Ankara 11. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/41 E. 2025/265 K.

T.C. ... 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/41 Esas - 2025/265 TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ T.C. ... 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARAR ESAS NO : 2023/41 KARAR NO : 2025/265

HAKİM :... KATİP :...

DAVACI : .... VEKİLİ : Av. ... DAVALI : .... VEKİLİ : Av. ...

DAVA : Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 18/01/2023 KARAR TARİHİ : 22/04/2025 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 24/04/2025

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVACININ TALEBİ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı şirket ile davalı taraf arasında 10/07/2021 tarihinde '.... Süren Makine Kiralama Sözleşmesi'' imzalandığını, sözleşme ile davalı taraf yükleniminde bulunan ''.....'' kapsamında bulunan köprü kirişlerinin montajı işi için kiriş süren makinesi temini ve işletilmesi işinin yapılmasının kararlaştırıldığını, davalı tarafa ....nolu ihtarnamesinin keşide edildiğini, davalının .... yevmiye nolu ihtarname keşide ederek kiriş süren makinesinin montajının uzun sürdüğünü, arıza yaptığını ve gece çalışması yapılmadığı gibi gerekçeleri ileri sürdüğünü, ... Makinesi sözleşmenin ifası amacı ile sahada hazır bulunmasına rağmen davalı tarafın çalışmalarını tamamlayamaması nedeni ile 2022 yılı nisan ayı ortasına kadar şantiyede davalı elinde kaldığını, davalı tarafça, kiriş süren makinesinin yürütme ve ön sehpaya çıkartılması sırasında köprü açısı sebebiyle, kaldırma için gerekli vinçlerin temin edilemediğini, taraflar arasında imzalanan 06/12/2021 tarihli zeyilnamenin 3.maddesi gereğince, kiriş süren makinesinin, sözleşme süresinin uzadığı 2022 yılı Şubat ve Mart ayları ile Nİsan ayının 9.gününe kadar günlük 6.000,00TL+KDV üzerinden toplam 68 gün için toplam 481.440,00TL'nin arabulucuya başvurma tarihi olan 08/06/2022 tarihinden işleyecek banka reeskont faizi ile birlikte davalı taraftan tahsili ile davalı firmaya ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir. DAVALININ CEVABI: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Dava şartı noksanlığı, zamanaşımı defi, hak düşürücü süre, husumet, derdestlik, yetki, görev ve sair yönlerden itiraz ettiklerini, davacı tarafın dava dilekçesinde tüm talep ve iddialarına itiraz ettiklerini, davalı şirketin dahili olduğu iş ortaklığı ile dava dışı.... arasında 2020/656702 ihale kayıt numaralı 01/03/2021 tarihli ....Yapım İşine Ait Sözleşme imzalandığını, davacı şirketin sözleşme gereği üstlendiği işi sözleşmede belirlenen süreler içerisinde ve eksiksiz olarak tamamlamadığını, asıl işverenin idare işin genelinin süresinde bitirilmesini istediğini, davacı tarafın taahhüdünü süresinde ifa etmediğini, işte daha fazla gecikme yaşanmaması ve gecikmeden kaynaklı olarak idare nezdinde yaptırıma uğramamak için davalı şirketin davacı ile zeyilname imzalamak zorunda kaldığını, sözleşme kapsamındaki işin bedelinin 664.800,00TL olduğunu, asıl işverenin idare işin genelinin süresinde bitirilmesini istediğini, davacı tarafın sözleşme kapsamındaki işleri, sözleşme ile belirlenen şartlar dahilinde tamamlamadığını, davacı şirketin, davacı tarafın eksik bıraktığı işlerin, davacının namı hesabına olmak üzere dava dışı üçüncü kişiye yaptırıldığını, zeyilname ile kararlaştırıldığı üzere davacı tarafın 28/02/2022 tarihinden sonra iş makinesini sahadan alınmasının davacının yükümlülüğünde olduğunu, davacının davasının tümüyle reddine karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLER VE DEĞERLENDİRME: Dava eser sözleşmesinden kaynaklanan iş bedelinin davalıdan tahsili istemine ilişkindir. Mahkememizce taraf teşkili sağlanmış tarafların sunmuş oldukları deliller toplanmıştır. Dosya kapsamından; taraflar arasında ... ...kirişlerinin montajı için kiriş süren makinesinin temini ve işletilmesi konusunda 10/07/2021 tarihinde sözleşme imzalanmış olduğu anlaşılmaktadır. Anılan sözleşmeye göre davacı yüklenici davalı iş sahibidir. Sonrasında yine taraflar arasında imzalanmış 6/12/2021 tarihli "..." başlıklı zeyilname imzalanmış ve ana sözleşmedeki süre 31/12/2021 tarihine kadar uzatılmıştır. Anılan zeyilname hükümlerine göre sözleşme kapsamında tarif edilen işlerin 1/01/2022 tarihinden sonraya sarkan kısmı için 5/02/2022 tarihine kadar işveren yükleniciye 150.000,00-TL + KDV ödeyecektir. Bahse konu işlerin 5/02/2021 tarihinden sonra tamamlanması halinde işlerin sözleşmede belirlenen şartlar ile tamamlandığı tarih itibariyle yüklenici işverene 31/01/2022 tarihinden itibaren her gün için 6.000,00-TL + KDV bedeli ile fatura kesecektir. Tüm işler gecikmeler dahil 28/02/2022 tarihine kadar tamamlanacaktır. Yükleniciden kaynaklanan sebeplerle iş süresinin uzaması halinde bu süre bedel talep edilmeksizin işin süresine eklenecektir. Mahkememizce tarafların bildirmiş oldukları tanıklar dinlenmiş sonrasında konusunda uzman bilirkişi heyetinden rapor alınmıştır. 11/09/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; taraflar arasındaki sözleşme ve zeyilname hükümleri değerlendirilmek suretiyle; "...Davalı vekili montaj süresinin kararlaştırılan sürenin yaklaşık iki katına çıktığını, makine arızası sebebiyle; Çalışmanın aksadığını ileri sürmüş ise de bu hususları ihtiva eden ve taraflarca düzenlenmiş olması gereken tutanaklara dosya kapsamında rastlanmamıştır. Dosya kapsamına sadece davalının idare teknik elemanları ile düzenlediği muhtelif tutanaklar sunulmuştur. Bahse konu tutanaklarda kiriş süren makinesinin montajına ilişkin olarak; - 14.10.2021 tarihli tutanakta, U Dönüş Köprüsü işinde makine montajının 21 gün sürdüğü, - 13.12.2021 tarihli tutanakta Bağlantı Köprüsü işinde makine montajının 22 gün sürdüğü, - 27.01.2022 tarihli tutanakta 1682. Cadde Köprüsü işinde makine montajının 24 gün sürdüğü, - 15.03.2022 tarihli tutanakta YHT Bakım Köprüsü işinde de kurulumun 27 gün geciktiği, tespit edilmiştir. 14.10.2021 tarihli tutanak zeyilnameden önce düzenlendiğinden, zeyilnamede kararlaştırılan süre uzatımında bu hususun da dikkate alındığı kanaatine varılmıştır. İdare personelin düzenlediği diğer tutanaklara itibar edildiğinde kiriş sürenin montajında [22gün + 24gün + 27 gün – (10gün x 3 köprü) =] 43 gün gecikme meydana geldiği görülmektedir. Ancak tutanaklarda gecikmenin sebebine ilişkin bilgi yer almamaktadır.

Davacı yanca sunulan harici bellek içerisindeki açıklamalardan ve davacı vekilinin 14.06.2024 havale tarihli dilekçesinde özetlediği günlük raporlardan, gecikmenin bir kısım sebebinin montaj / demontaj için gerekli vinçlerin zamanında temin edilememesi ve/veya vincin çalışma sahasının elverişli hale getirilememesi, makine ekipmanlarının nakliyesinde yaşanan sorunlardan kaynaklandığı belirtilmektedir. Bahse konu belgeler dijital ortamda sunulmuş olup, taraflarca imzalı suretleri sunulmamıştır.

Bunun yanı sıra davalı vekilinin sunduğu tutanaklarda kiriş süren makinesinin arızalandığı ifade edilmiş ise de sadece 13.12.2021 tarihli tutanakta somut olarak arızanın 6 gün sürdüğü belirtilmiştir. 06.12.2021 tarihli zeyilnameden sonraki günlük raporlar incelendiğinde 06.12.2021 – 13.12.2021 tarihleri arasında kiriş sürenin nakliyesine ilişkin notlar yer aldığı, başka bir ifade ile bu dönemde herhangi bir arıza oluşmadığı, dolayısıyla tutanakta belirtilen arızanın zeyilnamenin tanziminden öncesine ait olduğu, bu hususunda iş bitim tarihinin ötelenmesi esnasında dikkate alındığı değerlendirilmiştir.

Sonuç itibariyle her ne kadar zeyilnamenin 5. maddesinde, davacı yükleniciden kaynaklanan sebeplerle işin süresinin uzaması halinde tarafların karşılıklı imzalanacak tutanaklarla bu durumları tespit edileceği kararlaştırılmış ise de dosya kapsamında bahse konu tutanaklara rastlanmamıştır. Az yukarıda da belirttiğimiz üzere idare teknik personeli de kiriş süren makinesinin kurulumundaki gecikmenin sebebini tutanaklarda belirtmemiştir. Ayrıca dosya muhteviyatından davalının da ilk ihtarını 08.04.2022 tarihinde gönderdiği (Davalı, bu ihtarnamesinde ileri sürdüğü 05.03.2022 tarihli ihtarnamesini sunmamıştır.), bu tarihten önce kurulumun gecikmeli yapıldığı, makinenin uzun süreli arızalandığı gibi hususlarda davacıyı ihtar etmediği nazara alındığında, mevcut verilere göre gecikmenin davalıdan kaynaklandığı kanaatine varılmıştır.

Davacı delilleri arasındaki günlük raporlardan, davacının iş makinesinin ve personelinin 31.03.2022 tarihine kadar sahada olduğu görülmektedir. Zaten 25.03.2022 tarihli ihtarnamesinde de ihtarnamenin tebliğ tarihinden itibaren 2 gün içerisinde alacaklarının ödenmemesi halinde şantiyeyi terk edeceklerini ihtar etmiş olup, ihtarnamenin tebliğ tarihi tespit edilememiş ise de 31.03.2022 tarihine kadar kiriş sürenin iş sahasında olduğu kanaatine varılmıştır. Bu durumda davacının (31.01.2022 – 31.03.2022 =) 59 gün süre için [(59gün x 6.000,00TL/gün) + %18 KDV =] 417.720,00TL kira alacağı talep edebileceği değerlendirilmiştir.

Davacı vekili ayrıca 09.04.2022 tarihine kadar 9 günlük kira bedelini de talep etmiştir. Ancak bu talebinin gerekçelerine ilişkin kanıtlarını sunmamıştır." tespitlerine yer verilmiştir. Taraflarca bilirkişi raporuna itiraz edilmesi üzerine bilirkişi heyetinden ek rapor alınmış, ek raporda da aynı tespitlere yer verilmiştir. Mahkememizce bilirkişi kök ve ek raporu dosya kapsamına uygun bulunmuş hüküm kurmaya ve denetime elverişli kabul edilerek benimsenmiştir. Mahkememizce toplanan deliller ve benimsenen bilirkişi raporu ile; davacının iş makinesinin ve personelinin 31/03/2022 tarihine kadar sahada kaldığı 31/01/2022 ile 31/03/2022 tarihleri arasında taraflar arasındaki zeyilname hükümleri gereğince 59 gün süre için ve her gün başına 6.000,00-TL + %18 KDV olmak üzere bilirkişilerce hesaplandığı üzere 417.720,0-TL iş bedeli istenebileceği kanaatine ulaşılmıştır. Her ne kadar zeyilnamenin 5. Maddesinde yükleniciden kaynaklanan bedellerle tarafların karşılıklı imzalayacağı tutanaklarla bu durumun tespit edileceği kararlaştırılmış ise de dosya kapsamında bahse konu tutanaklar bulunmamaktadır. Davalı tarafın davacıya ihtarı 8/04/2022 tarihinde göndermiş oluşu ve anılan tarihten önce kurulumun gecikmeli yapıldığı ya da makine arızası gibi nedenlerin davacıya ihtar edilmemesi dikkate alındığında gecikmenin davacı yükleniciden kaynaklanmadığı kanaatine ulaşılmıştır. Açıklanan nedenlerle 417.720,0-TL üzerinden davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın kısmen kabulüne, 417.720,00-TL'nin dava tarihinden işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, 2-Alınması gerekli 28.534,45TL karar ve ilam harcından peşin alınan 8.221,80TL harcın mahsubu ile kalan 20.312,65TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak Hazineye gelir yazılmasına, 3-Davacı tarafından yapılan 8.221,80TL peşin harç, 179,90TL başvuru harcının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 4-17.500,00 TL bilirkişi ücreti, 394,00TL tebligat, müzekkere gideri olmak üzere toplam 17.894,00TL yargılama giderinin kabul ve ret oranına göre 15.525,70TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalan tutarın davacı üzerinde bırakılmasına, 5-AAÜT uyarınca belirlenen 66.658,00TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davacıya verilmesine, 6-AAÜT uyarınca belirlenen 30.000,00TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davalıya verilmesine, 7-Dava öncesi zorunlu ara buluculuk gideri olan 1.560,00TL'nin, 1.353,50TL'sinin davalıdan, 206,50TL'sinin davacıdan alınarak hazineye gelir yazılmasına, 8-HMK 333. maddesi uyarınca artan gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,

Dair, davacı vekili ve davalı vekilinin yüzüne karşı HMK'nun 341 ve devamı maddeleri gereğince kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde Mahkememize ... Bölge Adliye Mahkemesi ilgili Hukuk Dairesine gönderilmek üzere verilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.22/04/2025

Katip .... Hakim.... e-imza e-imza