İstanbul Anadolu 11. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/508 E. 2026/44 K.

T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/508 KARAR NO : 2026/44

DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 25/07/2023 KARAR TARİHİ : 16/01/2026

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilli ----- ait --- plakalı ----- markalı ve --- MODEL araç park halinde iken; ---- sevk ve idaresindeki ---- plakalı araç, 21.03.2023 tarihinde, ------ Bulvarı üzerinde ---- Caddesi istikametinde müvekkile ait araca çarptığını, çarpmanın etkisiyle sürüklenen ----- plakalı aracın arka kısmına çarptığını, neticeten maddi hasarlı çok taraflı trafik kazası meydana geldiğini, bu kaza neticesinde ----- plakalı aracın arka ve ön kısımlarının zarar gördüğünü, uğranılan bu zarar, müvekkilimin kasko şirketi tarafından tazmin edildiğini, onarım bedelinin 270.998,89 TL olduğunu, müvekkiline ait araçta meydana gelen hasar neticesinde müvekkilinin aracının değer kaybına uğradığını, kazaya sebep olan, --- sürücüsü olduğu, ---- plakalı araç, ---- ait olduğunu, --- plakalı aracın zorunlu trafik sigortacısı, ------ poliçe limitleri tüketildiğini, ----- plakalı aracın İhtiyari Mali Mesuliyet sigortacısı ise---- Şirketi olduğunu, İMM teminatının sınırsız olduğunu, -----plakalı araç,---- acentesi----- tarafından aracı uzun dönem kiralandığını, 2918 sayılı Kanunun 85. maddesi hükmüne göre, trafik kazası zararında kaideten işleten sorumludur. Aynı Yasanın 3. maddesi de uzun süreli kiralama halinde kiracı işleten sayıldığını, meydana gelen kazada ----- sorumluluğu bulunduğunu, söz konusu kazada,---- plakalı aracın sürücüsü -----, kaza sonrasında düzenlenen olan polis tutanağına göre K.T.K'nın 56/1- A maddesini ihlal ettiğinden %100 kusurlu görüldüğünü, meydana gelen kazada müvekkilin aracı park halinde olduğundan müvekkilin hiçbir kusuru bulunmadığını, müvekkilinin aracında kaza nedeniyle meydana gelen değer kaybı miktarının tespit edilmesine, değer kaybına ilişkin tazminatın fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla HMK 107 kapsamında şimdilik 5.000,00 TL'nin en yüksek ticari faiziyle birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsiline, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalılara yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı ------ vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle; müvekkili şirket tarafından davacı tarafın kasko sigortacısı olan ------ 22/06/2023 tarihinde 181.128,68 TL ve 28/07/2023 tarihinde 2.265,97 TL rücu tediye ödemesi yapıldığını, müvekkili şirketin işbu davadaki talepler bakımından sorumluluğu kalmadığını, davaya konu kazaya karışan ----plakalı araç, müvekkil şirket nezdinde ----- numaralı Birleşik Kasko Poliçesi ile sigortalı olduğunu, müvekkili şirketin sorumluluğu sigortalı aracın ZMMS poliçesi teminat limiti tükendiğinde söz konusu olacağını, davacıların iddialarını kabul etmemekle birlikte, Sayın Mahkeme'nin aksi kanaatte olması halinde müvekkil şirket ancak poliçe teminat limitiyle sorumlu olduğunu, konu dosyada poliçe başlangıç tarihi 29.04.2022 olup ----- Gazetede 04.12.2021 tarihinde yayınlanan ve yürürlüğe giren ZMMS Genel Şartların ekinde yer alan değer kaybı hesaplama yöntemi esas alınarak müvekkil sigorta şirketi tarafından hesaplama yapıldığını, 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartlarının ekleri kısmında aşağıdaki durumlarda değer kaybı talepleri teminat dışında bırakıldığını, aşağıdaki hususların araştırılması ve teminat dışında kalan bir durum varsa davacının bu yöndeki taleplerinin reddini, Değer kaybına ilişkin hasar sonrası aşağıdaki haller teminat dışında; 1)Mini onarım ile giderilebilen basit kaporta, plastik tampon/parça onarımları, cam, radyo/teyp, lastik, hava yastığı, jant, mekanik, elektrik, elektronik ve döşeme aksamı hasarları, 2) Ana iskelet ve şaside hasar olmaksızın, vidalı parçalarda yapılan onarım/değişim ile giderilebilen hasarlar 3) Aracın kaza anındaki rayiç değerinin %25'ini aşan değer kaybı talepleri, (Bu maddede düzenlenen bir araç için talep edilecek toplam değer kaybı limiti olup daha önceden ödenen değer kaybı tazminatları limitten mahsup edilir.) 4) Kaza tarihi ile ihbar tarihi arasında araç üzerinde mülkiyet değişikliği olan araçlar ile ilgili talepler, 5) Çekme Belgeli ve Hurda Belgeli işlemi görmüş araçlar, 6) Kısa süreli kiralık araçlar, taksi, dolmuş, uzun süreli (bir yıl veya daha uzun) kiralık araçlarda eksper tarafından hesaplanan değer kaybı tutarının %50'sini aşan talepler, test aracı, koleksiyon ve antika sayılan araçlardaki hasar sebebiyle yapılan değer kaybı talepleri. Davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte müvekkilin sorumluluğuna karar verilse dahi temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faize karar verilmesini, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın her iki davacının talepleri bakımından usulden ve esastan reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir. Davalı ----- vekili cevap dilekçesinde özetle; Davaya konu kaza ile ilgili müvekkili şirkete yüklenecek bir mali bedelin hiçbir şekilde kabulü anlamına gelmemekle birlikte, zararın poliçe gereği sigorta şirketince karşılanması gerektiğini, ek olarak, kazaya konu ve müvekkil şirket tarafından kiralanan araç uzun süreli olarak kiralanmış olup ilgili kazada sorumluluğundan bahsedilemeyeceğini, davanın husumet yokluğu sebebi ile reddi gerektiğini, kabul anlamına gelmemekle birlikte mahkemenin aksi kanaatte olması durumunda müvekkil ----- sorumluluğuna isabet eden tazminat miktarına ilişkin hesaplamanın yapılması için söz konusu kazaya ilişkin kusur oranının tespiti adına bilirkişi incelemesi yapılması gerektiğini, müvekkil Şirketin kaza sebebiyle ortaya çıkan zarardan sorumluluğu araç sürücüsünün kusur oranıyla sınırlı olduğunu, her ne kadar davacı dilekçesinde kazanın oluşumunda müvekkil şirketin maliki olduğu aracın kusurlu olduğunu belirtiyor olsa da ilgili kusur atfının kabulü mümkün olmadığını, kazanın oluşumunda tarafların kusur oranına ilişkin farklı sonuçlar ortaya çıkması karşısında Sayın Mahkemenizce Müvekkil Şirket'in sorumluluğuna isabet eden bir tazminat söz konusu ise kusurun tespiti ve zarara ilişkin tarafsız ve objektif bir bilirkişi raporu almak gereği hâsıl olduğunu, değer kaybı hesaplamasının; 20.03.2020 Tarihinde ---- Sayı İle ----- Gazetede Yayımlanarak Yürürlüğe Giren Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları Ekinde Yer Alan "ek.1 Değer Kaybı Hesaplaması" Formulasyonu Ve Teminat Şartları Referans Alınarak Hesaplama Yapılması Ve İşbu Hususa İlişkin Bilirkişi Raporu Alınması Gerektiğini, aracın daha önce herhangi bir kazaya karışıp karışmadığı ve bu kazalar nedeni ile değer kaybı tazminatı alınıp alınmadığı, aracın km'si ve kullanım amacı, aracın hasar gören parçalarının neler olduğu ve bunların değer kaybına neden olup olmayacağı, teminat kapsamı dışında kalan hallerin değerlendirilmesi gerekmekte olup, aracın daha önce karışmış olduğu kazalar var ise bunların ve bu kazalar sonucunda değer kaybı ödemesi yapılıp yapılmadığın da değerlendirmeye alınarak değer kaybının Bilirkişi marifetiyle tespiti gerektiğini, işbu davaya konu trafik kazası, ---- plakalı aracın kiralanması sebebiyle ----- sevk ve idaresindeyken gerçekleşmiştir. İşbu davanın ----- ihbar edilmesi gerektiğini, hukuki dayanaktan yoksun işbu davanın usulden reddine, mahkeme aksi kanaate ise işbu mesnetsiz davanın esastan reddine, Yargılama masrafı ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Huzurdaki dava, Trafik kazasından kaynaklı olarak davacının aracında meydana gelen değer kaybının tazmini davasıdır. Ticari davalarda zorunlu arabuluculuk son tutanağı dosyaya sunulmuştur. Mahkememizce işbu dosyada, makine mühendisi bilirkişi ve sigorta uzmanı bilirkişi raporu dosya arasına alınmıştır. Bilirkişiler tarafından tanzim edilen bilirkişi raporunda özetle; 3- ANALİZ, İNCELEME VE DEĞERLENDİRMELER: Dava dosyasında mevcut; SBM BELGELERİ' NİN İNCELENMESİ:--- Birliği' nin bila tarihli, ---- sayılı belge ve eklerinde; ------ plakalı aracın, kaza tarihinde davacı şirkete ait olarak dava dışı ----- şirketine ZMSS, ---- şirketine KASKO sigortalı olduğu, daha önce kaza geçirmediğ----- plakalı aracın, kaza tarihinde dava dışı ----- ait olarak,---- şirketine ZMSS, ---- şirketine KASKO sigortalı olduğu, ---- plakalı aracın, kaza tarihinde dava dışı ---- ait olarak dava dışı ----- şirketine ZMSS olduğu, belirlenmiştir. eza yazı ekinde, davacı tarafa ait ---- plakalı araçla ilgili -----isimli firmaya ait 03.05.2023 tarihli raporda "aracın ---- model, ---- marka,----- tipte olarak km' sinin 15.495, piyasa değerinin 3.570.000TL olduğu, oluşan hasarların onarımın işçilik dâhil 244.524,00TL tutarda olacağı" belirlenmiş olup aracın hasarlı görüntülerinin mevcut olduğu anlaşılmıştır. ---- BELGELERİ' NİN İNCELENMESİ: ----- Noterler Birliği' nin 13.08.2023 tarih, ---- sayılı belge ve eklerinde; --- plakalı aracın, ----- model, ---- marka olarak kaza tarihinde davacı şirkete ait olduğu, ---plakalı aracın, ----- model, marka olarak kaza tarihinde dava dışı -----. ait olduğu, ----- plakalı aracın, ---- model, ---- marka olarak kaza tarihinde dava dışı ----- ait olduğu, belirlenmiştir. FATURANIN İNCELENMESİ: ----- firmasına ait 03.05.2023 tarih, ---- nolu faturanın,----- plakalı aracın onarımını oluşturan parça ve işçilik bedellerinin KDV dâhil toplam 257.730,39TL tutarda olarak dava dışı----- (davacı şirkete ait aracın kasko sigortacısı) şirketi adına düzenlendiği, belirlenmiştir. MADDİ HASARLI TRAFİK KAZASI TUTANAĞININ İNCELENMESİ: ----- Trafik Denetleme Amirliğinin düzenlediği 21.03.2023 tarihli tutanak aşağıda verilmekte olup; G.KAZANIN ÖZETİ SURUCU ------ SEVK VE İDARESİNDEKİ ----- PLAKALI ARACI İLE ----- BULVARI ÜZERİNDE --- - CADDESİ İSTİKAMETİNE SEYİR HALİNDE İKEN NO:----- ÖNÜNE GELDİĞİNDE DİREKSİYON HAKİMİYETİNİ KAYBEDEREK YOL KENARINDA PARK HALİNDE BULUNAN İLK OLARAK------ PLAKALI ARACIN SOL ÖN YAN KISIMLARINA, DAHA SONRA ------PLAKALI ARACIN SOL YAN VE ÖN KISIMLARINA, AKABİNDE İSE----- PLAKALI ARACIN ARKA KISMINA ÇARPARAK DURMUŞ, ---- PLAKALI ARAÇ İSE ÇARPMANIN ETKİSİYLE ----- PLAKALI ARACIN ARKA KISIMLARINA ÇARPMASI SONUCU ÇOK TARAFLI MADDİ HASARLI TRAFİK KAZASI MEYDANA GELMİŞTİR . BU KAZANIN OLUŞUMUNDA SÜRÜCÜ----- K.T.K'NIN 56/1-A MADDESİNİ İHLAL ETTİĞİ KAZA YERİ İNCELEMESİNDE GÖRÜŞ VE KANAATİNE VARILMIŞTIR . Kaza olayının; park halinde olan araçlara çarpan ---- plakalı araç sürücüsü ----- 2918 sayılı KTK' nun 56/1-a maddesine aykırı hareketiyle asli ve tek kusurlu olarak belirlenmiş olup tarafların da itirazı olmayarak hasar ödemelerinin gerçekleştiği anlaşılmıştır. Dosya kapsamında alacak miktarının belirlenmesine katkıda bulunur nitelikte başkaca bir bilgi ve tespitin bulunmadığı görülmüş; Yukarıda irdelenen tespitler değer kaybının anlaşılmasına yeterli bulunarak aşağıda değerlendirilmiştir. Dava konusu alacağı oluşturan ----- plakalı araçla ilgili düzenlenen SBM ekspertiz raporunda belirtilen parça ve işçilik listesi ile aracın hasarlı görüntüleri aşağıda verilmiştir. Yukarıda belirlendiği üzere, ----- plakalı aracın arka tarafından aldığı darbe nedeniyle değer kaybına esas olan bagaj kapağı, arka panel, arka tampon, egzoz parçalarında hasar oluştuğu ve bu durumun araçta değer kaybına neden olduğu belirlenmiş olup, eksper raporu, kaza tespit tutanağı ve onarım faturasında belirlenen hasarlı aksamlar uyumlu olarak aracın hasarlı görüntüsü aşağıda verilmiştir. Trafik kazası ile araçlarda meydana gelen hasar, yetkili servis tarafından ve orijinal parça ile değişim yapılarak giderilmiş olsa dahi değer kaybı zararı ortaya çıkmaktadır. Sebebiyse, piyasada araç alınırken geçmişte kaza kaydı olmayan aracı satın edinmeyi tercih nedeni olup bu da geçmişte kazaya karışmış olan aracın piyasadaki değerini düşürmektedir. Araçlarda hasarlar sonucu oluşan piyasa değer kaybı tespitinde özellikle aracın modeli, kilometresi, orijinal parçalarla onarımının yapılıp-yapılmadığı, daha önce bir kazaya uğrayıp-uğramadığı vb. kriterler esas alınmakta olup piyasada genel olarak ağır hasar olarak nitelenen ve değer kaybına neden olan kaynaklı parçalardan orta direk, tavan sacı, havuz sacı, arka panel, şasi, kapı direkleri ve çamurluk hasarları ile boyanacak karoseri parça sayısı artıkça ağır hasarlık derecesi de artmaktadır. Değer kaybı hesaplamalarında esas alınan 14.05.2015 tarih ve ----- sayılı ---- gazetede yayınlanan Hazine Müsteşarlığı tebliği ile yayınlanan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları dikkate alınmakta iken, Anayasa mahkemesi ----- sayılı 17.07.2020 tarihli ilamı ile 2918 sayılı kanun 90.maddesinde yer alan "genel şartlarda ..." ifadesinin anayasaya aykırılık teşkil etmesi sebebi ile iptaline karar vermiş olup, tazminat hesaplarında TBK' nun haksız fiillere ilişkin hükümlerin uygulanması gerektiğini belirtmiştir. Araç değer kaybı hesaplamalarında; Aracın marka ve modeli, *Aracın üretim tarihi, *Aracın trafiğe çıkış tarihi, *Aracın kaza anındaki kilometresi, *Aracın kaza tarihi itibariyle muadillerinin ikinci el piyasasındaki rayiç değeri,*Aracın hasar geçmişi ve niteliği, *Aracın boyanan/değişen parçaları, dikkate alınarak hesaplanmakta olup; SBM Ekspertiz raporunda, alacağı oluşturan --- plakalı aracın ---- model, ---marka, ---- tipte olarak km' sinin 15.495, piyasa değerinin 3.570.000TL olduğu belirlenmiştir. Aracın, özellikle 15.495 km de ve de bu kaza haricinde kaza geçirmediği belirlenmiş olup ekspertiz raporunda belirtilen ikinci el piyasa değerinin 3.570.000,00 TL' nin uygun olacağı belirlenmiştir. Değer kaybına esas olan hasarlı BAGAJ KAPAĞI, ARKA PANEL, ARKA TAMPON, EGZOZ parçaların onarımının kaporta değişim/düzeltme/boya ağırlıklı olduğu dikkate alındığında; Onarım sonrası piyasa değerinin azami 3.405.000,00TL olarak (3.570.000,00-3.405.000,00=) 165.000,00TL tutarda değer kaybı olacağı, kanaati oluşmuştur. Kaza olayında, davalı ----- plakalı araç sürücüsü tek ve asli olarak %100 oranda kusurlu olduğundan davalı sigorta şirketi/maliki, değer kaybı tutarı olan 165.000,00TL den sorumlu olacağı kanaatine varılmıştır. SİGORTA YÖNÜNDEN İNCELEME VE DEĞERLENDİRME Olay: Kolluk kuvvetleri tarafından 21.03.2023 tarih, saat 13.30'da düzenlenen Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağı'nda; Sürücü ---- sevk ve idaresindeki --- plakalı aracı ile ----- Bulvarı üzerinde ---- caddesi istikametine seyir halinde iken no:----- önüne geldiğinde direksiyon hakimiyetini kaybederek yol kenarında park halinde bulunan ilk olarak ---- aracın sol ön yan kısımlarına, daha sonra---- aracın sol yan ve ön kısımlarına, akabinde ise ---- plakalı aracın arka kısmına çarparak durmuş, ---- plakalı araç ise çarpmanın etkisiyle ----- plakalı aracın arka kısımlarına çarpması sonucu çok taraflı maddi hasarlı trafik kazası meydana gelmiştir. olarak belirtilmektedir. Dava dosyasında -----plakalı aracın ZMSS/Trafik poliçesi bulunmamakta, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'nden gelen bilgilerde; Dava dışı -----. tarafından dava dışı ----- adına----- plakalı araca başlama tarihi 22.04.2022 bitiş tarihi 22.04.2023 olan ----- nolu Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi (ZMSS/Trafik) düzenlenmiş olduğu, 21.03.2023 tarihinde meydana gelen çok araçlı maddi hasarlı trafik kazasının poliçe vade tarihleri içerisinde olduğu, ZMSS/Trafik poliçesinde kaza tarihi itibariyle maddi hasar teminatının araç başına 120.000,00TL; kaza başına 240.000,00TL olduğu tespit edilmiştir. Söz konusu kasko poliçesinde "Artan Mali Sorumluluk" teminatı ile ilgili; Artan Mali Sorumluluk Sigortası Artan Mali Sorumluluk Sigortası ile bu poliçede gösterilen aracın kullanılmasından doğan ve Karayolları Trafik Kanununa ve Genel Hükümlere göre aracın işletenine ait olan hukuki sorumluluk ve bu poliçe teminat kapsamında olmak şartıyla Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası hadlerinin üzerinde kalan kısım, poliçede yazılı teminatlar dâhilinde temin edilir. Artan Mali Sorumluluk ve Manevi Tazminat limitleri, poliçede belirtilmiş olan olay başı limitlerle sınırlı olup olay başına, her iki teminattan toplamda ödenecek tutar, poliçede belirtilmiş olan Artan Mali Sorumluluk teminatı limitini aşamayacaktır. Artan Mali Sorumluluk Sınırsız Teminatı Klozu Artan Mali Sorumluluk Manevi Tazminat ek teminatının verilmiş olması şartıyla manevi tazminat talepleri 2.500.000,00 TL ile sınırlı olmak üzere teminat kapsamındadır. - Sınırsız Artan Mali Sorumluluk Teminatı; petrol, doğalgaz, diğer hidrokarbon ve her tür yakıt depolama tesisleri, yakıt pompalama istasyonlar, rafineriler, enerji santralleri, elektrik dağıtım merkezleri, trafolar, kimyevi madde depolama tesisleri, patlayıcı ve parlayıcı madde imalathaneleri ve depolama tesisleri, cephanelikler, silah ve mühimmat imalathaneleri ve benzer patlayıcı ve parlayıcı maddelerin depolandığı, üretildiği veya yüksek miktarda kullanıldığı tesislerin dış sınırlarından itibaren tüm arazileri ile havaalanları, havalimanları, limanlar ve tren garları gibi ulaşım tesislerinin tüm ziyaretçilere ve yolculara ait araç trafiğine açık kısımları haricindeki kısımlarında ve sayılan tesislerin başka tesislerle aynı mahalde ortak giriş bulunacak şekilde bir arada bulunması halinde tesisler bütününün tamamında olay başına teminat limiti, tüm teminat türleri için toplam 2.500.000,00 TL ile sınırlanmıştır. Bu sınırlama, sözü edilen alanlara girildiğine dair uyarı işaretleri olup olmamasına bakılmaksızın uygulanacaktır. Havalimanı içerisinde kullanılan motorlu araçlar, ralli ve yarışlarda kullanılan araçlar ile hız denemesi amacıyla kullanılan araçlar, itfaiye, ambulans ve güvenlik kuvvetlerine ait araçlar için de olay başına teminat limiti toplam 2.500.000,00 TL ile sınırlanmıştır. olarak yer almaktadır. Dava dosyasında Davacı ----- ait----- plakalı aracın Kasko poliçesi bulunmamakta, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'nden gelen bilgilerde; Dava dışı ----. tarafından davacı ----adına ----- plakalı araca başlama tarihi 08.04.2022 bitiş tarihi 08.04.2023 olan ----- nolu Kasko Poliçesinin düzenlendiği, 21.03.2023 tarihinde meydana gelen maddi hasarlı trafik kazasının poliçe vade tarihleri içerisinde olduğu görülmektedir. Davacı ----- tarafından 21.03.2023 tarihinde meydana gelen kaza neticesinde davacıya ait ----- plakalı aracın arka ve ön kısımları zarar gördüğü, uğranılan zararın davacının kasko sigortacısı olan dava dışı -----. tarafından tazmin edildiği, onarım bedelinin 270.998,89TL olduğu belirtilmektedir. Dava dışı ----- tarafından düzenlenen 03.05.2023 tarih, ----- nolu faturanın, ------ plakalı aracın onarımını oluşturan parça ve işçilik bedellerinin KDV dâhil toplam 257.730,39TL ve 08.05.2023 tarih, ----- nolu faturanın ----- plakalı aracın onarımını oluşturan parça ve işçilik bedellerinin KDV dâhil toplam 13.268,50TL olarak dava dışı ------. (davacı şirkete ait aracın kasko sigortacısı) adına düzenlendiği görülmektedir. Davalı ------Şirketi tarafından, Davacı ------kasko sigortacısı olan dava dışı------ 22.06.2023 tarihinde 181.128,68TL ve 28.07.2023 tarihinde 2.265,97TL rücu tediye ödemesi yapılmış olduğu belirtilmektedir. 21.03.2023 tarihinde meydana gelen maddi hasarlı trafik kazasında; Dosyada heyetli olduğumuz sayın bilirkişi tarafından yapılan değerlendirmelerde; Kusur yönünden yapılan değerlendirme sonucunda; Kaza olayında, ----- plakalı araç sürücüsü tek ve asli olarak %100 oranda kusurlu olduğu,Dava Konus-----Plakalı Aracın Değer Kaybı Durumunun Değerlendirilmesi; Onarım sonrası piyasa değerinin azami 3.405.000,00TL olarak (3.570.000,00-3.405.000,00=) 165.000,00TL tutarda değer kaybı olacağı, kanaatine varılmış olduğu belirtilmektedir. 19.07.2023 tarihinde düzenlenen "Hukuk Uyuşmazlıklarında Dava Şartı Arabuluculuk Son Tutanağı"nda taraflar arasında yapılan görüşmeler sonucunda "Görüşme Sonunda Anlaşamama" olarak sonuçlandığı görülmektedir. Yapılan Değerlendirme Sonucunda; 6102 SA YILI TÜRK TİCARET KANUNU Sigortanın kapsamı MADDE 1409- (1) Sigortacı, sözleşmede öngörülen rizikonun gerçekleşmesinden doğan zarardan veya bedelden sorumludur. (2) Sözleşmede öngörülen rizikolardan herhangi birinin veya bazılarının sigorta teminatı dışında kaldığını ispat yükü sigortacıya aittir. 2918 SA YILI KARA YOLLARI TRAFİK KANUNU Tanımlar Madde 3 İşleten: Araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehni gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır. İşleten ve araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibinin hukuki sorumluluğu: Madde 85 l.fıkrasında Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar. Son fıkrasında îşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur. KARAYOLLARI MOTORLU ARAÇLAR ZORUNLU MALİ SORUMLULUK SİGORTASI GENEL ŞARTLARI A.3. SİGORTANIN KAPSAMI Sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde bu Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta teminat limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır. A.5. KAPSAMA GİREN TEMİNAT TÜRLERİ Bu Genel Şartlar kapsamındaki teminat türleri aşağıda yer almaktadır. a) Maddi Zararlar Teminatı: Hak sahibinin bu Genel Şartlarda tanımlanan ve zarar gören araçta meydana gelen değer kaybı dahil doğrudan malları üzerindeki azalmadır. Değer kaybı, talep edilmesi halinde, Kurum tarafından belirlenecek usul ve esaslara göre atanacak sigorta eksperi tarafından bu Genel Şartların Eki 'inde yer alan esaslara göre tespit edilir. MOTORLU KARA TAŞITLARI İHTİYARİ MALİ SORUMLULUK SİGORTASI GENEL ŞARTLARI Sigorta Teminatının Kapsamı Madde 1-Sigortacı, işbu poliçede gösterilen aracın kullanılmasından doğan ve Karayolları Trafık Kanununa ve Umumi Hükümlere göre aracın işletenine terettüp eden hukuki sorumluluğu ve bu poliçe teminat kapsamında olmak şartıyla Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası hadlerinin üzerinde kalan kısmını, poliçede yazılı hadlere kadar temin eder. İşbu sigorta, sigorta ettirenin haksız taleplere karşı müdafaasını da temin eder. Madde 2-Sigorta Türkiye sınırları içinde geçerlidir. olarak yer almaktadır. Dosyada mevcut belgeler ve bilgiler doğrultusunda; Davalı ------ tarafından kazaya konu ------ plakalı aracın uzun süreli olarak kiralanmış olduğu belirtilmekte, ancak söz konusu kiralama sözleşmesi dava dosyasında bulunmamaktadır. 2918 sayılı KTK'nun 3.maddesindeki tanıma göre: "İşleten, araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehin gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği veya araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır. " 2918 sayılı KTK'nın 85. Maddesi 1. fıkrasında "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." 85.maddenin son fıkrasında "İşleten, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur. " hükmünü içermektedir. Bu yasal düzenleme karşısında, kazaya karışan araçların meydana getirdikleri zararlardan araç sahiplerinin hukuken sorumlu olacağı ilkesi benimsenmiş ise de, bu araçların sahipleri tarafından herhangi bir sebeple yararlanılmasının bir başka kimseye devir edilmesi halinde (çok kısa bir süre olmamak kaydıyla), artık üzerindeki fiili hakimiyetin kalmaması ve bu sebeple ekonomik yönden de biryararlanma olanağının kalktığı durumlarda, o aracı kaza sırasında uzun süreli fiili hakimiyeti altında bulunduran ve ondan iktisaden yararlanan kimsenin işleten sıfatıyla meydana gelen zarardan sorumlu olacağı görülmektedir. Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası Genel Şartları A.3. Sigortanın Kapsamı Sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde bu Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlü olduğu, ZMSS/Trafik sigortasının kural olarak üçüncü kişilere verilen gerçek zararı sigorta limiti dahilinde ve sigortalının kusuru oranında teminat altına aldığı görülmektedir. Dava dışı-----. dava konusu maddi hasarlı trafik kazasında ----- plakalı aracın ZMSS/Trafik Poliçesini düzenleyen sigortacı olarak, zarar gören araçlarda meydana gelen maddi zararları kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta teminat limitleri dahilinde ve sigortalısının kusuru oranında karşılamak durumunda olup, dava konusu trafik kazasının meydana geldiği tarihte ZMSS/Trafik Poliçesi maddi teminat limitinin araç başına 120.000,00TL, kaza başına 240.000,00TL olduğu tespit edilmiştir. Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları gereğince trafik sigortası, işletene düşen hukuki sorumluluğu sigorta limitleri dahilinde teminat altına alır ve zarar gören üçüncü şahsın gerçek zararından sorumludur. Trafik kazasında zarar gören aracın hasarı onarılsa dahi onarımdan sonra aracın piyasa rayiç satış fiyatında düşüklük oluşacağı gerçeği karşısında, kaza nedeniyle araçta meydana gelen değer kaybı, gerçek zarar içinde değerlendirilir ve bu zarardan hem zarar veren hem de ZMSS şirketi sorumludur. Motorlu Kara Taşıtları ihtiyari mali sorumluluk sigortası genel şartlarının "sigorta teminatının kapsamı başlıklı 1 .maddesine göre sigortacı aracın işletenine yükletilebilecek hukuki sorumluluğu poliçe teminatı kapsamında olmak şartıyla zorunlu mali sorumluluk sigortası haddi üstünde kalan kısmını poliçede yazılı azami miktara kadar temin eder. İhtiyari mali mesuliyet sigortası kapsamının başlangıç noktası, zorunlu trafik sigorta limitinin üzerinde kalan kısımdır. Kapsamın sonu ise ihtiyari mali mesuliyet sigortası limitidir. Başka bir ifadeyle gerçek zarar miktarı zorunlu trafik sigorta limitini geçtiği anda ihtiyari mali mesuliyet sigortası güvencesi başlamakta ve kendi poliçesindeki limit miktarı da sorumluluğun sona erdiği nokta olmaktadır. 21.03.2023 tarihli maddi hasarlı trafik kazasında;---- araç sürücüsü ----- tek ve asli olarak %100 oranda kusurlu ve dava konusu ------ Plakalı Aracın Değer Kaybının 165.000,00TL olduğu kanaatine varılmış olduğu görülmektedir. Yapılan inceleme sonucunda; dava konusu olayın, Davacı -----tarafından, ---- plakalı aracın dava dışı sürücüsü -----, 21.03.2023 tarihli maddi hasarlı trafik kazasında kusur durumunun %100 olduğu değerlendirildiğinden, davacı tarafa ait ----plakalı araçta meydana gelen 165.000,00TL değer kaybının davalılardan tahsilini talep etme hakkının bulunup bulunmadığının tespiti noktasındadır. ---- plakalı aracın ZMSS/Trafik sigortacısı----. tarafından ----- plakalı aracın hasarı için yapılan ödemelerle ilgili dava dosyasında herhangi bir belge bulunmamakta, ayrıca ---- plakalı aracın kasko sigortacısı davalı ---- Şirketi tarafından ---- plakalı aracın kasko sigortacısı olan dava dışı ------yaptığı rücu tediye ödemeleri ile ilgili ekran görüntüsü dışında herhangi bir belge de bulunmamaktadır. 21.03.2023 tarihinde meydana gelen maddi hasarlı trafik kazasında zarar gören ----- plakalı aracın maliki Davacı ------tarafından,----- plakalı aracın onarımında ------ plakalı aracın ZMSS/Trafik poliçesi limitlerinin tamamının kullanıldığı belirtilmekte, ayrıca ---- plakalı aracın kasko sigortacısı ----- Şirketi tarafından kasko poliçesinde bulunan "Artan Mali Sorumluluk Teminatı" kapsamında zarar gören---- plakalı aracın kasko sigortacısı olan -----181.128,68TL ve 2.265,97TL rücu tediye ödemesi yapılmış olduğu belirtilmektedir. 21.03.2023 tarihinde meydana gelen maddi hasarlı trafik kazasında zarar gören ---- plakalı aracın hasar tazmini için----- plakalı aracın kasko sigortacısı davalı------Şirketi tarafından kasko poliçesinde bulunan "Artan Mali Sorumluluk Teminatı" kapsamında yapıldığı belirtilen ödeme nedeniyle, ZMSS/Trafik poliçesi limitlerinin tüketildiği anlaşılmakta, bu hususunun takdiri Sayın Mahkemenize ait olmak üzere; Davacı tarafa ait ------plakalı aracın 21.03.2023 tarihinde meydana gelen maddi hasarlı trafik kazası sonucunda oluşan 165.000,00TL değer kaybı bedelinden;----- plakalı aracın kasko sigortacısı davalı ------ Şirketi kasko poliçesinde bulunan "Artan Mali Sorumluluk Teminatı" kapsamında teminat limitinin "Sınırsız" olması nedeniyle sigortacı olarak, Davalı----plakalı aracın işleteni sıfatıyla----- plakalı araç sürücüsünün tek ve asli olarak %100 oranında kusurlu olması nedeniyle; dava konusu ------ plakalı aracın 165.000,00TL değer kaybı bedelinden Davalı ---- Şirketi ve Davalı ------ müştereken ve müteselsilen sorumluluklarının bulunduğu görüş ve kanaatine varılmıştır.

4- SONUÇ: Tarafların iddia ve savunmaları, HMK 222 mad. ve TTK. Hükümlerine göre, uyuşmazlığa konu üzerinde bilirkişi sıfatıyla, dava dosyasına mübrez belgeler ile "takdiri delil" niteliğini haiz davacı kayıtları ve dayanağı belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda; Kaza olayında, ----- plakalı araç sürücüsünün tek ve asli olarak %100 oranda kusurlu olduğu, ----- plakalı aracın değer kaybı tutarının 165.000,00TL olduğu, 21.03.2023 tarihinde meydana gelen maddi hasarlı trafik kazasında zarar gören ---- plakalı aracın hasar tazmini için --- plakalı aracın kasko sigortacısı davalı -----Şirketi tarafından kasko poliçesinde bulunan "Artan Mali Sorumluluk Teminatı" kapsamında yapıldığı belirtilen ödeme nedeniyle, ZMSS/Trafik poliçesi limitlerinin tüketildiği anlaşılmakta, bu hususunun takdiri Sayın Mahkemenize ait olmak üzere; Davacı tarafa ait ----- plakalı aracın 21.03.2023 tarihinde meydana gelen maddi hasarlı trafik kazası sonucunda oluşan 165.000,00TL değer kaybı bedelinden; ---- plakalı aracın kasko sigortacısı davalı------ Şirketi kasko poliçesinde bulunan "Artan Mali Sorumluluk Teminatı" kapsamında teminat limitinin "Sınırsız" olması nedeniyle sigortacı olarak, Davalı----plakalı aracın işleteni sıfatıyla,------plakalı araç sürücüsünün tek ve asli olarak %100 oranında kusurlu olması nedeniyle; dava konusu ----- plakalı aracın 165.000,00TL değer kaybı bedelinden Davalı ---- Şirketi ve Davalı ------ müştereken ve müteselsilen sorumluluklarının bulunduğu bildirilmiştir. Davacı vekili dava değeri artırım dilekçesinde; "Fazlaya ilişkin itiraz, talep ve haklarımız saklı kalmak üzere, dava dilekçesinde talep ettiğimiz dava değerini aşağıdaki tabloya göre bilirkişi tarafından düzenlenen rapor doğrultusunda artırıyoruz. Dava değerinin yukarıdaki tabloda belirtildiği şekilde 160.000,00 TL arttırıyoruz. Fazlaya ilişkin itiraz, talep ve haklarımız saklı kalmak üzere, talep artırım dilekçemizin kabulü ile, arttırılan talep miktarlarına, kaza tarihinden itibaren işletilecek avans faizi oranlarında faiz işletilmesini, yargılama giderleri ve avukatlık ücretlerinin davalı tarafa yükletilmesini arz ve talep ederiz" şeklinde beyanda bulunmuştur. Mahkememiz tarafından dosyada bulunan bilgi ve belgeler, alınan rapor incelenmiş olup; Davanın, trafik kazasından kaynaklı olarak davacının aracında meydana gelen değer kaybının tazmini istemine ilişkin olduğu, Davaya konu 21.03.2023 tarihinde meydana gelen maddi hasarlı trafik kazasında, ---- plakalı araç sürücüsünün tek ve asli olarak %100 oranda kusurlu olduğu, ------- plakalı aracın değer kaybı tutarının 165.000,00TL olduğu, ----- plakalı aracın, kaza tarihinde dava dışı -----. ait olarak, --- şirketine ZMSS, ----- şirketine KASKO sigortalı olduğu, ---- tarafından, -----no’lu poliçesinden ----- plakaya istinaden açılan ------no’lu rücu dosyasına ilişkin olarak 16/06/2023 tarihinde 120.000,00 TL rücuen tazminat ödemesi ---. adına yapıldığı, yapılan bu ödeme ile ------ plakalı aracın ZMMS poliçe limitinin dolmuş olduğu, ---- plakalı aracın kasko sigortacısı davalı ------ Şirketi kasko poliçesinde bulunan "Artan Mali Sorumluluk Teminatı" kapsamında sigortacı olarak, Davalı----- plakalı aracın işleteni sıfatıyla, ------ plakalı araç sürücüsünün tek ve asli olarak %100 oranında kusurlu olması nedeniyle; dava konusu ----- plakalı aracın 165.000,00TL değer kaybı bedelinden Davalı ----- müştereken ve müteselsilen sorumluluklarının bulunduğu, Davalı ------aracı uzun dönem için, dava dışı ----- kiralamış olduğu, davalının aracı kaza tarihinde ------ uzun dönem olarak kiraladığı iddiasında bulunduğu, verilen kesin sürede dosyaya sunulan evraklardan davalının aracı dava dışı ------ uzun süreli olarak kiralamadığı, bu sebeple işleten sıfatının devam ettiği, davacı tarafından davalı Sigorta Şirketi'ne başvuru tarihini gösterir evrak sunulmadığından, 19/07/2023 tarihli arabuluculuk tarihinden itibaren davalı Sigorta Şirketinden faiz talep edilebileceği, diğer davalıdan kaza tarihinden itibaren faiz talep edilebileceği, tarafların tacir olması sebebiyle avans faiz talebinin yerinde olduğu anlaşılmakla aşağıdaki şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle 1-Davanın KABULÜ İLE, 165.000,00 TL değer kaybı bedelinin davalı ------ yönünden 21/03/2023 tarihinden itibaren, davalı sigorta yönünden 19/07/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine, 2-Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) Maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 Maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.200,00 TL arabuluculuk ücretinin davalılardan tahsili ile Hazineye Gelir Kaydına, 3-Karar ve ilâm harcı olan 11.271,15-TL harçtan peşin alınan 269,85-TL harcın ve 2.732,40 TL tamamlama harcının mahsubu ile bakiye 8.268,90-TL harcın davalılardan tahsili ile Hazineye Gelir Kaydına, 4-Davacı vekille temsil olunmakla karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 45.000,00 TL vekalet ücretinin davalılardan tahsili ile davacıya ödenmesine, 5-Davacı tarafça yapılan 7.512,50 TL yargılama gideri, 269,85 TL peşin harç ve 2.732,40 TL tamamlama harcının toplamı 10.514,75-TL'nin davalılardan tahsili ile davacıya ödenmesine, 7-Kullanılmayan gider avansının kararın kesinleşmesini müteakip HMK Madde 333/1 uyarınca yatıran tarafa iadesine, Dair, davacı vekili (e-duruşma) yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde ----- Bölge Adliye Mahkemesi’ne İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usûlen anlatıldı.