İlk Derece Mahkemesi 2024/1584 E. 2026/206 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA T.C. DİYARBAKIR ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : KARAR NO :

HAKİM : KATİP :

DAVACI : VEKİLİ : DAVALI : VEKİLİ : DAVALI : VEKİLİ :

DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 30/12/2024 KARAR TARİHİ : 25/02/2026 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH :

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ..... günü saat .....sıralarında müvekkili .....ait .....plakalı aracın Dicle Üniversitesi Caddesi üzerinden Fiskaya Caddesi istikametinde dönel kavşak ışıklarında kırmızı ışıkta beklerken, davalı Diyarbakır Büyükşehir Belediye Başkanlığına ait ve sürücü .....sevk ve idaresindeki .....plakalı aracın müvekkilinin aracına arka taraftan çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, bu kazanın oluşumunda; .....plakalı araç sürücüsü .....' ün 2918 Sayılı Kanunun 84/1-D (Arkadan çarpma ) kural ihlali yaptığından dolayı %100 oranında kusurlu olduğunun tespit edildiğini, müvekkilinin söz konusu kaza sebebiyle aracını tamir süresi boyunca kullanamayıp maddi olarak zarara uğradığını, davanın kabulü ile fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla şimdilik; .....tarihinde maddi hasarlı trafik kazası sonucu müvekkile ait .....plakalı araçta oluşan 50,00 TL değer kaybı zararının (Sigorta Şirketinin Teminat Limitince sorumlu olmak üzere, aşan kısmın diğer davalı belediyeden), 50,00 TL araç mahrumiyet bedelinin davalı büyükşehir belediyesinden HMK 107. Maddesi gereğince belirsiz alacak davası olarak) yasal faiziyle birlikte tazminine karar verilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı yana yükletilmesine karar verilmesini vekaleten talep etmiştir. Davalı .....Sigorta Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin ZMMS kapsamında araç başına maddi zarar sorumluluğu 120.000,00TL olduğunu, davacının değer kaybı başvurusu sonrası .....numaralı hasar dosyası açıldığını, davacının değer kaybı talebine istinaden .....tarihinde 30.000,00 TL değer kaybı tazminat ödemesi yapıldığını, davacının aracı kasko sigortacısı olan .....Sigorta A.Ş tarafından onarılıp ve maddi hasar rücu talebine istinaden .....tarihinde 39.484,96TL maddi hasar rücu ödemesi yapıldığı, açıklanan nedenlerle davanın reddi ile mahkeme masrafları ve vekalet ücretine ilişkin masrafların davacı taraf üzerinde bırakılmasını talep etmiştir. Davalı Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı vekili dava dilekçesinin sonuç bölümünde, davaya konulu araçta değer kaybının sigorta şirketinin teminat limitince sorumlu olmak üzere talep edildiği görüldüğünü, bilindiği üzere söz konusu talepten müvekkil idare sorumlu tutulamayacağını, zira kaza sonrası araçta değer kaybı oluştuğu durumda, değer kaybının karşılanması için trafik sigortası devreye girdiğini, karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları gereğince hasarlanan araçtaki tamirat sonrasındaki değer kaybı trafik sigorta teminatı kapsamında olduğunu, arz ve izah edilen sebepler ile ve re'sen göz önünde bulundurulacak sebeplerden ötürü davanın husumet yönüyle müvekkili idare yönünden reddine, aksi halde yukarıda ileri sürülen itirazlarımız dikkate alınarak açılan davanın reddine yargılama harç ve giderleriyle vekâlet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini vekâleten arz ve talep etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE : Dava konusunun; Trafik kazasından kaynaklı davalı sigorta şirketine poliçe limitleri dahilinde değer kaybı tazminat talebi, davalı Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi'ne poliçe limitini aşan kısım yönünden değer kaybı talebi ve araç mahrumiyet zararı talebine ilişkidir. Uyuşmazlık konusu: davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalı sigorta şirketi tarafından sigortalanan aracın sürücüsünün kusurunun bulunup bulunmadığı, davaya konu kaza nedeniyle davacının aracında hasar oluşup oluşmadığı, oluştuğunun kabulü halinde davacının aracında değer kaybı meydana gelip gelmediği, gelmiş ise poliçe limiti dahilinde değer kaybının davalı sigorta şirketinden, poliçe limiti üzerindeki değer kaybı ve araç mahrumiyet bedelinin davalı belediyeden talebi ile maddi tazminatın miktarı ile faiz türü ve başlangıcı etrafında toplandığı anlaşıldı. Dava tarihinde yürürlükte olan, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85/1.maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiştir. Trafik kazası neticesinde oluşan zarar "gerçek zarar" olduğundan, zarar TBK hükümlerince ve Yargıtay tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde belirlenmelidir.Yargitay 17.HD'nin 2017/1230 E- 2018/2590 K sayılı 15/03/2018 tarihli kararında vurgulandığı gibi;Davacının gerçek zararının belirlenmesi için davacıya ait kazalı aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, daha önceye ait hasarlar nedeni ile orjinalliğinin yitirilip yitirilmediği, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri ile emsal satışlar da araştırılmak suretiyle, öncelikle aracın kaza tarihi itibariyle rayiç değeri ve onarım bedeli belirlenerek, belirlenen hasar bedeline göre aracın onarımının ekonomik olup olmayacağının tespiti için aracın kaza tarihindeki hasarsız ikinci el piyasa değeri ile hasarlı haldeki değerinin karşılaştırılması, onarımı ekonomik değilse; aracın kaza tarihindeki 2. el piyasa rayiç bedelinden sovtaj değerinin mahsubu ile gerçek zarar miktarının hesaplanması, aracın pert-total kabul edilmesi halinde değer kaybı zararının olmayacağının da gözönüne alınması, onarımının ekonomik olacağının kabulü halinde değer kaybı zararının aracın kaza tarihindeki ikinci el değeri ile onarımından sonraki ikinci el değeri arasındaki fark kadar olması nedeniyle değer kaybının bu şekilde tespit edilmesi, aracın kaç gün içerisinde onarımının yapılacağının makul olacağı ve kazaya karışan araca ikame bir aracın günlük kiralama ücretinin belirtilmesi suretiyle davacının gerçek zararının tespit edilmesi gerektiğini belirtmiştir. Mahkememizce kusur yönünden yapılan değerlendirme sonucunda; Kaza sonrası düzenlenen kaza tespit tutanağı ile tutanakta yer alan kaza yeri krokisinin incelenmesinden, .....tarihinde Dicle Üniversitesi Caddesi üzerinden Fiskaya Caddesi istikametinde dönel kavşak ışıklarında kırmızı ışıkta beklerken, davalı Diyarbakır Büyükşehir Belediye Başkanlığına ait ve sürücü .....sevk ve idaresindeki .....plakalı araç ile seyir halinde olan aracın .....plakalı araca arka taraftan çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği anlaşılmaktadır. Mahkememizce kusur durumunun tespiti yönünden bilirkişi raporu alınmasına gerek görülmemiş; davaya konu trafik kazasının meydana gelmesinde trafik güvenliği için önündeki aracı yeterli ve güvenli takip mesafesinde takip etmeyen sigortalı araç sürücüsünün %100 kusurlu olduğu kabul edilmiştir. Değer kaybı ve araç mahrumiyet yönünden alınan makine mühendisi bilirkişi raporunda özetle; " .....plakalı, .....marka ve versiyon, model yılı 2022 olan dava konusu aracın, yukarıdaki açıklamalar kapsamında, kaza tarihi itibarı ile; hasar tespitine ilişkin düzenlenen eksper raporunda hasar onarımına ilişkin yapılan tespitlerin davaya konu kaza ile uyumlu olduğu, Davalı .....Sigorta Şirketi tarafından yapılan 30.000,00 TL değer kaybı ödemesinin yeterli olduğu ve bakiye değer kaybının bulunmadığı, aracın makul onarım süresinin 7 gün ve araç mahrumiyet bedelinin 3.556,21 TL olacağı" raporda ibraz edilmiştir. İlgili rapor mahkememizce hükme esas alındığı üzere %100 oranında kusurlu olması nedeniyle oluşan değer kaybı zararının sigorta şirketince dava öncesi yapılan ödemeyle uyumlu olduğu, sigorta şirketince dava açılmadan önce yapılan değer kaybı ödemesinin yeterli olduğu dikkate alındığında davacının talep edebileceği bakiye değer kaybı zararının bulunmadığı kabul edilmiş ve değer kaybı zararına dayalı maddi tazminat isteminin bakiye değer kaybı zararının bulunmaması nedeniyle reddine karar verilmiştir. Tüm dosya kapsamının birlikte değerlendirilmesi neticesinde; araç mahrumiyet bedeli istemi yönünden talebin 3.556,21 TL bedel üzerinden davalı Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi Başkanlığı yönünden kabulüne, davalı Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi Başkanlığı yönünden haksız fiil tarihi olan .....itibaren yasal faiz uygulanmasına, arabuluculuk görüşmesinin davalı Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi yönünden ihtiyari nitelikte olduğu, sigorta şirketine yöneltilen davanın da reddine karar verildiği dikkate alınarak arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsil edilmesine, karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir HÜKÜM:Gerekçesi gerekçeli kararda açıklandığı üzere 1-Davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİNE, A) 3.556,21 TL araç mahrumiyet bedeli tazminatının haksız fiil tarihi olan .....tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi Başkanlığından alınarak davacıya verilmesine, B) Davacının değer kaybı tazminatı isteminin reddine, 2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 732,00 TL peşin harçtan, başlangıçta yatırılan 427,60 TL harç ve sonradan yatırılan 65,00 TL ıslah harcın mahsubu ile bakiye 239,4 TL harcın davalı Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi Başkanlığı'ndan alınarak Hazineye irad kaydına, 3-Davacı tarafından yatırılan 427,60 TL peşin harç, 427,60 TL başvuru harcı ve 65,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 920,2 TL harcın davalı Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi Başkanlığı'ndan alınarak davacıya verilmesine, 4- Davacı tarafından yapılan tebligat ve posta gideri, ve bilirkişi ücreti olarak toplam 4.067,50 TL yargılama giderinin kabul/red oranı da dikkate alınarak 4.010,96 TL'lik kısmının davalı Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi Başkanlığı'ndan alınarak davacıya verilmesine, bakiye kalan yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, 5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/2 maddesi uyarınca hesaplanan 3.556,21 TL vekâlet ücretinin davalı Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi Başkanlığı'ndan alınarak alınarak davacıya VERİLMESİNE, 6-Davalı .....Sigorta Şirketi kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/2 maddesi uyarınca hesaplanan 50,00 TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı .....Sigorta Şirketi'ne VERİLMESİNE, 7-Davalı Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi Başkanlığı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/2 maddesi uyarınca hesaplanan 50,00 TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi Başkanlığı'na VERİLMESİNE, 8-6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği Adalet Bakanlığı tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen iki taraf için iki saatlik ücret tutarı karşılığı olan 3.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile Hazineye irad kaydına,

9-Davacı tarafça yargılama esnasında depo edilen gider avansından bakiye kalan tutarın kesinleştiğinde ve talep halinde HMK m. 333 ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yönetmeliği'nin m. 47(1) hükümleri uyarınca ilgisine İADESİNE, Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.

Katip Hakim