Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi 2025/188 E. 2026/278 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA T.C. DİYARBAKIR ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : KARAR NO :

HAKİM : KATİP :

ASIL DOSYA VE BİRLEŞEN DOSYA DAVACI : VEKİLİ :

ASIL DOSYA VE BİRLEŞEN DOSYA DAVALI :

VEKİLİ :

DAVA : Tazminat (Trafik Sigortasından Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 10/02/2025 KARAR TARİHİ : 11/03/2026 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH :

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Trafik Sigortasından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Asıl dava davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkiline ait .....plakalı araç ile davalı şirkete ait .....plakalı araç arasında .....tarihinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, anılan kazada davalı araç sürücüsü %100 kusurlu bulunduğunu, meydana gelen kaza sonucu müvekkiline ait araç serviste kaldığını ve onarım gördüğünü, müvekkilinin aracında meydana gelen maddi hasarı onarımı davalı şirketi tarafından açılan .....numaralı hasar dosyası ile bir kısmı karşılandığını, müvekkilinin aracı dava öncesi herhangi bir hasarı, değişen veya boyanan parçası olmayıp tamamen orijinal bir araç olduğunu, açıklanan nedenlerden dolayı, fazlaya ilişkin talep ve hakları saklı kalmak kaydıyla; 100,00 TL araç değer kaybı bedelinin kaza tarihinden işleyecek avans faizi davalıdan alınarak müvekkiline verilmesine(belirsiz alacak), yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini vekaleten talep etmiştir.

Birleşen dava davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkiline ait .....plakalı araç ile davalı şirkete ait .....plakalı araç arasında .....tarihinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, anılan kazada davalı araç sürücüsünün %100 kusurlu bulunduğunu, meydana gelen kaza sonucu müvekkiline ait araç serviste kaldığını ve onarım gördüğünü, müvekkilinin aracında meydana gelen maddi hasarı onarımı davalı şirketi tarafından açılan .....numaralı hasar dosyası ile bir kısmı karşılandığını, müvekkiline ait aracın dava konusu kaza öncesi herhangi bir hasarı bulunmadığı gibi boyanan bir parçası bulunmamakta olduğunu, tamamen orijinal olduğunu, iş bu kaza sonrasında değişen, boyanan, onarılan parçalar olduğunu, müvekkilinin aracında kaza sonrası meydana gelen hasardan ve hasar onarım bedelinden kazada tam kusurlu olan .....plakalı aracın sigortacısı .....Sigorta A.Ş tarafından müvekkili tarafa ödenmesi gerektiğini, 100,00 TL hasar onarım bedeli tazminatının kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan alınarak müvekkiline verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Kazaya karışan .....sayılı araç müvekkil şirket nezdinde Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası ile sigortalıdır. Müvekkil şirketin bu poliçedeki maddi zararlara ilişkin teminat limiti ise kaza tarihi itibariyle araç başına 200.000,00 TL olduğunu, dosya üzerinde yapılan tüm ödemeler poliçe teminat limitinden mahsup edilmesi gerektiğini, görülen uyuşmazlığa ilişkin olarak davacı yana .....tarihinde 40.357,96-tl araç hasarı bedeli tazminatı ödemesi gerçekleştirdiğini, arz ve izah edilen ve re’sen takdir edilecek nedenlerle; zaman aşımına uğramış davanın reddine, ret taleplerinin kabul edilmemesi halinde; kabul anlamına gelmemek kaydı ile, araç hasarı tazminatı yönünden yukarıda belirttiğimiz gibi bilirkişi incelemesi yapılmasına ve tarafların kusur durumu ile bakiye teminat limiti gözetilerek hüküm kurulmasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE : Asıl dava, trafik kazasından kaynaklı, kazaya sebebiyet verdiği iddia edilen aracın ZMMS sigorta poliçesini düzenleyen sigorta şirketine yöneltilmiş değer kaybı istemine ilişkindir. Birleşen .....esas sayılı dava, trafik kazasından kaynaklı, kazaya sebebiyet verdiği iddia edilen aracın ZMMS sigorta poliçesini düzenleyen sigorta şirketine yöneltilmiş hasar onarım bedeli istemine ilişkindir.

Asıl dosya yönünden, taraflar arasındaki uyuşmazlık; davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalı sigortalı araç sürücüsünün kusurlu olup olmadığı, davaya konu kaza nedeniyle davacıya ait araçta hasar meydana gelip gelmediği, hasara bağlı değer kaybı meydana gelip gelmediği, gelmiş ise miktarı, neticeten maddi tazminatın miktarı ile faiz türü ile başlangıç tarihine ilişkin olduğu tespit edildi. Birleşen dosya yönünden; taraflar arasındaki uyuşmazlık; davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalı sigortalı araç sürücüsünün kusurlu olup olmadığı, davaya konu kaza nedeniyle davacıya ait araçta hasar meydana gelip gelmediği bu hasar nedeniyle davacının talep edebileceği hasar onarım bedeli oluşup oluşmadığı, neticeten maddi tazminatların miktarı ile faiz türü ile başlangıç tarihine ilişkin olduğu tespit edildi. Davaya konu trafik kazasının .....tarihinde gerçekleştiği, eldeki davanın ise 2918 sayılı KTK'nun 109. maddesinde düzenlenen zamanaşımı süreleri içerisinde açıldığı anlaşılmakla, davalı tarafın zamanaşımı defi yerinde görülmemiş ve işin esasının incelenmesine geçilmiştir. .....günü saat .....sıralarında, Kazalı .....kullanımında olan, davalı ..... Sigorta A. Ş. tarafından ZMMS ile teminat altına alınan .....plakalı .....marka minibüs tipi araç ile trafik akımı bölünmüş, iki şeritli Dönümlü Yolunda (Şeyh Sait Bulvarı) sol şeritte seyir halindedir. Yaklaşık “.....” koordinatlarına yaklaşımda, seyir istikametine göre sağında bulunan ize/yola girmek için yavaşlayarak sağa manevra yaptığı sırada, kullandığı aracın sağ ön köşe kısımlarıyla çarpışma sonucu kazanın meydana geldiği, .....plaka sayılı aracın davaya konu kazanın meydana geldiği tarihi de kapsar şekilde davalı sigorta şirketi tarafından ZMMS sigorta poliçesinin düzenlendiği, kaza tarihinde araç başına maddi tazminat üst limitinin 200.000,00 TL olarak belirlendiği, dava açılmadan önce arabuluculuk sürecinin görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığı dosya içeresinde yer alan bilgi ve belgelerden anlaşılmaktadır. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur."; 85/1 maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”; 85/son maddesinde ise, “İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” düzenlemelerine yer verilmiştir. Anılan yasal düzenlemeler gereğince davalı sigorta şirketi, düzenlenen sigorta poliçesi ile sigortalı aracın sürücüsünün kusuru nedeniyle meydana gelen trafik kazalarında üçüncü kişilere verilen zararı, zararın türüne göre poliçede belirtilen teminat üst limiti ile üstlendiği gibi işleten ve sürücü de, sürücünün kusuru nedeniyle meydana gelen zararları karşılamakla yükümlüdür. Trafik kaza tespit tutanağı, kusur yönünden trafik kazasına ilişkin alınan .....tarihli bilirkişi raporunda özetle; .....’in (Davalı tarafından ZMMS ile teminat altına alınan araç .....): dava konusu trafik kazasında sol şerit üzerinden aniden sağa manevrasıyla birlikte yakın gerisinde sağ şeritte seyreden davacıya ait aracın, seyir alanına kontrolsüzce girdiği ve çarpışmanın gerçekleştiği, trafik akımını yeterince kontrol etmediği, yola ve çevresine gereken önemi vermediği, müteyakkız bir sürüş gerçekleştirmediği bu nedenle kazanın oluşumunda %100 (yüzde/yüz) oranında kusurlu olduğu, .....’in (Davacıya ait .....plakalı araç): kazanın oluşumunda atfı kabil kusurunun bulunmadığı mütalaa edilmiştir. Alınan bilirkişi raporundaki tespitlerin denetime elverişli ve dosya kapsamı ile uyumlu olduğu kanaatine varılarak mahkememizce benimsenmiş ve hükme esas alınmış, sigortalı araç sürücüsünün kazanın oluşumunda %100 oranında kusurlu olduğu kanaatine varılmıştır. Hasar onarım bedeli ve değer kaybı tespiti yönünden alınan bilirkişi raporunda özetle; "Yukarıdaki bilgiler ile yapmış olduğum araç ve dosya incelemeleri neticesinde; Dava konusu aracın .....tarihinde yapmış olduğu maddi hasarlı trafik kazası davaya konu aracın yan kısmalarında hasar oluştuğu, Araçta oluşan hasarın mevcut kaza sonucu oluşacağı kanaati hasıl olduğunu, araçta oluşan hasarın onarımı için, .....hasar dosya numaralı ekspertiz raporu referans alınarak tespit edilen; sol dış dikiz ayna, sol ön kapı çıtası, ön kapı dış açma kolu ve sol ön kapı kilidi parçalarının değiştirildiği sol ön kapı, sol arka kapı, sol marşbiyel sacı ve sol orta direk parçasında ise hasar onarım işlemi yapıldığı anlaşılmış ve toplam 8 adet parça için ekspertiz çalışması yapıldığı, raporda belirtilen yedek parça ve işçilik giderlerinin yapılan piyasa araştırması sonucu ile uyumlu olduğu tespit edilmiştir. Dava konusu aracın onarılacak durumda olduğu, hasarı onarıldıktan sonra ve .....hasar tarihi dikkate alınarak, emsal bir aracın ikinciel rayiç bedelindeki değer kaybının; aracın markası, modeli, araç tipi, parça değişimi, boya yapılan kısımlar ve mevcut hasardan dolayı oluşacak tramer miktarı ve onarım işlemleri önünde bulundurularak, dava dosyasında bulunan belgeler (eksper raporları, tutanaklar, resimler ve sair evraklar) doğrultusunda ve Yargıtay ...... Hukuk dairesi .....E. .....K. Sayılı ilamında, emsal uygulamaları kapsamındaki, nisbi yöntemine göre ise davaya konu araçta 27.250,00 TL değer kaybı olduğu" raporda ibraz edilmiştir. Alınan bilirkişi raporunda tespitlerin denetime elverişli ve dosya kapsamı ile uyumlu olduğu kanaatine varılarak mahkememizce benimsenmiş ve hükme esas alınmıştır. 1-Birleşen davada davacının hasar onarım bedeli istemine ilişkin yapılan değerlendirmede; Hasar bedeli gerçek zarar olup, davalı sigorta şirketi ile davalı işleten ve davalı sürücü zararın giderilmesinden müteselsilen sorumludur. Dava konusu aracın, .....tarihinde yapmış olduğu maddi hasarlı trafik kazası sonucunda arka kısımlarında hasar oluştuğu, ekspertiz raporu incelendiğinde; dava konusu araç, yedek parça 8.357,96TL, işçilik 32.000,00 TL ve toplam 40.357,96 TL tutarında bir ücret karşılığında onarılmış olduğu, onarım işleminde kullanılan parçaların orijinal olduğunun .....tarihli ek bilirkişi raporuyla sabit olduğu, davacının aracının ekspertiz raporuna ve araçta meydana gelen hasara uygun olarak onarımının davalı tarafından gerçekleştirildiği, ilgili hasar onarım bedelinin iskontolu ve kdv hariç ödeme şeklinde anlaşılarak davalı tarafından onarımın yapıldığı mahallere yapıldığı ve hasar onarım açısından davacının zararının karşılandığı, bu kapsamda davacının orijinal parça fark bedeli zararının mevcut olmadığı, aynı zamanda onarımın tamamen yapılmış olması nedeniyle davacının iskonto yapılması ve kdv ödenmemesi iddialarıyla talep edebileceği herhangi bir zararının mevcut olmadığı, ilgili kalemlerin ancak onarımın sigorta şirketince yapılmayarak davacı hesabına iskontolu ve kdv hariç şekilde hasar onarım ödemesi yapılan durumlarda mümkün olduğu, mevcut durum itibariyle hasar onarımının hasar ile uyumlu şekilde orijinal parça kullanılarak gerçekleştirildiği hususları dikkate alınarak davacının orijinal parça fark bedeli, iskonto ve kdv hususunda talepte bulunabileceği hasar onarım tazminatının bulunmadığı kanaatine varılarak birleşen davada talep hasar onarım bedeline yönelik istemin reddine karar verilmesi gerekmiştir. 2-Asıl davada davacının değer kaybı istemine ilişkin yapılan değerlendirmede; Trafik kazası neticesinde oluşan değer kaybı "gerçek zarar" olduğundan, zarar TBK hükümlerince ve Yargıtay tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde belirlenmelidir. Anayasa Mahkemesi’nin 17/7/2020 tarihli ve 2019/40 E., 2020/40 K. sayılı Kararı ile, 2918 Sayılı Yasanın 90. Maddesinin birinci cümlesinde yer alan “…ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresinin ve ikinci cümlesinde yer alan “…ve genel şartlarda…” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmiş olması, Anayasa Mahkemesi kararlarının, devam eden uyuşmazlıklar açısından uygulanacak olması karşısında, hesaplamanın ZMMS Genel Şartları ekindeki hesaplama yöntemine göre yapılamayacağından, bu nedenle öncelikle değer azalması veya değer kaybının belirlenmesinde dikkate alınması gereken ölçütler her olayın somut özelliğine göre değişebilecek ise de aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı) hususları değer kaybında göz önüne alınmalı, aracın hasarsız hali ile onarıldıktan sonraki değer arasındaki fark bilirkişi tarafından değerlendirilerek, değer kaybı olup olmadığı belirlenmelidir. (Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesinin 26/05/2022 tarih ve2020/120 E.-2022/1380 K. sayılı ilamı) Anılan ilkeler doğrultusunda değerlendirme yapılarak düzenlenen .....tarihli bilirkişi raporlarında davaya konu kaza nedeniyle davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybı 27.250,00 TL olarak belirlenmiştir. Değer kaybı da gerçek zarar olup, asıl davada davalı sigorta şirketi meydana gelen zararın ödenmesinden araç sürücüsünün kusuru oranında müteselsilen sorumlu olup, davalı araç sürücüsü %100 kusurlu olduğu ve ıslah dilekçesi de dikkate alınarak davacının asıl davada değer kaybına yönelik talebinin 27.250,00 TL üzerinden kabulüne karar verilmesi gerekmiştir. Kaza tarihinde yürürlükte bulunan 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 99. maddesi gereğince davalı sigorta şirketinin ihbarı takip eden 8 iş günü sonunda temerrüdü gerçekleşecektir. Temerrütle birlikte sigorta şirketinin zararın tamamı yönünden ödeme yükümlülüğü doğacaktır. Kaza sonrası davalı sigorta şirketine .....tarihinde mail yolu ile başvuru yapıldığı dikkate alındığında temerrüt .....tarihinde gerçekleşmiştir. Bu nedenle asıl davada kabul edilen tazminat miktarına .....tarihinden itibaren sigortalı aracın ticari kullanıma özgülenmiş olması nedeniyle avans faiz uygulanmasına karar verilmesi karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM:Gerekçesi gerekçeli kararda açıklandığı üzere 1-Asıl dava yönünden; 27.250,00 TL değer kaybı tazminatının .....tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalı sigorta şirketinden alınarak davacıya verilmesine, 2-Birleşen dava .....esas sayılı dosya yönünden; davanın REDDİNE, 3-Asıl dava yönünden; Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 1.861,44 TL peşin harçtan, başlangıçta yatırılan 615,40 TL harç ve sonradan yatırılan 602,00 TL tamamlama harcın mahsubu ile eksik kalan 644,04 TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, 4-Birleşen .....esas sayılı dava yönünden; Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 732,00 TL peşin harçtan, başlangıçta yatırılan 615,40 TL harcın mahsubu ile eksik kalan 116,60 TL karar ve ilam harcının davacıdan alınarak hazineye irat kaydına, 5-Asıl dava yönünden; Davacı tarafından yatırılan 615,40 TL peşin harç, 615,40 TL başvuru harcı ve 602,00 TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 1.165,20 TL harcın davalı sigorta şirketinden alınarak davacıya verilmesine, 6-Birleşen .....esas sayılı dava yönünden; Davacı tarafından yatırılan 615,40 TL peşin harç, 615,40 TL başvuru harcının davacı üzerinde bırakılmasına, 7- Davacı tarafından yapılan tebligat ve posta gideri, ve bilirkişi ücreti olarak toplam 7.567,00 TL yargılama giderinin kabul/red durumu dikkate alınarak 5.837,81 TL'lik kısmının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, 9-Asıl dava yönünden; davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/2 maddesi uyarınca hesaplanan 27.250,00 TL vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, 10-Birleşen .....esas sayılı dava yönünden; davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/2 maddesi uyarınca hesaplanan 8.071,59 TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE, 11-Asıl dosya ve birleşen dosya .....esas sayılı dava yönünden; 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği Adalet Bakanlığı tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen iki taraf için iki saatlik ücret tutarı karşılığı olan 4.600,00 TL arabuluculuk ücretinin kabul/red durumu dikkate alınarak 3.548,82 TL'lik kısmının davalıdan, 1.051,17 TL'lik kısmının davacıdan tahsili ile Hazineye irad kaydına, 12-Davacı tarafça yargılama esnasında depo edilen gider avansından bakiye kalan tutarın kesinleştiğinde ve talep halinde HMK m. 333 ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yönetmeliği'nin m. 47(1) hükümleri uyarınca ilgisine İADESİNE, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda davanın değeri itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.

Katip Hakim