Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/346 E. 2025/778 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA T.C. DİYARBAKIR ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : KARAR NO :

HAKİM : KATİP :

DAVACI : VEKİLİ : DAVALI : VEKİLLERİ :

DAVALILAR :

DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 22/04/2023 KARAR TARİHİ : 24/06/2025 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH :

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilim adına kayıtlı .....plakalı .....model .....model araç , sürücü .....sevk ve idaresinde iken .....tarihinde Medya Mahallesi - Kayapınar DİYARBAKIR ( Mevlana Ortaokulu önü )adresinde seyir halindeyken, davalılardan .....adına kayıtlı .....sevk ve idaresindeki .....plaka sayılı araç tali yoldan ana yola çıkmak suretiyle , kazanın meydana geldiği yer okul bölgesi olmasına rağmen hız sınırına dikkat etmeden, ana yolu kontrol etmeden , gerekli hız kontrolünü yapmadan , geçiş üstünlüğüne dikkat etmeden, araç kullanırken telefon ile konuşarak ve telefon ile ilgilenerek uyması gereken kuralları dikkate almadan müvekkiline ait olan araca sağ ön taraftan çarptığını ve müvekkiline ait araçta maddi hasar oluştuğunu, meydana gelen trafik kazası nedeni ile müvekkiline ait araçta değer kaybı meydana geldiğini, davanın kabulü ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 100,00 TL olarak müvekkilinin aracında meydana gelen değer kaybı alacağının kaza tarihinden itibaren uygulanacak ticari faiz ile birlikte , yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalılardan müteselsilen alınmasını talep ve dava etmiştir. Davalı Sigorta Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkil şirket tarafından araç hasar tazminatı ödenmiş olduğundan müvekkili sigorta şirketinin temerrüde düştüğü de ileri sürülemeyeceğini, davacının faiz talebi de haksız ve yersiz olduğunu, kabul anlamına gelmemek kaydıyla faiz başlangıç tarihi de ancak dava tarihinden itibaren ve yasal faiz olabileceğinin açıkça ortada olduğunu, zira davacı taraf tacir olmadığı gibi başvuru konusu hasarda haksız fiil neticesinden meydana gelmiş olduğundan avans faizi talep edilemeyeceğini, müvekkili şirket; ancak poliçe limiti ve sigortalısının kusuru oranında sorumlu olduğunu, müvekkili şirketin sorumluluğu sigortalısının kusuru ve poliçe limiti ile sınırlı olduğundan kazanın oluşumunda kusur oranlarının tespiti gerektiğini, müvekkili şirketin dava açılmasına sebebiyet vermediğini, temerrüdünün de sözkonusu olmadığını, bu nedenle faiz taleplerinin haksız olduğunu ve reddi gerektiğini, yargılama harç ve giderleri ile ücreti-i vekaletin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve beyan etmiştir. DELİLLER; 1-Arabuluculuk tutanağı; dava açmadan önce Diyarbakır Arabuluculuk Bürosunca .....dosya numarası ile .....tarihinde tarafların anlaşamadığına dair son tutanak düzenlendiği anlaşılmıştır. 2-Kaza tespit tutanağı; .....günü sürücü ....., yönetimindeki .....plaka sayılı otomobil ile .....Sokak üzerinde seyirle olay yeri kavşağa giriş yaptığında, aynı kavşağa sağından, .....Sokak üzerinde seyirle giriş yapan sürücü .....yönetimindeki .....plaka sayılı kamyonetin, kendi aracına sağ yan kısmından çarpması sonucu, dava konusu trafik kazası meydana geldiği anlaşılmıştır. 3-Sigorta Poliçesi: Davalı sigorta şirketi ile sigortalanan .....plakalı aracın .....-.....tarihlerini kapsayan ZMMS poliçesi düzenlendiği ve teminat limitinin 100.000,00-TL olduğu anlaşılmaktadır. 4-Trafik ve Tramer kayıtları: Kazaya karışan .....plaka sayılı aracın .....ait olduğu, .....plakalı aracın .....tramer kayıtları Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinden istenerek incelenmiştir. 5-Hasar Dosyası; Davacı tarafın başvurusu üzerine hasar dosyasının oluştuğu, ancak herhangi bir ödemenin yapılmadığı anlaşılmıştır. 6-Mahkememizce Ankara ATK dan aldırılan .....tarihli kusur raporu; .....günü sürücü .....yönetimindeki .....plaka sayılı otomobil ile .....plaka sayılı kamyonetin karıştığı kazada, sürücü .....un %85 (yüzde seksen beş) oranında kusurlu olduğu, sürücü .....’ın ise %15 (yüzde on beş) oranında kusurlu olduğu kanaatine varıldığı anlaşılmıştır. 7-Mahkememizce Makine Mühendisi bilirkişisinden aldırılan .....tarihli bilirkişi kök raporu ile .....tarihli ek rapor ; Dava konusu .....plakalı .....model, .....Marka, .....Ticari adlı, 3T Tipli, Gri renkli, Benzin Yakıt sistemli, Yolcu Nakli-Hususi Kullanım amaçlı, .....şasi numaralı, Otomobil (AA Sedan) cinsindeki aracın .....tarihinde karışmış olduğu kazadan dolayı sağ ön yan kısımlarından hasarlandığı, dava dosyasında yer alan .....dosya nolu ekspertiz raporu içeriğine göre, söz konusu kazadan kaynaklı hasarlanmış kısımların değişim ve onarımlarını kapsayan toplam hasar tutarının KDV Hariç 92.453,73 TL olduğu, aracın kaza tarihi itibari ile .....kilometre yaptığı, dava dosyası kapsamı içerisinde aracın geçmiş hasarlarına dönük herhangi bir tramer kaydı sorgusuna rastlanılmadığı, araç değer kaybı hesaplamasında en önemli parametrelerden birisi davaya esas araçlara ait geçmişe dönük hasar kayıtlarıdır. Dava dosyasında dava konusu aracın geçmişine dönük Tramer kayıtları bulunmamakta olduğunu, dava konusu olan .....plakalı aracın, serbest piyasadaki hasarsız (dava konusu kazadan önceki) vaziyetteki 2. El piyasa ortalama değerinin 1.470.000,00 TL olduğu, dava konusu olan .....plakalı aracın, dava konusu kazadan dolayı meydana gelen hasarı giderildikten sonraki serbest piyasadaki 2. El piyasa değerinin 1.320.000,00 TL olduğu, aracın kaza öncesi 2. El piyasa rayiç değeri ile hasarı giderildikten sonra ki 2.el piyasa rayiç değeri arasındaki fark, reel değer kaybı olarak kabul edilmiş olup dolaysıyla dava konusu olan araçta meydana gelen değer kaybının1.470.000,00-1.320.000,00=150.000,00 olabileceği görüş ve kanaatine varıldığı anlaşılmıştır. 8-Mahkememizce Trafik bilirkişisinden aldırılan .....tarihli kök kusur raporu ile .....tarihli ek rapor;.....günü sürücü .....yönetimindeki .....plaka sayılı otomobil ile sürücü .....yönetimindeki .....plaka sayılı kamyonetin karıştığı trafik trafik kazasında; ....plaka sayılı Hususi araç sürücüsü .....üst düzey kural ihlali yaptığı, .....plakalı Kamyonet sürücüsü .....ise; alt düzeyde kural ihlali yaptığı, Asli-Tali kusurlu, kusursuz, yüzdelik kusur oranı oranının bilirkişi herhangi bir değerlendirme yapamaz, olduğundan kanunlar ışığı altında sadece kural ihlali yönünden hâkime yardımcı olabildiğinden, herhangi bir değerlendirme yapması mümkün olmadığından, bu kanunun bunun hâkim yetkisinde olduğundan birikişi tarafından böyle bir değerlendirme yapamayacağımdan, kusur taktirinin sadece yüce mahkemede olduğunu beyan ettiği anlaşılmıştır. 9-Davacı vekilinin ....tarihli ıslah dilekçesi: Dava miktarını 100 TL’den 22.500 TL’ye çıkarttıklarını 22.400 TL’lik kısmın, kaza tarihi olan .....tarihinden itibaren işleyecek en yüksek ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep ettikleri anlaşılmıştır.

Dava; Davacı aracında meydana gelen hasar nedeni tazminat davasıdır. Uyuşmazlık konusunun .....tarihindeki kazanın meydana gelmesinde davalı sigorta şirketince sigortalanan araç sürücüsü davalının kusurlu olup olmadığı, kaza nedeniyle davacının aracında hasar meydana gelip gelmediği gelmiş ise bu kaza nedeni ile aracın değer kaybına uğrayıp uğramadığı ve miktarı ile tahsili istemine ilişkin olduğu anlaşılmıştır. Trafik sigortası motorlu bir aracın, karayolunda işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan üçüncü kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahillinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan sorumluluk sigortasıdır. Trafik sigortacısının sorumluluğu işletenin sorumluluğu oranında olup yine bu sorumluluğun sınırı KTK’nun 92 nci maddesinde belirlenmiştir. Dava tarihinde yürürlükte olan, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “işletenlerin, bu kanunun 85/1.maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”, aynı yasanın 85/1.maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiş, .....tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın amacı A.1 maddesinde “Karayolları Trafik Kanunu uyarınca motorlu araç işletenlerine yüklenen hukuki sorumluluk için düzenlenen Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasına yönelik ilgililerinin hak ve yükümlülüklerine ilişkin usul ve esasların düzenlenmesidir.” şeklinde belirlenmiştir. Sigortanın kapsamı ise genel şartlar A.3. maddesinde “sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır.” şeklinde düzenlenmiştir. Trafik kazası neticesinde oluşan zarar "gerçek zarar" olduğundan, zarar TBK hükümlerince ve Yargıtay tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde belirlenmelidir.Yargitay 17.HD'nin 2017/1230 E- 2018/2590 K sayılı 15/03/2018 tarihli kararında vurgulandığı gibi;Davacının gerçek zararının belirlenmesi için davacıya ait kazalı aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, daha önceye ait hasarlar nedeni ile orjinalliğinin yitirilip yitirilmediği, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri ile emsal satışlar da araştırılmak suretiyle, öncelikle aracın kaza tarihi itibariyle rayiç değeri ve onarım bedeli belirlenerek, belirlenen hasar bedeline göre aracın onarımının ekonomik olup olmayacağının tespiti için aracın kaza tarihindeki hasarsız ikinci el piyasa değeri ile hasarlı haldeki değerinin karşılaştırılması, onarımı ekonomik değilse; aracın kaza tarihindeki 2. el piyasa rayiç bedelinden sovtaj değerinin mahsubu ile gerçek zarar miktarının hesaplanması, aracın pert-total kabul edilmesi halinde değer kaybı zararının olmayacağının da gözönüne alınması, onarımının ekonomik olacağının kabulü halinde değer kaybı zararının aracın kaza tarihindeki ikinci el değeri ile onarımından sonraki ikinci el değeri arasındaki fark kadar olması nedeniyle değer kaybının bu şekilde tespit edilmesi gerektiğini belirtmiştir. Tüm bu yasal düzenlemeler ve somut olay birlikte değerlendirildiğinde; .....tarihinde sürücü ....., yönetimindeki .....plaka sayılı otomobil ile 638 Sokak üzerinde seyirle olay yeri kavşağa giriş yaptığında, aynı kavşağa sağından, 641 Sokak üzerinde seyirle giriş yapan sürücü .....yönetimindeki .....plaka sayılı kamyonetin, kendi aracına sağ yan kısmından çarpması sonucu, dava konusu trafik kazası meydana geldiği anlaşılmış olup ; tarafların kazanın oluş şeklinin aksini ispat edemediği, olayın oluş şekline göre de meydana gelen kazada .....plakalı araç sürücüsünün 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun 57/1-c maddesi ile Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 109/c-3 maddesini, 84/h maddesigereğince öncelik geçiş hakkını vermeme kuralını ihlal ettiğinden asli oranda(%85 oranında) kusurlu olduğu, .....Plakalı araç Sürücüsü .....ise tali oranda (%15 oranıda) kusurunun olduğu anlaşılmakla, ; mahkememizce olayın oluşuna uygun hazırlanan .....tarihli ATK dan alınan kusur bilirkişisi raporu hükme esas alınmıştır. Yargıtay içtihatlarında benimsendiği üzere gerçek zararın bulunması için nisbi hesap yöntemine hesap yapılması gerekmekte olup mahkememizce bu yönteme uygun olarak alınan rapora göre davaya konu araçta aracın hasarsız hali ve aracın hasarı onarıldıktan sonraki hali dikkate alınarak yapılan piyasa araştırması sonucunda 150.000 TL değer kaybının oluşacağı kanaatine varıldığının belirtildiği anlaşılmıştır. Raporun kaza tarihindeki rayiç bedel üzerinden hesaplama yapılarak gerçek zarar hesabı yapıldığı dolayısı ile de içtihatlara uygun ve denetime elverişli .....tarihli rapor mahkememizce hükme esas alınmıştır. Davalı .....kaza gerçekleştiğinde aracın maliki olmakla, davalı .....ise aracın sürücüsü olduğu anlaşılmakla KTK ve TBK haksız fiil hükümleri gereğince meydana gelen doğrudan ve dolaylı zararlardan kusuru oranında sorumlu olduğu anlaşılmaktadır. Davalı sigorta şirketinin ise kaza tarihinde davalı yanca sigortalı aracın sigorta ettireni olduğu, araç sürücüsünün kusuru oranında ödeme yapması gerektiği, kazada davalının tali kusurlu olduğunun anlaşıldığı, hükme esas alınan raporda kusur tenzili yapıldığında 22.500TL tazminatın ödenebileceği ; davalılarca değer kaybına ilişkin olarak herhangi bir ödemenin yapılmamış olduğu anlaşılmakla davacının bedel artırım dilekçesi ile talep etmiş olduğu miktarlar dikkate alındığında değer kaybı bedeline ilişkin zarar kalemlerinin davalıların sorumluluğunda bulunduğu anlaşılmakla davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir. Faiz başlangıç tarihi açısından ise; Kaza tarihinde yürürlükte bulunan 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 99. maddesi gereğince davalı sigorta şirketinin ihbarı takip eden 8 iş günü sonunda temerrüdü gerçekleşecektir. Temerrütle birlikte davalı sigorta şirketinin zararın tamamı yönünden ödeme yükümlülüğü doğacaktır. Kaza sonrası davacı tarafından davalı sigorta şirketine başvuru yapıldığına dair başvurusuna dair evrakları ibraz etmemekle dava tarihi itibari ile faize hükmedilmiştir. Yargıtay içtihatlarına göre davalı işleten ve sürücünün ise haksız fiil tarihinde temerrüde düşeceği anlaşılmakla haksız fiil tarihi itibari ile faize hükmedilmiş; dava ve talep artırım dilekçeleri gözetilmek suretiyle davacının davasının kabulüyle aşağıdaki hüküm kurulmuştur HÜKÜM: Gerekçesi ve ayrıntısı yukarıda açıklandığı üzere; 1-DAVANIN KABULÜ İLE; Davacının değer kaybına ilişkin tazminat talebi olan 22.500,00TL 'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine; alacağa tahsilde tekerrür olmaması kaydı ile davalı .....ile .....yönünden kaza tarihi olan .....tarihinden itibaren, davalı .....Sigorta A.Ş. yönünden ise dava tarihi olan .....tarihinden itibaren avans faiz işletilmesine, 2- Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 1.536,97-TL harçtan, başlangıçta yatırılan 179,90TL peşin harç ile 385,00TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 972,075-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye irat kaydına, 3- Davacı tarafından yatırılan 179,90TL başvuru harcı, 179,90TL peşin harç ve 385,00TL ıslah harcı olmak üzere toplam 744,80-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 4- Davacı tarafından yapıldığı anlaşılan bilirkişi ücreti, dosya masrafı ve Tebligat ve posta masrafı olmak üzere toplam 5.244,75-TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 5- Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta harar verilmesine yer olmadığına, 6- Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince hesaplanan 22.500,00- TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 7- Taraflarca yatırılan gider/delil avansının artan kısmın, karar kesinleştikten sonra HMK m. 333 ve Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmelik m. 207 hükümleri uyarınca re'sen yatırana iadesine, 8- 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği Adalet Bakanlığı tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen iki taraf için iki saatlik ücret tutarı karşılığı olan 3.200,00-TL arabulucu ücretinin davalı sigorta şirketi'nden alınarak hazineye gelir kaydına, Dair, davacı vekili ile davalı .....sigorta şirketi vekilinin yüzüne karşı, diğer tarafların yokluğunda davanın değeri itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.

Katip Hakim