Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/693 E. 2025/1146 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA T.C. DİYARBAKIR ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : KARAR NO :

HAKİM : KATİP :

DAVACI : VEKİLİ : DAVALI : VEKİLLERİ :

DAVA : Tazminat (İş Yeri Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 14/06/2024 KARAR TARİHİ : 17/11/2025 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH :

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin ".....Yenişehir/DİYARBAKIR" adresinde oto jant üretim faaliyeti gösterdiğini, müvekkili şirketin iş bu adresindeki ticari faaliyetleri sonucu ortaya çıkabilecek rizikolara karşı davalı sigorta şirketi ile .....poliçe numaralı "Kapsamlı İşyeri Sigorta Poliçesi" tanzim ettiğini, poliçe süresi içerisinde müvekkili şirkete ait işyerinde, .....tarihinde Kataforez makinesinin kırılması sonucu makinenin içinde bulunan ve üretimde kullanılan boyaların yere dökülmesiyle zayi olup kullanılamaz duruma geldiğini, müvekkili şirketin durumdan haberdar olur olmaz davalı sigorta şirketinde bildirim yapıp uğranılan zararların tamamının sigorta poliçesi kapsamında ödenmesi talep ettiğini, davalı sigorta şirketi tarafından .....numaralı hasar dosyası açılarak eksper tayin edildiğini, davalı sigorta şirketi tarafından tayin edilen eksper tarafından müvekkile ait işyerinde zarar tespiti ve miktarı yapıldığını, eksper tarafından yapılan tespitler sonucu, Makine Kırılmasının mevcut olduğu bu zararların poliçede teminat altına alındığı ve poliçe kapsamında 360.000,00 TL Makine Kırılması Hasarı tespit edilmesiyle bu miktarın müvekkili şirket tarafından fazlaya ilişkin haklarımı saklı kalmak kaydıyla sigorta şirketinden alındığını, ziyaya uğrayan boyalara ilişkin eksperin tespitlerinin taraflarına"...Makine içinde işlenen/bulunan emtea vasfındaki kıymetlere oluşan hasarın teminat kapsamında değerlendirilebileceği yönünde bir ibareye rastlanılmamış olup, emtea talebinin teminat kapsamında değerlendirilemeyeceği..." şeklinde iletildiğini, devamında emtea hasarının sigorta poliçesine göre 7.393.734,50 TL olduğunun belirtildiğini, eksper tarafından yapılan tespitlerin davalı sigorta şirketine iletildiğini, davalı sigorta şirketinin mail ortamından verdiği cevabında"...Poliçede makine kırılmasına bağlı ürün bozulması teminatı bulunmamaktadır..." şeklinde gerekçeyle yere dökülerek ziyaya uğrayan ve kullanılamaz hale gelen boyalara ilişkin hasar bedelinin ödenmesinin reddedildiğini, meydana gelen bir rizikonun sigorta teminatı dışında kaldığının ispat yükünün sigorta şirketine ait olduğunu, ziyaya uğrayan boyaların haksız ve poliçeye aykırı şekilde "ürün bozulması" kategorisinde değerlendirildiğini, davalı sigorta şirketinin tespitinin hatalı olduğundan, bu tespite dayalı olarak rizikonun poliçede teminat kapsamında olmadığını ispat külfeti davalı sigorta şirketinde olduğunu,açıklanan ve re'sen tespit edilecek nedenlerle fazlaya ilişkin her türlü dava ve talep hakları saklı kalmak kaydı ile ; davanın kabulüne, davalı sigorta şirketi ile akdedilen iş yeri sigorta poliçesi kapsamında, 6100 sayılı hmk.'nın 107. maddesine göre toplanacak deliller doğrultusunda, müvekkili şirketin uğramış olduğu hasar bedeli karşılığı şimdilik 100,00 tl'nin ( sigorta poliçesi limitleri dahilinde), davalı sigorta şirketine başvuru tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile tahsiline, yargılama harç ve giderleri ile avukatlık ücretinin davalı yandan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmesini vekaleten talep etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının dilekçesi incelendiğinde işyerinde meydana gelen hasarın toplanacak delillere göre tazminat hesabı yaptırılmasını talep ettiğini, ancak talebinde tam olarak hangi hasara ilişkin tazminat talep ettiği belirgin olmadığını, işbu davaya konu hasar .....tarihli kataforez makinesinin kırıldığını ve makinenin içinde üretime destek sağlayan boyaların dökülerek zayi olması olduğunu, davacıya kataforez makinesinin kırılması kapsamında 360.000,00 TL ödeme yapıldığını, ancak üretimde kullanılan boyaya ilişkin hasar poliçe teminat kapsamında olmadığından tazminat talebinin reddedildiğini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla huzurdaki dava belirsiz alacak olarak açılamayacağını, davacının talep ettiği tazminat miktarının belirli olduğunu, bu sebeple hukuki yarar yokluğundan davanın reddini talep ettiklerini, arz ve izah olunan sebeplerle poliçe teminatı dışındaki davanın esastan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya tahmiline karar verilmesini vekaleten arz ve talep etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE : Mahkememizce yapılan yargılama, taraf beyanları, toplanan deliller, alınan bilirkişi raporları, hasar dosyası, kapsamlı iş yeri sigorta poliçesi ve tüm dosya kapsamına göre; Dava, davacı şirket tarafından davalı şirket aleyhine açılan kapsamlı iş yeri sigorta poliçesinden kaynaklanan maddi tazminat istemine ilişkindir. Davacı taraf kapsamlı iş sigorta poliçesi kapsamında makine kırılmasına bağlı boya malzemesinin ziyaa uğraması neticesinde oluştuğu iddia olunan riziko miktarı olarak şimdilik 100,00 TL'nin davalı sigorta şirketine yapılan başvuru tarihinden itibaren ticari temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir. Davalı vekili öncelikle yetki itirazında bulunurak davalının yerleşim adresinin İstanbul ile olduğundan bahisle İstanbul Mahkemelerinin yetkili olduğunu ileri sürküş ve yetki itirazında bulunmuştur. Esasa ilişkin isedava konusu edilen hasarın taraflar arasında akdedilen sigorta poliçesine göre teminat kapsamı dışında kaldığını beyan ederek davanın reddini talep etmiştir. Davacı şirketin poliçede bulunan ve mevcut iş yeri adresi ile gerçekleştiği iddia olunan rizikonun meydana geldiği yerin Diyarbakır ile olması nedeniyli davalı vekilinin yetki itirazının reddine karar verilerek davanın esas incelemesine geçilmiştir. Mahkememizce dava konusu uyuşmazlığa ilişkin dava dosyası iş yeri sigortaları alanında uzman makine mühendisi bilirkişiye tevdi edilerek; bilirkişiden tüm dosya kapsamı ile davacı iddiaları ve davalı savunmaları, hasar dosyası, eksper raporu ve sair tüm belgeler incelenerek, A-Dava konusu davacının işyerinde meydana gelen kataforez makinesi kırılması olayı neticesinde ilgili makine içerisinde bulunan boyaların hasarının davacı ile davalı arasında düzenlenen .....poliçe başlangıç tarihli "kapsamlı iş yeri sigorta poliçesi" kapsamında teminat altına alınıp alınmadığı, B-İlgili hasara yönelik hasar ihbarının ve tespitinin süresinde ve usulüne uygun yapılıp yapılmadığı, C-Hasara yönelik yapılan ekspertiz işleminin sonucunda hazırlanan raporun incelenmesi ile dava konusu boyaların hasarının hangi sebeple gerçekleştiği ve ilgili hasarın gerçekleşmesinde tespiti yapılan gerekçelerin hasar ile uyumlu olup olmadığı ayrıca belirlenen hasar bedelinin uygun olup olmadığı değerlendirilerek hasar bedelinin belirlenmesi, hususlarında ayrıntılı ve gerekçeli rapor tanzim edilmesi istenilmiştir. Makine mühendisi bilirkişi tarafından tanzim olunan .....tarihli bilirkişi raporunda; "Davaya konu davacının işyerinde meydana gelen kataforez makina kırılması olayında, makinada bulunan ve üretimde kullanılan boyaların toplam miktarı belirsiz olduğundan makina kırılmasına bağlı zayi olan boya miktarı ile bedelinin tespiti mümkün olmadığını, makina kırılması nedeniyle üretimde kullanılan boyanın (emtianın) zayi olan kısmı Kapsamlı İşyeri Sigorta Poliçesi kapsamında teminat altında bulunduğu, Makina Kırılmasıyla oluşan hasar ihbarının zamanında yapılmamış olup hasar tespitinin de onarım sonrasında yapılmış olduğu, Ekspertiz incelemesinden önce makina onarılmış olup tanzim edilmiş Ekspertiz Raporu dosya belgeleri arasında mevcut bulunmadığı, boyanın zayi olma sebebi ise makina onarımının tıkanan eşanjör temizliği ve iki adet küresel vana değişimi ile sorunun giderildiği belirtilen olayda boyanın havuzdan taşarak yere dökülmüş olmasının kuvvetle muhtemel olabileceği, bu nedenle, meydana gelen hasarın olay ile uyumlu bulunduğu, Makina Kırılması olayında makinada kullanılan boya miktarı toplamına ve birim fiyatına ait fatura, fiş veya benzeri belge sunulması halinde hasar bedelinin tespit edilebileceği, tespit edilecek miktarın da Kapsamlı İşyeri Sigorta Poliçesi kapsamında teminat altında olacağı" raporda ibraz edilmiştir. İlgili rapora karşı taraf vekilleri itirazlarda bulunmuştur. İlgili itirazların akabinde; kök rapor tanzim eden bilirkişiye dosya tekrar tevdi edilerek ve makine mühendisi bilirkişi ile birlikte iş yeri sigortaları alanında uzman sigortacı bilirkişi heyete eklenerek bir önceki celse istenen hususlarda ve kök bilirkişi raporuna yönelik itirazların da değerlendirilmesiyle bilirkişi heyetinden rapor tanzim edilmesi sağlanmıştır. .....tarihli bilirkişi heyeti raporunda; "Davaya konu davacının işyerinde meydana gelen kataforez makina kırılması olayında, makinada bulunan ve üretimde kullanılan boyaların toplam miktarı belirsiz olduğundan makina kırılmasına bağlı zayi olan boya miktarı ile bedelinin tespitinin mümkün olmadığını, makina kırılması nedeniyle üretimde kullanılan boyanın (emtianın) zayi olan kısmı Kapsamlı İşyeri Sigorta Poliçesi kapsamında teminat altında bulunduğu, makina kırılmasıyla oluşan hasar ihbarının zamanında yapılmamış olup hasar tespitinin de onarım sonrasında yapılmış olduğu, ekspertiz incelemesinden önce makina onarılmış olup tanzim edilmiş ekspertiz raporu dosya belgeleri arasında mevcut bulunmadığı, boyanın zayi olma sebebi ise makina onarımının tıkanan eşanjör temizliği ve iki adet küresel vana değişimi ile sorunun giderildiği belirtilen olayda boyanın havuzdan taşarak yere dökülmüş olmasının kuvvetle muhtemel olabileceği, bu nedenle, meydana gelen hasarın olay ile uyumlu bulunduğu, makina kırılması olayında makinada kullanılan boya miktarı toplamına ve birim fiyatına ait fatura, fiş veya benzeri belge sunulması halinde hasar bedelinin tespit edilebileceği, tespit edilecek miktarın da Kapsamlı İşyeri Sigorta Poliçesi kapsamında teminat altında olacağı" raporda ibraz edilmiştir. Kök ve ek raporda kataforez makinası kırılması neticesinde ilgili makina içerisinde bulunan boyanın yere dökülmesi neticesinde oluşan hasar neticesinde emtia vasfındaki boyanın ilgili poliçede emtia klozu altında düzenlendiği üzere infilak(patlama) neticesinde ziyaa uğraması halinde teminat kapsamında emtia zararı olarak değerlendirileceği hususu ve taraf vekillerinin itirazlarının ek raporda tam olarak karşılanmadığı dikkate alınarak; davalı vekili tarafından "taşra diğer evraklar" evrakı altında sunulan hasar dosyası evrakları ve ekspertiz raporu, davacı vekili tarafından .....tarihli bilirkişi raporuna karşı beyan dilekçesi ekinde sunulan faturalar ve davacı vekilinin .....tarihli beyan dilekçesindeki itirazlar ile tüm dosya kapsamı tekrardan ele alıp değerlendirilerek davacının talebine konu emtia vasfında olan boyanın emtia klozu altında teminat altına alındığı üzere infilak (patlama) sebebiyle zayi olup olmadığı, ilgili makine kırılmasının patlama ile mi boru kırılması nedeniyle mi meydana geldiği, buradan varılacak sonuca göre ilgili boya zararının teminat kapsamında olup olmadığı, hasar ihbarlarının süresinde yapılıp yapılmadığı, hasar ihbarının süresinde yapılmadığı değerlendirildiği taktirde ilgili gecikmenin hasarın artmasına sebep olup olmadığı hususlarında gerekli şekilde ayrıntılı ve gerekçeli değerlendirme yapılarak sigorta şirketinin boya hasarından sorumluluğunun bulunup bulunmadığı, bulunduğunun kabulü halinde ekspertiz raporunda belirlenen boya hasar bedelinin zarar ile uyumlu olup olmadığı neticeten boya nedeniyle uğranılan zararın ve sigorta şirketinin sorumluluğunun tespit edilmesi hususlarında ek rapor tanzim edilmesi amacıyla dosya kök rapor tanzim eden makina mühendisi bilirkişi ve sigortacı bilirkişiden oluşan bilirkişi heyetine tevdi edilmiştir. .....tarihli bilirkişi heyeti ek raporunda; “Davacının talebine konu emtia vasfında olan boyanın emtia klozu altında teminat altına alındığı üzere infilak (patlama) sebebiyle zayi olup olmadığı” yönünde yapılan inceleme ve değerlendirmelerde; normal mesai dışında ünitede sirkülasyon işleminin yapıldığı esnada eşanjörde meydana gelen tıkanma vb. nedenden dolayı pompa tarafından basınçlandırılan boyanın eşanjörden geçemediği ve bunun sonucunda boru hattında kopma - açılma meydana geldiği, sistemin çalışmaya devam ettiği, depodan pompa ile çekilen boyanın hasar gören, açılan boru hattından dışarıya doğru boyanın zayi olduğunin anlaşıldığını, makina kırılmasının patlama ile mi boru kırılması nedeniyle mi meydana geldiği” yönünden yapılan incelemede, yukarıda belirtildiği üzere hasarın boru kırılmasından kaynaklandığının anlaşıldığını, boya zararının teminat kapsamında olup olmadığı” yönünde yapılan incelemede, davacının işyerinde meydana gelen kataforez makinesi kırılması olayı neticesinde ilgili makine içerisinde bulunan boyaların hasarının davacı ile davalı arasında düzenlenen .....poliçe başlangıç tarihli "kapsamlı iş yeri sigorta poliçesi" kapsamında teminat altına alınmadığının anlaşıldığı, ilgili hasara yönelik hasar ihbarının ve tespitinin süresinde ve usulüne uygun yapılmadığı” hasar ihbarının süresinde yapılmadığı değerlendirildiği taktirde ilgili gecikmenin hasarın artmasına sebep olmadığı, zira davacı firma tarafından müdahale edilerek zararın engellendiğinin belirtildiği, sigorta şirketinin boya hasarından sorumluluğunun bulunmadığı, boya hasarının sigorta sorumluluğunda bulunduğunun kabulü halinde ekspertiz raporunda belirlenen boya hasar bedelinin zarar ile uyumlu olup olmadığı yönünde yapılan incelemede, Ekspertiz Raporunda hesaplanan boya hasarı bedelinin zarar ile uyumlu olduğu kanaatine varıldığı, boya nedeniyle uğranılan zararın ve sigorta şirketinin sorumluluğunun tespit edilmesi Hususunda yapılan incelmede, sigorta şirketinin zayi olan boya hasarında sorumluluğunun bulunmadığı, .....ve Tic. Ltd. Şti. tarafından .....San. Dış Tic. Ltd. Şti. adına tanzim edilen .....tarihli e-Faturada; toplam dört kalemde belirtilen boya katkı malzemeleri fiyatları toplamının KDV dahil 631.846,79 TL olduğu hesaplandığı ve faturalandırıldığı, .....Tic. Ltd. Şti. tarafından .....San. Dış Tic. Ltd. Şti. adına tanzim edilen .....tarihli e-Faturada ise toplam beş kalemde belirtilen boya katkı malzeme fiyatları toplamının KDV dahil 1.346.956,42 TL olduğu belirtildiği, her iki fatura bedeli toplamının ise (631.846,79+1.346.956,42) 1.978.803,21 TL olduğu hesaplandığı" raporda ibraz edilmiştir. .....tarihli bilirkişi heyeti ek raporunun taraf iddia ve savunmaları ile itirazlarını karşıladığı ve mahkememizce istenilen hususlara dair değerlendirme ve tespitlerin denetime elverişli ve hükme esas alınacak mahiyette olduğu dikkate alınmış ve davacı vekilinin yeniden bilirkişi heyeti oluşturularak yeni rapor tanzim edilmesine yönelik itirazının reddine karar verilerek ilgili rapor hükme esas alınmıştır. Mahkememizce yapılan yargılama neticesinde toplanan deliller, hasar dosyası, dava konusu Kapsamlı İş Yeri Sigorta poliçesi, eksper raporu ve bilirkişi heyetinin .....tarihli raporu birlikte değerlendirildiğinde, davacı tarafça davalı sigorta şirketi aleyhine iş yeri sigortası poliçesi kapsamında işyerinde meydana gelen kataforez makinası borusunun kırılması neticesinde makine içerisinde bulanan boya ürünün yere dökülerek zayi olmasına ilişkin riziko talebinin yerinde olmadığı, emtia vasfındaki boya ürününün ilgili poliçede emtia klozu altında teminat altına alındığı, rizikonun oluşması için ilgili boya ürününün infilak(patlama) olayı neticesinde hasara uğraması gerektiği, alınan bilirkişi raporları, hasar dosyası evrakları ve taraf iddia ve savunmalarından anlaşıldığı üzere kataforez makinası borusunun kırılması olayının infilak(patlama) neticesinde gerçekleşmediği, ilgili boru kırılmasının eşanjörde meydana gelen tıkanma vb. nedenden dolayı pompa tarafından basınçlandırılan boyanın eşanjörden geçememesi ve bunun sonucunda boru hattında kopma - açılma neticesinde meydana gelmesiyle kırılması neticesinde sistemin çalışmaya devam etmesiyle boya depodan pompa ile çekilmeye devam ederken boru hattının kırıldığı noktadan geçtiği sırada akarak yere döküldüğü ve bu şekilde dava konusu boya ürününün hasarlandığı, .....başlangıç .....bitiş tarihli Kapsamlı İş Yeri Sigorta Poliçesi kapsamında emtiaların infilak(patlama) neticesinde teminat altına alındığı ilgili makine kırılması olayının patlama neticesinde meydana gelmediği hususları birlikte değerlendirildiğinde dava konusu boya hasarının ilgili poliçe kapsamında teminat altına alınmadığı kanaatine varılarak, davacının talep ettiği hasar bedelinin sigorta teminatının dışında kalması nedeniyle davalı sigorta şirketinin tazmin sorumluluğuna gidilemeyeceği anlaşılmakla davacı tarafça ispatlanamayan davanın reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. HÜKÜM:Gerekçesi gerekçeli kararda açıklanacağı üzere 1-Davanın REDDİNE, 2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 732,00 TL harçtan, peşin alınan 427,60 TL harcın mahsubu ile 304,4 TL karar ve ilam harcının davacıdan alınarak hazineye irat kaydına, 3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, 4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 100,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine, 5- 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği Adalet Bakanlığı tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen iki taraf için iki saatlik ücret tutarı karşılığı olan 3.600,00 TL arabulucu ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına, 6-Yargılama sonucunda ve re’sen yapılacak gider olmadığı takdirde, gerekirse re’sen yapılacak gider de mahsup edilmek suretiyle, 6100 sayılı HMK’nın 333. maddesi gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının yatırana iadesine, Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.

Katip Hakim