İlk Derece Mahkemesi 2023/571 E. 2024/791 K.

T.C. İSTANBUL 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2023/571 KARAR NO:2024/791

DAVA:Zayi Belgesi Verilmesi DAVA TARİHİ:07/09/2023 KARAR TARİHİ:17/12/2024

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;Davacı müvekkil şirketin şirket merkezinde 11.08.2023 tarihinde meydana gelen yangın sebebiyle kullanılamaz hale gelen resmi evrak ve ticari defterlerin zayii olduğunun tespit edilmesi istemi ile birlikte, Sayın Mahkemenize işbu dava dilekçemizin ekinde liste halinde de sunulan 2013, 2014, 2015, 2016, 2017, 2018, 2019, 2020 yıllarının; Alış faturaları, Gider faturaları, Hizmet faturaları, Satış faturaları, Tahsilat ve tediye makbuzları, İrsaliyeler, Sigorta evrakları, Personel dosyaları/özlük, Beyanname dosyaları, Cari mutabakat dosyaları, Şirket genel evrak dosyaları, Sözleşme dosyaları, Yevmiye Defterleri, Kebir Defterleri, Envanter Defterleri bakımından zayii belgesi verilmesi talep ve dava etmiştir. DELİLLER;Beşiktaş Vergi Dairesi Müdürlüğüne müzekkere yazılarak davacı ... İnşaat Ticaret Ve Sanayi Limited Şirketi (VD:...)'nin borcu olup olmadığı hususunda bilgi celp edilmiştir. İstanbul Ticaret Sicili Müdürlüğüne müzekkere yazılarak davacı ... İnşaat Ticaret Ve Sanayi Limited Şirketi (VD:...)'nin sicil kayıtları celp edilmiştir. ... Noterliğine müzekkere yazılarak 2013 yılına ait Yevmiye Defteri, 13.12.2012 tarihinde ... Yevmiye Numaralı, 2013 yılına ait Kebir Defteri, 13.12.2012 tarihinde ... Yevmiye Numaralı, 2013 yılına ait Envanter Defteri, 13.12.2012 tarihinde ... Yevmiye Numaralı, 2014 yılına ait Yevmiye Defteri, 16.12.2013 tarihinde ... Yevmiye Numaralı, 2014 yılına ait Kebir Defteri, 16.12.2013 tarihinde ... Yevmiye Numaralı, 2014 yılına ait Envanter Defteri, 16.12.2013 tarihinde .. Yevmiye Numaralı davacı ... İnşaat Ticaret Ve Sanayi Limited Şirketi (VKN:...)'nin defterlerinin tasdik yapılıp yapılmadığı hususunda bilgi celp edilmiştir. .... Noterliğine müzekkere yazılarak 2015 yılına ait Yevmiye Defteri, 17.12.2014 tarihinde ... Yevmiye Numaralı, 2015 yılına ait Kebir Defteri, 17.12.2014 tarihinde ... Yevmiye Numaralı, 2015 yılına ait Envanter Defteri, 17.12.2014 tarihinde ... Yevmiye Numaralı, 2016 yılına ait Yevmiye Defteri, 15.12.2015 tarihinde ... Yevmiye Numaralı, 2016 yılına ait Kebir Defteri, 15.12.2015 tarihinde ... Yevmiye Numaralı, 2016 yılına ait Envanter Defteri, 15.12.2015 tarihinde ... Yevmiye Numaralı, 2017 yılına ait Yevmiye Defteri, 12.12.2016 tarihinde ... Yevmiye Numaralı, 2017 yılına ait Kebir Defteri, 12.12.2016 tarihinde ... Yevmiye Numaralı, 2017 yılına ait Envanter Defteri, 12.12.2016 tarihinde ... Yevmiye Numaralı, 2018 yılına ait Yevmiye Defteri, 12.12.2017 tarihinde ... Yevmiye Numaralı, 2018 yılına ait Kebir Defteri, 12.12.2017 tarihinde ... Yevmiye Numaralı, 2018 yılına ait Envanter Defteri, 12.12.2017 tarihinde ... Yevmiye Numaralı, 2019 yılına ait Yevmiye Defteri, 17.12.2018 tarihinde ... Yevmiye Numaralı, 2019 yılına ait Kebir Defteri, 17.12.2018 tarihinde ... Yevmiye Numaralı, 2019 yılına ait Envanter Defteri, 17.12.2018 tarihinde ... Yevmiye Numaralı, 2020 yılına ait Yevmiye Defteri, 23.12.2019 tarihinde ... Yevmiye Numaralı, 2020 yılına ait Kebir Defteri, 23.12.2019 tarihinde ... Yevmiye Numaralı, 2020 yılına ait Envanter Defteri, 23.12.2019 tarihinde ... Yevmiye Numaralı davacı ... İnşaat Ticaret Ve Sanayi Limited Şirketi (VKN:...)'nin defterlerinin tasdik yapılıp yapılmadığı hususunda bilgi celp edilmiştir. ... Vergi Dairesi Müdürlüğüne müzekkere yazılarak davacı ... İnşaat Ticaret Ve Sanayi Limited Şirketi (VKN: ...)'nin defterlerinde inceleme olup olmadığına dair bilgi celp edilmiştir. ...Başkanlığına müzekkere yazılarak davaya konu 11/08/2023 tarihinde davacı ... Muamülleri.... Ltd. Şti. Nin (VKN:...) ... Köyü ... sk. No: 15 107 ada 20 parsel 1. Bodrum kat Arnavutköy İstanbul adresinde meydana gelen yangına ilişkin tüm bilgi ve belgeler celp edilmiştir. Mahkememizce verilen ara karar gereğince bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiş olup 08/07/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle;Davacının 2013, 2014, 2015, 2016, 2017, 2018, 2019, 2020 yıllarının; Alış faturaları, Gider faturaları, Hizmet faturaları, Satış faturaları, Tahsilat ve tediye makbuzları, İrsaliyeler, Sigorta evrakları, Personel dosyaları/özlük, Beyanname dosyaları, Cari mutabakat dosyaları, Şirket genel evrak dosyaları, Sözleşme dosyaları, Yevmiye Defterleri, Kebir Defterleri, Envanter Defterleri bakımından zayii belgesi verilmesini talep ettiği, davacının talep ettiği belgelerin tamamının TTK md.82 saklamakla yükümlü olunan belge ve defterlerden olduğu ve tamamına zayii belgesi verilmesi gerekeceği, 19.08.2023 tarihli .... İtfaiye Daire Başkanlığı Olay Raporunda ... İnş. Tic. Ve San. Ltd. Şti'ye ait zayi olanların içerisinde defter ve belgelere ait herhangi bir ibare bulunmadığı, Ayrıca Dosya kapsamında Yeminli Mali Müşavir tarafından yazılmış yasal defter ve belgelerin zayi olduğuna dair “YMM Özel Amaçlı Raporu” olmadığı, söz konusu defter ve belgelerin yangın esnasında zayii olduğunu gösterir belgelerin ve Yeminli Mali Müşavir Raporunun sunulması ile tekrar değerlendirilebileceği kanaatine varılmıştır. Mahkememizce verilen ara karar gereğince ek bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiş olup 11/11/2024 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle;Davacının 2013, 2014, 2015, 2016, 2017, 2018, 2019, 2020 yıllarının; Alış faturaları, Gider faturaları, Hizmet faturaları, Satış faturaları, Tahsilat ve tediye makbuzları, İrsaliyeler, Sigorta evrakları, Personel dosyaları/özlük, Beyanname dosyaları, Cari mutabakat dosyaları, Şirket genel evrak dosyaları, Sözleşme dosyaları, Yevmiye Defterleri, Kebir Defterleri, Envanter Defterleri bakımından zayii belgesi verilmesini talep ettiği, Şirket merkezinde 11.08.2023 tarihinde meydana gelen yangının büyüklüğü ve süresi göz önüne alındığında; her ne kadar Davacı şirkete ait defter belgelerin İtfaiye raporunda zayii olduğuna dair bir ibare olmasa da raporda söz konusu belgelerin yandığı hususu firmanın şifahen beyanına tabi olduğu, bu noktada defter ve belgelerin yanmış olabileceği düşünülmekle takdirinin Sayın Mahkemeye ait olduğu, Sayın Mahkemece defter ve belgelerin çıkan yangında zayii olduğuna karar vermesi durumunda; Şirket merkezinde çıkan yangın sonucunda zayi olan ticari defterlerinden; 2014, 2015, 2016, 2017, 2018, Her ne kadar 2013-2020 yılları arasında düzenlenen faturaların ve irsaliyelerin yandığı ileri sürülmüş ise de bu belgelerin basımının yapıldığına ilişkin yani var olduklarına ilişkin ilgili yetkili matbaalardan veya kurumlardan dosyaya gelen bir yazı veya bilgi bulunmadığından, faturaların ve irsaliyelerin basılmış oldukları ve davacıya teslim edilmiş oldukları doğrulanmamış olduğundan davacı tarafından düzenlenen ve davacı işyerinde çıkan yangında yanmış oldukları nedeniyle TTK m.82 uyarınca, Zayi Belgesi verilmemesi diğer ticari belgeler ve vergiye ilişkin beyanname ve bildirimler her ne kadar yangın mahallinde yanmış olsa da bu belgelerin diğer nüshalarına erişilebilir olduğundan ya da saklanması yasalarca zorunlu olmayan belgelerden olduklarından zayi belgesi verilmesini gerektirir bir hususun bu belgeler için söz konusu olmadığı belirtilmiştir. Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; tarafların beyanları, deliller ve tüm dosya kapsamına göre;Davacı taraf, davacı şirket merkezinde 11/08/2023 tarihinde meydana gelen yangın sebebiyle kullanılamaz hale gelen resmi evrak ve ticari defterlerin zayii olduğunun tespit edilmesi istemi ile birlikte, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017, 2018, 2019, 2020 yıllarının; Alış faturaları, Gider faturaları, Hizmet faturaları, Satış faturaları, Tahsilat ve tediye makbuzları, İrsaliyeler, Sigorta evrakları, Personel dosyaları/özlük, Beyanname dosyaları, Cari mutabakat dosyaları, Şirket genel evrak dosyaları, Sözleşme dosyaları, Yevmiye Defterleri, Kebir Defterleri, Envanter Defterleri bakımından zayii belgesi verilmesini talep etmiştir. 11/11/2024 tarihli bilirkişi raporunda;Davacının 2013, 2014, 2015, 2016, 2017, 2018, 2019, 2020 yıllarının; Alış faturaları, Gider faturaları, Hizmet faturaları, Satış faturaları, Tahsilat ve tediye makbuzları, İrsaliyeler, Sigorta evrakları, Personel dosyaları/özlük, Beyanname dosyaları, Cari mutabakat dosyaları, Şirket genel evrak dosyaları, Sözleşme dosyaları, Yevmiye Defterleri, Kebir Defterleri, Envanter Defterleri bakımından zayii belgesi verilmesini talep ettiği, Şirket merkezinde 11.08.2023 tarihinde meydana gelen yangının büyüklüğü ve süresi göz önüne alındığında; her ne kadar davacı şirkete ait defter belgelerin İtfaiye raporunda zayii olduğuna dair bir ibare olmasa da raporda söz konusu belgelerin yandığı hususu firmanın şifahen beyanına tabi olduğu, bu noktada defter ve belgelerin yanmış olabileceği düşünülmekle takdirinin Sayın Mahkemeye ait olduğu, Sayın Mahkemece defter ve belgelerin çıkan yangında zayii olduğuna karar vermesi durumunda; Şirket merkezinde çıkan yangın sonucunda zayi olan ticari defterlerinden; 2014, 2015, 2016, 2017, 2018, Her ne kadar 2013-2020 yılları arasında düzenlenen faturaların ve irsaliyelerin yandığı ileri sürülmüş ise de bu belgelerin basımının yapıldığına ilişkin yani var olduklarına ilişkin ilgili yetkili matbaalardan veya kurumlardan dosyaya gelen bir yazı veya bilgi bulunmadığından, faturaların ve irsaliyelerin basılmış oldukları ve davacıya teslim edilmiş oldukları doğrulanmamış olduğundan davacı tarafından düzenlenen ve davacı işyerinde çıkan yangında yanmış oldukları nedeniyle TTK m.82 uyarınca, Zayi Belgesi verilmemesi diğer ticari belgeler ve vergiye ilişkin beyanname ve bildirimler her ne kadar yangın mahallinde yanmış olsa da bu belgelerin diğer nüshalarına erişilebilir olduğundan ya da saklanması yasalarca zorunlu olmayan belgelerden olduklarından zayi belgesi verilmesini gerektirir bir hususun bu belgeler için söz konusu olmadığı belirtilmiştir. TTK'nın 82/7. maddesinde; "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir." hükmü düzenlenmiştir. Yukarıdaki düzenleme uyarınca tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler için zayi belgesi verilebilmesi, defter ve belgelerinin korunması amacıyla gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunmasına, ayrıca zıyanın, tacirin iradesi dışında bir durum nedeniyle meydana gelmiş olmasına bağlıdır. Somut olayda davacıya ait ticari defterlerin davacı şirket merkezinde muhafaza altında iken çıkan yangın neticesinde zayi olduğu, bu nedenle davacının saklamakla yükümlü olduğu ve anılan yangında zayi olduğu tespit edilen 2014,2015,2016,2017,2018,2018,2019 ve 2020 yıllarına ait yevmiye, kebir ve envanter defterleri yönünden zayi belgesi verilmesini talep edebileceği, ancak faturalar ve irsaliyelerle ilgili talep hususunda, bu belgelerin yandığı ileri sürülmüş ise de bu belgelerin basımının yapıldığına ilişkin yani var olduklarına ilişkin ilgili yetkili matbaalardan veya kurumlardan dosyaya gelen bir yazı veya bilgi bulunmadığı, faturaların ve irsaliyelerin basılmış oldukları ve davacıya teslim edilmiş oldukları doğrulanmamış olduğundan davacı tarafından düzenlenen ve davacı işyerinde çıkan yangında yanmış oldukları nedeniyle ve diğer ticari belgeler ve vergiye ilişkin beyanname ve bildirimler her ne kadar yangın mahallinde yanmış olsa da bu belgelerin diğer nüshalarına erişilebilir olduğundan ya da saklanması yasalarca zorunlu olmayan belgelerden olduklarından zayi belgesi verilmesini gerektirir bir hususun bu belgeler için söz konusu olmadığı kanaatine varılarak bu belgeler yönünden talebin reddine karar verilmiştir. HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere; 1-Davanın KISMEN KABULÜNE, Davacıya ait 2014,2015,2016,2017,2018,2018,2019 ve 2020 yıllarına ait yevmiye, kebir ve envanter defterlerinin zayi olduğunun tespiti ile zayi belgesi verilmesine, Fazlaya ilişkin talebin reddine, 2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesaplanan 427,60 TL maktu karar ve ilam harcın peşin alınan 269,85 TL harçtan mahsubu ile geri kalan 157,75 TL harcın davacıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA, 3-Davacının yaptığı yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, 4-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayarak artan gider avansının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın davacı vekiline tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.17/12/2024

Katip ... e-imzalıdır.

Hakim ... e-imzalıdır.