İlk Derece Mahkemesi 2025/1093 E. 2025/967 K.

T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2025/1093 KARAR NO : 2025/967

DAVA : Zayi Belgesi Verilmesi DAVA TARİHİ : 24/11/2025 KARAR TARİHİ : 26/11/2025

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının dosya üzerinden yapılan incelemesi sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ...'nin tersane sektöründe gemi bakım ve onarım alanında faaliyet gösterdiğini, muhasebe işlemleri muhasebe görevlilerince e defter uygulamasının kullanılması nedeniyle tamamen bilgisayar ortamında iş takibi yapıldığını, bu şekilde çalışılmaya devam edildiğini, müvekkiline ait defter kayıtları ---- seri numaralı ------ marka laptop cihazında muhafaza edilmekte iken cihazda arıza yaşanması sonucu cihaz ilgili tamir için servise yönlendirildiğini, ancak servisçe cihazın Harddiskinin okuma uyarısı verdiğinin anlaşıldığı ve arızanın giderilemeyeceği bildirildiğini, muhasebe birimince arızalı bilgisayardaki tüm verilere ulaşılamadığı, yedeklenen verilerin kısmen temin edilebildiği ancak bazı dönemlere ilişkin verilerin ise yedeklenmesinde hata olduğu ve eksik temin edilebildiği taraflarına bildirildiğini, bu kapsamda söz konusu arızalı bilgisayarda şirketimize ait zayi olduğu ve yedeklemelerde temin edilemeyen kısmın 2023/10-11-12 dönemleri ile sınırlı olduğu taraflarına bildirildiğini, mali müşavirlik ofisince bildirildiği ve şu ana kadar tespit edilebildiği kadarıyla cihazda e defteri kayıtlı şirketimizle bağlantısı olmayan 3 şirketin daha bu şekilde e defterlerinin zayı olduğu bilgisi olduğunu, bu sebeplerle başkaca şirketler de dahil müvekkil şirkete ait 2023/10-11-12 dönemleri ile sınırlı olmak üzere e-defterlerinin bilgisayarda yaşanan teknik arıza nedeniyle ulaşılamaması neticesi zayi olduğu, yapılan teknik müdahalenin de sonuçsuz kaldığından dolayı yasal süresi içinde zayi belgesi verilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE Dava, davacı şirket tarafından şirkete ait ticari defterlerin zayi olduğu belirtilerek zayi belgesi verilmesi talep edilmiştir. 6102 Sayılı TTK'nın 82/7. Maddesinde; " Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın , su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir ziyai öğrendiği tarihten itibaren on beş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasına da emredebilir. " şeklinde düzenleme bulunmaktadır. Karar defteri TTK 82. Maddesi bağlamında tutulması ve tasdik edilmesi zorunlu defterlerdendir. Belirli sürelerde saklanması da kanuni zorunluluktur. TTK 82/7. Maddesi uyarınca bu defter ve belgelerin yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi doğal afetlerle veya hırsızlık gibi eylemlerle ziyaa uğraması halinde zayi belgesi verileceği düzenlenmiştir. TTK'nın 82/7. Maddesinde zayi belgesi verilmesini gerektirecek zayi olma durumları sınırlı olarak sayılmamış ise de; tacirin zayi belgesi isteyebilmesi için, defterlerin zayi olmasında kusur ve sorumluluğunun bulunmaması, tedbirli bir tacir gibi davranmasına rağmen zayi olayına engel olmamış durumda olması gerekir. Ayrıca, ziya durumun tacirin iradesi dışında meydana gelmesi zorunludur.Somut olayda; Davacı şirket basiretli bir tacir gibi davranarak şirketin tutması zorunlu olan belgeleri tutmak ve muhafaza etmekle görevlidir. Ancak davacı şirket, şirketin ticari defterlerinin e- defter olarak laptop cihazından takip edildiğini, laptopun bir arıza vermesi sebebiyle servise gönderildiğini ve harddiskin okuma uyarısı verdiğinden ticari defterlerin bu sebeple zayi ettiğini belirterek zayi belgesi verilmesi talebinde bulunmuştur. Ticari defterlerin kaybolmasına ilişkin yapılan açıklamada davacının sorumluluğu olduğu, tutulması zorunlu olan şirkete ait belgelerin basiretli bir tacir gibi davranarak koruması gerekirken kaybetmesi nedeniyle açılan davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

KARAR: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Açılan davanın REDDİNE, 2-Peşin alınan harcın hazineye gelir kaydına, başka harç alınmasına yer olmadığına, 3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, 4-Davacı tarafça dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde talep halinde davacıya iadesine,İlişkin olarak tarafların yokluğunda oy birliği ile verilen kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde ------ Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi.