Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/820 E. 2025/1177 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA T.C. DİYARBAKIR ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : KARAR NO :

HAKİM : KATİP :

DAVACI : VEKİLİ : DAVALI : VEKİLİ : DAVALILAR :

VEKİLİ :

DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 16/07/2024 KARAR TARİHİ : 24/11/2025 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH :

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkiline ait .....plakalı aracın .....tarihinde maddi hasarlı trafik kazasına karıştığı, kazanın oluşumunda .....plakalı aracı kullananın %100 kusurlu olduğu, dilekçe içeriğinde sayılan hususlar kapsamında .....tarihinde meydana gelen trafik kazası neticesinde ekspertiz şirketi tarafından hazırlanan raporda belirlenen hasar bedeli üzerinden hesaplanacak Katma Değer Vergisinin şimdilik 100,00 TL Ekspertiz Raporunda hesap dışı kalan ve bilirkişice ortaya çıkacak olan hasar bedeli tazminatının şimdilik 100,00 TL, araç değer kaybının şimdilik 100,00 TL, aracın yenileme ve onarım süresi dikkate alınarak araç mahrumiyetinden doğan zararın şimdilik 100,00 TL’sinin kaza tarihinden işleyecek yasal faiziyle ZMMS poliçesini düzenleyen sigorta şirketi, araç maliki ve araç sürücüsü olar davalılardan alınarak müvekkile ödenmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesini talep etmiştir. Davalı .....Sigorta vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket nezdinde hasar dosyası açılmış olup hasarın maddi boyutunun tespiti için ekspertiz atandığını, ekspertiz raporuna istinaden müvekkil şirket tarafından yine dava konusu kazaya ilişkin başvuranın aracının onarımı için toplam 116.465,99 TL maddi hasar ödemesi yapıldığını, müvekkili şirketin sorumluluğu trafik poliçesindeki limitler ve sigortalının kusuru ile sınırlı olduğunu, başvuruya konu meydana geldiği iddia edilen kazada kusur durumlarının tespiti gerektiğini işbu rapor temin edildiğinde de görüleceği üzere başvuruya konu kazanın oluşumunda sigortalı araç sürücüsüne atfı kabil kusur bulunmadığını, dilekçe içeriğinde açıklanan nedenlerle tüm itirazları saklı kalmak kaydıyla hukuki dayanaktan yoksun haksız davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı .....Ltd. Şti ve .....vekili cevap dilekçesinde özetle; Yaşanan kazada kusur tespiti de bulunmamakta olup, bu kapsamda kusur tespiti yapılması gerektiğini, nitekim kaza tarihinde geçerli işbu poliçelere istinaden davacının tazminat dahilindeki alacaklarının sigorta şirketinden tazmini gerektiği açık olduğunu, bunun dışında davacının dava konusu olmayan araç ile ilgili ihtiyati tedbir/haciz talebi tamamen haksız olup, herhangi bir yasal dayanağı bulunmadığını, bu konudaki hukuki dayanaktan yoksun taleplerin mahkemece reddine karar verilmesi, müvekkiller yönünden avans faizi talep edilmesinin hukuki dayanağı da bulunmadığını, yine kabul anlamına gelmemek üzere, talep edilen alacaklar yönünden zaman aşımı itiraz ve definde bulunduklarını, davacı tarafından açılan işbu davadaki iddia edilen alacak kalemlerinin müvekkilinden talep edilebilmesinin hukuki dayanağı olmadığını, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE : Taraflarca dosyaya sunulan deliller incelenmiş, ZMMS sigorta poliçesi ve hasar dosyası, dava konusu araçların tescil bilgileri, davacıya ait aracın tramer kayıtları celp edilerek dosya arasına kazandırılmış, kaza nedeniyle kusur durumunun tespitine dair trafik bilirkişisinden, davacıya ait araçta meydana gelen hasar onarım bedelinin tespiti, araçta değer kaybı meydana gelip gelmediği ve aracın tamirde kaldığı süre boyunca araç mahrumiyet bedelinin hesaplanmasına yönelik makine mühendisinden bilirkişi raporu alınmıştır. Davanın, trafik kazasından kaynaklı davalı sigorta şirketine, davalı araç işletenine ve davalı araç sürücüsüne yöneltilmiş maddi tazminat istemine ilişkin olduğu, taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalı sigorta şirketi tarafından sigortalanan aracın sürücüsünün kusurunun bulunup bulunmadığı, davaya konu kaza nedeniyle davacının aracında hasar oluşup oluşmadığı oluştuğunun kabulü halinde onarım bedelinin miktarı, ilgili hasar nedeniyle davacının aracında değer kaybı meydana gelip gelmediği, gelmiş ise miktarı, davacının ikame araç bedeli tazminatı talep edip edemeyeceği edebilecek ise miktarı ile faiz türü ve başlangıcına ilişkin olduğu tespit edilmiştir. Davaya konu kazanın .....tarihinde gerçekleştiği, elde ki davanın ise 2918 sayılı KTK.'nun 109. maddesinde düzenlenen 2 yıllık zamanaşımı süresi içerisinde açıldığı anlaşılmakla, davalı sigorta şirketi vekilinin zamanaşımı def'i yerinde görülmeyerek işin esasının incelenmesine geçilmiştir. Kaza tespit tutanağı ve olaya dair dosya içeriğinde bulunan veriler incelendiğinde; .....günü saat .....sıralarında, .....kullandığı .....plakalı araç ile trafik akımı bölünmüş, üç şeritli, Urfa Bulvarı Otogar Köprülü Kavşak Üst Geçit bölgesinde, orta şeritte seyir halinde olduğu, Mezopotamya Bulvarı ile kesişen, Trafik Işıklı Dönel Adalı kavşak ortak alanına, istikametine hitaplı kırmızı ışık yandığı sırada girdiğinde, kullandığı aracın sol yan kısımlarına, dönel ada içerisinden kavşak ortak alanına, istikametine hitaplı yeşil ışık yandığı sırada giren .....kullandığı ..... plakalı aracın ön kısımlarıyla çarpmasıyla maddi hasarla sonuçlanan dava konusu kazanın meydan geldiği, sigortalı aracın .....- .....tarihlerini kapsar şekilde davalı sigorta şirketi tarafından ZMMS sigorta poliçesinin düzenlendiği, poliçede araç başına maddi tazminat üst limitinin 120.000,00 TL olarak belirlendiği, kaza tarihi itibariyle poliçe limitinin 200.000,00 TL yükseldiği, kaza sonrası davalı sigorta şirketi nezdinde açılan hasar dosyası kapsamında ZMMS teminat limiti kapsamında 116.465,99 TL hasar ödemesi yapıldığı, davalı sigorta şirketi tarafından başvuru sonrasında değer kaybı ödemesi yapılmadığı, dava açılmadan önce arabuluculuk süresinin görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığı dosya içerisinde yer alan bilgi ve belgelerden anlaşılmaktadır. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur."; 85/1 maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”; 85/son maddesinde ise, “İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” düzenlemelerine yer verilmiştir. Anılan yasal düzenlemeler gereğince davalı sigorta şirketi, düzenlenen ZMMS poliçesi ile sigortalı aracın sürücüsünün kusuru nedeniyle meydana gelen trafik kazalarında üçüncü kişilere verilen zararı, zararın türüne göre poliçede belirtilen teminat üst limiti ile üstlendiği gibi, işleten ve sürücü de, sürücünün kusuru nedeniyle meydana gelen zararları karşılamakla yükümlüdür. 2918 sayılı KTK'nın hükümlerine göre trafik kaydı, "işleteni" kesin olarak gösteren bir karine değilse de, onun kim olduğunu belirleyen güçlü bir kanıt niteliğindedir. Ancak, trafik kaydına rağmen işletenin 3.kişi olmasını engelleyen bir yasa hükmü de yoktur. Aynı Yasanın 3.maddesinde, "işleten; Araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehin gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin olan kişidir. Ancak, ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır" şeklinde tanımlanmıştır. Aynı Kanunun 85.maddesinde ise, "bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen bilet ile işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar" hükmüne yer verilmiştir. Bu yasal düzenlenme karşısında, kazaya karışan araçların meydana getirdikleri zararlardan araç sahiplerinin hukuken sorumlu olacağı ilkesi benimsenmiş ise de, bu araçların sahipleri tarafından herhangi bir sebeple yararlanılmasının bir başka kimseye devir edilmesi halinde (çok kısa bir süre için olmamak kaydıyla) artık üzerinde fiili hakimiyeti kalmaması ve bu sebeple ekonomik yönden de bir yararlanma olanağının bulunmaması durumlarında, o aracı kaza sırasında fiili hakimiyeti altında bulunduran ve ondan ekonomik yönden yararlanan kimsenin işleten sıfatıyla meydana gelen zarardan sorumlu tutulması gerekip, bunun sonucu olarak da araç malikinin sorumlu tutulmaması gerekecektir. Gerek doktrinde, gerekse Yargıtay'ın uygulamalarında, kiracının işleten sıfatının belirlenmesinde, kira sözleşmesinin uzun süreli olması, araç üzerinde fiili hakimiyet ve ekonomik yararlanma unsurlarının birlikte bulunması gerekmektedir. Mahkememizce alınan .....tarihli trafik bilirkişi raporunda özetle; "Kazalı/Davalı .....’nın (Sürücü/Davalıların taraf olduğu .....): Trafik kazasında Yukarıda sayılan hususlar kapsamında %100 (yüzde/yüz) oranında “KUSURLU” olduğu, Davacı/Kazalı .....’ın (Sürücü/.....): Trafik kazasında Yukarıda sayılan hususlar kapsamında “KUSURSUZ” olduğu," mütalaa edilmiştir. İlgili rapordaki tespitlerin dosya kapsamı ile uyumlu olduğu kanaatine varılarak davalı araç sürücüsünün dava konusu kazanın meydana gelmesinde %100 oranında kusurlu olduğu kabul edilmiştir. Mahkememizce alınan .....tarihli makine mühendisi bilirkişi ek raporunda özetle: "Araç ve dosya incelemeleri neticesinde; Dava konusu aracın .....tarihinde yapmış olduğu maddi hasarlı trafik kazası davaya konu aracın sol ön yan kısmalarında hasar oluştuğu, Araçta oluşan hasarın mevcut kaza sonucu oluşacağı kanaatim hasıl olmuştur. Araçta oluşan hasarın onarımı için, .....hasar dosya numaralı ekspertiz raporu referans alınarak tespit edilen; ön panel, far braketi, hava kanal ızgarası, far, menteşeler, kaput kilidi, braketler, sis farı, basınç silindiri, çamurluk davlumbazı, radyatör fanı, ön tampon ve demiri, motor kaputu, ön cam, ön panjur, darbe sensörü, hava filtresi, takviye sacı, radyatör hortumu, korna taşıyıcı, sağ ve sol şasi kolu, birleştirme ve montaj parçalarının değişim/onarım işlemi yapıldığı anlaşılmış ve toplam 33 adet parça için ekspertiz çalışması yapıldığı, raporda belirtilen yedek parça ve işçilik giderlerinin yapılan piyasa araştırması sonucu ile uyumlu olduğu tespit edilmiştir. Dava konusu aracın onarılacak durumda olduğu, hasarı onarıldıktan sonra ve .....hasar tarihi dikkate alınarak, emsal bir aracın ikinci el rayiç bedelindeki değer kaybının; aracın markası, modeli, araç tipi, parça değişimi, boya işlemi yapılan kısımlar ve mevcut hasardan dolayı oluşacak tramer miktarı ve onarım işlemleri göz önünde bulundurularak, dava dosyasında bulunan belgeler (eksper raporları, tutanaklar, resimler ve sair evraklar) doğrultusunda ve Yargıtay .....Hukuk dairesi 2013/3815 E. 2013/9854 K. Sayılı ilamında, emsal uygulamaları kapsamındaki, nisbi yöntemine göre ise davaya konu araçta 83.626,10 TL değer kaybının oluştuğu ve Yargıtay 17. Hukuk Dairesi 2015/14234 E. 2016/2643 K. Gerekçesi doğrultusunda 11 gün MAKUL ONARIM SÜRESİ belirlenmiş ve aracın onarımda kaldığı süre boyunca davacının aracından yoksun kalması ile beraber meydana gelen araç mahrumiyet tazminatından tasarruf ettiği miktarlar da düşülmek suretiyle kaza tarihi itibariyle 12.706,12 TL tutarında olduğu" raporda ibraz edilmiştir. .....tarihli makine mühendisi bilirkişi ek raporunda özetle; "Bilgi ve değerlendirmeler ile tarafına tebliğ edilerek dosya üzerinde yapılan incelemeler doğrultusunda ve yapılan araştırmalar dikkate alınarak, davaya konu aracın hasarı dikkate alınarak gerekli değerlendirmeler tarafınca yapıldığı ve gerekçesi yukarıda maddeler halinde belirtildiğini, davaya konu araçta oluşan hasar onarım ödemelerinin tamamen yapıldığı ve sigorta şirketi tarafından hasar onarım bedelinin karşılandığı ve bu ödemenin araç onarım bedelini karşıladığı" raporda ibraz edilmiştir. olacağı mütalaa edilmiştir. Kök bilirkişi raporu ve ek bilirkişi raporunda belirlenen tespitler ile miktarlara yönelik değerlendirmeler denetime ve hüküm kurmaya elverişli olmaları nedeniyle mahkememizce benimsenerek hükme esas alınmıştır Eldeki davada, davalı sigorta şirketinin sorumluluğu sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve poliçe limiti ile sınırlıdır. Kaza tarihi itibariyle ZMMS poliçe limiti 200.000,00 TL olup, tespit edilen 83.626,10 değer kaybı bedelinden davalı araç sürücüsü ve davalı araç işleteni ile birlikte davalı sigorta şirketinin de bakiye poliçe teminat limiti kapsamında müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu, ilgili aracın onarımının gerçekleştiği ve davacının talep edebileceği karşılanmayan onarım bedeli bulunmadığı kanaatine varılmıştır. Yine dosya kapsamında alınan bilirkişi raporunda, kaza nedeniyle davacının uğramış olduğu araç mahrumiyet bedeli 12.706,12 TL olarak olarak tespit edilmiştir. İlgili tazminat kaleminden davalı araç sürücüsü ve davalı araç işleteni müştereken ve müteselsilen sorumludur. Davalı sigorta şirketinin ZMMS poliçesi kapsamında ilgili zarar kaleminin ödenmesinden sorumluluğu bulunmamaktadır. Davacının fazlaya ilişkin araç mahrumiyet zararının sunulan bilgi ve belgeler kapsamında ispatlanamadığı, aracın makul onarım süresinin 11 gün olduğu dikkate alınarak fazlaya ilişkin istemin yerinde olmadığı kanaatine varılmıştır. Davacı vekili ıslah dilekçesi ile değer kaybı tazminatı olarak 83.626,10,00 TL, araç mahrumiyet tazminatı olarak 31.698,00 TL olarak ilgili kalemler açısından ıslahta bulunmuş ve ilgili tazminatların davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesini talep etmiştir. Tüm dosya kapsamının birlikte değerlendirilmesi neticesinde; davacı tarafından talep edilen 83.626,10 TL değer kaybı tazminatı açısından istemin kabulü ile 83.626,10 TL değer kaybı tazminatının davalı sigorta şirketi, davalı araç sürücüsü ve davalı araç işleteni açısından kabulüne, araç mahrumiyet bedeli istemi yönünden talebin 12.706,12 TL bedel üzerinden davalı araç sürücüsü ve davalı araç işleteni yönünden kısmen kabulüne, fazlaya ilişkin istemin reddine, davacının talep edebileceği bakiye hasar onarım bedeli bulunmaması nedeniyle bu tazminat kalemi yönünden istemin reddine, araç mahrumiyet bedeli yönünden davalı sigorta şirketi aleyhine açılan davanın reddine karar verilmiştir. Kabul edilen tazminat alacaklarına, davalı sigorta şirketi yönünden, usulüne uygun başvurunun ulaştığı tarih olarak mevcut delillerden belirlenemediğinden temerrüdün dava tarihi itibariyle oluştuğu dikkate alınarak dava tarihinden, davalı araç sürücüsü .....ve davalı araç işleteni ...... Tic. Ltd. Şti. yönünden ise haksız fiil tarihi olan .....tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın KISMEN KABULÜ KISMEN REDDİ İLE; a) 83.626,10 TL değer kaybı tazminatının, davalı sigorta şirketi yönünden dava tarihinden itibaren, davalı ...... Ltd. Şti. ve davalı .....yönünden haksız fiil tarihi olan .....tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, b) 12.706,12 TL araç mahrumiyet zararı tazminatının haksız fiil tarihi olan .....tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalı .....San. Ltd. Şti. ve davalı .....müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, c) Davalı sigorta şirketine yöneltilen araç mahrumiyet zararı istemini içerir davanın reddine, d) Davalılara yöneltilen hasar onarım bedeli istemini içerir davanın reddine, e) Davalılara yöneltilen onarım bedeli üzerinden hesaplanan KDV istemini içerir davanın feragat nedeniyle reddine, 2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 6.580,45 TL peşin harçtan, başlangıçta yatırılan 427,60 TL harç ve sonradan yatırılan 2.000,00 TL ıslah harcın mahsubu ile bakiye 4.152,85 TL harcın (davalı sigorta şirketinin 3.605,46 TL'sinden sorumlu olması kaydıyla) davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irad kaydına, 3-Davacı tarafından yatırılan 427,60 TL peşin harç, 427,60 TL başvuru harcı ve 2.000,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 2.855,20 TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 4- Davacı tarafından yapılan tebligat ve posta gideri, ve bilirkişi ücreti olarak toplam 7.635.00 TL yargılama giderinin kabul/red oranı da dikkate alınarak 6.377,51 TL'lik kısmının (davalı sigorta şirketinin 5.536,32 TL'sinden sorumlu olması kaydıyla) davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, bakiye kalan yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, 5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/2 maddesi uyarınca hesaplanan 45.000,00 TL vekâlet ücretinin (davalı sigorta şirketinin 39.064,54 TL'sinden sorumlu olması kaydıyla) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE, 6-Davalı .....Sigorta A.Ş. kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/2 maddesi uyarınca hesaplanan 19.191,88 TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı .....Sigorta A.Ş.'ne VERİLMESİNE, 7-Davalılar .....ve .....Tic. Ltd. Şti. kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/2 maddesi uyarınca hesaplanan 19.091,88 TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalılar .....ve ...... Tic. Ltd. Şti. VERİLMESİNE, 8- 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği Adalet Bakanlığı tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen iki taraf için iki saatlik ücret tutarı karşılığı olan 4.700,00 TL arabuluculuk ücretinin kabul/red oranı dikkate alınarak 3.925,91 TL'lik kısmının davalından müştereken ve müteselsilen tahsili, bakiye kalan 774,09 TL'lik kısmının ise davacıdan tahsili ile Hazineye irad kaydına,

9-Davacı tarafça yargılama esnasında depo edilen gider avansından bakiye kalan tutarın kesinleştiğinde ve talep halinde HMK m. 333 ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yönetmeliği'nin m. 47(1) hükümleri uyarınca ilgisine İADESİNE, Dair, davacı vekilinin ve davalı .....ve davalı .....San. Ltd. Şti. vekilinin yüzüne karşı, davalı sigorta şirketi vekilinin yokluğunda kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.

Katip Hakim