İlk Derece Mahkemesi 2024/283 E. 2025/907 K.

T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/283 KARAR NO : 2025/907

DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) DAVA TARİHİ : 22/04/2024 KARAR TARİHİ : 06/11/2025

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesi özetle: 21.12.2023 tarihinde saat 11:00 sıralarında sürücü ---- sevk ve idaresindeki ---- plaka sayılı aracı ile ---- Caddesi üzerinde ------ istikametine seyir halinde iken ya geldiği esnada aracının ön kısımları ile önünde aynı yönde duraklama halinde ---- sevk ve idaresindeki,----- plaka sayılı aracın arka kısımlarına çarpması ve bu çarpmanın etkisi ile ---- plaka sayılı aracın ön kısımları ile önünde duraklamakta olan sürücü --- sevk ve idaresindeki ---- plaka sayılı aracın arka kısımlarına çarpması neticesinde 3 araçlı zincirleme trafik kazası meydana gelmiş olduğunu, kaza tespit tutanağına göre ----plaka sayılı araç sürücünün asli kusurlu olduğunu, davalıya ait sürücünün ehliyetinin bulunmadığı ve araca ait Trafik Sigorta Poliçesinin de bulunmadığı, müvekkili aracındaki hasara yönelik ilgili servise 165.000,00 TL ödeme yapılmış olduğunu, söz konusu kazanın müvekkili aracında ekonomik değer düşüşüne neden olmuş aracın yaklaşık 3 ay serviste tamirde kalmış olduğunu, aracın sıfır olduğunu, ve bu sürede müvekkilin araçtan yoksun kalmış olduğunu, bu husustaki tazminat haklarını saklı tuttuklarını, ancak davacı aracında 185.000 Değer Kaybı meydana gelmiş olduğunu, alacağın tahsili için yapılan icra takibine yapılan itiraz ile takibin durdurulmuş olduğunu, bu vs. nedenler ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla itirazın iptal edilerek takibin devamına karar verilmesi talep ve dava etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafın talepleri haksız olduğundan dolayı reddi gerektiği, Davacı taraf dava dilekçesinde Dosyaya sunulan faturalardan da görüleceği üzere davacı tarafından hasarın giderilmesi için 165.000,00 TL tamir masrafı" "Davalı yönetimindeki aracın haksız fiil ve kusuru ile meydana gelen trafik kazası neticesinde davacıya ait araçta yaklaşık 185.000,00 TL değer kaybı" beyanında ve talebinde bulunulduğu, Davacı tarafça talep edilen miktarlara itiraz ettikleri, Davacı tarafın dava dosyasına ibraz etmiş olduğu tamir masraf faturaları ve değer kaybının Sayın Mahkemece incelenmesini ve araştırılmasını talep ettikleri, tüm bu nedenlerle, Davacı tarafça talep edilen miktarların hakkaniyet içerisinde olmadığından dolayı davanın reddini talep etme zorunluluğu hasıl olduğu, Yargılama giderleri ve ücreti vekaletin Davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesi talepli cevap dilekçesi sunmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, ----- plakalı araçta oluşan hasar ve değer kaybı tahsili amacıyla girişilen icra takibine itirazın iptali talebine ilişkindir. Kaza Tespit Tutanağına göre; 21.12.2023 tarihinde saat 11:00 sıralarında sürücü ---- sevk ve idaresindeki ---- plaka sayılı aracı ile---- Caddesi üzerinde ---- istikametine seyir halinde iken ----- karşısına geldiği esnada aracının ön kısımları ile önünde aynı yönde duraklama halinde olan sürücü --- sevk ve idaresindeki,----- plaka sayılı aracın arka kısımlarına çarpması ve bu çarpmanın etkisi ile ---- plaka sayılı aracın ön kısımları ile önünde duraklamakta olan sürücü ---- sevk ve idaresindeki ----- plaka sayılı aracın arka kısımlarına çarpması neticesinde 3 araçlı zincirleme trafik kazası meydana gelmiştir. Bu kapsamda ---- plaka sayılı araç sürücüsü ---- KTK Madde 52/ c maddesini ihlal etmiş olduğu, yönünde kolluk kuvvetleri tarafından imzalı tutanak tanzim edilmiş olduğu görülmüştür. Kusur Yönünden Değerlendirme; ---- PLAKA SAYILI ARAÇ SÜRÜCÜSÜ ---- YÖNÜNDEN 21.12.2023 tarihinde saat 11:00 sıralarında sürücü ---- sevk ve idaresindeki ---- plaka sayılı aracı ile ---- üzerinde---- istikametine seyir halinde iken ----- karşısına geldiği esnada aracının ön kısımları ile önünde aynı yönde duraklama halinde olan sürücü ---- sevk ve idaresindeki,----- plaka sayılı aracın arka kısımlarına çarpması ve bu çarpmanın etkisi ile ---- plaka sayılı aracın ön kısımları ile önünde duraklamakta olan sürücü ---- sevk ve idaresindeki ---- plaka sayılı aracın arka kısımlarına çarpması neticesinde meydana gelmiş olan 3 araçlı zincirleme trafik kazasında; --- plaka sayılı araç sürücüsü---- meskun mahalde araç kullanırken Trafik güvenliği ve düzeni ile ilgili olan ve yönetmelikte gösterilen diğer kural, yasak, zorunluluk veya yükümlülüklere uymak ve önündeki aracı yeterli ve güvenli mesafeden takip etmek zorunda olduğu halde, önündeki aracı Karayolları Trafik Yönetmeliğinde güvenli takip mesafesi olarak belirtilen, kendi aracının kilometre cinsinden saatteki hızının en az yarısı kadar metre ya da, aracının 2 saniyede kat edeceği yol uzunluğu kadar mesafeden takip etmediği, dikkatsizlik ve tedbirsizlik neticesi, özen yükümlülüğüne uymayarak, önünde seyir halinde bulunan --- plaka sayılı araca arkadan çarpması ve ----- plaka sayılı aracında sadmenin etkisi ile önünde bulunan ---- plaka sayılı araca kendi aracının ön kısımları ile arkadan çarpması neticesinde zincirleme olarak sebebiyet vermiş olduğu , kazada; KTK Madde 47/d “d) Trafik güvenliği ve düzeni ile ilgili olan ve yönetmelikte gösterilen diğer kural, yasak, zorunluluk veya yükümlülüklere, uymamak, ”KTK Madde 52/b-c b) Hızlarını, kullandıkları aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmak, c) Diğer bir aracı izlerken yukarıdaki fıkrada belirlenen durumları göz önünde tutarak güvenli bir mesafe bırakmak, KTK Madde 56/c c) Sürücüler önlerinde giden araçları yönetmelikte belirtilen güvenli ve yeterli bir mesafeden izlemek zorundadırlar. KTY Madde 107 Sürücüler kendi araçlarının kilometre cinsinden saatteki hızının en az yarısı kadar mesafeden önlerindeki araçları takip etmek zorundadırlar. Takip mesafesi, takip eden aracın 2 saniyede kat edeceği yol uzunluğu kadar da olabilir. KTK Madde 84/d d) Arkadan Çarpma kurallarının İHMAL ve İHLAL edilmesi nedeni % 100 kusur oranı ile ASLİ VE TAM KUSURLU olduğu, ----Plaka sayılı araç sürücüsü --- ve ---- plaka sayılı araç sürücüsü --- yönünden değerlendirme; Dava konusu kazanın ----- plaka sayılı araç sürücüsünün Asli Kusur sayılan arkadan çarpma fiili ile meydana gelmiş olması nedeni ile -----plaka sayılı araç sürücülerinin KUSURSUZ oldukları, değerlendirmesi yapılmış mahkememizce de yapılan kusur değerlendirmesi olayın oluş şekline uygun olduğundan benimsenmiştir. Hasar Tespitine yönelik olarak; Dava konusu ---- plaka sayılı aracın ---- model----marka model araç olduğu, Dosya muhteviyatına-----. tarafından 01.03.2024 tarihli, ----- no.lu ve KDV dahil 165.000,00 TL bedelli onarım faturası sunulmuş olduğu, Dava konusu ---- plaka sayılı aracın 01.03.2024 tarihli ve ----- no.lu fatura bilgilerine göre Motor No: ----, Şase No: ----- -, Dava konusu aracın kaza tarihindeki km bilgisinin dosya muhteviyatında bulunmadığı, Dosya muhteviyatında 350.000,00 TL tutarlı İcra takip Emrinin bulunduğu, Dava konusu aracın geçmiş hasar kayıtlarına yönelik Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinden gelen yazıda aracın geçmiş hasar kaydının bulunmadığının belirtilmiş olduğu, Dava konusu aracın dosya muhteviyatına sunulmuş olan Ekspertiz Raporları ve kazalı araç fotoğraflarının incelenmesi neticesinde kaza tarihinde değer kaybı hesaplamasına esas; Arka Bagaj Kapağı ( Değişim / Boya ) Arka Tampon ( Değişim / Boya) Arka Tampon Çaprazı ( Değişim / Boya) Arka Tampon Mesnedi ( Değişim/ Boya) Arka Tampon Karkası ( Değişim/ Boya) hasarının bulunduğu, Dava konusu aracın TSB kayıtlarına göre rapor tanzim tarihi itibariyle (OCAK 2025) güncel Kasko Değerinin 1.178.000,00 TL olduğu, Dava konusu aracın yapılan inceleme ve araştırma neticesinde gerek internet siteleri, gerek tamir atölyeleri/ servisleri gerekse galerilerden yapılan araştırmalarda, pandeminin ve ekonomik dalgalanmaların araç 2. El piyasalarda yukarıya doğru iveme ile yaratmış olduğu artışın dikkate alınması ile kaza tarihi itibariyle ayrıca Gelir İdaresi Başkanlığı / TSB tarafından belirtilen Kasko Değeri ile birlikte dikkate alınması ile 2. El piyasa rayiç değerinin yaklaşık 1.090.000,00 TL civarında olduğu, ( Araç 2. El piyasasında araç rayiçlerinin yaklaşık 1-1,5 yıllık bir süreçte durgun / stabil olduğu dikkate alınmıştır.) Değer kaybı ; Aracın kazadan önceki piyasa değeri ile kazadan sonraki piyasa değeri arasındaki fark olarak tanımlanır. Bu zarar, aracın yetkili serviste ve orijinal parçalar ile tamiri yapılmış olsa bile oluşmaktadır. Tamamen onarılmış olsa bile kazaya uğrayan araç tahribatın izlerini taşıyacağından onarıldıktan sonra mübadele (rayiç) değerinin olaydan önceki mübadele değerinden az olacağının kabulü gerekir. Aracın onarılmış durumdaki değeri, ne kadar iyi onarılmış olursa olsun kural olarak aynı nitelikteki hiç hasara uğramayan araç değerinden düşüktür ve bu da cari değerinden kaybettirmektedir. Değer kaybının tespit edilebilmesi için ; (1) Kaza olayında karşı tarafın kusurlu olması ,(2) Araçtaki hasarlı aksamların daha önce hasara maruz kalmamış, onarım ya da yenileme işlemine tabi tutulmamış olması, Boya işlemsiz değişim gerektiren onarım gerektirmeyen parçalar farlar, silecekler, jantlar, camlar, stop lambaları, tamponlar ve plastik kaporta aksamı vs. yenisi alınıp takılan parçalar için değer kaybı uygulanmaz. (3) Araçtaki hasarın belirtilen parçalar dışındaki parçalara sirayet etmiş olması gerekmektedir. Araç değer kaybı hesaplamasında etkisi bulunan pek çok değişken vardır. Değişkenlerin bazıları araç, bazılarıysa araç kullanım şekliyle ilgilidir. Bu değişkenler aşağıdaki şekilde sıralanabilir: Üretim yılı, Hasar geçmişi ve niteliği, Kilometresi, Marka ve model bilgisi, Trafiğe çıkış tarihi Pazar değeri bu hesaplamaya etki eden faktörler esas alınmaktadır. Araçlarda kaza sonrası değer düşüklüğü, araçtaki hasarın büyüklüğü, dolayısıyla yapılan onarımın büyüklüğü ve tamirat sırasında işçilik kalitesi ile doğru orantılı olarak değişir. Değer kaybı hesaplaması; Kaza sonrası hasara uğrayan araçlarda meydana gelen değer kaybı kazaya uğrayan aracın markasına, modeline, yaşına, daha önce kaza geçirip geçirmediğine bağlı olduğu kadar kazada hasara uğrayan parçaların kaporta parçası, mekanik parça, plastik malzeme kökenli parça olup olmadığı, Değiştirilen Parçaların Orijinal Olup Olmadığı, Kazanın Aracın Dinamik Ve Statik Stabilitesini Etkileyebilecek Bir Kaza Olup Olmadığı ( Şaselerde , Direklerde, Ana Taşıyıcılarda vb. meydana gelen hasarlar) ve aracın onarımı sırasında uygulanan teknolojik yöntemlere , kalifiye işçilik uygulanıp uygulanmadığı (Aracın profesyonel hizmet vermesi beklenen yetkili serviste yapılıp yapılmadığına) ile aracın km si ve aracın kaza tarihindeki rayiç değeri ile doğru orantılıdır. Değer Kaybı Ekspertiz Raporunda dava konusu aracın geçmiş hasar kaydının bulunmadığı belirtilmiştir. 2. El piyasa rayiç değerinin pandeminin 2. El piyasa rayiçlerinde yaratmış olduğu artırıcı etkinin dikkate alınması ile 1.090.000,00 TL civarında olacağı, kazadan sonraki onarılmış hali ile piyasa rayiç değerinin (modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, olay tarihindeki yaşı, vb. etkenler baz alınmıştır.) yaklaşık 1.040.000,00 TL civarında olacağı, bu kapsamda kaza tarihi itibariyle Reel Değer Kaybının 1.090.000,00 TL – 1.040.000,00 TL = 50.000,00 TL civarında olacağı değerlendirmesi yapılmıştır. Davacı vekilince rapora itiraz üzerine alının ek bilirkişi raporunda, bilirkişi kök rapordaki görüş ve kanaatinin devam ettiğini belirtimiştir. Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde:Dava, -----plakalı araçta oluşan hasar ve değer kaybı tahsili amacıyla girişilen icra takibine itirazın iptali talebine ilişkindir.--- plaka sayılı araç sürücüsü---- % 100 kusur oranı ile ASLİ VE TAM KUSURLU olduğu, dava konusu kazanın ----- plaka sayılı araç sürücüsünün Asli Kusur sayılan arkadan çarpma fiili ile meydana gelmiş olması nedeni ile -----plaka sayılı araç sürücülerinin kusursuz oldukları, Dava konusu kaza ve hasar durumunun uyumlu olduğu, dava konusu araçta KDV ve işçilik dahil 166.631,76 TL hasar meydana gelmiş olduğunu, bu kapsamda dosya muhteviyatına sunulmuş olan ---- tarafından 01.03.2024 tarihli, ----- no.lu ve KDV dahil 165.000,00 TL bedelli onarım faturasının kaza tarihi itibariyle piyasa rayiçlerine uygun ve kadri marufunda bulunduğu, Dava konusu aracın geçmiş hasar kaydı bulunmadığı, Dava konusu aracın kaza tarihinde değer kaybı hesaplamasına esas; Arka Bagaj Kapağı ( Değişim / Boya ) Arka Tampon ( Değişim / Boya) Arka Tampon Çaprazı ( Değişim / Boya) Arka Tampon Mesnedi ( Değişim/ Boya) Arka Tampon Karkası ( Değişim/ Boya) hasarının bulunduğu, Yargıtay’ın istikrar bulmuş olan kararları ile Anayasa Mahkemesinin 09.10.2020 tarihli iptal kararı doğrultusunda aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, olay tarihindeki yaşı, davacı tarafın iddiaları, davalının savunmaları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek kaza tarihi itibariyle Reel Değer Kaybının 50.000,00 TL civarında olacağı anlaşılmakla, 165.000,00 TL hasar bedeli ve 50.000,00 TL değer kaybı bedelinin davalıdan tahsil şartlarının oluştuğu değerlendirilmekle davanın kısmen kabulüne şartları oluşmayan icra inkar tazminatının reddine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; Davanın KISMEN KABULÜ ile, 1-----. İcra Dairesinin ----- Esas sayılı icra takip dosyasına davalının yaptığı itirazın kısmen iptali ile takibin 215.000,00 TL üzerinden DEVAMINA, fazlaya dair istemin reddine 2-Şartları oluşmayan icra inkar tazminat talebinin reddine 3-Harçlar Kanunu uyarınca kabul edilen dava değeri (215.000,00 TL) üzerinden hesaplanan ve alınması gereken 14.686,65 TL karar ve ilam harcından dava açılırken peşin olarak alınan 4.227,13 TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye 10.459,52 TL harcın davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına, 4-Yargılama gideri mahiyetinde olan 4.227,13 TL peşin harcının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 5-Davacı tarafça yapılan 8.327,00 TL bilirkişi/posta masrafından ibaret yargılama giderinin kabul/dava değeri oranına (215.000,00/350.000,00) göre 5.115,15 TL’sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına, 6-Artan gider avansının HMK'nun 333. maddesi uyarınca hükmün kesinleşmesinden sonra resen ilgilisine iadesine, 8-Davacı yapılan yargılamada kendisini vekille temsil ettirdiğinden kabul edilen dava değeri (215,000,00 TL) üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 13/2 uyarınca hesaplanan 45.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 9-Davalı yapılan yargılamada kendisini vekille temsil ettirdiğinden reddedilen dava değeri (135.000,00 TL) üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 13/2 uyarınca hesaplanan 45.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 10-6325 sayılı Yasa uyarınca genel bütçeden sarf edilen 3.600,00 TL arabuluculuk ücretinin kabul/dava değeri oranına (350.000,00/215.000,00) göre 2.211,42 TL’sinin davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına, bakiye 1.388,58 TL’sinin davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydına, Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde ----- Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.