İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/859 E. 2026/326 K.

T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/859 KARAR NO : 2026/326

DAVA : Kooperatif Üyeliğinin Tespiti DAVA TARİHİ : 21/06/2023

DAVA : Kooperatif Üyeliğinin Tespiti DAVA TARİHİ : 26/03/2024 KARAR TARİHİ : 02/04/2026

Mahkememizde görülmekte olan Kooperatif Üyeliğinin Tespiti davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ : DAVACI VEKİLİ DAVA DİLEKÇESİNDE ÖZETLE; davaya konu ----- bulunan taşınmazın muris tarafından müvekkilinin annesi, müvekkili ile davalıya intikal ettiğini, kooperatifçe hissenin bölünmediğini kayıtların tek kişi adına gözükmesinin mümkün olduğu söylendiğinden taşınmazın davalı adına göründüğünü, dava konusu taşınmazın iki kardeşin ortak tasarrufunda olduğunu, son zamanlarda miras yolu ile intikal eden malların paylaşımı hususunda tarafların anlaşamaması nedeniyle ortaklığın giderilmesi ve ecrimisil davalarının açıldığını, müvekkilinin taşınmazda 1/2 hissesinin bulunduğunu, dava konusu taşınmazın 01/08/2019 tarihinde kiraya verildiğini ve kira bedellerinin ortak banka hesabına ödendiğini, müvekkili ile davalının birlikte keşide ettikleri ihtarnamede de kiraların eşit pay halinde ödenmesi yönünde kiracılara bildirimde bulunduklarını, vergi beyannamelerinde de % 50 şer hak sahibi olduğunun beyan edildiğini, kiracıların kira sözleşmesini feshederken de müvekkili ile davalıya ihtarname gönderdiğini, kooperatif hissesinin davalı tarafça üçüncü kişilere devrinin söz konusu olduğunu, bu nedenle taşınmaz üzerine ihtiyati tedbir şerh konulması gerektiğini beyanla, ----- tekabül eden ve davalı adına kayıtlı bulunan ------ KOOPERATİFİ HİSSESİNİN 1/2 ORANINDA MÜVEKKİLE AİT OLDUĞUNUN TESPİT EDİLEREK MÜVEKKİL ADINA TESCİLİNE, bunun kabulü mümkün olmadığı takdirde mezkûr hissenin reel değerinden, fazlaya ilişkin talep ve dava haklarımız saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100.000,00 TL’nin en yüksek banka mevduat faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkiline ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVALI VEKİLİ CEVAP DİLEKÇESİNDE ÖZETLE; dava dilekçesinin gerçeği yansıtmadığını, zamanaşamı nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, davacının aynı kooperatiften satın alınan davacının davaya konu ettiği taşınmazın bitişiğindeki 11 nolu daire verildiğini ve devir işleminin yapıldığını, davacının halen bu taşınmazda ikamet ettiğini, müvekkilinin davacı ile müştereken malik oldukları, ---- adresindeki dairede davacı ile şifahi anlaşmalarına binaen davacının 1/2 paydaş oldukları dairenin kira bedelini hak geçmemesi için davacı ile paylaştığını ve vergilerini ödediklerini, davacının, müvekkili ile yapmış olduğu şifahi anlaşmayı ortadan kaldırarak --- Noterlinin 29/08/2022 tarih ve ----- sayılı ihtarname ile ecrimisil talep ettiğini ve akabinde --- Asliye Hukuk Mahkemesinin -----sayılı dosyası ile ecrimisil davsı açtığını, müvekkilinin ---- Noterliğinin 19/07/2023 tarih ve ------ sayılı ihtarname ile oturduğu daire için geçmişe yönelik ecrimisil talep ettiğini ve geçmişe yönelik kira bedellerinini istediğini bildirerek açılan davanın hak düşürücü süre nedeniyle, esastan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

BİRLEŞEN DAVADA DAVACI VEKİLİ DAVA DİLEKÇESİNDE ÖZETLE; Öncelikle arabuluculuk dava şartının yerine getirildiğini, ancak taraflar arasında uzlaşma sağlanamadığını, dava konusu kooperatif hissesinin 1/2 oranında müvekkiline ait olduğunun tespit edilerek müvekkili adına tesciline karar verilmesi gerektiğini, müvekkilinin telafisi imkânsız zararlara uğramaması açısından dava konusu hissenin üçüncü kişilere devrinin önlenmesi için kooperatifi hissesine ihtiyati tedbir konulmasına----- adına kayıtlı bulunan ------ Kooperatifi hissesinin 1/2 oranında müvekkiline ait olduğunun tespit edilerek müvekkili adına tesciline, aksi takdirde mezkûr hissenin reel değerinden, fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100.000,00 TL’nin en yüksek banka mevduat faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkiline verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE : Asıl dava ve birleşen dava; kooperatif üyeliğinin tespiti ve tescil talebine ilişkindir.Dosya, kooperatif üyeliği konusunda uzman bilirkişi ----- tevdi edilmiş, davacı tarafın dava konusu kooperatifte ortaklık şartlarının bulunup bulunmadığı hususlarında davalı kooperatifin adresinde kooperatifin defter ve kayıtları üzerinde yerinde inceleme yapmak suretiyle rapor sunulması istenilmiş, bilirkişi raporunda özetle; '' Davacının müteveffa babası -----Arsa ve Konut Yapı Kooperatifi üyeliğine bağlı ----- ilçesi ------no.lu üyeliğe(50 blok D:12) bağlıdairelerin tahsis edildiği, 15.05.1997 tarihli Kooperatif Ortaklık Sözleşmesi ile -----Noterliği tarafından 05.02.2015 tarihli Düzenleme Şeklinde Vekaletnamede, baba --- ve anne ---- tarafından 2 oğlunun birlikte veya ayrı ayrı vekil — tayin edildiği, ----- Noteri'nin 11.04.2018 tarihli Mirascılık Belgesi'nde müteveffa ---- paylarını --- ve eşi---- ait olduğu belirtildiği, 20.04.2018 tarihli Ortaklık Devir Sözleşmesi ile anne -----dava dışı konut tipi ----- no.lu üyelikten doğan haklarını kanun ve ana sözleşme ilgili maddelerine göre davacı ---- devrettiği, 20.04.2018 tarihli Ortaklık Devir Sözleşmesi ile anne ---- )vekaleten davacı ---- - vasıtasıyla) ve davacı ----- Kooperatifi'nde ----no.lu üyelikten doğan haklarını davalı ----- devrettiği, 20.04.2018 tarih ve Gelen Evrak No: -----ile kayıtlarına aldığı anlaşılan kooperatif yönetim kurulu üyelerinin de imzası görüldüğü, Koperatif Yönetim Kurulu Karar Defteri'nde 24.04.2018 tarih ve --- no.lu karar ile --- D:----- no.lu dairenin davacı -----nolu dairenin davalı kardeş ----- devrinin onaylandığı, bu karara bağlı olarak Üye Kayıt Defteri'nde davalı --- sayfa 12 de ------ no.lu ve 20.04.2018 tarih ortaklık kaydı görüldüğü, Kooperatifin 2024 yılına ilişkin 27.04.2025 tarihinde yapılan genel kurul toplantısı Hazirun Listesi'nde 43.sırada ve ----- üye no.su ile davalının adının görüldüğü, Kanun(Koop.Kanunu14.md.) ve kooperatif ana sözleşmesine(17.md.) göre ortaklık devir işleminin uygun şekilde yapıldığı anlaşıldığı, Dava konusu ---, ---, ------ adresindeki dairenin kira sözleşmesinde, davalı --- ve davacı ------ sıfatıyla 20.04.2018 tarihli Ortaklık Devir Sözleşmesi sonrasında 01.08.2019 tarihinde kiraya verilmiş olup kira bedelini de ---- ile davacı ----- banka hesaplarına ödenmesi gerektiği düzenlenmiştir. Davalının, “davacı ile müştereken malik oldukları, ------ adresindeki dairede, davacı ile şifahi anlaşmalarına binaen, davacının, 1/2 paydaş olduğu dairede, kira bedeli ödemeden oturduğu için, kendine ait, dava konusu dairenin kira bedelini de, hak geçmemesi için, hakkaniyetli kişilik yapısına sahip bir kişi de, olması sebebiyle, davacı abisi ile paylaşmıştır.” beyanı ile davacı ----- dava konusu ----- daireden elde edilen kira bedelinin 1/2 payını almasına bağlı gelir Gelir Vergisi Beyannamesi düzenleyerek gayrimenkul sermaye iradı vergisi ödemesi, dairenin 1/2 payının maliki olduğunun kanıtı olup olamayacağının kooperatifler uygulaması kapsamında bir yeri olmadığından hukuk değerlendirilmesinin tamamen sayın mahkemeye ait olduğu, Sayın Mahkemenin 27.03.2025 tarihli celse kararından hareketle, “Asıl ve birleşen davanın ----- Arsa ve Konut Yapı Kooperatifi’nde davacı ----dava konusu ----- adresindeki daire tahsisli üyeliğinin mevcut belgelerden tespit edilemediği, 20.04.2018 tarihli Ortaklık Devir Sözleşmesi ile anne ----(vekaleten davacı ----- ----- vasıtasıyla) ve yine davacı ----- adına dava konusu --- konut tipi ----- no.lu üyelikten doğan haklarını kanun(KoopKan. 14. md) ve ana sözleşmeye(17. md) göre davalı -----devrettiği görüldüğü, üyelik hissesinin 1/2 oranında davacı adına tescili için gerekli ve yeterli şartları sağlayıcı farklı bir belgeye kooperatif kayıtlarında ulaşılamadığı, '' yönünde tespit ve değerlendirmelerde bulunmuştur. 1163 Sayılı Kooperatifler Kanununun 19. maddesine göre, kooperatife giren her şahıstan en az bir ortaklık payı alınması gerekir. Dolayısıyla da bir pay ve bu paya bağlı haklar için kooperatife yalnızca bir ortak alınabilir. Bu itibarla Kooperatifler Kanunu 19. maddesi uyarınca kooperatiflerde bir ortaklık payının bölünerek devri mümkün değildir. Ancak buna rağmen payın bölünerek devri halinde bu hususun kooperatifi bağlamayacağı ancak taraflar arasında şahsi hak talebi doğuracağı da aşikardır. Somut olayda; davacı ---- ve davalı ---- murisi müteveffa babaları ----- 05.03.1990 tarihli yönetim kurulu kararıyla kooperatif üyeliğinin kabul edildiği, -/-- nolu üyelik(--- blok D:-/--) ve --- no.lu üyelik--- blok D:----kaydı ile ilgili iki adet dairenin tarafına tahsis edildiği, ------ vefatı sonrası geriye mirasçıları eşi ve iki oğlu kaldığı, mirasçılar arasında yapılan usulüne uygun hak devirleri sonucu ---- blok ---- nolu dairenin ---- nolu kooperatif üyelik haklarının yalnızca davacı --- blok --- nolu dairenin ---- no.lu üyelikten doğan haklarının yalnızca davalı ----- ait hale geldiği, Koperatif Yönetim Kurulu Karar Defteri’nde 24.04.2018 tarih ve ----- o.lu karar bu devirlerin onaylandığı, her ne kadar sunulu kira kontratı örneğinden anlaşıldığı üzere davalı ---- ait ----- nolu daire davacı- davalı iki kardeş tarafından birlikte kiraya verilmiş ise de bu hususun davacının iddia ettiği şekilde 48 nolu kooperatif hisse hakkının delili olamayacağı, yukarıda açıklandığı üzere kanunun de kooperatif hissesinin ortaklık payı şeklinde davacının talebi gibi 1/2 oranında bölünemeyeceği, davacının davalı kooperatifin 48 nolu üyeliğine dayalı hak iddia edemeyeceği kanaatine varıldığından tüm taleplerinin reddine karar verilerek aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Asıl ve birleşen davanın REDDİNE, Mahkememizin ------ Esas sayılı asıl davası yönünden; 2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 732,00 TL karar ve ilam harcından dava açılırken peşin olarak alınan 179,90 TL harcın mahsubu ile bakiye 552,10 TL’nin davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, 3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 4-Artan gider avansının HMK'nun 333. maddesi uyarınca hükmün kesinleşmesinden sonra resen ilgilisine iadesine, 5-Davalı yapılan yargılamada kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 45.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, ---- Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ------ Esas sayılı birleşen davası yönünden; 6-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 732,00 TL karar ve ilam harcının dava açılırken peşin olarak alınan 427,60 TL harçtan mahsubu ile bakiye 304,40 TL’nin davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, 7-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 8-Artan gider avansının HMK'nun 333. maddesi uyarınca hükmün kesinleşmesinden sonra resen ilgilisine iadesine, 9-Davalı yapılan yargılamada kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 45.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, Dair, Gerekçeli kararın taraf vekillerine tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzüne karşı davalının yokluğunda verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı.