İlk Derece Mahkemesi · İzmir 7. Asliye Ticaret Mahkemesi

İzmir 7. Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/382 E. 2025/288 K.

Mahkeme
İlk Derece Mahkemesi
Daire
İzmir 7. Asliye Ticaret Mahkemesi
Esas No
2024/382
Karar No
2025/288
Karar Tarihi

T.C. İZMİR 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2024/382 KARAR NO : 2025/288 DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 07/05/2024 KARAR TARİHİ : 25/03/2025 Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkiline ait ... plakalı aaraç ile davalı ... A.Ş'nin, karşı araç birleşik kasko poliçesi kapsamında sigortalı ...'ın maliki olduğu...'nın sürücü olduğu... plakalı aracın kaza tespit tutanağında görüldüğü şekilde hasarlandığını, davalının sigortalısı olduğu aracın %100 kusurlu olduğunu, kaza nedeniyle müvekkilinin aracında değişim, onarım ve boya yapılmış parçalar olduğu, tüm bu hususların aracın değerini düşürdüğünü, müvekkilinin aracında oluşan hasar bedelinin öncelikle karşı araç maliki ...'ın ZMMS sigortacısı ...A.Ş. tarafından karşılandığını, akabinde teminat limitlerinin dolmasına binaen yine karşı araç maliki ...'ı... sigortacısı olan ve halihazırda davalı olan ... A.Ş tarafından karşılandığını, akabinde değer kaybı tazminatının karşılanması için öncelikle, karşı aracın ZMMS sigortacısı ...A.Ş'ye başvurulduğunu ancak ... A.Ş. tarafından talebin trafik poliçe limiti kalmadığının bildirildiğini, bu nedenle, karşı araç kasko sigortacısına değer kaybı tazmini talepli başvurulduğu, sigorta şirketi tarafından 01/03/2024 tarihinde 120.000,00-TL değer kaybı tazminatı ödemesi yapıldığını ancak yapılan ödemenin müvekkilinin zararını karşılamaya yeterli olmadığını, müvekkilinin bakiye değer kaybı alacağı olduğunu, bağımsız bir bilirkişiden rapor alınarak değer kaybı ve ikame araç bedelinin tazminatının belirlenmesi gerektiğini, müvekkilinin aracında hasara uğrayan parçaların orijinal olup, kazanın akabinde gerçekleştirilen onarımların da orijinal parça üzerinden yapıldığını, müvekkilinin aracında meydana gelen zararın hesaplanmasında KDV miktarının da dahil edilmesi gerektiğini, hasarlı araçta meydana gelen zararın tazmin edilmesi sırasında herhangi bir tedarik iskontosu uygulanması kabul edilemeyeceğini, sigorta şirketi tarafından uğranılan zarar giderilmeyerek müvekkilinin mağdur edildiğini, davalı tarafın asıl yükümlülüğünün ZMMS poliçesi kapsamında meydana gelen gerçek zararın tazmini gerektiğini, Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortaları poliçesinin, sigortalının üçüncü kişilere verdiği zararı gidermek üzere yapıldığını, bu kapsamda zarar sigortası olarak değerlendirilmesi gerektiğini ve asıl olan gerçek zararın tespit edilerek sigortacı tarafça ödenmesi olduğunu, değer kaybının Sigorta Genel Şartları tablosuna göre yapılan hesaplamayı kabul etmediklerini, araçta meydana gelen değer kaybı için Yargıtay İçtihatlarına uygun, piyasa koşullarına göre yapılan hesaplamanın hükme esas alınmasını talep ettiklerini, gerçek değer kaybının hesaplanması gerektiğini, müvekkiline ait olan aracın, işbu uyuşmazlık konusu kazanın sonrasında oluşan maddi hasarların giderimi ve aracın tekrardan kullanılması için yapılan tamirat işlemi gerçekleştiğini, bu süreçte aracının kullanımından mahrum kaldığını, bu mahrumiyet sebebiyle müvekkilinin bir zarara uğradığını, arabuluculuk görüşmelerinin anlaşamama ile sonuçlandığını beyan etmekle, şimdilik 50,00-TL değer kaybı bedelinin tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini, (davalı sigorta şirketi için, teminat limitleri dahilinde, temerrüt tarihinden itibaren, diğer davalılar yönünden kaza tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine), şimdilik 10,00-TL ikame araç bedelinin sigorta şirketi dışındaki davalılardan kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile müştereken ve müteselsilen tahsilini, 889,76-TL ekspertiz ücretinin yargılama giderleri arasında sayılmasına, 4.800,08-TL çekici ücretinin, sigorta şirketi dışındaki davalılardan kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile müştereken ve müteselsilen tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. CEVAP : Davalılar ... ve... vekili cevap dilekçesinde özetle; araçta meydana gelen kaza ile ilgili değer kaybı tutarının ne kadar olduğunun tespit edildiğini, alınan rapor doğrultusunda tespit edilen değer kaybı tutarının, davacı vekiline İMM teminatı kapsamında ödendiğini, davacı tarafın, tazminat talebini belirsiz alacak ve tespit davası olarak ikame ettiğini, dava konusu olayda davacı tarafın talep miktarı kendisinin belirleyebilmesi imkansız olmadığını, söz konusu kaza sebebi ile iddia edildiği şekilde müvekkilinin kusurlu olmadığını, olay anında panikle imzalamış olduğu kaza tespit tutanağını da kabul etmediklerini, müvekkiline %100 kusurlu addedilmesi hatalı olduğunu, başvuran tarafından yapılan ekspertiz incelemesinde başvurana ait araçta 300.000,00-TL değer kaybı oluştuğu yönünde görüş bildirildiğini, davacı dilekçesinde, meydana gelen maddi hasarlı trafik kazası sonucunda araçta oluşan değer kaybı miktarının eksper raporu ile belirlendiğini, davalı şirkete yapılan başvuruda eksper marifetiyle belirlenen tutarın ve eksper rapor ücretinin talep edildiğini belirtmiş ve fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak alacağın bir kısmını talep ettiğini, kısmi dava olarak açılmasında hukuki yarar bulunmadığını, davacı taraf hak mahrumiyeti iddialarını somut delillerle ispat edemediğini, davacının aracında meydana gelen hasar sebebi ile herhangi bir hak mahrumiyeti oluşmadığını, araç mahrumiyetine dair zararın hesaplanmasında için dikkat edilmesi gereken kriterlerin neler olduğunun tespiti için Yargıtay kararlarına bakmak gerektiğini, araç kiralaması yaptığına dair herhangi bir dekont, fatura ya da delil ibraz etmediğini, faiz türünün hatalı olduğunu, ekspertiz raporunun ücretinden sorumlu olmadıklarını beyan etmekle, davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... Anonim Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; kazaya karışan ... plakalı plaka sayılı aracın müvekkili şirket nezdinde 08/12/2022-08/12/2023 başlangıç ve bitiş tarihli... no’lu Genişletilmiş Kasko Poliçesi ile sigortalı olduğunu, kaza dolayısıyla davacı tarafından müvekkili şirkete yapılan başvuru üzerine...nolu hasar dosyası açıldığını, müvekkili sigorta şirketinin sorumluluk limitinin 120.000,00-TL olduğunu, yapılan değerlendirmeler sırasında alınan ekspertiz raporu doğrultusunda ödeme yapıldığını, müvekkili sigorta şirketinin sorumluluğunu yerine getirdiğini, müvekkili şirketin sorumluluğunun sigortalısının kusuru ve poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, kusur durumunun tespiti gerektiğini, yapılacak hesaplamada genel şart hükümlerinin esas alınması gerektiğini, talep edilen faiz türü hatalı olduğunu, karşı tarafın müvekkil şirkete başvuru yapmadan önce temin ettiği ekspertiz raporunun ücretinden müvekkili şirketin sorumlu olmadığını beyan etmekle, davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLER : 1-İzmir Arabuluculuk Bürosunun ... Arabuluculuk numaralı Arabuluculuk Son Anlaşamama Tutanağı, 2-Davacı... ile davalılar ... ve...'ya ait nüfus aile kayıt örnekleri, 3-Davalı ... Anonim Şirketi nezdinde... plakalı araca ilişkin olarak düzenlenen... poliçe numaralı ...poliçesi, dava konusu 04/11/2023 tarihli trafik kazasına ilişkin olarak davacı tarafından şirkete yapılan başvuru dilekçesi, dilekçenin şirkete ulaştığı tarihi gösterir tebligat evrakları, hasar dosyası ve davacıya ödeme yapılıp yapılmadığına ilişkin evrak ve kayıtlar, 4-Dava konusu trafik kazasının gerçekleştiği 04/11/2023 tarihi ve mevcut durum itibarıyla ... plakalı araç ile... plakalı araca ait olarak bulunan trafik tescil ve ruhsat belgeleri, 5-Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi nezdinde ... plakalı araca ait olarak bulunan tramer kaydı, 6-... Anonim Şirketi nezdinde... plakalı araca ilişkin olarak düzenlenen Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası poliçesi, dava konusu 04/11/2023 tarihli trafik kazasına ilişkin olarak davacı tarafından şirkete yapılan başvuru dilekçesi, dilekçenin şirkete ulaştığı tarihi gösterir tebligat evrakları, hasar dosyası ve davacıya ödeme yapılıp yapılmadığına ilişkin evrak ve kayıtlar, 7-... Anonim Şirketi nezdinde 04/11/2023 tarihinde meydana gelen trafik kazası sebebiyle ... plakalı araçta oluşan hasar kapsamında davacıya ikame araç hizmeti sağlanıp sağlanmadığı, sağlanmış ise kaç gün süre ile ikame araç hizmeti sağlandığı hususuna ilişkin kayıtlar, 8-Bilirkişi heyetinin 02/01/2025 havale tarihli raporları, 9-Davacı vekilinin 25/02/2025 havale tarihli bedel artırım dilekçesi, 10-Sair deliller. DAVA KONUSU : Açılan dava, 04/11/2023 tarihinde meydana gelen maddi hasarlı trafik kazası neticesinde davacı...'e ait ... plakalı araçta meydana gelen hasar sebebiyle oluşan değer kaybı bedeli ve ikame araç bedelinin belirlenerek, belirlenecek değer kaybı bedelinin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte... plakalı aracın maliki ..., araç sürücüsü... ile aracın Kasko Sigortası poliçesini tanzim eden davalı ... Anonim Şirketinden müştereken ve müteselsilen, ikame araç bedelinin ise haksız fiil itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte... plakalı aracın maliki ... ve araç sürücüsü...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesi taleplerine ilişkindir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Haksız fiil, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49 maddesinde; ''Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür.'' şeklinde düzenlenmiştir. Aynı Kanun'un 50. maddesinde ise ''Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır. Uğranılan zararın miktarı tam olarak ispat edilemiyorsa hâkim, olayların olağan akışını ve zarar görenin aldığı önlemleri göz önünde tutarak, zararın miktarını hakkaniyete uygun olarak belirler.'' hükmü yer almaktadır. Haksız fiil öğretide hukuka aykırı zarar verici fiil olarak tanımlanmakta ve unsurları; eylem, hukuka aykırılık, zarar, kusur ve illiyet bağı olarak belirlenmektedir. Buna göre haksız fiilden bahsedebilmek için hukuka aykırı bir eylem bulunmalı, bu eylemden bir zararın doğması zararlandırıcı eylemde bulunan kişinin kusurlu bulunması ve zarar ile kusur arasında illiyet bağının olması gerekmektedir. Bu beş unsurun varlığı halinde zarar veren kişi eylemden dolayı zarara uğrayan kişi ya da kişileri maddi ve manevi zararlarını karşılamak durumundadır. Türk Medeni Kanunu’nun 6.maddesine göre haksız fiilin unsurlarını ispat etme yükü davacıdadır. Davacı zararı haksız eylemi ve zarar ile haksız eylem arasındaki illiyet bağını ispat etmek durumundadır. Hakim, kusurlu veya hukuka aykırı bir fiili ile başkasına zarar verenin kusur durumunu, zararın ağırlını ve oluşan durumun özelliklerini gözeterek uygun ve hakkaniyete uygun bir tazminat belirler. Haksız fiiller meydana geldikleri anda hukuki sonuç doğurur ve zarara neden olanların zararı tazmin borcu haksız fiil tarihinde ortaya çıkar. Haksız fiilin unsuru olan zarar, zarar görenin malvarlığında rızası dışında meydana gelen azalma ile zarar verici fiil olmasa idi bulunacağı durum arasındaki farktır ve zarar haksız fiilin meydana gelmesi ile gerçekleşmiş sayılır. Zarar verenin ve diğer sorumluların zararı tazmin yükümlülüğü herhangi bir ihbara ve ihtara gerek kalmaksızın olay tarihinde doğar. Haksız fiile bağlanan hukuki sonuçlar haksız fiil tarihi esas alınarak belirlenir ve bu nedenle haksız fiillerde olay tarihinde yürürlükte bulunan hukuk kuralları uygulanır. Başka bir deyişle zararın belirlenmesinde olay tarihinde yürürlükte bulunan mevzuat hükümlerinin dikkate alınması gerekmektedir. Sorumluluk sigortaları 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1473. ve devamı maddelerinde ''Sigortacı sorumluluk sigortası ile, sözleşmede aksine hüküm yoksa, sigortalının sözleşmede öngörülen ve zarar daha sonra doğsa bile, sigorta süresi içinde gerçekleşen bir olaydan kaynaklanan sorumluluğu nedeniyle zarar görene, sigorta sözleşmesinde öngörülen miktara kadar tazminat öder.'' şeklinde düzenlenmiştir. Sorumluluk sigortalarında sigorta şirketi tarafından zararı karşılanan kişi sigorta sözleşmesinin tarafı değildir. Sigorta ettiren kendisi ya da sorumluluğu altında bulunan kişiler tarafından üçüncü kişilere verilecek zararları sigorta şirketine ödediği prim karşılığında sigorta ettirmektedir. Sorumluluk sigortası, sigorta ettirenin üçüncü kişilere vereceği zararları teminat altına alırken hem üçüncü kişiyi hem de sigortalıyı koruma altına alan bir sigorta türüdür. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1473. ve 1486. maddelerinde yapılan düzenlemeye göre sorumluluk sigortalarını isteğe bağlı sigortalar ile zorunlu sigortalar olarak ikiye ayırmak gerekir. Tehlike sorumluluklarında üçüncü kişilerin zararının karşılanması amacıyla bazı alanlarda kamu yararı ve zarar görenlerin korunması gerekçesi ile sorumluluk sigortası yaptırmak yasal zorunluluk haline getirilmiştir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun da 1483 ve 1484. maddelerinde de zorunlu sorumluluk sigortalarında uygulanacak hükümler ayrıca düzenlenmiştir. Bu düzenlemelere göre zorunlu sigortalarda sigorta şirketinin zarar gören üçüncü kişiye karşı olan sorumluluğu kanundan doğan bir sorumluluktur. 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 13. maddesi ile bazı hallerde Bakanlar Kurulu'na da zorunlu sigortalar ihdas etme yetkisi verilmiştir. Zorunlu sorumluluk sigortalarının kamu yararı taşıması ve yapılmasının yasa ile zorunlu kılınması nedeniyle zorunlu sigortalarda zarar görenlerin korunması amacıyla bazı düzenlemeler yapılmıştır. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, ''İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.'' hükmüne, aynı Kanun'un 85/1. maddesinde, ''Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.'' hükmüne, aynı Kanun'un 85/son. maddesinde ise, ''İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.'' hükmüne yer verilmiş, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın A-1. maddesinde de, ''sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder.'' düzenlemesi yapılmıştır. Yukarıda açıklanan madde hükümlerinden, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır. Motorlu araçların işletilme tehlikesine karşı, zarar gören üçüncü şahısları, korumak amacıyla getirilmiş olan bu düzenleme ile öngörülen sorumluluğunun bir kusur sorumluluğu olmayıp, sebep sorumluluğu olduğu; böylece araç işletenin sorumluluğunun sebep sorumluluğunun ikinci türü olan tehlike sorumluluğuna ilişkin bulunduğu, öğretide ve yargısal içtihatlarla kabul edilmektedir. (EREN Fikret, Borçlar Hukuku, 9. B, s. 631 vd.; KILIÇOĞLU Ahmet, Borçlar Hukuku, 10. B., s. 264 vd.). 2918 sayılı Kanunun 86. maddesinde ise, bu Kanun’un 85. maddesinde düzenlenen sorumluluktan kurtulma ve sorumluluğu azaltma koşullarına yer verilmiştir. Bu düzenlemelere göre, araç işleteni veya araç işleteninin bağlı bulunduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulabilecek; sorumluluktan kurtulamayan işleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi ise kazanın oluşunda zarar görenin kusurunun bulunduğunu ispat ederse, hakim, durum ve şartlara göre tazminat miktarını indirebilecektir. Burada kanun koyucu zarar görenin kusuru nispetinde indirim yapılabileceğini öngörmüş ve indirimi zorunlu tutmayarak hâkimin taktirine bırakmıştır. Uygulama ve öğretide de (S. Ünan, “Ergün A. Çetingil ve Rayegan Kender’e 50. Birlikte Çalışma Yılı Armağanı 2007”, s. 1180) bu husus kabul edilmektedir. Kanun koyucu, açıklanan düzenlemeler yanında 2918 sayılı KTK’nın 91. maddesiyle de; işletenin aynı Kanun’un 85. maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası (Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası) yaptırma zorunluluğunu getirmiştir. Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin yerleşik içtihatları kapsamında değer kaybı, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp, onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki farka ilişkin olup, araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki ikinci el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin tespiti ve arasındaki fark göz önüne alınmaktadır. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 90. maddesinde; ''Zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatlar bu Kanun ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabidir. Söz konusu tazminatlar ve manevi tazminata ilişkin olarak bu Kanun ve genel şartlarda düzenlenmeyen hususlar hakkında 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun haksız fiillere ilişkin hükümleri uygulanır.'' hükmü düzenlenmiştir. Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın A.5. Bölümünde belirtilen 'Kapsama Giren Teminat Türleri' başlığı altında bulunan (a) bendinde 'Maddi Zararlar Teminatı' kapsamında araçta meydana gelen değer kaybı da sayılmıştır. İlgili maddede Maddi Zararlar Teminatı; ''Hak sahibinin bu genel şartta tanımlanan ve zarar gören araçta meydana gelen değer kaybı dahil doğrudan malları üzerindeki azalmadır.'' olarak tanımlanmıştır. Her ne kadar davalılar ... ve... vekilince iş bu davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasında davacı tarafın hukuki yararının bulunmadığı iddiası ile davanın dava şartı yokluğunda usulden reddine karar verilmesi talep edilmiş ise de, yerleşik Yargıtay İçtihatları ve Bölge Adliye Mahkemesi kararları göz önünde bulundurulduğunda davaya konu trafik kazasının gerçekleşmesinde kazaya karışan araçların kusur oranlarının ve davacıya ait araçta oluşan hasar ve değer kaybı miktarlarının hesaplanmasının teknik bilirkişilerce yapılabileceği, tarafın teknik bilirkişiler vasıtasıyla belirlenebilecek hususları kendi başına belirleyerek dava açmasının kendisinden beklenemeyeceği, bu nedenle davanın belirsiz alacak davası olarak açılabileceği, belirtilen gerekçeler dahilinde davacı şirketin davayı belirsiz alacak davası olarak açmakta hukuki yararının bulunduğu, ayrıca Anayasa Mahkemesinin 20/04/2022 tarihli ve 31815 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2019/12190 Başvuru numaralı 22/02/2022 Karar tarihli kararında, belirlenebilir bir alacağın belirsiz alacak davası açılmak suretiyle talep edilmesi akabinde davanın hukuki yarar yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilmesinin davacının mahkemeye erişim hakkını kısıtlar mahiyette olduğuna ve mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiğine, hukuki yarar yokluğu sebebiyle davanın usulden reddine karar verilmesinin başvurulacak son çare olduğuna karar verildiği dikkate alındığında, davalılar ... ve... vekilinin davanın hukuki yarar dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilmesi talebinin reddine karar verilerek yargılamaya devam olunmuştur. Gerekli bilgi ve belgelerin temini akabinde dosyanın bir trafik alanında uzman bir otomotiv alanında uzman bilirkişiden oluşan heyete tevdi ile dosya kapsamı, tarafların iddia ve savunmaları, 04/11/2023 tarihli trafik kazası tespit tutanağı, davalı ... Anonim Şirketi nezdinde... plakalı araca ait olarak düzenlenen Kasko Sigortası poliçesi, hasar dosyası, ekspertiz raporu, ödeme evrakları, dava konusu trafik kazasına karışan araçlara ait tescil belgeleri, davacıya ait ... plakalı araca ait tramer kayıtları ve sair deliller göz önünde bulundurularak;... plakalı araç sürücüsü ile ... plakalı araç sürücülerinin 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun hangi maddelerini ihlal etmek suretiyle dava konusu olan ve 04/11/2023 tarihinde meydana gelen maddi hasarlı trafik kazasının oluşumuna sebebiyet verdikleri hususu ile trafik kazası sonucunda ... plakalı araçta meydana gelen hasar miktarının ve hasarın onarım bedelinin ne kadar olduğu, aracın makul tamirat süresinin ne kadar olduğu, aracın muadilinin kaza tarihi itibarıyla ne kadar bedel mukabilinde temin edilebileceği, ikame araç bedelinin ne kadar olduğu, çekici giderinin makul olup olmadığı, araçta oluşan hasar kapsamında değer kaybı oluşup oluşmadığı, oluşmuş ise dava konusu araçta oluşan değer kaybı bedelinin yerleşik Yargıtay içtihatları doğrultusunda aracın dava konusu kazadan önceki hasarsız ikinci el bedeli ile kazadan sonraki hasarlı ikinci el bedeli arasındaki fark esas alınmak suretiyle belirlenerek, belirlenecek değer kaybı bedelinden dava açılmadan önce varsa davacı tarafa yapılan ödemeler de dikkate alınarak, davacı tarafça talep edilebilecek bakiye değer kaybı bedeli ile ikame araç bedeli tazminatlarının hesaplanarak düzenlenecek raporun mahkememize sunulması istenilmiş olup, bilirkişi heyeti 02/01/2025 havale tarihli raporlarında sonuç olarak;... plakalı otomobil sürücüsünün kontrolsüz şekilde şerit değiştirdiğinden dolayı kazanın oluşumunda etken olduğu, ... plakalı kamyon sürücüsü atfı kabil kural ihlalinde bulunmadığından dolayı kazanın oluşumunda etken olmadığı, ... plakalı otomobil sürücüsü atfı kabil kural ihlalinde bulunmadığından dolayı kazanın oluşumunda etken olmadığı, 2014 model Aracın onarımı yapıldıktan sonraki rayiç değeri araştırması neticesinde, kaza tarihinde, onarım sonrası rayicinin 1.175.000,00-TL ile 1.225.000,00-TL olduğu, ortalama değerinin 1.200.000,00-TL olduğu, Yargıtay 17 HD. nin Gerçek zarar ile ilgili “gerçek zarar ve değer kaybının, aracın kaza öncesi rayici ile (1.400.000,00-TL) onarım sonrası rayici (1.200.000,00-TL) arasındaki farktır” kararları göz önüne alındığında ve değerlendirildiğinde aracın piyasa koşullarında değer kaybının 150.000,00-TL olduğu, dava öncesi ödendiği beyan edilen 120.000,00-TL değer kaybı ödemesi düşülmesi durumunda (150.000,00-TL-120.000,00-TL) kalan bakiye farkın 30.000,00-TL olacağı, davaya konu aracın makul onarım süresinin 8 gün olduğu, davaya konu aracın aynı özelliklerdeki bir aracın, mahrum kalınan onarım süresince yerine ikame araç olarak kullanılması durumunda, aynı, özellik, segment ve konfordaki ikame bir aracın günlük kira bedelinin kaza tarihi itibarıyla 2.500,00-TL/gün, (8 günx2.500,00-TL) toplamda 20.000,00-TL olduğu, 889,76-TL ekspertiz bedelinin yargılama gideri sayılıp sayılmayacağı veya gerçek zarar olup olmadığı takdirinin mahkemeye ait olduğu, kaza yerinin Söke-Milas Yolu 29. km olduğu, aracın ekspertizinin... Bornova Servisinde yapıldığı, kaza yeri (Söke/Aydın) ile Servis (Bornova/İzmir) arasındaki yaklaşık 110 km yol olduğu düşünüldüğünde, kaza tarihi itibarıyla KDV dahil 4.800,08-TL çekici bedelinin makul ve rayiç bir değer olduğunu mütalaa etmiştir. Davacı vekilinin bilirkişi heyetinin 02/01/2025 havale tarihli raporlarına karşı beyan ve itirazlarının, değer kaybı bedeli açısından dava konusu aracın kazadan önceki hasarsız halinin kaza tarihi itibarıyla ikinci el rayiç değerinin 1.400.000,00-TL, kazadan sonraki hasarlı halinin kaza tarihi itibarıyla ikinci el rayiç değerinin 1.200.000,00-TL olarak belirlendiği, değer kaybı bedelinin 150.000,00-TL olduğunun tespitinin maddi hatadan kaynaklandığı, kazadan önceki hasarsız halinin kaza tarihi itibarıyla ikinci el rayiç değeri ile kazadan sonraki hasarlı halinin kaza tarihi itibarıyla ikinci el rayiç değeri arasındaki farkın 200.000,00-TL olduğu, davacı vekilinin itirazının da değer kaybı bedelinin bu miktarda olduğuna yönelik olduğu anlaşılmakla reddine karar verilerek yargılamaya devam olunmuştur. Davalılar ... ve... vekilinin bilirkişi heyetinin 02/01/2025 havale tarihli raporlarına karşı itirazlarının, kusur oranlarının tespiti sırasında davalı...'nın kendi özgür iradesi ile tutanağa yazdığı beyanlarının da dikkate alındığı,...'nın beyanlarında diğer araçların hız, takip mesafesi vb. konulara ilişkin bir beyanın bulunmadığı, davacıya ait dava konusu aracın rayiç değeri, kazadan önceki hasarsız halinin kaza tarihindeki ikinci el rayiç değeri ile kazadan sonraki hasarlı halinin ikinci el rayiç değerinin ve bu kapsamda değer kaybı bedelinin yerleşik Yargıtay içtihatları ve Bölge Adliye Mahkemesi kararlarına ve de usul yasa hükümlerine uygun olarak mahkememiz ara kararı doğrultusunda serbest piyasa araştırması yapılarak, ayrıca tramer kayıtlarında yer alan önceki kazaları da göz önünde bulundurulmak suretiyle belirlendiği, araştırma sonuçlarına raporda somut bir şekilde yer verildiği, eksper raporunda onarım süresinin 7 iş günü, uzman görüşü raporunda 10 gün, iş bu raporda ise 8 gün olarak belirlendiği, iş bu raporda belirlenen 8 günlük sürenin bahsi geçen raporlar arasında davalı tarafın en lehine olan süre olduğu, bu kapsamda bahsi geçen itirazın anlaşılamadığı, davacı tarafça sunulan eksper raporunda muadil aracın günlük kira bedelinin 1.000,00-TL olarak belirlenmesinin mahkememizi bağlar nitelikte olmadığı, itirazların herhangi bir somut veri içermediği, soyut beyandan ibaret olduğu anlaşılmakla reddine, dava dilekçesi ekinde sunulan eksper raporunun davacının ikame araç bedeli talebi yönünden kendisini bağlar nitelikte bulunup bulunmadığı hususu hukuki değerlendirmeye muhtaç konulardan olup mahkememizce esas hakkındaki hükümle birlikte değerlendirilmesine karar verilmiştir. Her ne kadar davalılar ... ve... vekili tarafından davacıya ait aracın kasko sigortası poliçesini tanzim eden şirketin tespiti ile dava konusu trafik kazasında hasar görmesi çerçevesinde davacıya ikame araç hizmeti sağlanıp sağlanmadığı hususunun tespiti talep edilmiş ise de, mahkememizce davacıya ait ... plakalı araca ilişkin olarak kasko sigortası poliçesini düzenleyen ... Anonim Şirketine müzekkere yazıldığı, müzekkereye dava konusu trafik kazası ile ilgili olarak açılmış bir hasar dosyası bulunmadığının mahkememize bildirildiği, bu kapsamda gelen müzekkere cevabı çerçevesinde davacı tarafın dava konusu trafik kazası dolayısıyla kasko sigortası poliçesini tanzim eden şirkete başvuruda bulunmadığı hususunun tespit edildiği, vekilin ikame araç sağlanıp sağlanmadığı noktasındaki itirazlarının yargılamayı uzatma amacı taşıdığı anlaşılmakla reddi yönünde ara karar tesis edilmiştir. Davalı ... Anonim Şirketi nezdinde... plakalı araca ait olarak düzenlenen... numaralı Genişletilmiş Kasko Poliçesinin incelenmesinde, poliçenin 08/12/2022-08/12/2023 tarihleri arasında geçerli olduğu, teminat limitinin 500.000,00-TL olduğu görülmektedir. Davacı vekilinin 25/02/2025 havale tarihli bedel artırım dilekçesi ile dava dilekçesinde 50,00-TL olarak belirttikleri değer kaybı bedelini 80.000,00-TL'ye, 10,00-TL olarak belirttikleri ikame araç bedelini 20.000,00-TL'ye artırdıklarını beyan ettiği ve artırılan dava değeri üzerinden eksik harcı mahkememiz veznesine yatırdığı görülmektedir. Davalı...'nın kazanın meydana gelmesinde kusurlu olan araç sürücüsü, davalı ...'ın ise kusurlu araç sürücüsünün sevk ve idaresindeki... plakalı aracın maliki olduğu gözetildiğinde, davalılar... ve ... yönünden temerrüt olgusunun haksız fiil tarihi itibarıyla vuku bulduğu izahtan varestedir. Dava açılmadan önce davacı tarafça davalı sigorta şirketine başvuru yapıldığı, başvuru evrakının sigorta şirketine 12/02/2024 tarihi itibarıyla usulüne uygun şekilde tebliğ edildiği, davalı sigorta şirketinin rizikonun ihbarı akabinde 8 iş gününün sona erdiği 23/02/2024 tarihinde temerrüte düştüğü kanaatine varılmıştır. Tüm dosya kapsamı, tarafların iddia ve savunmaları, İzmir Arabuluculuk Bürosunun... Arabuluculuk numaralı Arabuluculuk Son Anlaşamama Tutanağı, davacı... ile davalılar ... ve...'ya ait nüfus aile kayıt örnekleri, davalı ... Anonim Şirketi nezdinde... plakalı araca ilişkin olarak düzenlenen... poliçe numaralı Birleşik Kasko Sigortası poliçesi, dava konusu 04/11/2023 tarihli trafik kazasına ilişkin olarak davacı tarafından şirkete yapılan başvuru dilekçesi, dilekçenin şirkete ulaştığı tarihi gösterir tebligat evrakları, hasar dosyası ve davacıya ödeme yapılıp yapılmadığına ilişkin evrak ve kayıtlar, dava konusu trafik kazasının gerçekleştiği 04/11/2023 tarihi ve mevcut durum itibarıyla ... plakalı araç ile... plakalı araca ait olarak bulunan trafik tescil ve ruhsat belgeleri, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi nezdinde ... plakalı araca ait olarak bulunan tramer kaydı,... Anonim Şirketi nezdinde... plakalı araca ilişkin olarak düzenlenen Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası poliçesi, dava konusu 04/11/2023 tarihli trafik kazasına ilişkin olarak davacı tarafından şirkete yapılan başvuru dilekçesi, dilekçenin şirkete ulaştığı tarihi gösterir tebligat evrakları, hasar dosyası ve davacıya ödeme yapılıp yapılmadığına ilişkin evrak ve kayıtlar, ... Anonim Şirketi nezdinde 04/11/2023 tarihinde meydana gelen trafik kazası sebebiyle ... plakalı araçta oluşan hasar kapsamında davacıya ikame araç hizmeti sağlanıp sağlanmadığı, sağlanmış ise kaç gün süre ile ikame araç hizmeti sağlandığı hususuna ilişkin kayıtlar, bilirkişi heyetinin 02/01/2025 havale tarihli raporları, davacı vekilinin 25/02/2025 havale tarihli bedel artırım dilekçesi ile sair deliller birlikte değerlendirildiğinde; davaya konu uyuşmazlığın, 04/11/2023 tarihinde meydana gelen maddi hasarlı trafik kazası neticesinde davacı...'e ait ... plakalı araçta meydana gelen hasar sebebiyle oluşan değer kaybı bedeli ve ikame araç bedelinin belirlenerek, belirlenecek değer kaybı bedelinin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte... plakalı aracın maliki ..., araç sürücüsü... ile aracın Kasko Sigortası poliçesini tanzim eden davalı ... Anonim Şirketinden müştereken ve müteselsilen, ikame araç bedelinin ise haksız fiil itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte... plakalı aracın maliki ... ve araç sürücüsü...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesi taleplerine ilişkin olduğu, davalı ... Anonim Şirketi nezdinde... plakalı araca ait olarak düzenlenen ... numaralı Genişletilmiş Kasko Poliçesinin incelenmesinde, poliçenin 08/12/2022-08/12/2023 tarihleri arasında geçerli olduğu, teminat limitinin 500.000,00-TL olduğu, dava konusu trafik kazasının... plakalı otomobil sürücüsü...'nın 11/10/2023 günü saat 11.20 sıralarında Aydın İli, Söke ilçesi,...Milas yolu km 29 Mağazalar önünde sağ şeritte ilerlerken, kendi beyanına göre aracının arızası nedeniyle aniden sağa şeride çekmesiyle sağ şeritten giden ... plakalı kamyon sürücüsü bu araca çarpmamak için sol şeride aniden kaçınma sergilediği esnada, yine sol şeritten ... plakalı otomobilin de bu araca çarpmamak için sola kaçınması ile orta refüje çıkarak durması neticesinde vuku bulduğu,... plakalı otomobil sürücüsü...'nın kontrolsüz şekilde şerit değiştirdiğinden dolayı kazanın oluşumunda %100 oranında asli ve tam kusurlu olduğu, kaza neticesinde davacıya ait araçta hasar meydana geldiği, oluşan hasarın onarım bedelinin 238.590,68-TL olduğu, aracın hasara uğraması çerçevesinde değer kaybı meydana geldiği, aracın kazadan önceki hasarsız halinin kaza tarihindeki ikinci el rayiç değerinin 1.400.000,00-TL, kazadan sonraki hasarlı halinin kaza tarihindeki ikinci el rayiç değerinin ise 1.200.000,00-TL olması çerçevesinde araçta oluşan değer kaybı bedelinin 200.000,00-TL olduğu, dava açılmadan önce... plakalı aracın Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası poliçesini tanzim eden dava dışı... Anonim Şirketi tarafından yapılan 110.096,22-TL tutarındaki ödeme mahsup edildiğinde bakiye değer kaybı bedelinin 80.000,00-TL olduğu, aracın onarımı için gereken makul sürenin 8 gün olduğu, onarım süresi içerisinde edinilecek ikame araç bedelinin ise günlük 2.500,00-TL olması karşısında, 8 günlük süre kapsamında ikame araç bedelinin (2.500,00-TL*8) 20.000,00-TL olduğu, dava dilekçesine konu edilen çekici ücreti bedelinin makul ve kabul edilebilir olduğu, davacı vekilinin 25/02/2025 havale tarihli bedel artırım dilekçesi ile dava dilekçesinde 50,00-TL olarak belirttikleri değer kaybı bedelini 80.000,00-TL'ye, 10,00-TL olarak belirttikleri ikame araç bedelini 20.000,00-TL'ye artırdıklarını beyan ettiği ve artırılan dava değeri üzerinden eksik harcı mahkememiz veznesine yatırdığı, davalı...'nın kazanın meydana gelmesinde kusurlu olan araç sürücüsü, davalı ...'ın ise kusurlu araç sürücüsünün sevk ve idaresindeki... plakalı aracın maliki olduğu gözetildiğinde, davalılar... ve ... yönünden temerrüt olgusunun haksız fiil tarihi itibarıyla vuku bulduğu, dava açılmadan önce davacı tarafça davalı sigorta şirketine başvuru yapıldığı, başvuru evrakının sigorta şirketine 12/02/2024 tarihi itibarıyla usulüne uygun şekilde tebliğ edildiği, davalı sigorta şirketinin rizikonun ihbarı akabinde 8 iş gününün sona erdiği 23/02/2024 tarihinde temerrüte düştüğü, açıklanan gerekçeler dahilinde davacı tarafın dava ve bedel artırım dilekçeleri çerçevesinde iddialarını usulüne uygun deliller vasıtasıyla ispatladığı anlaşılmakla, açılan davanın kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; Açılan davanın KABULÜ İLE, 1-a)Değer kaybı bedeli tazminatı talebinin KABULÜNE, 80.000,00-TL maddi tazminatın, davalılar ... ve... yönünden haksız fiil tarihi olan 04/11/2023 tarihinden, davalı ... Anonim Şirketi yönünden ise bakiye poliçe limiti olan 380.000,00-TL ile sınırlı olmak kaydıyla ve rizikonun ihbarı akabinde 8 iş gününün sona erdiği 23/02/2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ...,... ve ... Anonim Şirketinden müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı...'e verilmesine, b)İkame araç bedeli tazminatı talebinin KABULÜNE, 20.000,00-TL maddi tazminatın, haksız fiil tarihi olan 04/11/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı...'e verilmesine, c)Çekici bedeli tazminatı talebinin KABULÜNE, 4.800,08-TL maddi tazminatın, haksız fiil tarihi olan 04/11/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı...'e verilmesine, 3-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince karar tarihi itibarıyla alınması gereken 7.158,89-TL karar ve ilam harcından, davanın açılışı sırasında peşin olarak yatırılan 427,60-TL peşin harç ve 1.707,00-TL tamamlama harcının mahsubu ile bakiye 5.024,29-TL karar ve ilam harcının davalılardan (Davalı ... Anonim Şirketi 3.728,59-TL'sinden sorumlu olmak üzere) müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazineye irat kaydına, 4-Davacı tarafından yapılan 130,00-TL elektronik tebligat, 620,00-TL normal tebligat, 8,50-TL posta (KEP) masrafı, 6.000,00-TL bilirkişi ücreti, 889,76-TL eksper rapor ücreti, 427,60-TL başvurma harcı, 427,60-TL peşin harç ve 1.707,00-TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 10.210,46-TL yargılama giderinin davalılardan (Davalı ... Anonim Şirketi 7.794,23-TL'sinden sorumlu olmak üzere) müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, 5-Davacının kendisini vekille temsil ettirdiği göz önünde bulundurularak karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümleri uyarınca 30.000,00-TL nispi vekalet ücretinin davalılardan (Davalı ... Anonim Şirketi 22.900,74-TL'sinden sorumlu olmak üzere) müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, 6-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A (14) maddesi gereğince ileride haksız çıkacak taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.800,00-TL zorunlu arabuluculuk yargılama giderinin davalılardan (Davalı ... Anonim Şirketi 2.900,76-TL'sinden sorumlu olmak üzere) müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazineye irat kaydına, 7-6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 333. maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının talep halinde ve karar kesinleştiğinde davacıya iadesine, Dair, davacı vekili ile davalılar ... ve... vekilinin yüzlerine karşı, davalı ... Anonim Şirketi vekilinin yokluğunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 345. maddesi gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık kesin süre içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer ya da başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile İzmir Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 25/03/2025

Katip ... e-imzalıdır

Hakim... e-imzalıdır

Atıf: İzmir 7. Asliye Ticaret Mahkemesi, E. 2024/382, K. 2025/288, T. 25.03.2025, www.arakarar.com/karar/izmir-7-asliye-ticaret-mahkemesi-2024-382-e-2025-288-k-07f02d428397