İlk Derece Mahkemesi · İstanbul Anadolu 11. Asliye Ticaret Mahkemesi
İstanbul Anadolu 11. Asliye Ticaret Mahkemesi 2025/108 E. 2025/969 K.
- Mahkeme
- İlk Derece Mahkemesi
- Daire
- İstanbul Anadolu 11. Asliye Ticaret Mahkemesi
- Esas No
- 2025/108
- Karar No
- 2025/969
- Karar Tarihi
T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2025/108 Esas KARAR NO: 2025/969 DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 25/03/2024 BİRLEŞEN DAVA;----ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO: 2025/127 KARAR NO:2025/108 DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 12/02/2025 KARAR TARİHİ: 19/12/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Asıl davada dava dilekçesinde özetle; Davalı şirkete ait ve sürücüsünün diğer davalı------ plaka sayılı araç ile müvekkile ait ---- plaka sayılı aracın ------ tarihinde karıştığı maddi hasarlı trafik kazası neticesinde müvekkile ait aracın hasar gördüğünü, kaza tespit tutanağında her ne kadar müvekkiline de tali kusur atfedilmiş ise de bu kusurun değerlendirilmesini kesinlikle kabul etmediklerini, Çünkü; Müvekkile ait aracın sürücüsü asli yolda ve normal hızıyla seyir halinde giderken karşı aracın gerek tali yolda bulunması gerekse de kaza fotoğraflarından ve kaza tespit tutanağında da belirtildiği üzere "DUR" levha uyarısına uymaması, tali yolda bulunması sebebiyle müvekkile ait aracın geçiş üstünlüğü bulunması fakat karşı aracın “kavşaklarda geçiş önceliğine uymamak kuralını da ihlal etmesi sebebiyle bahse konu kaza meydana geldiğini, müvekkiline ait araç ----------- olduğunu, oluşan kaza nedeniyle müvekkilimize ait araçta 146,750.94 TL 'lik maddi zarar belirlendiğini, müvekkilin aracında ilgili kaza sebebiyle ayrıca değer kaybı zararı meydana gelmiştir. Kusurlu araç sigortacısı olan -------- Sigorta teminat limiti dolduğundan sadece 9824,00 TL ödeme yaptığını, ancak müvekkilinin aracının kaza anına kadar hasarsız ve kusursuz araç oluşu marka model yılı itibariyle değeri göz önüne alındığında, söz konusu kaza sebebiyle değer kaybının çok daha fazla olduğunu, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 500,00-TL'nin kaza tarihinden itibaren işleyen avans faiziyle birlikte davalılardan tahsiline, mahkeme masrafları ile avukatlık ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Birleşen davada dava dilekçesinde özetle; davalı şirkete ait ve sürücüsünün diğer davalı -----plaka sayılı araç ile müvekkiline ait ------- tarihinde karıştığı maddi hasarlı trafik kazası neticesinde müvekkili aracın hasar gördüğünü, kaza tespit tutanağında her ne kadar müvekkiline de tali kusur atfedilmiş ise de bu kusurun değerlendirilmesini kesinlikle kabul etmediklerini, dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı hareketleri sonucu meydana gelen trafik kazasında davalı -------- %100 oranında asli tam derecede kusurlu olduğunun mütalaa edildiğini, müvekkilinin aracında kaza sebebi ile oluşan hasarların tamiri ve onarımı nedeni ile aracın bu süreçte kullanılmadığını beyanla ikame araç bedelinin tam ve kesin olarak belirlendiği anda arttırılmak ve fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla şimdilik 500,00-TL'nin kaza tarihinden itibaren işleyen avans faiziyle birlikte davalılardan tahsiline, mahkeme masrafları ile avukatlık ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Asıl davada cevap -------- dilekçesinde özetle;Davaya konu kaza davacıya ait -----plaka sayılı aracın----- üzerinde seyir halindeyken-----aynı cadde üzerinde seyir halinde olmak üzere olan müvekkile ait -----plaka sayılı araca çarpması sonucu gerçekleştiğini, her ne kadar polis tarafından tanzim edilen tutanakta geçiş hakkı bulunan araçlara yol vermemesi sebebiyle müvekkile ait aracı kullanan şoföre kusur atfedilmişse de bu husus gerçeği yansıtmadığını, nitekim kazanın gerçekleştiği 4 yol ağzı olan bir bölge olduğunu, müvekkil araç sürücüsü kazanın gerçekleştiği yerde yolun yarısını tamamlamış durumdayken davacıya ait araç hız sınırının üstünde hareket halinde olması sebebiyle huzurdaki davaya konu kaza gerçekleştiğini, nitekim davacı yan bu durumun farkında olduğundan müvekkile ait aracın orta kısmına çarpmamak için karşı şeride geçerek müvekkilin sol ön kısımlarına çarptığını, davaya konu kaza davacı tarafın müvekkile ait araca orta kısımdan çarpmamak istemesi sebebiyle davacının şeridi dışında gerçekleşmiş olup müvekkil yolu tamamladığından herhangi bir kusuru bulunmadığını, bu haliyle müvekkilin yolu sona erdirdiği ancak davacının hızlı olması sebebiyle huzurdaki davaya konu kazanın gerçekleştiğini, bu hususta kaza mahallinde keşif talepleri olduğunu, keşif sonrası müvekkile ait araç sürücüsünün kusurunun bulunmadığının tespit edileceğini, dosyada mevcut olan kaza tespit tutanağında kazanın gerçekleştiği yerde azami hız sınırının 30km/s olduğu tespit edildiğini, ayrıca yine kaza tespit tutanağında yer alan olay yeri krokisinde davacıya ait aracın bir yol boyundan daha fazla savrulduğu görüldüğünü, bu itibarla davacıya ait aracın hızının 30km'/s'ten çok daha fazla olduğu görülmekte olup kazada davacının asli kusurlu olduğunu, asla kabul anlamına gelmemek kaydıyla şayet davacının kabul edilir ise müvekkilin ------- sigorta poliçesi kapsamında rücu etmesi söz konusu olacağını, haksız ve mesnetsiz önce davanın usulden reddine, Sayın mahkemece aksi kanaat asıl olması halinde davanın esastan reddine, Davanın ---ihbarına, Yargılama giderleri vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.Birleşen davada cevap dilekçesinde özetle; davaya konu kaza davacıya ait -------caddesi üzerinde seyir halindeyken ---- aynı cadde üzerinde seyir halinde olmak üzere olan müvekkiline ait --- plaka sayılı araca çarpması sonucu gerçekleştiğini, her ne kadar polis tarafından tanzim edilen tutanakta geçiş hakkı bulunan araçlara yol vermemesi sebebiyle müvekkiline ait aracı kullanan şoföre kusur atfedilmişse de bu husus gerçeği yansıtmadığını, nitekim kazanın gerçekleştiği 4 yol ağzı olan bir bölgede olduğunu, müvekkiliinin araç sürücüsü kazanın gerçekleştiği yerde yolun yarısını tamamlamış durumdayken davacıya ait araç hız sınırının üstünde hareket halinde olması sebebiyle huzurdaki davaya konu kazanın gerçekleştiğini, nitekim davacı yan bu durumun farkında olduğundan müvekkile ait aracın orta kısmına çarpmamak için karşı şeride geçerek müvekkilinin sol ön kısımlarına çarptığını, davaya konu kaza davacı tarafın müvekkiline ait araca orta kısımdan çarpmamak istemesi sebebiyle davacının şeridi dışında gerçekleşmiş olup müvekkilinin yolu tamamladığından herhangi bir kusuru bulunmadığını ve kazada davacının asli kusurlu olduğunu beyanla davanın reddini talep etmiştir.Asıl davada ihbar olunan ----- cevap dilekçesinde özetle; “Davaya konu aracın kaza tarihi itibarıyla müvekkil şirket kapsamında poliçesi bulunmadığını, dava konusu kaza tarihinin ---- olduğu göz önüne alındığında aracın bu tarihte müvekkil şirket kapsamında sigortalı olmadığını, ilgili tarihteki kazaya ilişkin müvekkil şirketin herhangi bir sorumluluğu bulunmamaktadır. Davacının muhatabı müvekkil şirket olmayıp pasif husumet yokluğu söz konusu olup itirazlarının kabulü ile davanın poliçe yokluğu nedeni ile reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Huzurdaki dava, mahkememiz asıl dosyası yönünden; trafik kazasından kaynaklı olarak ikame araç bedelinin tazmini davasıdır. Birleşen dava, trafik kazasından kaynaklı olarak değer kaybı bedelinin tazmini davasıdır. Ticari davalarda zorunlu arabuluculuk son tutanağı dosyaya sunulmuştur.Mahkememizce işbu dosyada, makine mühendisi bilirkişi raporu dosya arasına alınmıştır. Bilirkişi tarafından tanzim edilen bilirkişi raporunda özetle;
3- ANALİZ, İNCELEME VE DEĞERLENDİRMELER: Dava dosyasında mevcut; ------- İNCELENMESİ: ------ bila tarihli, ------ sayılı belge ve eklerinden;------plakalı aracın (alacağa konu), kaza tarihinde malikinin davacı taraf olarak, dava dışı ------ sigortalı olduğu,---- tarihinde kazaya karıştığı, mevcut kaza haricinde -----tarihlerinde kazaya karıştığı, ----- plakalı aracın, kaza tarihinde davalı ----- ait olarak, dava dışı ----- şirketine ---- dava dışı ------ sigortalı olduğu, Keza yazı ekinde, ------ plakalı aracın --------kamyonetin, onarım süresinin 7 gün, serbest piyasa 2.el değerinin 694,550.00TL, onarım bedelinin KDV hariç, iskontolu toplam 136,084.12TL tutarda olacağı” belirlenmiştir. A- KUSUR YÖNÜNDEN: MADDİ HASARLI TRAFİK KAZASI TUTANAĞININ İNCELENMESİ: -------------düzenlenen tutanak aşağıda verilmekte olup; Kazanın Meydana Geldiği Tarih ve Saat: ---- Saat: 09,58 Kaza Yeri: ----- sıralarında Sürücü ---- idaresindeki ----------- istikametine seyir halindeyken----- kavşağına geldiğinde aracının sağ yan orta kapı ve muhtelif kısımlarına, ----- üzerinden gelen ve kendisine DUR levhası bulunan sürücü ----- sevk ve idaresindeki-------- plaka sayılı aracının ön ve muhtelif kısımları ile çarpması daha sonra çarpmanın etkisiyle ----- plaka sayılı aracın sola doğru savrularak sol arka tekerlek ve muhtelif kısımlarıyla yaya kaldırımında bulunan beton mantarlara çarpması ve alt kısımlarını beton mantarlara çarparak yaya kaldırımına çıkarak kalması sonucu yaralamalı ve maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiği, Bu kazanın oluşumunda sürücü-------- 2918 savılı KTK’ nın 52/1a (aracının hızını kavşaklara yaklaşırken azaltmama) kuralını ihlal ettiği, diğer sürücü ------ yer alan 57/1a (kavşaklara yaklaşırken kavşaktaki şartlara uyacak şekilde yavaşlamamak dikkatli olmamak geçiş hakkı olan araçlara ilk geçiş hakkını vermemek kuralını ihlal ettiği kanaatine olay yeri inceleme ve sürücü beyanından varılmıştır.” olarak belirtilmiştir. Olay mahallinin uydu görüntüsü aşağıda verilmiştir. Kaza tespit tutanağında, ----- caddesine bağlantısında “DUR” lehvasının bulunduğu belirtilmiş ise de yukarıda görüldüğü üzere ----nolu sokak bağlantısında “DUR” levhasının bulunduğu aşağıdaki görüntüden anlaşılmaktadır.------ levhası bulunduğu anlaşılmakla trafik tespit tutanağında, keza MÜTALA raporunda aynı hata bulunmaktadır. Dosya kapsamında kazanın ve kusurun anlaşılmasına katkıda bulunur nitelikte başkaca bir bilgi ve tespitin bulunmadığı görülmüş; Yukarıda irdelenen tespitler kusurun anlaşılmasına yeterli bulunarak kusur durumu aşağıda değerlendirilmiştir. Kaza mahalli meskûn mahal içinde, cadde-sokak kesişimi kavşakta, asfalt yolda, kazaya etken trafik işaretlemesi bulunmamakta, yolda çalışma veya engel bir durum olmayıp, kaza vakti gündüz, sürücüler uygun sınıfta sürücü belgesine sahip ve alkolsüz olup;--------------Sevk ve idaresinde bulunduğu aracı ile kaza mahalli olan kavşağa doğru seyir ederken, dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı hareket ederek dikkatini taşıt yoluna vermediği, tali yoldan gelip caddeye yani anayola duraklamadan girerek kazaya karıştığı belirgin olup kavşaklarda geçiş önceliğine uymadığı, bu esnada yeterli frenleme aksiyonunu alamayarak, çevresel alan görünürlüğü avantajına rağmen ana yoldan gelmekte olan aracı görmediği/veya son anda gördüğü, ardından gerekli ve yeterli frenleme aksiyonu almadığı kazanın oluşumunda, trafikte seyri esnasında dikkat ve özen yükümlülüklerini yerine getirmeyip, aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmaması, hızını aracın ve yolun gereğine uydurmamak, trafik durumuna göre kendi gidiş yolunda tutma ve durdurma becerisi gösteremeyerek harici bir neden yok iken araca arkadan çarpmış olması sureti ile “Tedbirsizlik Dikkatsizlik” ve yine; 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun: “Hızın gerekli şartlara uygunluğunu sağlamak: Madde 52 – Sürücüler: a) Kavşaklara yaklaşırken, dönemeçlere girerken, tepe üstlerine yaklaşırken, dönemeçli yollarda ilerlerken, yaya geçitlerine, hemzemin geçitlere, tünellere, dar köprü ve menfezlere yaklaşırken, yapım ve onarım alanlarına girerken, hızlarını azaltmak, b) Hızlarını, kullandıkları aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmak, zorundadırlar. Kavşaklarda geçiş hakkı: Madde 57 – Kavşaklarda aşağıdaki kurallar uygulanır. a) Kavşağa yaklaşan sürücüler kavşaktaki şartlara uyacak şekilde yavaşlamak, dikkatli olmak, geçiş hakkı olan araçların önce geçmesine imkân vermek zorundadırlar. b) Trafik zabıtası veya trafik işaret levhası veya ışıklı trafik işaret cihazları bulunmayan kavşaklarda; 5. Tali yoldan anayola çıkan sürücüler anayoldan gelen araçlara, Geçiş hakkını vermek zorundadırlar.” Hükümlerinin ihlali niteliğinde olarak trafik kurallarına aykırılıkla mezkûr kazanın esas ve tek nedenini oluşturmuş olduğundan: Keza, Madde 84 – Araç sürücüleri trafik kazalarında; dh) Kavşaklarda geçiş önceliğine uymama, halleri ile Asli olarak, % 75 (YÜZDEYETMİŞBEŞ) ORANINDA KUSURLUDUR. ----- PLAKALI ARAÇ SÜRÜCÜSÜ ----------Sevk ve idaresinde bulunduğu aracı ile kaza mahalli olan yolda seyir etmekte iken; sağ tarafından gelerek, kendi şeridinde önüne gelen araca duramayarak çarptığı belirgindir. Bu oluşumda, araç sürücüsü yolun kavşak niteliği itibariyle 30 km/h hız limitine rağmen hızlı seyrettiği (aracın savrularak sol arka tekerlek ve muhtelif kısımlarıyla yaya kaldırımında bulunan beton mantarlara çarpması ve alt kısımlarını beton mantarlara çarparak yaya kaldırımına çıkarak durması hızının işareti), hızını azaltmayarak yoluna devam ettiği, seyir halinde iken kontrolsüz, dikkatsiz ve tedbirsiz davranışları nedeniyle kazaya karıştığı; Sürücünün bu davranışı: 2918 sy. KTK nun Hızın gerekli şartlara uygunluğunu sağlamak: Madde 52 – Sürücüler: Hızın gerekli şartlara uygunluğunu sağlamak: a) Kavşaklara yaklaşırken, dönemeçlere girerken, tepe üstlerine yaklaşırken, dönemeçli yollarda ilerlerken, yaya geçitlerine, hemzemin geçitlere, tünellere, dar köprü ve menfezlere yaklaşırken, yapım ve onarım alanlarına girerken, hızlarını azaltmak, zorundadırlar. Maddelerinin ihlali niteliğinde olarak kazanın oluşumunda ve dava konusu taleplere neden olan zararlı sonucun ortaya çıkmasında etkili olduğundan; tali olarak % 25 (YÜZDEYİRMİBEŞ) ORANINDA KUSURLU OLDUĞU, BELİRLENMİŞTİR. Kaza tespit tutanağı ve mütala raporu “DUR” levhasının niteliğini dikkate alarak değerlendirme yapmış olup, yukarıda görüldüğü üzere--------------------- nolu sokakta levha bulunmadığından görüşlerine katılmak mümkün olmamıştır. B- ALACAK YÖNÜNDEN: Dava konusu alacağı oluşturan---- plakalı araçla ilgili ekspertiz raporu ve hasarlı görüntüsü aşağıda verilmiştir. Yukarıdaki görüntülerden belirlenebildiği üzere; ------- aracın sağ yan kısımdan aldığı darbe nedeniyle kaporta ve mekanik akşamlarda hasarlar oluştuğu belirlenmiş olup olay sebebi ile düzenlenmiş zabıt-olay yeri resimleri ve araç üzerindeki hasarın uyumlu olduğu belirlenmiştir. Aracın onarım faturası dosyada bulunmamakla birlikte; Trafik kazası ile araçlarda meydana gelen hasar, yetkili servis tarafından ve orijinal parça ile değişim yapılarak giderilmiş olsa dahi değer kaybı zararı ortaya çıkmaktadır. Sebebiyse, piyasada araç alınırken geçmişte kaza kaydı olmayan aracı satın edinmeyi tercih nedeni olup bu da geçmişte kazaya karışmış olan aracın piyasadaki değerini düşürmektedir. Araçlarda hasarlar sonucu oluşan piyasa değer kaybı tespitinde özellikle aracın modeli, kilometresi, orijinal parçalarla onarımının yapılıp-yapılmadığı, daha önce bir kazaya uğrayıp-uğramadığı vb. kriterler esas alınmakta olup piyasada genel olarak ağır hasar olarak nitelenen ve değer kaybına neden olan kaynaklı parçalardan orta direk, tavan sacı, havuz sacı, arka panel, şasi, kapı direkleri ve çamurluk hasarları ile boyanacak karoseri parça sayısı artıkça ağır hasarlık derecesi de artmaktadır. Değer kaybı hesaplamalarında esas alınan ----- gazetede yayınlanan --------- tebliği ile yayınlanan-----dikkate alınmakta iken,------ 2918 sayılı kanun 90.maddesinde yer alan "genel şartlarda ..." ifadesinin anayasaya aykırılık teşkil etmesi sebebi ile iptaline karar vermiş olup, tazminat hesaplarında TBK’ nun haksız fiillere ilişkin hükümlerin uygulanması gerektiğini belirtmiştir. Araç değer kaybı hesaplamalarında; *Aracın marka ve modeli, *Aracın üretim tarihi, *Aracın trafiğe çıkış tarihi, *Aracın kaza anındaki kilometresi, *Aracın kaza tarihi itibariyle muadillerinin ikinci el piyasasındaki rayiç değeri, *Aracın hasar geçmişi ve niteliği, *Aracın boyanan/değişen parçaları, dikkate alınarak hesaplanmakta olup;-----raporunda, alacağı oluşturan ----- tipte, 299.103 km de kamyonetin, onarım süresinin 7 gün, serbest piyasa 2.el değerinin 694,550.00TL olarak belirlenmiştir. Tramer kaydında mevcut kaza haricinde ------ tarihlerinde kazaya karıştığı belirlenmiştir. Bu kazalarla ilgili ekspertiz raporu ve hasarlı görüntülerden belirlendiği üzere ------ tarihlerindeki kazalarda hasar gören parçaların mevcut kazada bulunmadığı, 20.03.2016 tarihli kazada ise sol yan kısmından darbe alarak hasarlandığı belirlenmiş olup %5-10 aralığında olarak %7.5 oranda değer kaybına etkisi olacaktır. Mevcut belgeler ve iddialar dikkate alındığında; Aracın, hasarlı geçmişi, model yılı---------- km değeri olumsuz olup olay tarihinde, ÜLKEMİZDE ÖZELLİKLE ARAÇ FİYATLARININ EKONOMİK VE ARZ-TALEP PARAMETRELERİNİN ÇOK HIZLI ARTIŞLA DEĞİŞKENLİK GÖSTERDİĞİ GERÇEĞİYLE ortalama 694.550TL tutarda 2. el değerinin kadri maruf olduğu, kanaati oluşmuştur. Değer kaybına esas olan hasarlı mekanik işlemlerden direksiyon ve aktarma ekipmanları yenilenme niteliği ile değer kaybına uğramayacağı, bu parçalardan tampon aksamının vidalı, sökülebilen parça olması nedeniyle değer kaybına etkisi az olmakla birlikte SAĞ SÜRGÜLÜ KAPI, SAĞ ARKA ÇAMURLUK, MUHAFAZA SACI, ARKA TAMPON, SAĞ MARŞBİYEL SACI, SAĞ ARKA VE ORTA DİREK, SAĞ VE SOL ETEK BASAMAĞI vb. parçalarının onarımının kaporta düzeltme-değişim//boya ağırlıklı olduğu, Hasar Derecesi Orta-ağır segment (kaporta + taşıyıcı aksamlı birleşim bölgeleri hasarlı) Değişim gereken unsurların çoğu aracın dış görünümünü ve yapısal bütünlüğünü etkilemekte, 299.103 km, aracın ömrü açısından oldukça yüksek kabul edilmekle Değer kaybı oranını %20–30 oranında düşüreceği gerçeğiyle; onarım sonrası piyasa değerinin azami 660.000,00TL olarak (694.550,00-660.000,00=) 34.550,00TL tutarda (%7.5 oranda geçmiş kaza etkisi dahil) değer kaybı olacağı, kanaati oluşmuştur. Kaza olayında, davalı tarafların sorumlu olduğu -------- plakalı araç %75 oranda kusurlu olduğundan, oluşan değer kaybı zararından (34.550 x %75 =) 25.912,50TL tutarda olarak sorumlu olacakları kanaatine varılmıştır. 4- SONUÇ: Tarafların iddia ve savunmaları, HMK 222 mad. ve TTK. Hükümlerine göre, uyuşmazlığa konu üzerinde bilirkişi sıfatıyla, dava dosyasına mübrez belgeler ile "takdiri delil" niteliğini haiz davacı kayıtları ve dayanağı belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda; - Kaza olayında, ------ ARAÇ SÜRÜCÜSÜ----- %75,------- PLAKALI ARAÇ SÜRÜCÜSÜ----- %25 oranda kusurlu oldukları, Kaza olayında hasar gören davacıya ait -----plakalı araçta oluşan değer kaybı tutarının 34.5500TL tutarda olarak kusur oranına göre 25.912,50TL tutarda, Somut olayda kusur, zarar ve tazminat hususlarında yargılamayı gerektiren dosya kapsamı gözetildiğinde yargılama giderleri ve inkâr tazminatı talebi sayın mahkemenin takdirinde olduğu bildirilmiştir. Mahkememizce alınan bilirkişi EK raporunda özetle; - ANALİZ, İNCELEME VE DEĞERLENDİRMELER: Dava dosyasında mevcut; ------İNCELENMESİ: ---------- sayılı belge ve eklerinden; ---------- plakalı aracın (alacağa konu), kaza tarihinde malikinin davacı taraf olarak, dava dışı -------- sigortalı olduğu, ------- tarihinde kazaya karıştığı, mevcut kaza haricinde ---------- tarihlerinde kazaya karıştığı, ------- plakalı aracın, kaza tarihinde davalı -------- ait olarak, dava dışı--------, dava dışı ----------- sigortalı olduğu, Keza yazı ekinde,------------ kamyonetin, onarım süresinin 7 gün, serbest piyasa 2.el değerinin 694,550.00TL, onarım bedelinin KDV hariç, ıskontolu toplam 136,084.12TL tutarda olacağı” belirlenmiştir. A- KUSUR YÖNÜNDEN: MADDİ HASARLI TRAFİK KAZASI TUTANAĞININ İNCELENMESİ: Bursa Trafik Denetleme Şube Müdürlüğü’ nce düzenlenen tutanak aşağıda verilmekte olup; Kazanın Meydana Geldiği Tarih ve Saat: ----------Saat: 09.58 Kaza Yeri: --------- Kaza olayı ile ilgili tutanakta; ---------- günü saat 09:50 sıralarında Sürücü ------sevk ve idaresindeki ------- plaka sayılı aracı ile --------- istikametine seyir halindeyken ----------- kavşağına geldiğinde aracının sağ yan orta kapı ve muhtelif kısımlarına, ------Sokak üzerinden gelen ve kendisine DUR levhası bulunan sürücü ... sevk ve idaresindeki ------ plaka sayılı aracının ön ve muhtelif kısımları ile çarpması daha sonra çarpmanın etkisiyle ----------- plaka sayılı aracın sola doğru savrularak sol arka tekerlek ve muhtelif kısımlarıyla yaya kaldırımında bulunan beton mantarlara çarpması ve alt kısımlarını beton mantarlara çarparak yaya kaldırımına çıkarak kalması sonucu yaralamalı ve maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiği, Bu kazanın oluşumunda sürücü ----2918 savılı KTK’ nın 52/1a (aracının hızını kavşaklara yaklaşırken azaltmama) kuralını ihlal ettiği, diğer sürücü ------- ise aynı kanunda yer alan 57/1a (kavşaklara yaklaşırken kavşaktaki şartlara uyacak şekilde yavaşlamamak dikkatli olmamak geçiş hakkı olan araçlara ilk geçiş hakkını vermemek kuralını ihlal ettiği kanaatine olay yeri inceleme ve sürücü beyanından varılmıştır.” olarak belirtilmiştir. Olay mahallinin uydu görüntüsü aşağıda verilmiştir. Kaza tespit tutanağında, ----------caddesine bağlantısında “DUR” lehvasının bulunduğu belirtilmiş ise de yukarıda görüldüğü üzere -------- nolu sokak bağlantısında “DUR” levhasının bulunduğu aşağıdaki görüntüden anlaşılmaktadır. --------------- sokakta “DUR” levhası bulunduğu anlaşılmakla trafik tespit tutanağında, keza MÜTALA raporunda aynı hata bulunmaktadır. Dosya kapsamında kazanın ve kusurun anlaşılmasına katkıda bulunur nitelikte başkaca bir bilgi ve tespitin bulunmadığı görülmüş; Yukarıda irdelenen tespitler kusurun anlaşılmasına yeterli bulunarak kusur durumu aşağıda değerlendirilmiştir. Kaza mahalli meskûn mahal içinde, cadde-sokak kesişimi kavşakta, asfalt yolda, kazaya etken trafik işaretlemesi bulunmamakta, yolda çalışma veya engel bir durum olmayıp, kaza vakti gündüz, sürücüler uygun sınıfta sürücü belgesine sahip ve alkolsüz olup; ---------------; Sevk ve idaresinde bulunduğu aracı ile kaza mahalli olan kavşağa doğru seyir ederken, dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı hareket ederek dikkatini taşıt yoluna vermediği, tali yoldan gelip caddeye yani anayola duraklamadan girerek kazaya karıştığı belirgin olup kavşaklarda geçiş önceliğine uymadığı, bu esnada yeterli frenleme aksiyonunu alamayarak, çevresel alan görünürlüğü avantajına rağmen ana yoldan gelmekte olan aracı görmediği/veya son anda gördüğü, ardından gerekli ve yeterli frenleme aksiyonu almadığı kazanın oluşumunda, trafikte seyri esnasında dikkat ve özen yükümlülüklerini yerine getirmeyip, aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmaması, hızını aracın ve yolun gereğine uydurmamak, trafik durumuna göre kendi gidiş yolunda tutma ve durdurma becerisi gösteremeyerek harici bir neden yok iken araca arkadan çarpmış olması sureti ile “Tedbirsizlik Dikkatsizlik” ve yine; 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun: “Hızın gerekli şartlara uygunluğunu sağlamak: Madde 52 – Sürücüler: a) Kavşaklara yaklaşırken, dönemeçlere girerken, tepe üstlerine yaklaşırken, dönemeçli yollarda ilerlerken, yaya geçitlerine, hemzemin geçitlere, tünellere, dar köprü ve menfezlere yaklaşırken, yapım ve onarım alanlarına girerken, hızlarını azaltmak, b) Hızlarını, kullandıkları aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmak, zorundadırlar. Kavşaklarda geçiş hakkı: Madde 57 – Kavşaklarda aşağıdaki kurallar uygulanır. a) Kavşağa yaklaşan sürücüler kavşaktaki şartlara uyacak şekilde yavaşlamak, dikkatli olmak, geçiş hakkı olan araçların önce geçmesine imkân vermek zorundadırlar. b) Trafik zabıtası veya trafik işaret levhası veya ışıklı trafik işaret cihazları bulunmayan kavşaklarda; 5. Tali yoldan anayola çıkan sürücüler anayoldan gelen araçlara, Geçiş hakkını vermek zorundadırlar.” Hükümlerinin ihlali niteliğinde olarak trafik kurallarına aykırılıkla mezkûr kazanın esas ve tek nedenini oluşturmuş olduğundan: Keza, Madde 84 – Araç sürücüleri trafik kazalarında; dh) Kavşaklarda geçiş önceliğine uymama, halleri ile Asli olarak, % 75 (YÜZDEYETMİŞBEŞ) ORANINDA KUSURLUDUR. ------------- Sevk ve idaresinde bulunduğu aracı ile kaza mahalli olan yolda seyir etmekte iken; sağ tarafından gelerek, kendi şeridinde önüne gelen araca duramayarak çarptığı belirgindir. Bu oluşumda, araç sürücüsü yolun kavşak niteliği itibariyle 30 km/h hız limitine rağmen hızlı seyrettiği (aracın savrularak sol arka tekerlek ve muhtelif kısımlarıyla yaya kaldırımında bulunan beton mantarlara çarpması ve alt kısımlarını beton mantarlara çarparak yaya kaldırımına çıkarak durması hızının işareti), hızını azaltmayarak yoluna devam ettiği, seyir halinde iken kontrolsüz, dikkatsiz ve tedbirsiz davranışları nedeniyle kazaya karıştığı; Sürücünün bu davranışı: 2918 sy. KTK nun Hızın gerekli şartlara uygunluğunu sağlamak: Madde 52 – Sürücüler: Hızın gerekli şartlara uygunluğunu sağlamak: a) Kavşaklara yaklaşırken, dönemeçlere girerken, tepe üstlerine yaklaşırken, dönemeçli yollarda ilerlerken, yaya geçitlerine, hemzemin geçitlere, tünellere, dar köprü ve menfezlere yaklaşırken, yapım ve onarım alanlarına girerken, hızlarını azaltmak, zorundadırlar. Maddelerinin ihlali niteliğinde olarak kazanın oluşumunda ve dava konusu taleplere neden olan zararlı sonucun ortaya çıkmasında etkili olduğundan; tali olarak % 25 (YÜZDEYİRMİBEŞ) ORANINDA KUSURLU OLDUĞU, BELİRLENMİŞTİR. Kaza tespit tutanağı ve mütala raporu “DUR” levhasının niteliğini dikkate alarak değerlendirme yapmış olup, yukarıda görüldüğü üzere ------ nolu sokakta levha bulunmadığından görüşlerine katılmak mümkün olmamıştır. B- ALACAK YÖNÜNDEN: Dava konusu alacağı oluşturan-------- plakalı araçla ilgili ekspertiz raporu ve hasarlı görüntüsü aşağıda verilmiştir. Yukarıdaki görüntülerden belirlenebildiği üzere; ------------ plakalı aracın sağ yan kısımdan aldığı darbe nedeniyle kaporta ve mekanik akşamlarda hasarlar oluştuğu belirlenmiş olup olay sebebi ile düzenlenmiş zabıt-olay yeri resimleri ve araç üzerindeki hasarın uyumlu olduğu belirlenmiştir. Aracın onarım faturası dosyada bulunmamakla birlikte; Değer Kaybı Yönünden: Trafik kazası ile araçlarda meydana gelen hasar, yetkili servis tarafından ve orijinal parça ile değişim yapılarak giderilmiş olsa dahi değer kaybı zararı ortaya çıkmaktadır. Sebebiyse, piyasada araç alınırken geçmişte kaza kaydı olmayan aracı satın edinmeyi tercih nedeni olup bu da geçmişte kazaya karışmış olan aracın piyasadaki değerini düşürmektedir. Araçlarda hasarlar sonucu oluşan piyasa değer kaybı tespitinde özellikle aracın modeli, kilometresi, orijinal parçalarla onarımının yapılıp-yapılmadığı, daha önce bir kazaya uğrayıp-uğramadığı vb. kriterler esas alınmakta olup piyasada genel olarak ağır hasar olarak nitelenen ve değer kaybına neden olan kaynaklı parçalardan orta direk, tavan sacı, havuz sacı, arka panel, şasi, kapı direkleri ve çamurluk hasarları ile boyanacak karoseri parça sayısı artıkça ağır hasarlık derecesi de artmaktadır. Değer kaybı hesaplamalarında esas alınan --------- yayınlanan -----------ilamı ile 2918 sayılı kanun 90.maddesinde yer alan "genel şartlarda ..." ifadesinin anayasaya aykırılık teşkil etmesi sebebi ile iptaline karar vermiş olup, tazminat hesaplarında TBK’ nun haksız fiillere ilişkin hükümlerin uygulanması gerektiğini belirtmiştir. Araç değer kaybı hesaplamalarında; *Aracın marka ve modeli, *Aracın üretim tarihi, *Aracın trafiğe çıkış tarihi, *Aracın kaza anındaki kilometresi, *Aracın kaza tarihi itibariyle muadillerinin ikinci el piyasasındaki rayiç değeri, *Aracın hasar geçmişi ve niteliği, *Aracın boyanan/değişen parçaları, dikkate alınarak hesaplanmakta olup; ------- raporunda, alacağı oluşturan ---------de amyonetin, onarım süresinin 7 gün, serbest piyasa 2.el değerinin 694,550.00TL olarak belirlenmiştir. Tramer kaydında mevcut kaza haricinde -------- tarihlerinde kazaya karıştığı belirlenmiştir. Bu kazalarla ilgili ekspertiz raporu ve hasarlı görüntülerden belirlendiği üzere --------- tarihlerindeki kazalarda hasar gören parçaların mevcut kazada bulunmadığı, 20.03.2016 tarihli kazada ise sol yan kısmından darbe alarak hasarlandığı belirlenmiş olup %5-10 aralığında olarak %7.5 oranda değer kaybına etkisi olacaktır. Mevcut belgeler ve iddialar dikkate alındığında; Aracın, hasarlı geçmişi, model yılı -------------- değeri olumsuz olup olay tarihinde, ÜLKEMİZDE ÖZELLİKLE ARAÇ FİYATLARININ EKONOMİK VE ARZ-TALEP PARAMETRELERİNİN ÇOK HIZLI ARTIŞLA DEĞİŞKENLİK GÖSTERDİĞİ GERÇEĞİYLE ortalama 694.550TL tutarda 2. el değerinin kadri maruf olduğu, kanaati oluşmuştur. Değer kaybına esas olan hasarlı mekanik işlemlerden direksiyon ve aktarma ekipmanları yenilenme niteliği ile değer kaybına uğramayacağı, bu parçalardan tampon aksamının vidalı, sökülebilen parça olması nedeniyle değer kaybına etkisi az olmakla birlikte SAĞ SÜRGÜLÜ KAPI, SAĞ ARKA ÇAMURLUK, MUHAFAZA SACI, ARKA TAMPON, SAĞ MARŞBİYEL SACI, SAĞ ARKA VE ORTA DİREK, SAĞ VE SOL ETEK BASAMAĞI vb. parçalarının onarımının kaporta düzeltme-değişim//boya ağırlıklı olduğu, Hasar Derecesi Orta-ağır segment (kaporta + taşıyıcı aksamlı birleşim bölgeleri hasarlı) Değişim gereken unsurların çoğu aracın dış görünümünü ve yapısal bütünlüğünü etkilemekte, 299.103 km, aracın ömrü açısından oldukça yüksek kabul edilmekle Değer kaybı oranını %20–30 oranında düşüreceği gerçeğiyle; onarım sonrası piyasa değerinin azami 660.000,00TL olarak (694.550,00-660.000,00=) 34.550,00TL tutarda (%7.5 oranda geçmiş kaza etkisi dâhil) değer kaybı olacağı, kanaati oluşmuştur. Kaza olayında, davalı tarafların sorumlu olduğu ---------------- plakalı araç %75 oranda kusurlu olduğundan, oluşan değer kaybı zararından (34.550 x %75 =) 25.912,50TL tutarda olarak sorumlu olacakları kanaatine varılmıştır. İkame Araç Yoksunluğu Zararı Yönünden: ARACIN ONARIMINA AİT SERVİS BELGELERİ VE ONARIM FATURASI DOSYADA MEVCUT OLMAYIP, kazanın maddi hasarlı trafik kazası tespit tutanağında belirtildiği şekilde gerçekleşebileceği kanaatiyle hasarlı parça ve aksamların yenileme-düzeltme/boya işlerinin, ekspertiz başvuru ve atanma, rapor tanzimi, araç sökümü, kaynaklı/kaynaksız işlemler, montaj, boya, trim işlemlerinin azami 7 iş gün içinde gerçekleşeceği gerçeğiyle hafta sonu tatili ile 9 gün sürede olacağı (MAKUL ONARIM SÜRESİ); Eşdeğer-benzer araçlarda: Değerlendirme Kriterleri: Araç tipi: -------- dizel – ekonomik ve kiralamaya uygun Kilometre: ---------günlük kiralama bedeli 1.150 TL düzeyinde olacağı belirlenmiştir. Günlük; ortalama 1.150,00TL tutarda olarak (9 x 1,150.00=) 10.350TL bedelde, ikame araç zararı oluşacağı belirlenmiştir. 4- SONUÇ: Tarafların iddia ve savunmaları, HMK 222 mad. ve TTK. Hükümlerine göre, uyuşmazlığa konu üzerinde bilirkişi sıfatıyla, dava dosyasına mübrez belgeler ile "takdiri delil" niteliğini haiz davacı kayıtları ve dayanağı belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda; - Kaza olayında, --------PLAKALI ARAÇ SÜRÜCÜSÜ ----------- %25 oranda kusurlu oldukları, - Kaza olayında hasar gören davacıya ait -------- plakalı araçta oluşan değer kaybı tutarının 34.5500TL tutarda olarak kusur oranına göre 25.912,50TL tutarda, İkame araç zararının 10.350TL tutarda olarak kusur oranında 7.762,50TL bedelde olarak toplam 33.675,00TL tutarda zarardan davalı tarafın/tarafların sorumlu olacağı, bildirilmiştir.Davacı vekili tarafından sunulan ıslah dilekçesi ile;"Asıl dava yönünden ikame araç bedeli talebimizin 7.762,50 TL’ye ıslahına, 2-Birleşen dava yönünden değer kaybı talebimizin 500,00 TL’den 16.088,50 TL’ye artırılmasına, 3-Talep edilen alacakların kaza tarihi olan 26.09.2023’ten itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline.." şeklinde beyanda bulunmuştur. Mahkememiz tarafından dosyada bulunan bilgi ve belgeler, alınan raporlar incelenmiş olup;Huzurdaki dava trafik kazasından kaynaklı davacının aracının zarar görmesinden bahisle asıl dava yönünden ikame araç bedelinin, birleşen dava yönünden değer kaybı bedelinin tazmini istemine ilişkindir. Davalı şirkete ait ve sürücüsünün diğer davalı ------- plaka sayılı araç ile davacıya ait ------ plaka sayılı aracın 26/09/2023 tarihinde karıştığı maddi hasarlı trafik kazası olduğu, davaya konu trafik kazasında -------- PLAKALI ARAÇ SÜRÜCÜSÜ ----- %25 oranda kusurlu oldukları, Kaza olayında hasar gören davacıya ait ------ plakalı araçta oluşan değer kaybı tutarının 34.5500TL tutarda olarak kusur oranına göre 25.912,50TL tutardan davalıların sorumlu oldukları, 9.824,00-TL ödeme yapıldığı, kalan 16.088,50 TL'nin talep edilebileceği, İkame araç zararının 10.350TL tutarda olarak kusur oranında 7.762,50TL bedelin talep edilebileceği, davalıların işleten ve sürücü olarak sorumlu oldukları, kaza tarihinden itibaren ticari iş olması sebebiyle avans faiz talep edilebileceği anlaşılmakla aşağıdaki şekilde asıl ve birleşen davanın kabulüne ilişkin hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle; 1-Asıl davanın KABULÜ İLE, 7.762,50 TL ikame araç bedelinin kaza tarihi olan 26/09/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine, 2-Birleşen-------- davanın KABULÜ İLE, 16.088,50 TL değer kaybı bedelinin kaza tarihi olan 26/09/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine, ASIL DAVA YÖNÜNDEN; 3-Karar tarihinde alınması gerekli 615,40-TL harcın davacı tarafça peşin olarak yatırılan 427,60-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 197,80-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydına, 4-Davacı vekille temsil olunmakla karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 7.762,50- TL vekâlet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, 5-Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi gereği Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca--------- bütçesinden ödenen 3.800,00-TL arabuluculuk ücretinden davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazineye Gelir Kaydına, 6-Davacı tarafından yapılan 11.822,5 TL yargılama giderinin ve davacı tarafça yatırılan 427,60-TL peşin harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, 7-Kullanılmayan gider avansının kararın kesinleşmesini müteakip HMK madde 333/1 uyarınca yatıran tarafa iadesine, BİRLEŞEN DAVA YÖNÜNDEN; 8-Birleşen davada; Karar ve ilâm harcı olan 1.099,00-TL harçtan peşin ve ıslah suretiyle alınan 1.010,40-TL harcın mahsubu ile bakiye 88,60-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazineye Gelir Kaydına, 9-Davacı tarafından yatırılan peşin ve ıslah harcı toplamı olan 1.010,40 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, 10-Birleşen davada; Davacı vekille temsil olunmakla karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 16.088,50-TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, 11-Kullanılmayan gider avansının kararın kesinleşmesini müteakip HMK madde 333/1 uyarınca yatıran tarafa iadesine, Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usûlen anlatıldı.19/12/2025