İlk Derece Mahkemesi 2023/679 E. 2025/139 K.

T.C. İZMİR 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2023/679 Esas KARAR NO : 2025/139 DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ: 31/08/2023 KARAR TARİHİ: 12/02/2025 Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı ile dava dışı... Tur. İnş. Oto San Tic Ltd. Şti arasında ... Dönem Motorlu Kara Nakil Araçları Kiralama Sözleşmesi " imzalandığını, mülkiyetinin ...'a ait olan... plaka sayılı, ... Model aracın, müvekkili şirket çalışanı tarafından kullanılmakta iken, 28/12/2022 tarihinde, Irlıganlı Mah. Pamukkale Denizli mevkiinde yer alan Aydın-Denizli Otoban yolu şantiyesinde, mülkiyeti ... Hafriyat İnş. Hırdavat Nak. ve Hurdacılık İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti. 'ne ait iş makinesinin geri geri manevra yaptığı esnada hasarlandığını, iş makinesinin jandarma tutanağından da anlaşılacağı üzere, park halinde bekleyen ... plaka sayılı araca çarptığını, davalı ...'ın iş makinesini kullanan operatör olduğunu, bu kaza nedeniyle, ... plakalı araçta büyük hasar meydana geldiğini, İzmir 1. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin .... D.iş sayılı dosyasında, kaza nedeniyle araçta oluşan hasar bedeli, aracın değer kaybı ve araç sahibi filo şirketinin kazanç kaybının bilirkişi raporu ile tespit edildiğini, davacı şirketin 23/01/2023 tarihli tutanak ile araç sahibi dava dışı ... Tur. İnş. Oto San Tic Ltd. Şti 'nin zararını karşıladığını, davacı şirketin davalıların kusuru nedeni ile ödemek zorunda kaldığı miktarın tahsili için arabuluculuk başvurusunda bulunmuş ise de anlaşma sağlanamadığını belirterek, dava tarihi itibariyle kusur durumunun ve alacak miktarının tam ve kesin olarak belirlenememesi ve bu durumun yapılacak yargılama sonucu ortaya çıkacak olması nedeniyle, işbu belirsiz alacak davasında, fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak üzere şimdilik 3.000,00 TL hasar bedeli, 1.000,00 TL değer kaybı ve 100,00 TL kazanç kaybı olmak üzere toplam 4.100,00 TL belirsiz alacağın hasar tarihi 10/02/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı şirketten tahsiline, Arabuluculuk görüşmesinin anlaşmazlık ile sonuçlanması nedeniyle Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 16/2-c maddesi gereğince Arabuluculuk Taraf Vekalet Ücretinin davalıdan tahsiline, yargılama giderleri (Hasar Tespit masraf ve vekalet ücretininden de yargılama giderlerine dahil edilerek) ve vekalet ücretinin de davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; itiraza konu edilen İzmir . Sulh Hukuk Mahkemesinin ...D.İş numaralı dosyası kapsamında alınan bilirkişi raporuyla huzurdaki davaya konu alacak kalemleri ayrı ayrı tespit edildiğinden davacı tarafın belirlenmiş tutarlara ilişkin olarak belirsiz alacak davası açmasında hukuki yarar olmadığını, bahse konu kazanın davacı tarafça da ikrar edildiği üzere Irlıganlı Mahallesi Pamukkale Denizli mevkiinde yer alan Aydın-Denizli Otoban yolu üzerindeki müvekkiline ait şantiye alanında, gece vakti vuku bulduğunu, davacı şirkete ait aracın uyarı-ikaz işaretlerine rağmen şantiye alanına gece vakti park edilmiş olduğunu, görünebilir olmasını sağlayacak şekilde herhangi bir reflektör de kullanılmadığını, bu ihmal silsilesi sonucu davacı tarafın kazaya bizzat kendi kusuruyla sebebiyet verdiğini, mahkemenin aksi kanaatte olması halinde ise öncelikle kusur oranının belirlenmesi gerektiğini, kusur oranı göz önünde bulundurulmadan alınan 13.02.2023 tarihli bilirkişi raporu doğrultusunda hüküm tesis edilmesinin hukuka ve hakkaniyete aykırı olacağını, bahse konu araç uzun dönem için kiralanmış olduğundan kiracının işleten olarak hukuki sorumluluğunun doğacağını, işleten sıfatının da İzmir Zemin Müh. İnş. Taah. San. Ve Tic. Ltd. Şti.' ye ait olduğunu, işverenin işçisinin yol açtığı trafik kazasında karşı tarafın zararının tazmininden sorumlu tutulabilmesi için, işçinin Karayolları Trafik Kanunu'na göre kusurlu sayılması gerektiğini, ancak bu durumda işveren, işçinin kusur derecesiyle orantılı olarak hukuki sorumluluğu üstleneceğini, davacı tarafın kusur oranının belirlenmesi ve sonrasında tazmin aşamasında bu oranın düşülmesi gerektiğini, araç kiralamanın ticari bir işlem olduğunu ve kiraya verilen tüm araçlarda kiralık araç kaskosu bulunmasının zorunlu olduğunu, bu doğrultuda kaskonun isteğe bağlı olmayıp ilgili poliçe ile oto kiralama şirketleri için özel olarak düzenlendiğini, kazaya konu aracın kiralık olup tespit isteyen taraf ile diğer karşı taraf arasında düzenlenen sözleşmenin içeriği ve aracın kaskosunun bulunup bulunmadığı hususlarının önem arz ettiğini, zira, taraflar arasında imzalanan uzun dönem motorlu kara nakil araçları kiralama sözleşmesinin ilgili maddelerinin de işbu dosya kapsamında incelemeye konu edildiğini belirterek, işbu haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın öncelikle usulden, esasa girilmesi halinde ise esastan reddine karar verilmesini, tarafların kusur oranlarının tespiti için dosyanın trafik bilirkişisine tevdiini ve her türlü yargılama gideri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini talep etmiştir. DELİLLER: Araç kiralama sözleşmesi ve ekleri, Jandarma tutanakları, Kazaya ait fotoğraflar, İzmir 1.Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2023/16 D.İş sayılı dosyası ve bilirkişi raporu Türkiye Noterler Birliği, İstanbul Ticaret Odası, Şanlıurfa Ticaret Odası, İzmir Ticaret Odası ve Gaziemir Vergi Dairesi Müdürlüğü yazı cevapları, Davacı tanıkları ... ve ...'nın beyanları, Trafik Uzmanı ve Makine Mühendisinden oluşan bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 14.06.2024 tarihli bilirkişi raporu, Davacı vekili ıslah ve değer artırım dilekçesi ile özetle; dava dilekçesi ile talep ettikleri, 3.000,00 TL hasar bedelini, 92.371,38 TL'ye, 1.000,00 TL değer kaybı bedelini, 80.000,00 TL'ye yükselttiklerini, 100,00 TL talep edilen ikame araç bedeli talepleri de ıslah ederek 3.960,00 TL'ye arttırdıklarını belirterek, dava dilekçesi, ıslah talebi ve talep arttırım dilekçesi dikkate alınarak toplam alacak nispetinde 168.371,38 TL talep arttırımı; ikame araç bedeli için hesaplanan 3.960 TL'nin de ıslahı ile toplam 176.331,38 TL'nin kabulü ve değer kaybı, hasar bedeli ve ikame araç bedeli alacağı için hasar tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte ve yargılama giderleri, masraflar, vekalet ücretinin davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, trafik kazasından kaynaklanan hasar ve değer kaybı ile kazanç kaybı istemine yönelik maddi tazminat davasıdır. Davacı, davalıya ait... tescil plakalı iş makinesinin şantiye sahasında park halinde bulunan dava dışı... Tur. İnş. Oto San Tic Ltd. Şti.'den " ... Dönem Motorlu Kara Nakil Araçları Kiralama Sözleşmesi" ile kiraladığı ...plaka sayılı araca çarpması sonucu meydana gelen trafik kazası sonucu ... plaka sayılı araçta meydana gelen hasar onarım bedeli, değer kaybı bedeli ve onarımı süresince meydana gelen kazanç kaybı bedelinin iş makinesi operatörü olan davalı... ile iş makinesinin işleteni ... Hafriyat İnş. Hırdavat Nakliye ve Hurdacılık İht. İhr. San. Ve Tic. Ltd. Şti. 'den tahsilini talep ve dava etmiştir. Davacı tarafça İzmir 1. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2023/16 Değişik İş sayılı dosyasında delil tespiti isteminde bulunulmuş ve makine mühendisi bilirkişi tarafından düzenlenen 13.02.2023 tarihli raporda; davacıya ait araçta KDV dahil 92.371,38 TL hasar, 84.474,00 TL değer kaybı olabileceği, aracın tamirinin parçalar temin edildikten sonra 9 gün içerisinde tamamlanacağı tespit ve kanaati ifade edilmiştir. TBK'nun 49. maddesi gereğince, kusurlu ve hukuka aykırı bir fiil ile başkasına zarar veren bu zararı gidermek ile yükümlüdür. Aynı kanunun 50. maddesi gereğince zarar gören zararın ve zarar verenin kusurunun ispat yükü altındadır. Davacının bildirdiği tanıklar dinlenilmiştir. Davalıların olayda sorumlu olup olmadığı ve sorumlu ise sorumlu olduğu tutarın tespiti bakımından trafik bilirkişisi ve makine mühendisi bilirkişiden oluşan bilirkişi heyetinden rapor düzenlenmesi istenilmiş, bilirkişi heyetince düzenlenen ayrıntılı denetime ve hüküm kurmaya elverişli 14.06.2024 tarihli raporda kusur yönünden yapılan değerlendirmede; davalı ... Hafriyat İnş. Hırdavat Nakliye ve Hurdacılık İht. İhr. San. Ve Tic. Ltd. Şti.'ne ait, davalı ...'ın operatörü olduğu iş makinesi ile başka iş makinelerinin de park halinde olduğu, yeterli derecede aydınlatmanın olduğu şantiye alanında geri geri geldiği esnada iş makinesinin arka kısımları ile şantiye sahasında park halinde olan ... plakalı aracın sol yan kısımlarına çarpması sonucu meydana gelen kazada geri manevra yaparken aynaları aktif biçimde kullanması, gerekirse bir gözcüden destek alarak diğer araç ve yayaları tehlikeye düşürmeden manevra yapması gerekirken, bu hususlara dikkat ve özen göstermeyerek sebebiyet verdiği kazada 2918 Sayılı Karayolu Trafik Kanunu'nun 84/j, 67/b ve 137. maddelerinde yer alan kuralları ihlal etmesi nedeniyle asli ve tam kusurlu olduğu, davacının kaza tarihinde kiralamak suretiyle işleteni olduğu... plakalı aracın kaza mahalli şantiyede park halinde olduğu, araç park halinde iken etrafında görünmesini engelleyecek bir cismin bulunmadığı, bu nedenle davacının kazanın oluşmasında bir kusurunun bulunmadığı tespit edilmiştir. Kaza sonucunda davacıya ait araçta oluşan hasar yönünden yapılan değerlendirmede; meydana gelen kaza ile hasarın, hasar ile hasar onarım kalemlerinin birbiri ile uyumlu olduğu, değişmesi gereken yedek parçaların, dava konusu araca ait yedek parçalar olduğu ve değişmesinin gerektiği, yedek parça fiyatlarının ve işçilik bedellerinin piyasa rayiç değerlerine uygun olduğu, davacıya ait araçta, kaza nedeniyle yedek parça ve işçilik olmak üzere KDV dahil toplam 92.371,38 TL hasar meydana geldiği, değer kaybı yönünden yapılan inceleme ve araştırmada dava konusu aracın kazadan önceki ikinci el piyasa rayiç değerinin 515.000,00 TL olduğu, araç tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değerinin 435.000,00 TL olduğu, yargıtay yerleşik içtihatlarında da belirtildiği üzere aradaki fark olan 80.000,00 TL'nin araçtaki değer kaybı olarak kabul edilmesi gerektiği, bilirkişi raporunun denetime elverişli olduğu, emsal araştırmasının usulüne uygun olarak yapıldığı, aracın tavan, sol ön kapı, sol arka kapı, sol direk kısımlarından ve mekanik aksamlarından hasarlı olduğu, aracın tamir edilerek boyanması neticesinde değer kaybı oluşacağı, aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı ve kaza öncesi tramer kaydında kazası olmadığı ve aracın model yılı dikkate alındığında tespit edilen değer kaybının yerinde olduğu, davacıya ait araçta oluşan hasar tutarının 92.371,38 TL olduğu, bu kapsamda aracın ikinci el piyasa rayiç değeri hasar tutarının %50'sini aşmadığından pert-total işlemi yapılması gerekmediği, ikame araç bedeli istemi yönünden yapılan değerlendirmede; aracın kaza tarihi olan 2022 yılı Aralık ayındaki aynı donanım ve teknik özelliklere göre muadil bir aracın mevsim koşulları da dikkate alındığında günlük ortalama kira bedelinin 440,00 TL olduğu, aracın makul tamir süresinin ise düzenli ve sistemli bir çalışma ile 9 iş günü olduğu, buna göre araçta ikame araç zararının 3.960,00 TL olduğu anlaşılmıştır. Davacı tarafla araç sahibi arasında düzenlenen 23.01.2023 tarihli sözleşme ile ... plakalı aracın karıştığı 28.11.2022 tarihli kazaya ilişkin araçta oluşan hasar yönünden kiracı davacı tarafından dava dışı araç sahibine yapılan ödeme ve fazlasını talep hakkı saklı tutulduğu, yazılı sözleşme ile temlik edildiği anlaşılmakla davacının bu kaza nedeniyle oluşan hasar ve değer kaybı ve tüm zararları kazaya sebebiyet veren ve sorumlu olan davalılardan talep hakkının bulunduğu değerlendirilmiştir. Tüm dosya kapsamının değerlendirilmesinde; davalıya ait iş makinesinin sebebiyet verdiği 28.12.2022 tarihli trafik kazasında davalı iş makinesi sürücüsünün asli ve tam kusurlu olduğu, hasar oluşan araç sürücüsünün bir kusurunun bulunmadığı, araç sahibi kiralayanla kiracı davacı arasındaki sözleşme gereğince davacının araçta meydana gelen zararı talep edebileceği, makine mühendisi bilirkişi tarafından denetime elverişli olarak düzenlenen raporda araçta oluşan hasarın tüm yedek parça değerleri ile birlikte ayrıntılı olarak tespiti ile toplam 43.111,45 TL yedek parça, 35.169,38 TL işçilik olmak üzere KDV dahil 92.371,38 TL olduğunun tespit edildiği, hasarın kaza ile uyumlu olduğu, orijinal yedek parça fiyatları üzerinden hasarın belirlenmesi gerektiği, buna göre kaza tarihi itibari ile yapılan hesaplamada araçtaki hasarın 92.371,38 TL olduğu, aracın kaza tarihi itibari ile kazadan önceki ikinci el piyasa rayiç değerinin 515.000,00 TL olduğu, bu nedenle aracın tamirinin ekonomik olduğu, araç onarıldıktan sonraki ikinci el piyasa rayiç değerinin 435.000,00 TL olduğu, araçtaki değer kaybının her iki değer arasındaki fark olan 80.000,00 TL olduğu, düzenli ve sistemli bir çalışma ile aracın 9 günlük makul sürede onarımının yapılabileceği, kaza tarihi itibari ile muadillerine göre aracın günlük kira bedelinin 440,00 TL olduğu, buna göre ikame araç zararının 3.960,00 TL olduğu, davalı iş makinesi sürücüsünün %100 oranında kusuru sebebiyle zarara sebebiyet vermesi nedeniyle bu zararlardan sorumlu olduğu, ayrıca iş makinesi maliki şirketin de işleten sıfatı ile bu zararlardan sorumlu olduğu kanaatine varılmakla davanın kabulüne karar vermek gerekmiş ve hasar ve değer kaybı ile ikame araç zararı yönünden delil tespiti nedeniyle yapılan giderlerinde yargılama gideri olarak davalılardan tahsili gerektiğinden değişik iş dosyasında yapılan tüm giderlerin davalılardan yargılama gideri olarak tahsiline karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. Her ne kadar davalı ... arabuluculuk görüşmelerine katılmamış ise de, davacı ve davalı ... Hafr. İnş. Hırd. Nakl. Hurd. İth. İhr. San. ve Tic.Ltd.Şti.'nin tacir olması nedeniyle nispi ticari dava olduğundan ticari uyuşmazlık sebebiyle davanın Zorunlu Arabuluculuğa tabi olduğu, bu nedenle zorunlu arabuluculuk ücretinin tarafların katılma durumu ve hangi tarafa yükletileceği hususunun davacı ve davalı şirket yönünden değerlendirilmesi gerektiği kanaati ile davanın kabulüne karar verildiğinden arabuluculuk ücretinin davalı ... Şirketi'nden alınarak Hazineye irat kaydına karar verilmiştir. Her ne kadar davacı vekili tarafından AAÜT 16. maddesi gereğince arabuluculuk vekalet ücretinin davalılardan tahsiline karar verilmesi talep edilmiş ise de; 6100 sayılı HMK uyarınca açılan davada dava nedeniyle yargılama gideri ve vekalet ücretine karar verilebileceği, dava dışındaki vekalet ücretinin yargılama sonucunda hüküm altına alınacağına ilişkin bir düzenleme bulunmadığı, talep edilen ve bahse konu yasal düzenlemenin vekil ile müvekkil arasındaki iç ilişki ile ilgili bir düzenleme olması nedeni ile bu talebin reddine karar verilmiştir. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davanın KABULÜ İLE; 92.371,38 TL hasar bedeli, 80.000,00 TL değer kaybı bedeli ve 3.960,00 TL kazanç kaybı bedeli olmak üzere toplam 176.331,38 TL'nin 10.02.2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine, 2-Arabuluculuk vekalet ücreti talebinin reddine, 3-Alınması gereken 12.045,19 TL nispi ilam harcından, peşin alınan 269,85 TL nispi harç, 2.880,00 TL tamamlama harcı ile 70,00 TL ıslah harcı indirildikten sonra bakiye 8.825,34‬ TL harcın davalılardan alınarak Hazineye gelir kaydına, 4-Davacının yatırmış olduğu 269,85 TL başvurma harcı, 269,85 TL nispi harç, 2.880,00 TL tamamlama harcı ve 70,00 TL ıslah harcı toplamı 3.489,7‬0 TL'nin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, 5-Davacının mahkememizde yapmış olduğu 5.000,00 TL bilirkişi ücreti ile 973,75 TL tebligat-posta giderinden ibaret 5.973,75 TL yargılama giderleri ile İzmir 1. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2023/16 Değişik İş Esas sayılı dosyasında yapmış olduğu 1.274,90 TL keşif ücreti, 700,00 TL ATGV araç ücreti, 1.000,00 TL bilirkişi ücreti, 184,00 TL tebligat gideri ve 2.400,00 TL vekalet ücretinden ibaret 5.558,9‬0 TL olmak üzere toplam 11.532,65‬ TL yargılama giderinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, 6-Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre takdir ve tayin edilen 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, 7-7155 sayılı yasanın 19/12/2018 tarihinde yürürlüğe giren 23. maddesiyle eklenen 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereğince taraflar arasında yapılan arabuluculuk faaliyeti sonunda, ileride haksız çıkacak taraftan alınmak üzere Hazine tarafından karşılanan 3.200,00 TL arabulucu ücretinin davalı... Hafr. İnş. Hırd. Nakl. Hurd. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti'den alınarak Hazineye gelir kaydına, 8-Tarafların yatırdığı gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde yatırana iadesine, Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde mahkememize yahut başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamını ödemek suretiyle İzmir Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 12/02/2025 Katip ... E-imzalıdır.

Hakim ... E-imzalıdır.