İlk Derece Mahkemesi 2025/336 E. 2026/20 K.

T.C. İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ (DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)

ESAS NO:2025/336 Esas KARAR NO :2026/20

DAVA:İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) DAVA TARİHİ:12/03/2020 KARAR TARİHİ:13/01/2026

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ...-2 numaralı Emtia Nakliyat Sigortası Poliçesi ile, sigortalısı ... A.Ş. tarafından Suudi Arabistan'da yerleşik ... Co. Ltd. firmasına 16.10.2018 tarihli ve ... numaralı Fatura ile satılan çikolata ve kahve türevleri cinsinden emtia nakliye rizikolarına karşı sigorta teminatı altına almış olduğunu, emtianın İstanbul'dan ...'ye nakliyesi, amacıyla davacı sigortalısı, 1 no.lu Davalı ... Lojistik Taş. ve Tic. A.Ş. ile anlaştığı ve taşımanın ... tarafından üstlenildiğini bu hususun ... tarafından düzenlenen 23.10.2018 tarihli navlun faturası ile sabit olduğunu, ... ise taşıma işinin fiilen gerçekleştirilmesi amacıyla.2 no.lu. Davalı ... ile anlaştığını ... TTK m. 1191 kapsamında fiili taşıyan sıfatıyla konu taşımaya ilişkin olarak ... numaralı konşimentoyu düzenlediğini ve ... tarafından taşıma "... ..." adlı gemi aracılığıyla gerçekleştirilmiş olduğunu , yükün alıcı firma tesislerinde tahliyesi sırasında ısı kırılması sebebiyle bozularak hasarlandığının anlaşıldığını, konu taşımaya ilişkin düzenlenen konşimentoda yükün en yüksek +18 derecede taşınması gerekliliğinin açıkça belirtildiğini, davalılar tarafından tedarik edilen konteynerin soğutucu ünitelerinde taşıma sürecinde arıza meydana gelmiş olduğu ve bu arıza sonucunda konteyner içerisindeki sıcaklığın arttığını ve buna bağlı olarak taşınan malın bozulduğunu, tahliye sonrasında hasara uğrayan malın 20.11.2018 tarihinde imha edildiğini ve konteyner içerisindeki soğutucu ünitelerin onarımının yapılmış olduğunu ve arıza raporunda da "kompresörde anza meydana geldiği" belirtildiğini, emtiada meydana gelen hasarın tespiti için yapılan ekspertiz çalışmaları sonucunda, sigorta konusu emtiada 136.572,-TL tutarında hasar oluştuğunun tespit edildiğini, yükte meydana gelen hasar nedeniyle dava dışı alıcı firma mal bedelini davacının sigortalısına ödediğini, dolayısıyla davacının sigortalısının zarara uğradığını bu doğrultuda, davacı tarafından tanzim edilen sigorta poliçesi kapsamında sigorta tazminatı zarar gören sigortalı firmaya ödendiğini belirterek davalılar tarafından yapılan itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. 1 No'lu Davalı ... Lojistik vekilinin cevap dilekçesinde özetle;... no'lu konşimento uyarınca yetkili mahkeme ve uygulanacak hukuk olarak İngiliz Mahkemeleri ile İngiliz Hukuku tayin edildiğini, davacının sigortalısı olan ve gönderici sıfatını haiz bulunan ... Gıda, ... no'lu konşimentoya taraf olduğundan konşimentoda yer alan şartlar kendisi için bağlayıcı olacağını, davacının işbu davayı açmakta aktif husumet ehliyeti olmadığını, Türk Ticaret Kanunu 'nun 1188. maddesi uyarınca işbu davaya konu taşımada davayı açma süresi 1 (bir) yıl olduğunu, bu nedenle davanın hak düşürücü süre yönünden reddini talep etmiştir. 2 No'lu Davalı ... vekilinin cevap dilekçesinde özetle; İcra takibindeki "borçlu" ile işbu itirazın iptali davasındaki "davalı" taraflar farklı olduğunu 2.davacının dosya sunmuş olduğu zorunlu dava şartı arabuluculuk tutanaklarının dava konusu ihtilafla ve işbu davaya dayanak olan icra takibi ile ilgisi bulunmadığını, 3.TTK m. 1188 uyarınca denizyolu taşımalarında yükteki her türlü hasar ve ziya için 1 yıllık hak düşümü süresi öngörüldüğünü, ve bu sürenin yüklerin alıcısına teslimi ile başlayacağını, müvekkilinin sigortalının yük taşıma işine aracılıkta bulunmadığını, müvekkilinin dava konusu taşıma bakımından sigortalı ile akdi, hukuki hiçbir ilişkisi olmadığını, sigortalıdan herhangi bir ücret talep ya da tahsil etmediğini, müvekkili ... ... A.ş. 'nin Türkiye acenteliğini üstlendiği ... 'in de sigortalı ile akdi ve hukuki hiçbir ilişkisi olmadığını, sigortalının yüklerini taşıyan, bu taşıma için kendi konişmentosunu düzenleyen, navlun faturası kesen, navlun ücreti tahsil eden, taşıma için tüm yazışmaları yapan, gerekli her türlü iş ve işlemleri yürüten diğer davalı ... ... A.Ş firması olduğunu, ... 'e izafeten dava edilen ... Denizcilik A.Ş. bakımından davanın pasif husumet yokluğundan reddi gerektiğini TTK 1185 maddesi geregince suresinde hasar ihbarı yapılmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir. 15/12/2021 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Dava konusu, ... numaralı konteyner muhteviyat olan 10 palet, 2.539,500 Kg çikolata ve kahve ürünü, konteynerin soğutucu ünitesinin arızalanması nedeni İle eriyerek hasarlandığı, 07.11.2018 günü saat 23:00'den alıcının konteyneri teslim aldığım beyan ettiği 10.11.2018 tarihine kadar geçen 3 günlük zaman aralığında konteynerin nerede olduğuna İlişkin bilgiler ve konteyner ısı kayıtları dosyada mevcut olmadığından konteyner içindeki ısı yükselmesine bağlı emtia hasarının, deniz taşıması esnasında mı yoksa kara nakliyesi esnasında mı yoksa alıcının tesislerinde mi gerçekleştiği hususu dosya kapsamından belirlenemediği, heyette mali incelemeyi yapacak uzman bulunmadığından, Dava dışı Sigortalı hasar nedeniyle gönderilen/alıcıya bir ödemede bulunup bulunmadığı, dava dışı sigortalının  malvarlığında Sigorta Şirketi'ııin tazminini gerektiren bir azalma olup olmadığının anlaşılamadığı, bu sonuca bağlı olarak aktif husumet ehliyetinin değerlendirilebileceği, 1. Nolu davalının akdi taşıyan sıfatına haiz olduğu ve pasif husumetin bulunduğu, 2 Nolu davalının fiili taşıyan sıfatına haiz olduğu ancak bu davanın taşıyan/donatana izafeten ... Denizcilik. A.Ş'ye açılıp açılmayacağı konusunda yetki belgesinin veya Safmarine ... Denizcilik A.Ş arasında organik bağ olup olmadığının belirlenmesinden sonra değerlendirilebileceği, mevcut belgeler kapsamında ... Denizcilik A.Ş'ye izafeten açılamayacağı, hasar bildirimin TTK'nun 1185 maddesi uyarınca, aranan 3 günlük süre içerisinde yapılmadığı gibi TTK'nun 1184. Maddesinde öngörüldüğü şekilde hasar incelemesinin de yapılmadığı, bu durumda karine olarak taşıyanın eşyayı denizde taşıma senedinde yazılı olduğu gibi teslim ettiği ve eğer eşyada bir zıya veya hasarın meydana geldiği belirlenirse, bu zararın Davalıların sorumlu olmadığı bir sebepten ileri geldiğinin kabul gerektiği, ancak Bu karinelerin aksi ispat olunabileceği, Dolayısıyla, ihtilaf konusu olayda ispat yükü Davalılar lehine değiştiği, Davacı, hasarın Davalıların sorumlu olduğu bir sebepten meydana geldiğinin ispata muhtaç olduğu belirtilmiştir. 12/08/2021 havale tarihli mali müşavir bilirkişi raporunda özetle; davacı sigorta şirketi tarafından sigortalısı ... Gıda'ya hasara uğrayan mal bedeli olarak 21.03.2019 tarihinde 136.572 TL hasar bedeli ödemesi yapılarak, sigortalısının haklarına halef olduğu, davalılar ta rafından mal satışının CİF teslim olduğunu, bu satış yönteminde emtianın gemiye yüklenmesi ile birlikte emtiada oluşan hasarların alıcıya ait olduğunu, davacı sigorta şirketi tarafından sigortalısı ... Gıda'ya yapılan ödemenin lütuf ödemesi olduğunu ileri sürdüğünü, davadışı ... Gıda tarafından müşterisine satışı yapılan emtianın CİF teslim olarak belirlenmiştir. Yukarıdaki tabloda da görüldüğü üzere satışı yapılan emtianın bedelinin peşin tahsil edilmediği, mal bedelinin tamamının meydana gelen hasardan sonra tahsil edildiği görülmüş olup, davacı tarafından dosyaya sunulan Yargıtay kararına göre de davacının bu davada hukuki yararının bulunduğu anlaşıldığı belirtilmiştir. Mahkememizin 31/05/2022 tarih, ...sayılı kararı ile davalı ... A.Ş.'nin milletlerarası yetki itirazının reddi gerektiği,davaya konu taşıma için iki adet konişmento düzenlendiği akdi taşıyanın davalı ... A.Ş. ve fiili taşıyanın da diğer davalı ... olduğu, davanın izafeten yöneltildiği ... A.Ş.'nin de çıkış bildirim formu düzenlediğinden izafeten dava yöneltilebileceğinden pasif husumet ehliyeti bulunduğu; emtianın CIF satış ile satıldığı, sigortalı adına debit notunun düzenlendiği ,hasarlı emtianın satış bedeli sigortalı-satıcı tarafından alıcıdan tahsil edilemediğinden davacının TTKnın1472 madde uyarınca aktif husumet ehliyeti bulunduğu; yükün alıcıya 10/11/2018 tarihinde teslim edildiği, tazminatın 21/03/2019 tarihinde ödendiği, icra takibinin ise 15/11/2019 tarihinde başlatıldığı;başvuru tarihinin 17/09/2019,bittiği tarihin ise 14/11/2019 olduğu; davalı vekilinin sunulan arabuluculuk tutanağının işbu uyuşmazlığa ilişkin olmadığı itirazı üzerine davacı vekilinin iki kez arabulucuya başvurulduğunun belirtildiği ,arabulucu başvuru ve tutanakların somut uyuşmazlık ile ilişkilendirilemediği; yükün tesliminden icra takibinin başlatıldığı tarihe kadar 1 yıllık süre geçtiğinden davanın hak düşürücü süreden reddine karar verilmiştir. Davacı vekilinin talebi üzerine dosya İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'ne gönderilmiş olup, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi'nin 28/03/2025 tarih, 2022/2029 Esas, 2025/530 Karar sayılı kararı ile Davalı ...'ye izafeten ... Den AŞvekili tarafından; taraflar arasında başka uyuşmazlıklar bulunduğu soyut olarak ileri sürüldüğü , anlaşamama tutanağının ait olduğu icra takibi veya başka bir dava bulunduğu bildirilmediği, başvuru konusu "taşıma hasarı rücuen tazminat "olup, somut uyuşmazlığa uygun olduğu, davacı tarafça ... Taşıma'nın ve ... ... veya ... 'in birlikte akdi ve fiili taşıyan olarak taraf bulunduğu başka bir uyuşmazlığın varlığı iddia ve ispat edilmediği, arabulucu tutanağının usulüne uygun düzenlenmesinin arabulucunun görevi olup, başvurunun elde ki davaya konu icra takibine ilişkin olduğunun kabulü gerektiği., buna göre hakdüşürücü sürenin geçmediği belirtilerek dosya Mahkememize iade edilmiş ve yukarıdaki esasına kaydı yapılmıştır. Mahkememizin 30/06/2025 tarihli ara kararı ile ek rapor alınmak üzere dosyanın bilirkişi heyetine tevdine karar verilmiş olup, bilirkişi heyetinden aldırılan ek raporda özetle; kök rapordan sonra dosyaya sunulmuş olan, konteyner içi ısı kayıtlarına göre ... liman sahasında beklediği 10 günlük sürede dahil olmak üzere emtianın konteyner içerisine yüklendiği 16.10.2018 günü saat 1000 ile 07.11.2018 günü saat 2300 arasındaki zaman aralığında konteynerin soğutma ünitesinin sağlıklı çalıştığı, konteyner içindeki ısı yükselmesine bağlı emtiada oluşan hasarın deniz taşıması esnasında oluşmadığı, hasarın kara nakliyesi ve/veya alıcının tesislerinde gerçekleştiği, mezkur sigorta poliçesi tahtında verilen teminatın taşımanın kara nakliyesini ve/veya alıcının tesisindeki rizikoları kapsamadığı, bu nedenle yapılan ödemenin bir lütuf ödemesi - ex gratia olarak kabul edilmesi gerektiği, ex gratia ödeme nedeniyle, Davacı sigorta şirketi dava dışı sigortalısının haklarını devralamayacağı, sigortacının halefiyet hakkı doğmayacağından Davacı Sigorta Şirketi'nin davada aktif husumet ehliyeti bulunmadığı, Mahkeme aksi kanaatte ise, ... No'lu Konşimento üzerindeki CY/CY kaydına göre söz konusu taşımanın konteyner sahasından konteyner sahasına olduğu, diğer bir ifade ile taşıyanın sorumluğunun ... No'lu konteynerin Ambarlı Limanında gemiye yüklenmesi ile ... liman sahasına tahliyesine kadar geçen zaman ile sınırlı olması nedeni ile meydana gelen hasardan I nolu Davalı'nın akdi taşıyan ve II nolu Davalı'nın fiili taşıyan sıfatı ile sorumlu tutulamayacağı, hasar miktarı bakımından; 23.501,27 USD olarak hesaplanan hasar tutarının gerçekçi ve kadri marufunda olduğu belirtilmiştir. Dava; nakliyat sigorta poliçesi kapsamında sigortalıya ödenen hasar bedelinin rücu edilmesi için başlatılan icra takibine itirazın iptali davasıdır.

Dava dışı sigortalı ... A.Ş. tarafından alıcı ....Ltd ye satışı yapılan çikolata ve kahve ürünleri emtiasının ... ve ... sayılı konişmentolar tahtında İstanbul Limanından ... Limanına sevkedildiği, emtianın nakliyat rizikolarına karşı nakliyat emtia sigorta poliçesi ile sigortalandığı, varma yerinde emtianın eriyerek bozulduğunun tespit edildiği, ekspertiz incelemesi sonucunda tespit edilen hasar bedelinin davacı tarafça dava dışı sigortalısına ödendiği ve bu bedelin rücuan tahsilini talep ettiği görülmüştür. Dosyaya taşımaya ilişkin olarak iki adet konişmento sunulmuş olup, 21.10.2018 Tarihli ... No'lu konişmentonun ... Lojistik Taş. ve Tic. A.Ş. tarafından düzenlenmiş olduğu, Yükletenin sigortalı ... A.Ş. , Alıcının/İhbar olunanın Suudi Arabistan'da mukim ... Co. Ltd. olduğu, 21.10.2018 Tarihli ... No'lu konişmentonun ... adıyla ticaret yapan ... ... adına acentesi tarafından düzenlendiği, yükletenin davalı ... Lojistik Taş. ve Tic. A.Ş. olduğu, navlun faturasının ise davalı ... Lojistik tarafından düzenlendiği görülmüştür. Buna göre davalı ... Lojistik ile sigortalı arasında taşıma konusunda anlaşmaya varıldığı, davalının taşıma işini fiilen davalı ... ye yaptırdığı, ... Lojistik in akdi taşıyan, ... nin fiili taşıyan sıfatına haiz oldukları anlaşılmaktadır. Dosyaya sunulan mal faturasına göre davaya konu emtianın CIF satış, yani taşıma sözleşmesinin satıcı-gönderici tarafından yapılıp, mallar gemi küpeştesini geçtikten sonra masraf ve riskin alıcıya geçtiği satım şekli olup, satıcının sigortalanabilir menfaatinin bulunması, mal bedelinin tahsil edilmemiş olmasına bağlı ise de sigortalı adına debit not düzenlendiği, bilirkişi raporunda bu tutarın alıcının borcundan düşüldüğünün belirtildiği, buna göre sigortalının hasar bedelini talep etmekte menfaatinin bulunduğu, TTK 1472. Maddesi uyarınca da davacının aktif husumet ehliyetinin bulunduğu anlaşılmıştır. Dosyaya sunulan eksper raporunda emtianın alıcı tesisilerine vardığında konteyner içi ısı kırılması nedeniyle bozulduğunun tespit edildiği, hasarın soğutucu ünitedeki arızadan kaynaklandığı belirtilmiştir. Dosyaya sunulan kök bilirkişi raporunda sıcaklığın konşimentoda belirtildiği üzere +18 °C olarak ayarlandığı, kayıtların tamamında konteyner içi besleme havasının (supair) ve geri dönüş havası (retair) sıcaklıklarının ortalama 17,5°C ile 18°C aralığında olduğu, kayıtlarda herhangi bir anormal ısı dalgalanması ve/veya arıza alarm kaydı görülmediği ve faturaya göre emtianın konteyner içerisine yüklendiği 16.10.2018 günü saat 10.00 ile 07.11.2018 günü saat 23.00 arasındaki zaman aralığında konteynerin soğutma ünitesinin sağlıklı çalıştığının tespit edildiği ancak geminin ... limanına hangi tarihte varmış olduğu ve dava konusu ... No'lu konteynerin liman sahasına tahliyesinin ne zaman yapılmış olduğunun dosya münderecatından anlaşılamadığı bu bakımdan, ısı kaydının sona erdiği 07.11.2018 günü saat 23:00'den alıcının konteyneri teslim aldığını beyan ettiği 10.11.2018 tarihine kadar geçen 3 günlük zaman aralığında konteynerin nerede olduğuna ilişkin bilgiler ve konteyner ısı kayıtları dosyada mevcut olmadığından, konteyner içindeki ısı yükselmesine bağlı emtia hasarının, deniz taşıması esnasında mı yoksa kara nakliyesi esnasında mı yoksa alıcının tesislerinde mi gerçekleştiği hususu dosya kapsamından belirlenemediği belirtilmiştir. Bilirkişi raporundan sonra davalı vekilleri tarafından sunulan konteyner hareketlerinin incelenmesinden konteynerin gemiden ... limanında 29.10.2018 tarihinde liman sahasına tahliye edildiği ve devamında 10 gün sonra Konteynerin ... liman sahasından araç üzerine 07.11.2018 tarihinde yüklenerek liman çıkışı yaptığı anlaşılmaktadır. Bu durumda ek bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere konteyner ısı kayıtlarına göre ... liman sahasında beklediği 10 günlük sürede dahil olmak üzere emtianın konteyner içerisine yüklendiği 16.10.2018 günü saat 10.00 ile limandan çıkış yaptığı 07.11.2018 günü saat 23.00 arasındaki zaman aralığında konteyner ısı ayarının taşımaya uygun şekilde yapıldığı anlaşılmaktadır. Davacı yan soğutucu ünite arıza raporuna dayanarak konteynerin kompresöründe arıza meydana gelmesi nedeniyle sıcaklık kırılması oluştuğunu ve hasarın bu sebeple meydana geldiğini ileri sürmüş ise de konteynerın 07/11/2018 tarihinde liman çıkışının yapıldığı, arıza raporunun 12/11/2018 tarihinde düzenlendiği görülmektedir. Dava konusu taşımaya ilişkin olarak düzenlenmiş konişmentolarda CY/CY kaydı bulunmakta olup navlun faturalarında da nihai varış yeri belirtilmediğinden davalıların sadece deniz taşımasını üstlendikleri, tahliye sonrası kara taşımasını üstlenmedikleri anlaşılmaktadır. Bu açıklamalara göre konteyner içi sıcaklığın liman çıkışından sonra artmış olabileceği, davacının konteyner ısısının yükseltiği tarihin tespitine yönelik başkaca bir delil sunmadığı, hasarın meydana gelmesinde davalı taşıyanlarının sorumluluğunun bulunduğunun uygun delillerle ispatlanamadığı anlaşıldığından davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiş, yasal koşullar oluşmadığından davalı lehine kötüniyet tazminatına hükmedilmeyerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: 1-Davanın REDDİNE, 2-Karar harcı olan 732,00 TL'den peşin alınan 193,49 TL'nin mahsubu ile bakiye 538,51 TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye irad kaydına, 3-Davalı ... Denizcilik'in yargı gider toplamı olan 82,00 TL'nin davacıdan alınıp işbu davalıya ödenmesine, bakiye giderin işbu davalı üzerinde bırakılmasına, 4-Davalılar vekilleri için takdir edilen 45.000,00 TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalılara verilmesine, 5-Kaldırma kararı öncesi arabulucuk ücreti tahsil edildiğinden yeniden alınmasına yer olmadığına, 6-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına 7-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine, Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.13/01/2026

Katip ... e-imzalıdır

Hakim ... e-imzalıdır