İlk Derece Mahkemesi 2024/6 E. 2025/191 K.

T.C. BAKIRKÖY 1. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/6 Esas KARAR NO : 2025/191

DAVA: Faydalı Model Belgesinin Hükümsüzlüğü Maddi-Manevi Tazminat DAVA TARİHİ : 18/01/2018

DAVA : Faydalı Model Belgesine Tecavüzün Önlenmesi, Tazminat DAVA TARİHİ : 27/04/2018 KARAR TARİHİ : 27/11/2025 KARAR YAZIM TARİHİ : 01/12/2025

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhinde açılan davanın, Mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda : GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ : DAVA ; Davacı vekili dava dilekçesi ile, müvekkilinin TPMK nezdinde TR .... sayı ile tescilli "..." buluş başlıklı faydalı model belgesinin sahibi olduğunu, müvekkili tarafından .... Deri Mamülleri Tic.Ltd.Şti'den satın almış olduğu deri cüzdanın müvekkiline ait faydalı modele konu ürünün taklidi niteliğinde olduğunu, davalının kötü niyetli olarak ve müvekkilinin tescilinden yaklaşık bir yıl sonra ve ürün piyasaya sürüldükten sonra görsel olarak birebir aynı özellikler taşıyan ve ürün hakkında haksız kazanç sağlamak amacıyla 21.11.2016 tarih ve ... başvuru nolu "..." isimli faydalı model belgesini kendi adına tescil ettirdiğini, ancak söz konusu faydalı modelin yenilik kriterlerini taşımadığını, bu durumun müvekkilinin faydalı model belgesinden doğan haklarına piyasaya sürülen taklit ürünün düşük kalitesi sebebiyle ticari itibarına, üretim ve satış yolu ile ticari kazancına tecavüz teşkil ettiğini iddia ederek, davalı adına ..... sayı ile tescilli faydalı model belgesinin hükümsüzlüğünü ve sicilden terkinini, fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak şimdilik 10.000,00 TL maddi ve 10.000,00 TL manevi tazminatın faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir. CEVAP ; Davalı vekili cevap dilekçesi ile, her iki faydalı modelin davacının iddiasının aksine benzerlik arz etmediğini, müvekkilinin faydalı model kullanımı tescile dayalı olduğundan9, davacının tazminat talebinin hukuka aykırılık teşkil ettiğini ve davacının tescil tarihinden önce ürünü piyasaya sürdüğünü ve tekniğin bilinen durumu ile adına tescilli faydalı model başvuru ile aşıldığı iddiasının ispata muhtaç olduğun ve taleplerin yersiz olduğunu savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir. BİRLEŞEN DAVA ; Birleşen Mahkememizin ... Esas sayılı dosyasında davacı vekili dava dilekçesi ile, müvekkilinin TPMK tarafından verilen TR ... sayılı faydalı model belgesi ile geliştirdiği mekanizmalı kredi kartlığı için 05.12.2015 tarihinen itibaren 10 yıl müddetle yasal koruma altında olan hak sahibi olduğunu, müvekkilinin ürünlerini ...markası ile pazarladığını, davalıdan "...." markasını taşıyan bir adet kredi kartlık deri cüzdan satın aldığını, satın alınan cüzdanın mekanizmalı kredi kartlık ile birlikte satıldığını, satış fişinde de mekanizmalı kredi kartlığın bulunduğunun yazılı olduğunu, satışa sunulan materyallerin görsellerinden anlaşılacağı üzere, faydalı modele konu mekanizmalı kredi kartlık deri cüzdanının ayrılmaz bir cüzü olarak birlikte satışa sunulduğunu, davalının cevabi ihtarnamesinde, ...'ün faydalı model hakkına dayandıklarını beyan ettiğini, davalı ile müvekkil arasında herhangi bir lisans sözleşmesi akdedilmediğinden eylemin müvekkilin korunan hakkına tecavüz teşkil ettiğini iddia ederek, fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak, 10.000,00 TL maddi ve 2.000,00 TL manevi zararının ticari temerrüt fazi ile birlikte davalıdan tahsilini, haksız rekabete konu ürünlere el konularak imhasını ve hüküm özetinin ilanını talep ve dava etmiştir. BİRLEŞEN CEVAP ; Birleşen davada davalı vekili cevap dilekçesi ile, müvekkili tarafından satılan ve davaya konu edilen deri cüzdanın, müvekkili tarafından faydalı model belgesi sahibinden alınan yetki ile piyasaya sürüldüğünü, faydalı model sahibinin rızası ile yapılan satışlardan dolayı müvekkilinin hiç kimsenin fikri mülkiyet hakkına tecavüzünün mümkün olmadığını savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir. Mahkememizin 16/06/2020 tarih, ... Esas -....Karar sayılı "A-ASIL DAVA YÖNÜNDEN :1-Asıl dosya yönünden davacının davasının KISMEN KABULÜNE, davalı adına tescilli ... tescil nolu faydalı model belgesinin hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine, Mahkememizin birleşen ... esas sayılı dosyasında kabul edilen tazminat nedeniyle tahsilde tekerrür oluşturmamak kaydıyla 1.297,85 TL maddi ve 2.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, B-BİRLEŞEN DAVA YÖNÜNDEN : 1-Birleşen Mahkememizin ... Esas sayılı dosyası yönünden davacının davasının KISMEN KABULÜNE, davalının davacı adına tescilli .... tescil nolu faydalı modelden doğan haklarına tecavüzün ortadan kaldırılmasına, tecavüz teşkil eden ürünlere el konularak imhasına, Asıl dosya da davalı ... yönünden kabul edilen tazminat nedeniyle tahsilde tekerrür oluşturmamak kaydıyla 1.297,85 TL maddi ve 2.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya dair talebin reddine, Hüküm özetinin karar kesinleştiğinde masrafı davalıdan alınarak ülke çapında yayınlanan bir gazetede ilanına, fazlaya dair talebin reddine," dair karar davalılar vekillerinin istinaf talebi üzerine İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesi'nin 14/12/2023 tarih , .... Esas -...Karar sayılı ilamı ile "Mahkemece her ne kadar asıl ve birleşen davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ise de; davalı ... tarafından davacı adına kayıtlı faydalı model belgesi aleyhine Bakırköy ... FSHHM'nin ... esas sayılı dosyasında hükümsüzlük davası ikame edildiği ileri sürüldüğünden, bu dava dosyasının getirtilip incelenerek, söz konusu davanın ve bu dava dosyasında verildiği iddia olunan ''ihtiyati tedbirin kabulüne, ... sayılı tescilden doğan hakların davalı ...'e karşı kullanılmasının önlenmesine'' şeklindeki kararın akıbetinin eldeki dava dosyasının akıbetine doğrudan etki edeceği anlaşılmakla, bu dava dosyasının sonucunun bekletici melese yapılıp yapılmayacağının değerlendirilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmiş olması hatalı görülmüştür. Kabule göre de; hükme esas alınan ve tekstil mühendisi bilirkişi tarafından hazırlanmış olan bilirkişi raporunun, faydalı modelin ''yenilik ve sanayiye uygulanabilirlik'' kriterleri bakımından gerekli ve yeterli teknik açıklamayı içermediği, bu haliyle denetime elverişli olmadığı ve hükme de esas alınamayacağı anlaşılmakla, Mahkemece; faydalı model konusunda alanında uzman bir bilirkişinin de aralarında yer aldığı bilirkişi heyetinden rapor aldırılması gerekirken eksik inceleme ile sonuca gidilmiş olması yerinde görülmemiştir. Yukarıda açıklanan sebeplerle, ilk derece mahkemesince esasa münhasır delil toplanmadan, eksik inceleme ve değerlendirmeye dayalı olarak karar verilmesinin, usul ve yasaya aykırı olması ve ilk derece mahkemesi kararının tüm istinaf sebepleriyle birlikte değerlendirilmesinin gerekmesi karşısında, istinaf istemine konu karara yönelik denetim yapılması mümkün bulunmamakla 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-a-6 maddesi gereğince davalıların istinaf başvurusunun kabulüne karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılmıştır." gerekçesi ile mahkememiz kararı kaldırılmış ve dosya yeniden yargılama yapılmak üzere mahkememize iade edilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı doğrultusunda dosya resen seçilen ikisi faydalı model ve patent uzmanı mühendis, biri de avrupa patent vekilinden oluşacak heyete tevdi edilerek dosya kapsamı deliller, TPMK kayıtları, önceki raporlar, Bölge Adliye Mahkemesi kararı değerlendirilmek suretiyle asıl dosya yönünden; davalı adına tescilli ... tescil nolu faydalı model belgesinin hükümsüzlük koşullarının oluşup oluşmadığı, birleşen ... Esas sayılı dosya yönünden ise; davalının davacı adına tescilli faydalı modelden doğan haklarına tecavüzünün olup olmadığına ilişkin rapor tanzimi istenilmiş olup;bilirkişi heyeti hazırlamış olduğu 08/09/2024 tarihli raporda sonuç olarak; ... markalı davalı ürünün davacıya ait konusu TR .... nolu Faydalı Modelin sayılı faydalı modelin aynen / lafzi yolla kapsamında olduğunu, dava konusu TR ... nolu faydalı modelin 1-5 olan tüm istemlerinin TR ... nolu faydalı model belgesine göre yenilik vasfına sahip olmadığını bildirmiştir. Mahkememizin 07/11/2024 tarihli duruşma kararı ile , hükümsüzlük baştan beri sonuç doğurcağından zorunlu olarak mahkememizin .... Esas sayılı dosyasının kesinleşmesinin beklenilmesine, kalemce kontrol sağlanarak kesinleştiğinde dosyamız arasına alınmasına karar verilmiş olup, mahkememizin... Esas sayılı dosyasının tetkikinden 13/07/2021 tarih .... Esas .... Karar sayılı karar ile "Davacının davasının KABULÜNE, davalı adına tescilli .... tescil başvuru nolu faydalı model belgesinin hükümsüzlüğüne, sicilden terkinine," dair karar verildiği, kararın davalı vekili tarafından istinaf edildiği, İstanbul .... Hukuk Dairesi'nin 31/10/2024 Tarih, ... Esas ve .... Karar sayılı ilamı ile davalı vekilinin istinaf talebinin esastan reddine karar verildiği , işbu kararın davalı vekilince temyizi üzerine ise bu kez, Yargıtay .... Hukuk Dairesi'nin 16/06/2025 Tarih, .... Esas ve ... Karar sayılı ilamı ile davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın onanmasına karar verilmiş olmakla hükmün, 16/06/2025 tarihinde kesinleştiği görülmüştür. Tüm dosya kapsamı ve deliller birlikte değerlendirildiğine; asıl dosyada davalı adına tescilli .... tescil nolu faydalı modelin davacı adına tescilli ... tescil nolu faydalı modelin temel istemler, çalışma prensibi ve görsel olarak benzer olup yenilik vasfı bulunmadığı anlaşılmakla hükümsüzlüğe dair talebin kabulü gerekmiştir. Asıl davada davacının tescilli .... sayılı faydalı modelinin aynısını davalı ...'ün üretip diğer davalıya satarak faydalı modele tecavüzde bulunduğuna ilişkin iddialar ve mevcut deliller incelenmiş; mahkememizin .... esas .... karar sayılı kararı ile davacı ... adına tescilli ... sayılı faydalı modelin başvuru tarihi itibariyle yenilik vasfını taşımadığından bahisle hükümsüzlüğüne karar verilmiş ve 13/07/2021 tarihli bu karar istinaf ve temyiz incelemesinden geçerek 16/06/2025 tarihinde kesinleşmiş olup, hükümsüzlük baştan itibaren sonuç doğuracağından davacı bu haliyle artık faydalı modele ilişkin hak sahipliğine dayanamayacağından maddi ve manevi tazminat taleplerinin reddine karar verilmiştir. Yine birleşen davada davacı ... sayılı faydalı model tesciline dayanarak davalı ...aleyhine tecavüzün tespiti, maddi ve manevi tazminata hükmedilmesi dava açmış ise de ; mahkememizin ... esas ... karar sayılı kararı ile .... sayılı faydalı modelin başvuru tarihi itibariyle yenilik vasfını taşımadığından bahisle hükümsüzlüğüne karar verilmesi nedeniyle davacı bu haliyle artık faydalı modele ilişkin hak sahipliğine dayanamayacağından birleşen davanın reddine karar verilmiştir. H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere ; A-ASIL DAVA YÖNÜNDEN; 1-Davalı adına tescil edilen ... tescil numaralı faydalı model belgesinin hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine, 2-Faydalı modele tecavüze ilişkin maddi ve manevi tazminat taleplerinin reddine, 3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hesaplanan 615,40 TL ilam harcından, 341,55 TL peşin harcın mahsubu ile 273,85 TL bakiye karar harcının, asıl dosya davalısından tahsili ile hazineye irat kaydına, 4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince kabul edilen hükümsüzlük davası yönünden 55.000,00 TL vekalet ücretinin, asıl dosya davalısından alınarak davacıya verilmesine, 5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince reddedilen maddi tazminat davası yönünden 10.000,00 TL vekalet ücretinin, davacıdan alınarak, asıl dosya davalısına verilmesine, 6-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince reddedilen manevi tazminat davası yönünden 10.000,00 TL vekalet ücretinin, davacıdan alınarak, asıl dosya davalısına verilmesine, 7-Davacı tarafından yapılan 341,55 TL peşin harç ve 35,90 TL başvuru harcı olmak üzere toplam 377,45 TL harç giderinin asıl dosya davalısından alınarak davacıya verilmesine, 8-Davacı tarafından yapılan 868,90 TL tebligat-tezkere masrafı ve 16.700,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 17.568,90 TL yargılama giderinden davanın kabul- ret oranına göre 5.856,30 TL'sinin , asıl dosya davalısından alınarak davacıya verilmesine, bakiyesinin üzerinde bırakılmasına, 9-Asıl dosya davalısı tarafından yapılan 200,00 TL yargılama giderinden davanın kabul - ret oranına göre 133,33 TL'nin davacıdan alınarak asıl dosya davalısına verilmesine, B-BİRLEŞEN DAVA YÖNÜNDEN; 1-Faydalı modele tecavüze ilişkin taleplerin, maddi ve manevi tazminat taleplerinin reddine, 2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hesaplanan 615,40 TL ilam harcından, 204,93 TL peşin harcın mahsubu ile 410,47 TL bakiye karar harcının, davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, 3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince reddedilen tecavüz davası yönünden 55.000,00 TL vekalet ücretinin, davacıdan alınarak birleşen dosya davalısına verilmesine, 4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince reddedilen maddi tazminat davası yönünden 10.000,00 TL vekalet ücretinin, davacıdan alınarak birleşen dosya davalısına verilmesine, 5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince reddedilen manevi tazminat davası yönünden 2.000,00 TL vekalet ücretinin, davacıdan alınarak birleşen dosya davalısına verilmesine, 6-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına, C-Talep halinde kararın taraflara tebliğine, D-Karar kesinleştiğinde kullanılmayan gider avansının ilgilisine iadesine, Taraf vekillerinin yüzlerine karşı kararın tebliğinden itibaren 2 hafta süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. Açıkça okunup usulen anlatıldı. 27/11/2025

Katip ... ✍e-imzalıdır Hakim ... ✍e-imzalıdır