde beyanlarda bulunmuştur. ---- isimli dava dışı şirketin yetkilisi ---- Belli, 19.06.2025 tarihinde gece saat 01:44'te verdiği ifadesinde kuryenin taşıdığı kargoda dava konusu çeklerin bulunduğunu kabul etmiştir. Şüpheli yetkili ifadesinde, "...----- isimli şahıs beni arayarak "kurye geldi ama çekleri almadan gitti" dedi, ben burada paketin çek olduğunu anladım ve ---- aradım tekrar adresten paket alıp ilk adrese teslim etmesi gerektiğini söyledim, 19.01 de ---- bana bahse konu paketi ----- adresten teslim aldığına dair fotoğraf gönderdi. Akabinde 21.00 sıralarında daha önceden iş sebebiyle telefon üzerinden birkaç kez iletişim kurduğum Avukat ... bey beni arayarak kuryenin kendilerine ulaştığını fakat bahse konu paket zarfı kaybettiğini beyan ettiğini söyledi, Bende ---- telefonundan ---- ile görüştüm bana da içerisinde 5 adet çek bulunan zarfı cebine koyduğunu teslim etmek üzere gittiği ------ adreste motosikletten indiğinde kaybolduğunu farkettiğini beyan etti, Sonra bende yanlarına gittim, çeki teslim aldığı ---- adresten teslim edeceği şahısların bulunduğu---- bulunan ---- isimli restorana gelene kadar kullanmış olduğu istikametteki yolları kontrol ettik fakat içerisinde 5 adet çek bulunan zarfı bulamadık..." şeklinde beyanlarda bulunmuştur. İşbu şikayet üzerine, şikayetimizin oldukça ciddi olması karşısında, dosyanın en kısa sürede cumhuriyet başsavcılığına intikal ettirileceği karakol personeli tarafından beyan edilmiştir. Cumhuriyet Başsavcılığı dosyasından soruşturma numarası aldığı vakit Mahkemenizce talep edilmesi halinde dosya numarası sunulacaktır. Çeklerin kaybolduğunun fark edilmesinden sonra davacı tarafından muhatap bankalara şikayette bulunulmuş, keşideci uyarılmış, gerekli bildirimler yapılmıştır. Bununla birlikte, iptali istenilen çeklerin kötü niyetli üçüncü kişilerin eline geçmesi ve çek bedellerinin muhatap bankalardan tahsilatı söz konusudur. Dava konusu çeklerin kötü niyetli kişilerin eline geçmesi sonucunda davacı açısından telafisi imkansız zararlar doğabileceğinden, çek bedelinin bankadan alınmaması ve icra takibine konu edilememesi için öncelikle ödeme yasağı konulmasını, ardından belirtilen çeklerin iptaline karar verilmesini talep etme zorunluluğumuz hasıl olmuştur. Yetkili Mahkemeye İlişkin Açıklamalar Çekin iptali davasında yetkili mahkeme, çekteki ödeme yerinin veya yetkili hamilin yerleşim yerinin bulunduğu yer mahkemesidir. Yetkili hamil olan davacı tacir ----- ilçesinde bulunduğundan yetkili mahkeme ---- Asliye Ticaret Mahkemesi olduğundan bahisle Keşidecisi ---- ŞİRKETİ olan, ---- Şirketi ---- Şubesi, ---- seri numaralı, 31/03/2025 keşide tarihli, 45.000-EUR bedelli çek, Keşidecisi-----ŞİRKETİ olan,---- Şirketi ---- Şubesi, ---- seri numaralı, 03/01/2025 keşide tarihli, 45.000-EUR bedelli çek, Keşide----ŞİRKETİ olan, --- Şirketi --- Şubesi, ----- seri numaralı, 30/09/2025 keşide tarihli, 45.000-EUR bedelli çek, Keşidecisi ---- ŞİRKETİ olan, --- Şirketi ---- Şubesi, ----- seri numaralı, 30/05/2025 keşide tarihli, 45.000-EUR bedelli çek ve Keşidecisi ----- Şubesi, ----- seri numaralı, 31/07/2025 keşide tarihli, 45.000-EUR bedelli yukarıda belirtilen çeklerin icra takibine konu edilememesi ve bankalara ibrazı halinde bedelinin tahsil edilememesi amacıyla ihtiyati tedbir talebimizin kabul edilerek ilgili çekler için muhatap banka olan----- müzekkere yazılarak çeklerin her birinin ayrı ayrı ödemeden men edilmesine, belirtilen çeklerin kaybolması nedeniyle her birinin ayrı ayrı iptaline, yargılama sırasında çeklerin kimin veya kimlerin elinde bulunduğunun ortaya çıkması halinde, davalarının istirdat davasına dönüştürülerek çeklerin geri alınarak iptal edilmesine karar verilmesine, bu durumda yargılama gideri ve ücreti vekaletin bu kişiler üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Dava konusu çekler için ilgili bankaya yazı yazılmış, gelen cevap yazılarından çeklerin ibraz edilmediğinin bildirildiği görülmüştür. ----Gazetesi'nde, 14 Temmuz 2025 tarih - ---, 22 Temmuz 2025 tarih ------ sayı ve 30 Temmuz 2025 tarih - ---- sayılı gazetelerde olmak üzere üç kez iptal talebine ilişkin ilan yaptırılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE : Dava hukuki niteliği itibariyle TTK'nın 818/s madde hükmü delaletiyle, aynı kanunun 757. madde hükümlerinde belirtilen zayi nedeniyle çek iptali isteğine ilişkindir.Mahkememizce gerekli ilanlar yaptırılmış, ilgili bankadan çeklerin keşide tarihinden sonra ibraz edilip edilmediği sorulmuş ve ibraz edilmediği anlaşılmıştır.TTK'nın 651. maddesi uyarınca, kıymetli evrak zayi olduğu takdirde mahkeme tarafından iptaline karar verilebilir. Kıymetli evrakın zayi olduğu veya zıyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi, senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir. TTK.'nın 652. maddesine göre, iptal kararı üzerine hak sahibi hakkını senetsiz olarak da ileri sürebilir veya yeni bir senet düzenlenmesini isteyebilir.TTK'nun 818/s madde hükmü delaletiyle 757 ve devamı maddeleri uyarınca; davacının hamili olduğu esnada elinden çıkan çeklerin ibraz süresi içerisinde bankaya veyahut verilen süre içinde mahkememize sunulmadığından işbu çeklerin iptaline karar verilmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; Davanın KABULÜ ile, 1-a) Keşidecisi ---ŞİRKETİ, lehtarı ... olan,----Şirketi ---- Şubesi, ------ seri numaralı, 03/01/2025 keşide tarihli, 45.000-EUR bedelli çek, b) Keşidecisi -/----ŞİRKETİ, lehtarı ... olan, ---- Şubesi, ------ seri numaralı, 31/03/2025 keşide tarihli, 45.000-EUR bedelli çek, c) Keşidecisi ----- Şubesi, ----- seri numaralı, 30/05/2025 keşide tarihli, 45.000-EUR bedelli çek, d) Keşidecisi -----ŞİRKETİ, lehtarı ... olan, ---- Şirketi ---- Şubesi, ------ seri numaralı, 31/07/2025 keşide tarihli, 45.000-EUR bedelli çek, e) Keşidecisi ---- ŞİRKETİ, lehtarı ... olan, ----Şubesi, ------ seri numaralı, 30/09/2025 keşide tarihli, 45.000-EUR bedelli çekin, ZAYİ SEBEBİYLE İPTALİNE, 2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 732,00 TL karar ve ilam harcının dava açılırken alınan 615,40 TL harçtan mahsubuyla bakiye 116,60 TL harcın davacı taraftan alınarak Hazineye gelir kaydına, 3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, 4-Hükmün kesinleşmesinden sonra yatırılan avansın kullanılmayan kısmının yatırana resen iadesine,Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde ----- Bölge Adliye Mahkemesi'nin ilgili Hukuk Dairesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.