Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/885 E. 2025/711 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA T.C. DİYARBAKIR ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : KARAR NO :

HAKİM : KATİP :

DAVACI : VEKİLİ : DAVALI : VEKİLİ : DAVALILAR :

DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat), Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı) DAVA TARİHİ : 30/07/2024 KARAR TARİHİ : 03/06/2025 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH :

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat), Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... tarihinde ...plakalı araç sürücüsü davalılardan ...' ın, müvekkiline ait ...plakalı araca çarpmasından ötürü müvekkiline ait aracın maddi hasara uğramasına ve araç değer kaybı oluşmasına neden olduğunu, aracın onarımı sırasında orijinal parçalar kullanılmadığından hasar fark bedeli oluştuğunu ve aracın onarımı sürecinde müvekkilinin aracından yoksun kaldığını, karşı taraf ...plaka sayılı araç sürücüsünün kazanın oluşumunda %100 kusurlu olduğunu ve ...Anonim Şirketi nezdinde ...numaralı trafik sigortası poliçesiyle sigortalı olduğunu, davalı sigorta şirketine maddi zararların karşılanmasına yönelik başvuruda bulunulduğunu ancak taraflarına herhangi bir ödemenin yapılmadığını, müvekkilin aracında meydana gelen değer kaybı için şimdilik 100,00 TL (belirsiz), aracın onarımı sırasında orijinal parçaların kullanılmadığı, orijinal parça ile yan sanayi parçalar arasında ki fark ve tedarikçi firma arasında yapılan iskonto ile oluşan fark için şimdilik 100,00 TL hasar fark bedelinin kaza tarihi olan ...tarihi itibariyle ticari faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, aracının onarımı sırasında müvekkilin aracından yoksun kalmasından kaynaklı olarak 100,00 TL yokluk( kiralama ) bedelinin araç sürücüsü davalı ..., davalı araç sahibi ...kaza tarihi olan ...tarihi itibariyle ticari faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davacı vekili birleşen dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin aracında meydana gelen hasar bedeli için 39.900,00 TL' nin, kaza tarihi olan ...tarihi itibariyle ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı ...Sigorta Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; ...plakalı aracın ...tarihinde davalı sigorta şirketine ZMMS poliçesi ile sigortalı ...plakalı araçla çarpışması nedeniyle araçta oluşan hasar bedelinin ve değer kaybının tanzimi istemiyle yapılan başvuru üzerine müvekkili şirket nezdinde ...nolu hasar dosyasında hasar bedeline ilişkin kati ekspertiz raporunda davacı yana ait araçta 39.750,00-TL. hasar icmaili tespit edildiğini fakat meydana gelen kazada şirkete ZMMS sigorta poliçesi ile sigortalı ...plakalı aracın kazanın meydana gelmesinde kusurunun olmaması nedeniyle hasar bedeli ve değer kaybı tazmin isteminin reddedildiğini, Ankara Adli Tıp Trafik İhtisas Daire Başkanlığından ya da Karayolları Fen Heyeti tarafından kusur raporunun düzenlenmesi gerektiğini, mahkemece aldırılacak bilirkişi raporlarının müvekkil şirketlerince hazırlanan eksper raporları ile çelişki yaratmadan düzenlenmesi gerektiğini ve bir çelişki varsa bu çelişkinin neyden kaynaklandığını gösteren bir rapor olması gerektiğini, davacı yanın davasının kısmi eda davası olarak kabul edilip tahkikat sonucunda kısmi eda davası hükümlerine göre sonuçlandırılması gerektiğini, avans faiz isteminin kabul edilemez olduğunu, faiz sorumluluklarının söz konusu olur ise hükmedilecek faiz temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz olabileceğini, kısmi eda davası olarak kabul edilip, işbu davanın tahkikat sonucunda kısmi eda davası hükümlerine göre sonuçlandırılması gerektiğini, müvekkil şirkete sigortalı aracın kazanın meydana gelmesinde kusuru olduğunu gösteren bir bilirkişi raporu ile müvekkil şirkete başvurusu olmadığından 2918 sayılı KTK. Madde 97 uyarınca usulüne uygun bir başvurudan da bahsedilemeyeceğini bu nedenle davacı yanın davasına, dava konusu olayda meydana gelen maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle aracında oluşan hasar bedelinin ne kadar olduğunun tespiti davası olarak bakılarak aleyhe faiz, yargılama gideri ve ücreti vekalete hükmedilemeyeceğini, işbu haksız ve dayanaksız başvurunun usulden ve esastan reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep beyan etmiştir. DELİLLER; 1-Arabuluculuk tutanağı; dava açmadan önce Diyarbakır Arabuluculuk Bürosunca ...dosya numarası ile ...tarihinde tarafların anlaşamadığına dair son tutanak düzenlendiği anlaşılmıştır. 2-Kaza tespit tutanağı; tanzim edilen kaza tespit tutanağında ...Plakalı Otomobil Sürücüsü ..."...sokaktan ...sokağa çıkarken dalgınlıkla ....sokakta ilerleyen ...araca çarptım." şeklinde görüş beyan ettiği, ...Plakalı Araç Sürücüsü ..."....sokaktan düz ilerlerken ara sokaktan çıkan ...plakalı araç ara sokaktan çıktı ve aracımın sağ tarafına çarptı." şeklinde görüş beyan etmiş olduğu anlaşılmıştır. 3-Sigorta Poliçesi: Davalı sigorta şirketi ile sigortalanan ...plakalı aracın ...-...tarihlerini kapsayan ZMMS poliçesi düzenlendiği ve teminat limitinin araç başına 120.000,00-TL olarak belirlendiği anlaşılmaktadır. 4-Trafik ve Tramer kayıtları: Kazaya karışan ...plaka sayılı aracın ...ait olduğu tramer kayıtları Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinden istenerek incelenmiştir. 5-Mahkememizce Makine Mühendisi bilirkişisinden aldırılan ...tarihli bilirkişi raporu: Davaya konu ...tarihli kaza sonucunda hasar gören ve davacıya ait olan ...plakalı araca ilişkin, araçta meydana gelen hasar ile kazanın uyumlu olduğu, ekspertiz raporunda belirtilen onarılması gereken parçaların ve yapılması gereken onarım işinin kaza ile uyumlu olduğu, onarım işleminde orijinal parça temin edilerek parça değişimin yapıldığı, dava konusu aracın onarılmasının ekonomik olabileceği, davaya konu kazadan dolayı dava konusu olan ve davacıya ait ...plakalı aracın hasar görmesinden kaynaklı olarak davacının uğramış olduğu gerçek zararın; 53.748,00 TL olduğu, dava konusu ...plakalı aracın ...tarihindeki trafik hasar kaydında ağır hasarlı olarak çekme belgeli işlem yapıldığı için dava konusu ...tarihli kazadan dolayı değer kaybı oluşmadığı, yeni araç alıncaya kadar geçecek sürenin 7 gün olduğu ve toplam 6.048,00 TL araç mahrumiyet bedelinin oluştuğuna dair rapor hazırlandığı anlaşılmıştır. 6-Mahkememizce Trafik bilirkişisinden aldırılan ...tarihli kusur raporu;...Plakalı Otomobil Sürücüsü ...2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunun 57. ve 84. maddesinde ve Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 109.maddesinde yer alan kuralları ihlal etmiş olduğu ve meydana gelen kazada yüzde yüz (%100) kusurlu olduğu; ...Plakalı Araç Sürücüsü ...ise; kural ihlalinin olmadığı görüş ve kanaatine varıldığının belirtildiği anlaşılmıştır. 7-Davacı vekilinin ...tarihli ıslah dilekçesi: Başlangıçta 200,00- TL olan maddi tazminat talebini ıslah suretiyle 5.948,00- TL artırarak, 6.048,00- TL (araç mahrumiyet bedeli) olarak talep ettikleri anlaşılmıştır. DAVA; Davacı aracında meydana gelen hasara karşılık maddi zararının tahsili davasıdır. Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalı sigorta şirketince sigortalanan araç sürücüsü davalının kusurlu olup olmadığı, kaza nedeniyle davacının aracında hasar meydana gelip gelmediği gelmiş ise bu kaza nedeni ile aracın değer kaybına uğrayıp uğramadığı, hasar onarımı sırasında orijinal parça takılıp takılmadığı, takılmamış ise aradaki fark bedelin belirlenmesi ve miktarı ile davacının aracın onarımda iken geçen sürede ikame araç bedelini talep edip edemeyeceği, edebilecekse miktarının tespiti ve tahsili istemine ilişkin olduğu tespit edilmiştir.

Dava tarihinde yürürlükte olan, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85/1.maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiştir. Trafik kazası neticesinde oluşan zarar "gerçek zarar" olduğundan, zarar TBK hükümlerince ve Yargıtay tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde belirlenmelidir.Yargitay ...HD'nin ...E- ...K sayılı ...tarihli kararında vurgulandığı gibi;Davacının gerçek zararının belirlenmesi için davacıya ait kazalı aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, daha önceye ait hasarlar nedeni ile orjinalliğinin yitirilip yitirilmediği, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri ile emsal satışlar da araştırılmak suretiyle, öncelikle aracın kaza tarihi itibariyle rayiç değeri ve onarım bedeli belirlenerek, belirlenen hasar bedeline göre aracın onarımının ekonomik olup olmayacağının tespiti için aracın kaza tarihindeki hasarsız ikinci el piyasa değeri ile hasarlı haldeki değerinin karşılaştırılması, onarımı ekonomik değilse; aracın kaza tarihindeki 2. el piyasa rayiç bedelinden sovtaj değerinin mahsubu ile gerçek zarar miktarının hesaplanması, aracın pert-total kabul edilmesi halinde değer kaybı zararının olmayacağının da gözönüne alınması, onarımının ekonomik olacağının kabulü halinde değer kaybı zararının aracın kaza tarihindeki ikinci el değeri ile onarımından sonraki ikinci el değeri arasındaki fark kadar olması nedeniyle değer kaybının bu şekilde tespit edilmesi, araç mahrumiyet bedelinin, Yargıtay ...Hukuk Dairesi’nin ...gün ve ..., ...sayılı kararında belirtildiği üzere; aracın makul tamir süresi ile aynı vasıftaki aracın kiralanması için gerekli bedelin ne kadar olduğu belirlendikten sonra veyahut araç perte ayrılması gerekli ise yeni araç satın alıncaya kadar geçecek makul süre belirlendikten sonra davacının aracını kullanamadığı döneme ilişkin olarak bakım giderleri, amortisman vs. tasarruf ettiği miktarlar da düşülmek suretiyle hesaplanması hususlarında rapor düzenlenilmesi gerektiğini belirtmiştir. Tüm bu yasal düzenlemeler ve somut olay birlikte değerlendirildiğinde; ...tarihinde ...plakalı araç ile davacıya ait ...plakalı araç ile kavşak noktasında çarpışması neticesinde trafik kazası meydana gelmiş olduğu, tarafların kazanın oluş şekline ilişkin bir itirazda bulunmadığı, olay oluşuna göre de; ...plakalı otomobil sürücüsünün 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunun 57./1-a maddesinde ve Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 109. maddesinde yer alan kavşaklarda öncelik hakkına riayet etme kurallarını ihlal etmiş olduğu ve kazada tam kusurlu olduğu, ...plakalı araç sürücüsünün herhangi bir kural ihlali yaptığına dair bir isnat yüklenemediği anlaşılmakla; mahkememizce olayın oluşuna uygun hazırlanan ...tarihli trafik bilirkişisi raporu hükme esas alınmıştır. Yargıtay içtihatlarında benimsendiği üzere gerçek zararın bulunması için nisbi hesap yöntemine hesap yapılması gerekmekte olup mahkememizce bu yönteme uygun olarak alınan rapora göre davaya konu araçta kazanın hasar ile uyumlu olduğu, ...plakalı otomobilin onarımının ekonomik olabileceği, aracın orjinal parça temin edilerek parça değişiminin yapıldığı, Dava konusu ...plakalı aracın ...tarihindeki kaza nedeniyle onarım, parça değişim ve işçilik tutarının KDV Dahil 47.700,00 (Kırk Yedi Bin Yedi Yüz Türk Lirası) TL olabileceği, Dava konusu ...plakalı aracın ...tarihindeki trafik hasar kaydında ağır hasarlı olarak çekme belgeli işlem yapıldığı için, dava konusu ...tarihindeki kazadan dolayı değer kaybının oluşmadığı, yeni bir araç alıncaya kadar geçecek sürenin 7 gün olduğu ve dolayısı ile de araç mahrumiyet bedelinin 6.048,00TL olacağının belirlendiği anlaşılmış; mahkememizce alınan ...tarihli bilirkişi raporu mahkemece kurulan ara kararı karşılar nitelikte, raporun kaza tarihindeki rayiç bedel üzerinden hesaplama yapılarak gerçek zarar hesabı yapıldığı dolayısı ile de içtihatlara uygun ve denetime elverişli olduğu kanaati ile mahkememizce hükme esas alınmıştır. Davalı ...kaza gerçekleştiğinde aracın maliki olmakla işleten sıfatı bulunmakla KTK hükümleri gereğince, davalı ...ise TBK haksız fiil hükümleri gereğince meydana gelen doğrudan ve dolaylı zararlardan kusuru oranında sorumlu olduğu ve davalı sigorta şirketinin ise kaza tarihindeki Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası limitleri ile sınırlı olarak doğrudan oluşan zararlardan sorumlu olduğu anlaşılmaktadır. Aracın kaza tarihindeki teminat limitlerinin araç başına 200.000TL, kaza başına 400.000TL ile sınırlı olduğu, sigorta şirketi ile araç işletenenin, davalıya ait aracın kazaya mahal veren sürücüsünün kusuru oranında zararı üstlendiği, sürücünün ise kazada tam kusurlu olduğunun anlaşıldığı; davacının hasar onarım bedeline ilişkin talebi incelendiğinde birleşen dava dilekçesi ile talep etmiş olduğu miktarlar dikkate alındığında hasar onarım bedeline ilişkin zarar kaleminin teminat limitinde kaldığı anlaşılmakla davalı sigorta şirketinin bu miktar dahilinde sorumluluğuna gidilmiş, davalı ...ile ...ise sürücü meydana gelen zararın tamamından sorumluluğuna gidilmiş, davacının işleten ...ile ...hasar onarım bedeli talebi ile ikame araç bedelini talep edebileceği, davacının bedel artırım dilekçesi dikkate alındığında da davanın bu talepler yönünden kabulüne karar vermek gerekmiştir. Davacının değer kaybı tazminat talebinin hükme esas alınan bilirkişi raporunda belirlendiği üzere; dava konusu ...plakalı aracın ...tarihindeki trafik hasar kaydında ağır hasarlı olarak çekme belgeli işlem yapıldığı için dava konusu ...tarihli kazadan dolayı değer kaybının oluşmadığının belirlendiği, hasar fark bedeli açısında ise aracın onarımında orijinal parça temini sureti ile aracın onarıldığı anlaşılmakla tazminatın oluşmadığının belirlendiği ve böylelikle davacının bu taleplerini ispat edemediği anlaşılmakla bu talepler yönünden davanın reddi gerekmiştir. Faiz başlangıç tarihi açısından ise; davalı sigorta şirketine yapılan ...tarihli başvurudan itibaren 8 günlük süreye isabet eden ...tarihinden itibaren, davalı ...ile ...açısından ise Yargıtay kararlarında belirlendiği üzere haksız fiil hükümleri gereğince davalının kaza tarihinde temerrüde düşeceğinin belirtildiği anlaşılmakla kaza tarihi olan ...tarihinden itibaren faize hükmedilmiştir. Faiz türü bakımından ise; davalıya ait aracın hususi kullanıma özgülenmiş olduğu anlaşılmakla olmakla yasal faize hükmedilmiştir. Her ne kadar birleşen dava yönünden dava konusu edilen miktar kesinlik sınırında kalsa da bilirkişi raporunda belirlenen miktarın istinaf sınırında kaldığının anlaşıldığı, davacı tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmadan dosyanın kesinleştirilmesi için bu şekilde hareket edildiği anlaşılmakla, mahkememizce istinaf yolu açık karar verilmiştir. HÜKÜM: Gerekçesi ve ayrıntısı yukarıda açıklandığı üzere; 1-ASIL DAVANIN KISMEN KABUL KISMEN REDDİ İLE; A- Davacının değer kaybı tazminat talebinin reddine, B- Davacının hasar fark bedeline ilişkin talebinin reddine, C-Davacının ikame araç bedeline ilişkin talebi olan 6.048,00-TL'yi ...den itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ...ile ...müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 2- BİRLEŞEN ...ESAS SAYILI DAVANIN KABULÜ İLE; 39.900TL 'ye ...'den itibaren itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...Sigorta A.Ş.'den alınarak davacıya verilmesine,

3-a) Asıl dava yönünden; harçlar kanunu gereğince alınması gereken 615,40-TL harçtan, başlangıçta yatırılan 427,60TL peşin harç ile 101,59TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 86,21-TL harcın davalılar ...ile ...müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye irat kaydına, b) Birleşen dava yönünden; harçlar kanunu gereğince alınması gereken 2.725,57-TL harçtan, başlangıçta yatırılan 681,40TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 2.044,16-TL harcın davalı ...Sigorta A.Ş.'den alınarak hazineye irat kaydına, 4-a)Asıl dava yönünden davacı tarafından yatırılan 427,60TL başvuru harcı, 427,60TL peşin harç ve 101,59TL ıslah harcı olmak üzere toplam 956,80-TL harcın davalılar ...ile ...müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, b)Birleşen dava yönünden davacı tarafından yatırılan 615,40TL başvuru harcı, 681,40TL peşin harç olmak üzere toplam 1.296,80-TL harcın davalı ...Sigorta A.Ş.'den alınarak davacıya verilmesine, 5- Davacı tarafından yapıldığı anlaşılan 4.400TL Bilirkişi ücreti, 16,00TL dosya masrafı, 3.553,50TL Tebligat ve posta masrafı olmak üzere toplam 7.969,50-TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak; 6.894,03TLsinin davalı ...Sigorta şirketinden alınarak, 1.044,49TLsinin ise davalılar ...ile ...müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına, 6- Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, 7-a) Asıl dava yönünden davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince hesaplanan 6.048,00- TL'nin davalılar ...ile ...müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, b) Asıl dava yönünden davalı ...sigorta şirketi kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince hesaplanan 200,00TL'ye- TL'nin davacıdan alınarak adı geçen davalıya verilmesine, c) Birileşen dava yönünden davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince hesaplanan 30.000,00- TL'nin davalı ...sigorta şirketi'nden alınarak davacıya verilmesine, 8-Taraflarca yatırılan gider/delil avansının artan kısmın, karar kesinleştikten sonra HMK m. 333 ve Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmelik m. 207 hükümleri uyarınca re'sen yatırana iadesine, 9- a)Asıl dava yönünden 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği Adalet Bakanlığı tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen iki taraf için iki saatlik ücret tutarı karşılığı olan 3.600,00-TL arabulucu davalı sigorta şirketinden alınarak hazineye gelir kaydına, b)Birleşen dava yönünden 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği Adalet Bakanlığı tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen iki taraf için iki saatlik ücret tutarı karşılığı olan 4.600,00-TL arabulucu davalı sigorta şirketinden alınarak hazineye gelir kaydına, Dair davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda verilen karara karşı, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun İstinafa ilişkin hükümleri doğrultusunda, kararın tebliğ tarihinden itibaren iki (2) haftalık süre içerisinde (HMK'nın 345. maddesi), mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak (HMK'nın 343. maddesi) ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamen ödemek (HMK'nın 344. maddesi) suretiyle, Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı.

Katip Hakim