Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/165 E. 2025/116 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA T.C. DİYARBAKIR ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : KARAR NO :

HAKİM : KATİP :

DAVACI : VEKİLİ : DAVALI : VEKİLİ : DAVA : Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen) DAVA TARİHİ : 15/02/2024 KARAR TARİHİ : 31/01/2025 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH :

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ...”e ait ve ...sevk ve idaresinde olan ...plakalı araca, ...tarafından sevk ve idare edilen ...plakalı aracın çarpması sonucunda yaralamalı ve maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiğini, ...tarihli kaza sonrası düzenlenen kaza tespit tutanağında da görüleceği üzere bu kazanın oluşumunda, ...plakalı araç sürücüsü ...kusurlu olduğunu, tam kusurlu olan ...plakalı aracın, davalı şirket nezdinde ...poliçe numarasıyla ZMMS kapsamında sigortalı olduğunu, müvekkilinin sigorta tarihi itibariyle 450.000 TL rayiç bedelli aracının hasarlı hale geldiğinden değer kaybına uğradığını, zarar gören aracın dava tarihi itibariyle değerinin 1.200.000,00 TL civarında olduğunu, aracın onarım için 10 gün serviste kaldığını ve araç değerinin Vı ü oranında 100.291,36 TL değerinde bir bedelle onarımın gerçekleştiğini, aracın esaslı parçalarının neredeyse tamamının hasarlı duruma düştüğünü ve müvekkilinin aracının önemli derecede değer kaybettiğini, değer kaybı yönünden dava dilekçesi öncesinden davalı sigorta şirketine başvuru yapıldığını, zorunlu arabuluculuğa da başvuru yapıldığını ancak anlaşma sağlanamadığını, değer kaybının ZMMS teminatı dahilinde yar aldığını belirterek; yargılama esnasında yapılacak kusur ve makine bilirkişi incelemesi sonucu ortaya çıkacak gerçek zararın şu aşamada belirlenemediğinden şimdilik 100,00 TL'nin (belirsiz alacak) müvekkiline ait araçta meydana gelen değer kaybının tazmini amacıyla arabulucu son tutanak tarihinden itibaren işleyecek ticari faiz oranıyla birlikte taraflarına ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı sigorta şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; Somut olayda, davacı tarafin, araç hasarı zararı yönünden talep konusunu belirlediğini ve fakat davasını yine de belirsiz alacak davası olarak ikame ettiğini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla; davacı tarafın dava konusu tamamen ve açık şekilde belirli olduğunu iddia etmesine rağmen davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasının hukuka aykırı olduğunu, bu nedenle davacının belirsiz alacak davası açmakta menfaati bulunmadığından, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 107. maddesi uyarınca davanın esasına girmeden doğrudan ve usulen reddini talep ettiklerini, kazaya karışan ...plaka sayılı aracın müvekkili şirket nezdinde Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası ile sigortalı olduğunu, müvekkili şirketin bu poliçedeki maddi zararlara ilişkin teminat limitinin ise kaza tarihi itibariyle araç başına 100.000,00-TL olduğunu, huzurdaki davaya konu talep için davadan önce karşı yanın kasko sigortacısı ...Sigorta A.Ş.'ye toplam 81.578,86-TL rücuen tazminat ödemesi ve davacı yana ...tarihinde 4.189,74-TL değer kaybı tazminatı ödemesi gerçekleştirildiğini, öncelikle, mükerrer ödeme ve sebepsiz zenginleşmenin engellenmesi için konu kaza nedeniyle sigortalı veya kasko sigortacısı tarafından zarar görene bakiye ödeme yapılıp yapılmadığı hususunun tespitini talep ettiklerini, huzurdaki uyuşmazlığa konu talep için, işbu davadan önce, ...tarihinde 4.189,74-TL değer kaybı bedeli ödemesi yapıldığını ve müvekkili şirketin poliçeden kaynaklanan tüm sorumluluğunu yerine getirdiğini, bu durumda davanın doğrudan reddine, aksi halde, müvekkili şirketi tarafından yapılan ödemenin toplam tazminattan ödeme tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte mahsup edilmesini, davacıya ait aracın davaya konu kazadan daha öncesinde bir kazaya karışıp karışmadığının ve aynı bölgeye hasar almış olup olmadığının tespitini talep ve beyan etmiştir .

DELİLLER; 1-Arabuluculuk tutanağı; dava açmadan önce Diyarbakır Arabuluculuk Bürosunca ...dosya numarası ile ...tarihinde tarafların anlaşamadığına dair son tutanak düzenlendiği anlaşılmıştır. 2-Kaza tespit tutanağı; ...günü saat: ...sıralarında ...idaresindeki ...plakalı otomobil ile Selahattin Eyyübi Caddesini takiben Mahabad Bulvarı yönüne seyir halinde iken ...Caddesi dört yönlü ışıklı kontrollü kavşağa geldiğinde, trafik ışıklarına uymayarak bulunduğu alandan kırmızı ışıkta, sola manevra yaparak geldiği istikamete geriye U dönüşü yaptığı esnada kavşak içerisinde, aracının sol ön tampon kısmıyla ilerleme istikametine göre soldan Yılmaz GÜNEY Caddesini takiben gelip Selahattin Eyyubi Caddesi kavşağına yeşil ışıkta giren ...yönetimindeki ...plakalı otomobilin sol ön köşe kısmına kavşak içerisinde çarpması sonucu, kaza meydana geldiği, bu kazanın oluşumunda ...plaka sayılı araç sürücüsü ...2918 KTK'nun 47/1-c kuralını ihlal ettiği, diğer araç sürücüsü ...herhangi kusurunun bulunmadığının tespit edildiği anlaşılmıştır. 3-Sigorta Poliçesi: Davalı sigorta şirketi ile sigortalanan ...plakalı aracın ...tarihlerini kapsayan ZMMS poliçesi düzenlendiği ve teminat limitinin kaza başına 100.000,00TL olduğu anlaşılmaktadır. 4-Trafik ve Tramer kayıtları: Kazaya karışan ...plaka sayılı aracın ...ait olduğu, ...plakalı aracın ...adına olduğu tramer kayıtları Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinden istenerek incelenmiştir. 5-Hasar Dosyası; Davalı sigorta şirketine başvuru üzerine hasar dosyasının açıldığı, davadan önce karşı yanın KASKO Sigortacısı ...A.Ş.'ye toplam 81.578,86-TL rücuen tazminat ödemesi ve davacı yana ...tarihinde 4.189,74-TL değer kaybı tazminatı ödemesi gerçekleştirildiği anlaşılmıştır. 5-Mahkememizce Makine Mühendisi bilirkişisinden aldırılan ...Tarihli kök rapor ile ...tarihli ek raporlar: Dava konusu olan ...plakalı aracın; ...marka, ...tipinde, ...model, ...şasi numaralı, ...motor numaralı, Yakıt cinsinin ..., Silindir hacminin ...cc, Motor ..., Cinsinin Otomobil (AF Çok Amaçlı), Kullanım amacının Yolcu Nakli-Hususi ve Gri renkli olduğu, gücünün ...kw, Vites türünün ...olduğu, davaya konu ...tarihli kaza sonucunda hasar gören ve davacıya ait olan ...plakalı araçta oluşan hasar ile meydana gelen kazanın uyumlu olduğu, davaya konu kaza sonrası davacıya ait araçta hasar tespitine ilişkin düzenlenen eksper raporunda hasar onarımına ilişkin yapılan tespitlerin davaya konu kaza ile uyumlu, araçta oluşan hasara bağlı olarak araçta değer kaybının meydana geleceği, araçta meydana gelen değer kaybı bedelinin olay (kaza) tarihi itibariyle 45.000,00 TL olduğu, davalı ...Sigorta A.Ş. tarafından değer kaybı bedeli olarak, ...tarihinde davacı yana ödenen 4.189,74 TL'nin, ödeme tarihi itibariyle dava konusu araçta meydana gelen değer kaybı bedeli için yeterli olmadığı, davalı ...Sigorta A.Ş. tarafından ...tarihinde değer kaybı bedeli olarak davacı vekiline ödenen 4.189,74 TL tenzil edildiğinde, bakiye değer kaybı bedelinin 40.810,26 TL (45.000,00 TL — 4.189,74 TL 40.810,26 TL) olduğu görüş ve kanaatine varıldığı anlaşılmıştır. 6-Mahkememizce Trafik Bilirkişisinden aldırılan ...tarihli bilirkişi raporu; ...günü saat: ...sıralarında ...idaresindeki ...plakalı otomobil ile Selahattin Eyyübi Caddesini takiben Mahabad Bulvarı yönüne seyir halinde iken ...Caddesi dört yönlü ışıklı kontrollü kavşağa geldiğinde, trafik ışıklarına uymayarak bulunduğu alandan kırmızı ışıkta, sola manevra yaparak geldiği istikamete geriye U dönüşü yaptığı esnada kavşak içerisinde, aracının sol ön tampon kısmıyla ilerleme istikametine göre soldan Yılmaz GÜNEY Caddesini takiben gelip Selahattin Eyyubi Caddesi kavşağına yeşil ışıkta giren ...yönetimindeki ...plakalı otomobilin sol ön köşe kısmına kavşak içerisinde çarpması sonucu, kaza meydana geldiği, bu kazanın oluşumunda ...plakalı otomobil sürücü ...; Trafik ışıkları ile yönetilen kontrollü kavşakta, trafik ışıklarına ve trafik kurallarına uymayarak kırmızı ışık ihlali yaparak ve tedbirsiz ve dikkatsiz bir şekilde U Dönüşü esnasında trafik kazasına sebebiyet verdiğinden, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun 47/1-b Kırmızı ışıkta geçiş yaparak, Kanunun 84'üncü maddesinde belirtilen trafik kazalarında sürücü kusurlarının tespiti ve asli kusur sayılan haller başlıklı asli kusurlardan 84/a bendindeki “Kırmızı ışıklı trafik işaretinde geçme” kuralını ihlal ettiği, yüzde yüz (% 100) kusurlu olduğu, ...plakalı otomobil sürücü ...; kazanın oluşumunda kural ihlalinin olmadığı görüş ve kanaatine varıldığı anlaşılmıştır. 7-Davacı vekilinin ...Tarihli ıslah dilekçesi: Bilirkişiler tarafından tanzim edilen bilirkişi raporuna göre; araçtaki değer kaybı 45.000 TL olarak hesaplandığını, dava öncesi ödenen tutar mahsup edildiğinde kalan poliçe sorumluluğu rakamı 14.231,40 TL olduğundan belirsiz alacak olarak açmış oldukları davada, dava değerini 14.231,40 TL olarak belirli hale getirdikleri anlaşılmıştır. Dava; Davacı aracında meydana gelen hasar nedeni tazminat davasıdır. Uyuşmazlık konusunun ...tarihinde meydana gelen kaza nedeniyle davacının kusurunun bulunup bulunmadığı, davacıya ait araçta meydana gelen hasar nedeni ile aracının değer kaybına uğrayıp uğramadığı uğramış ise miktarının tespiti ile tahsili istemine ilişkin olduğu anlaşılmıştır. Trafik sigortası motorlu bir aracın, karayolunda işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan üçüncü kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahillinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan sorumluluk sigortasıdır. Trafik sigortacısının sorumluluğu işletenin sorumluluğu oranında olup yine bu sorumluluğun sınırı KTK’nun 92 nci maddesinde belirlenmiştir. Dava tarihinde yürürlükte olan, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “işletenlerin, bu kanunun 85/1.maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”, aynı yasanın 85/1.maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiş, 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın amacı A.1 maddesinde “Karayolları Trafik Kanunu uyarınca motorlu araç işletenlerine yüklenen hukuki sorumluluk için düzenlenen Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasına yönelik ilgililerinin hak ve yükümlülüklerine ilişkin usul ve esasların düzenlenmesidir.” şeklinde belirlenmiştir. Sigortanın kapsamı ise genel şartlar A.3. maddesinde “sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır.” şeklinde düzenlenmiştir. Trafik kazası neticesinde oluşan zarar "gerçek zarar" olduğundan, zarar TBK hükümlerince ve Yargıtay tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde belirlenmelidir.Yargitay 17.HD'nin ...E...K sayılı...tarihli kararında vurgulandığı gibi;Davacının gerçek zararının belirlenmesi için davacıya ait kazalı aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, daha önceye ait hasarlar nedeni ile orjinalliğinin yitirilip yitirilmediği, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri ile emsal satışlar da araştırılmak suretiyle, öncelikle aracın kaza tarihi itibariyle rayiç değeri ve onarım bedeli belirlenerek, belirlenen hasar bedeline göre aracın onarımının ekonomik olup olmayacağının tespiti için aracın kaza tarihindeki hasarsız ikinci el piyasa değeri ile hasarlı haldeki değerinin karşılaştırılması, onarımı ekonomik değilse; aracın kaza tarihindeki 2. el piyasa rayiç bedelinden sovtaj değerinin mahsubu ile gerçek zarar miktarının hesaplanması, aracın pert-total kabul edilmesi halinde değer kaybı zararının olmayacağının da gözönüne alınması, onarımının ekonomik olacağının kabulü halinde değer kaybı zararının aracın kaza tarihindeki ikinci el değeri ile onarımından sonraki ikinci el değeri arasındaki fark kadar olması nedeniyle değer kaybının bu şekilde tespit edilmesi gerektiğini belirtmiştir. Davalı vekili her ne kadar davanın belirsiz alacak davası olarak ikame edilemeyeceğini belirterek usulde red talebinde bulunmuş ise de; Yargıtay içtihatları nazara alındığında davacının davasını belirsiz alacak davası olarak ikame etmesinde hukuki yararının olduğu anlaşılmakla itirazının reddine karar vermek gerekmiştir. Davalı vekili her ne kadar zamanaşımı defisini ileri sürmüş ise de kazanın gerçekleştiği tarih dikkate alındığında kazanın ...tarihinde gerçekleşmiş olması ve davanın ...tarihinde ikame edilmiş olması dikkate alınarak 2 yıllık zamanaşımı süresinde davanın ikame edildiği anlaşılmakla itirazının reddine karar vermek gerekmiştir. Tüm bu yasal düzenlemeler ve somut olay birlikte değerlendirildiğinde; Kazaya karışan ...plakalı aracın, kazanın gerçekleşmiş olduğu ...tarihinde davalı sigorta şirketinin ZMMS sigortacısı olduğu, kaza tespit tutanağı ile trafik bilirkişisinin hazırladığı raporda belirlendiği üzere kazanın dava dışı ...idaresindeki ...plakalı otomobil ile seyri halinde iken dört yönlü ışıklı kontrollü kavşağa geldiğinde, trafik ışıklarına uymayarak bulunduğu alandan kırmızı ışıkta, sola manevra yaparak geldiği istikamete geriye U dönüşü yaptığı esnada kavşak içerisinde, aracının sol ön tampon kısmıyla ilerleme istikametine göre kavşağına yeşil ışıkta giren ...yönetimindeki ...plakalı otomobilin sol ön köşe kısmına kavşak içerisinde çarpması sonucu kazanın meydana geldiği, olayın oluşunun aksine taraflarca bir delil ibraz edilmediği gibi bir itirazın da bulunmadığı; kazanın oluş şekline göre de davalı nezdinde sigortalı aracın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun 47/1-b Kırmızı ışıkta geçiş yaparak, Kanunun 84'üncü maddesinde belirtilen trafik kazalarında sürücü kusurlarının tespiti ve asli kusur sayılan haller başlıklı asli kusurlardan 84/a bendindeki “Kırmızı ışıklı trafik işaretinde geçme” kuralını ihlal ettiği, yüzde yüz (% 100) kusurlu olduğu, ...plakalı otomobil sürücü ...; kazanın oluşumunda kural ihlalinin olmadığının anlaşıldığı, Yargıtay içtihatlarında benimsendiği üzere gerçek zararın bulunması için nisbi hesap yöntemine göre hükme esas alınan bilirkişi raporuna göre davaya konu araçta meydana gelen kazada davacıya ait araçta 45.000,00TL değer kaybının meydana geldiği, başvuru yapılması üzerine davalı yanca ZMMS kapsamında değer kaybına ilişkin 4.189,74 TL ödemenin yapıldığı, yapılan ödeme tenzil edildiğinde 40.810,26TL bakiye değer kaybı tazminatı zararının oluştuğu, davacı tarafından talep edilen değer kaybı miktarının sigorta şartları gereğince ödenmesi gerektiği, kaza tarihinde poliçe teminat limitinin 100.000TL ile sınırlı olduğu, davalı sigorta şirketinin davacıya ait aracın kasko sigorta şirketine 81.768,60 TL ödeme yaptığı, bakiye teminat limitinin ise 14.231,40 TL kaldığı, sigorta poliçesinin teminat kapsamı ile limiti dikkate alındığında değer kaybı için talep edilen miktarın teminat limiti içerisinde kaldığı anlaşılmakla davanın talep doğrultusunda kabulü gerekmiştir. Faiz başlangıç tarihinin sigorta şirketine başvuruyu takip eden 8. İş gününde temerrüde düşeceği bu tarih itibari ile faiz işletilebileceği fakat davacının arabuluculuk tarihi itibari ile faiz talep ettiği anlaşılmakla bu tarih itibari ile faize hükmedilmiş, davacının ıslah dilekçesinde yasal faiz talep etmiş olduğu anlaşılmakla; dava ve ıslah dilekçeleri gözetilmek suretiyle davacının davasının kabulüyle aşağıdaki hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Gerekçesi ve ayrıntısı yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın KABULÜ ile , 14.231,40 TL ye ...tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 2- Kabul edilen bedel üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 972,15 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 427,60 TL harcın düşümü ile eksik kalan 544,54 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad KAYDINA, 3-Davacı tarafından yatırılan 427,60 TL peşin harç, 427,60-TL başvuru harcı olmak üzere toplam 855,20-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 4- Davacı tarafından yapılan tebligat ve posta gideri 331,00TL ve bilirkişi ücreti 4.400TL olmak üzere toplam 4.731,00TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 5-Davalının karşıladığı yargılama giderleri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, 6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/2 maddesi uyarınca hesaplanan 14.231,40-TL vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, 7- 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği Adalet Bakanlığı tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen iki taraf için iki saatlik ücret tutarı karşılığı olan 3.120,00-TL arabulucu ücretinin davalı sigorta şirketinden alınarak hazineye gelir kaydına, 8-Davacı tarafça yargılama esnasında depo edilen gider avansından bakiye kalan tutarın kesinleştiğinde ve talep halinde HMK m. 333 ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yönetmeliği'nin m. 47(1) hükümleri uyarınca ilgisine İADESİNE, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı , davalı vekilinin yokuluğunda davanın değeri itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.

Katip Hakim