Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/106 E. 2024/954 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA T.C. DİYARBAKIR ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : KARAR NO :

HAKİM : KATİP :

DAVACI : VEKİLLERİ :

DAVALI : VEKİLLERİ :

DAVA İHBAR OLUNAN : VEKİLİ : DAVA : Tazminat (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 26/01/2023 KARAR TARİHİ : 08/10/2024 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH :

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin kiralama departmanına ait .....plakalı .....marka modelli araç motor arızası uyarısı vermiş olup, Diyarbakır .....yetkili servisi .....Otomotiv'e .....tarihinde .....KM'de teslim edildiğini, servis tarafından aracın KM'si göz önünde bulundurularak periyodik bakımlarının durumu sorulmuş ve bakımlarının zamanında müvekkili şirket bünyesinde "TSE Hizmet Yeterlilik 12047" belgesi bulunan Otopratik servisinde gerçekleştirildiği (.....-.....KM ....KM.....) bakım belgeleri sunulduğunu, ancak, .....Yetkili Servisi tarafından işlemlere devam edilebilmesi, garantiye sunulabilmesi için bünyelerinde de bakım yapılması gerektiği iletildiğini, bunun üzerine .....KM'de .....Yetkili Servisi tarafından bakım yapılarak müvekkili şirkete faturalandırılması gerçekleştirildiğini, daha sonra .....Yetkili Servisi tarafından aracın motoru komple sökülmüş, kontroller gerçekleştirilmiş ve kontroller sonucu müvekkil şirkete ait aracın arızasının önceki dönemde yapılan bakım ve kullanılan yağ kaynaklı .....standartlarında olmadığından .....onaylı yağ kullanılması gerekliliği) bahisle gerçekleştiği ve bu arızanın garanti kapsamında değerlendirilemeyeceğinin iletildiğini, söz konusu aracın arızası sebebiyle gerçekleştirilen onarım işlemi neticesinde aracın uğradığı değer kaybının aracın arızalanma tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile tazmini için şimdilik 100,00 TL'nin, aracın kiralamada kullanılan araçlardan olmasından ötürü tamir süresince kiraya verilememesi nedeniyle aracın modeli, yaşı, cinsi, yeni oluşu, hasar kaydının bulunmaması vb. gibi nitelikleri göz önünde bulundurularak aracın onarım tarihine kadar geçen süredeki günlük kira bedelleri toplamının aracın arızalanma tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile tazmini için şimdilik 1.000,00 tl'nin, arızalı haliyle günlük kira miktarında meydana gelecek düşüklükten kaynaklanan oluşan maddi müspet ve menfi, munzam zararların aracın arızalanma tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile tazmini için şimdilik 100,00 tl'nin, aracın garanti kapsamında ücretsiz onarılması gerekirken onarım için .....tarihli .....fatura no'lu toplam 76.342,65 tl bedelli faturanın kesilmesi sebebiyle müvekkil tarafından "ihtirazi kayıt" ile ödenmek zorunda kalınan fatura bedelinin ödeme tarihi olan .....tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte iadesi için şimdilik 1.000,00 tl'nin, Diyarbakır .....Sulh Hukuk Mahkemesi .....D.İş dosyası ile gerçekleştirilmek zorunda kalınan delil tespiti dosyasında yapılan tüm masrafların dosya açılış tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte tazmini için 4.193,40 TL'nin, bunun gibi, söz konusu uyuşmazlıkla ilgili müvekkil şirketin uğramış olduğu her türlü diğer zararların ticari faiz ve "aşkın zararlar" ile birlikte tazmini için şimdilik 100,00 tl'nin tazminini talep ve dava etmiştir. Davalı Sigorta Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; Öncelikli olarak belirtmek gerekir ki; davaya konu aracın üreticisi ve satıcısı müvekkili şirket olmadığını, müvekkili şirket yalnızca yetkili servisliğini yapmıştır. bu nedenle davanın husumet yönünden reddedilmesi gerektiğini, aracın garanti kapsamında olmadığını, davacı türk ticaret kanunu’na göre faturaya süresi içinde itiraz etmediğini, davacı seçimlik haklarından onarım hakkını kullandığını,. T.K.H.K’ nun tüketiciye tanıdığı haklar yenilik doğuran haklar olup, bir kere kullanılmakla sona ereceğini ve değiştirilemeyeceğini, davacının ne kadar kazandığı en iyi şekilde vergi beyannamesinde gösterilmekte olduğunu, davacının ticari defter ve kayıtlarını ve ayrıca vergi beyannamesini dosyaya sunmasını talep ettiklerini, maddi zarar iddiası tamamen gerçek dışıdır. yargıtay içtihatlarına göre kazanç kaybı ancak davacının ticari kayıtlarının bir mali müşavir tarafından incelenmesi sonucunda günlük amortisman bedelleri düşülürek bulunulacağını, davanın .....PAZARLAMA A.Ş. 'ye ihbarını, haksız ve hukuka aykırı davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini bilvekale talep ve beyan etmiştir. İhbar olunan .....Otomotiv vekili cevap dilekçesine özetle; Dava konusu aracın .....tarihinde trafiğe çıktığı ve .....tarihinde iki yılın dolduğu dikkate alındığında, zamanaşımı süresinin dolmuş olduğunu, dolayısıyla salt zamanaşımı süresinin dolmuş olması nedeniyle huzurdaki davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, davacı yanın talep sonucunun usul ve yasaya aykırı olduğunu, davacı yan ihbar yükümlülüğüne uymadığını, bu nedenle huzurdaki davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, bedel indirimi (değer kaybı) ve onarım bedeli birlikte talep edilemeyeceğini, dava konusu araçta müvekkili şirkete atfedilebilecek bir problem bulunmadığını, dava konusu araçta değer kaybı meydana getirecek bir onarım yapılmadığını, davacı yanın maddi tazminat taleplerinin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu, davacının aşkın zararın tazminine ilişkin talepleri hukuken kabul edilemez nitelikte olduğunu, hukuka, usule ve Yargıtay kararlarına aykırı olarak ikame edilmiş olan huzurdaki davanın reddi ile vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davacı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve beyan etmiştir. DELİLLER; 1-Diyarbakır .....Sulh Hukuk Mahkemesinin .....Değişik İş sayılı dosyası ile; davacı davaya konu aracın davalı yanca yetkili servis bakımı yapıldıktan sonra araçta oluşan maddi zararıj hesabı için delil tespiti yaptırmıştır. Değişik İş dosyasında bilirkişi heyetinden alınan rapor da özetle; "..İnceleme esnasında aracın motorunun üzerinde olmadığı, görülmüş olup, dolayısıyla ile motor yağı kontrol edilmemiş, numune alınarak uygun standartta olup olmadığı hususlarının tespiti için akredite olmuş yağ analiz laboratuvarlarına gönderilmediği, bu tür motor arızalarında, arızanın yağdan kaynaklandığı iddialarında mutlaka numune alınması gerekeceği, dava dosyasına davacı vekilince sonradan sunulan ve aracın motor arızasına sebebiyet verdiği iddia edilen yağa ait teknik özellikleri gösterir belge sunulması, numune alınmadan bu yağın kullanıldığı üzerinde teknik yorum yapılmak mümkün olmadığı, araçta yağa kaynaklı bir arızanın olduğuna dair bir tespit yapılmadığından araçta meydana gelen maddi zarar, değer kaybı ve ticari kayıpların tespitinin yapılamadığının.." belirtilmiş olduğu anlaşılmıştır. 2-İş emirleri ve faturalar; .....plakalı araç hakkında 2020 yılına ait 966,66 TL ve 778,32 TL tutarlarında düzenleme yapıldığı, .....tarihli kapanış ve kabul iş emri düzenlendiği, kapanış iş emrinde motor beyin hafızasında yağ sistemi ile ilgili arıza bakımının , yol testi kontrollerinin yapıldığı, aracın müşteriye teslim tarihinin .....olduğu ve .....tarihli .....TL tutarlı e-fatura, .....tarihli 966,66 TL tutarlı e-fatura düzenlenmiş olduğu anlaşılmıştır. 3-Teknik Bilgi Formu; Motor yağının .....olduğu, sentetik teknoloji kullanılarak geliştirilmiş uzun yağ değişim aralıklarına sahip yüksek performanslı motor yağ olduğu, sentetik yapısı ve yüksek ısıl kararlılığı ile tüm çalışma koşullarında ekstra koruma sağladığı, aşınmayı önler ve yakıt tasarrufu sağladığı, tortu oluşumunu engeller ve motoru temiz tuttuğu, egzoz emisyon seviyesinin düşük olmasına yardımcı olduğu, motor yağı derecesinin .....'dan anlaşılacağı, uluslararası ACEA normları ile PSA nın kullanılıyor olduğu normları teknik özellikleri karşılaştırmalı olarak açıklandığı, motor yağı ürünlerinin .....) , .....) olduğu anlaşılmıştır.

4-Mahkememizce Makine Mühendisi bilirkişisinden aldırılan .....tarihli rapor; Söz konusu araca ait dosya üzerinde yapılan incelemede, tespiti istenen aracın; .....plaka sayılı, .....renginde .....tipinde .....marka, .....model, .....şasi numaralı .....motor numaralı HUSUSİ araç olduğu, içten yanmalı motorların teknik özellikleri dikkate alınarak motorun yapısına ve teknolojisine göre farklı özelliklere sahip motor yağı kullanılmaktadır. Eğer ki motorun teknik özelliklerine uygun yağ seçilmez ise birbirine temas halinde olan motor bloğu içerisindeki hareketli parçalar yüzeylerinde bulunan pürüzler sebebiyle hareket etmekte zorlanacak hasar meydana getirecektir. Araç üretici firma tarafından belirlenen motor yağı standartları dikkate alınarak kullanılması uygun görülen motor yağı karakteristik özellikleri ile davalı firma tarafından kullanılan motor yağının karakteristik özelliklerinin uygun olup olmadığının karşılaştırılması gerektiği, Bu karşılaştırma işlemini uzmanlık alanım olmadığından Kimya Mühendisi bilirkişisi tarafından inceleme, tespit ve değerlendirme yapması gerektiği, araç üretici firma tarafından belirtilen Karakteristik Özellikler ile davacı tarafın kullanmış olduğu yağın Karakteristik özelliklerinin uyumlu olması halinde araç motorunun garanti kapsamında değiştirilmesi gerekeceği yönünde kanaatine varıldığının belirtildiği anlaşılmıştır. Bu belirleme üzerine motor yağının karakteristik özelliklerini belirten evrak temin edilerek aynı bilirkişiden rapor tanzim edilmesi istenilmiş ve alınan .....tarihli ek raporda özetle; dosyadaki yağ firmalarının teknik verileri dikkate alınarak yapılan araştırma ve incelme sonucunda; .....plakalı araçta kullanmış olduğu yağın teknik özellikleri, üretici firma tarafından belirlenen motor yağı standartlarına ve karakteristik özelliklerine ( .....onaylı yağ) uygun olmadığı ve bu nedenle garanti kapsamı dışında değerlendirmesinin uygun olduğu kanaatine varılmış olduğu belirtilmiştir. 5-Mahkememizce 3 kişiden oluşan Makine Mühendisi Bilirkişi Heyetinden aldırılan .....tarihli bilirkişi heyet raporu; Davaya konu aracın .....plaka sayılı, .....renginde .....tipinde .....marka, .....MODEL, .....şasi numaralı .....motor numaralı HUSUSİ araç olduğu ve KİRALAMA İŞİNDE kullanıldığı, araç bakımlarının (.....-.....KM - .........KM), "TSE Hizmet Yeterlilik 12047" belgesi bulunduğu iddia edilen ve davacı şirket bünyesinde faaliyet gösterdiği anlaşılan OTOPRATİK SERVİSİNDE gerçekleştirildiği; Aracın ilgili tarihlerde bakımını yapan konu servisin .....YETKİLİ SERVİSİ OLMADIĞI; Bakımların yapıldığı ilde yetkili servisin .....OTOMOTİV.SAN.TİC.LTD.ŞTİ olduğu; dolayısıyla Araç bakımlarının .....yetkili servisinde yapılmadığı ve yetkili serviste yapılmış dosya kapsamında herhangi bir peryodik bakım kaydının bulunmadığı, .....tarihinde trafiğe çıkmış olup yapılan iki bakım tarihlerinde ve onarım tarihindeki km bilgilerinin Bakım 1 (.....): ....., .....km, Bakım 2 (.....): ....., .....km, Onarım (.....Petr): ....., .....km Aracın trafiğe çıkış tarihi ile .....yetkili servisi olan .....’e onarım için gelme tarihleri dikkate alındığında, aracın 2 yıl 7 günde (737/737+1 günde) .....km yaptığı, dolayısıyla aracın yoğun kullanıldığının anlaşıldığı, aracın bakımlarında standart dışı motor yağı kullanıldığı, bu nedenle onarım işleminin garanti kapsamında gerçekleştirilmesinin beklenemeyeceği ve konu onarımın garanti kapsamı dışında değerlendirmesinin uygun olduğu, .....yetkili servisi olan .....tarafından .....tarihinde yapılan revizyonun komple motor revizyonu olduğu, yapılan onarımlar/parça değişimleri incelendiğinde, araçta değer kaybına neden olmayacağı, yapılan onarımın kapsamı incelenmiş, yetkili servislerle görüşülmüş ve konu onarım süresinin ortalama 7-10 gün aralığında olduğu tespit edilmiştir. kazanç kaybı için yapılan araştırmada dava konusu araca emsal günlük ortalama kiralama bedelinin 1.590 TL/gün olduğu ve onarım süresinin 10 gün olduğu dikkate alındığında toplam kazanç kaybının 10x1.590 TL=15.900 TL olacağı, ancak aracın yukarıda açıklandığı gibi garanti şartlarında kullanılmaması nedeniyle davalının dava konusu araçta oluşan hak kaybından sorumlu olmayacağı kanaatine varıldığı anlaşılmıştır. 6-Arabuluculuk tutanağı; Dava açmadan önce Diyarbakır Arabuluculuk Bürosunca .....dosya numarası ile .....2022 tarihinde tarafların anlaşamadığına dair son tutanak düzenlendiği anlaşılmıştır. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE; Dava, garanti sözleşmesine dayalı olarak araçta meydana gelen arıza nedeni ile maddi tazminat talebine ilişkindir. Taraflar arasındaki uyuşmazlık noktalarının; davacı şirkete ait .....plakalı araçta davalı tarafından yapılan bakım işleri kapsamında yapılan motor değişim işleminde davalı yanca kullanılan motor yağının bu işleme sebebiyet verip vermediği, kullanılan yağın yapılan işlemi garanti kapsamından çıkarıp çıkarmadığının tespiti ile onarım bedelinin kim tarafından karşılanması gerektiğinin belirlenmesi, araçta yapılan onarım nedeni ile araçta meydana gelen değer kaybının, aracı onarım süresi içeresinde iken ikame bir aracın günlük kiralama bedeli, araçta meydana gelen onarım nedeni ile günlük kiralama bedelinde bir değişiklik olup olmayacağının tespiti ile tüm bu tazminat kalemleri ile başlangıcı ve türü belirlenecek faiz ile birlikte delil tespiti için ve bu yargılama nedeni ile yapılan giderlerinin davalı yandan tahsili istemine ilişkin olduğu anlaşılmıştır. Öncelikle davalının husumete ilişkin itirazının değerlendirilmesinde her ne kadar davalı yan yalnızca satıcının sorumlu olacağından bahisle kendisine husumet düşmediğini belirtmiş ise de dosyaya kazandırılan bilgi ve belgeler ışığında davalının garanti veren konumunda olduğu ve bu kapsamda kendine bu kapsamda dava yöneltilebilineceği anlaşılmakla husumetten red talebinin reddine karar vermek gerekmiştir. Davacı şirkete ait .....plakalı .....marka modelli araçta motor arızası oluşmasında davalı yanca davacının daha önce ytkili olmayan serviste bakımını yaptırmak sureti ile araca uygun olmayan yağın kullanıldığı belirtilerek onarım yapılması reddolunmuştur. Bu hususta yani davacı yanca kullanılan motor yağının araca uygun olup olmadığı noktasında bilirkişiden rapor temin edilmesi istenilmiş makine mühendisinden alınan .....tarihli ek rapor ile 3 kişilik makine mühensinden alınan .....tarihli raporda da aynı doğrultuda olmak üzere davaya konu araç bakımlarının (.....-.....KM - .........KM), "TSE Hizmet Yeterlilik 12047" belgesi bulunduğu iddia edilen ve davacı şirket bünyesinde faaliyet gösterdiği anlaşılan otopratik servisinde gerçekleştirildiği; Aracın ilgili tarihlerde bakımını yapan konu servisin .....yetkili servisi olmadığı; Bakımların yapıldığı ilde yetkili servisin davalı şirket olduğu; dolayısıyla araç bakımlarının peugeot yetkili servisinde yapılmadığı ve yetkili serviste yapılmış dosya kapsamında herhangi bir peryodik bakım kaydının bulunmadığı; bakım faturaları incelendiğinde ve fatura üzerinde yazılı olan motor yağı bilgilerinin .....tarihli bakımda motor yağı dizel .....tam sent, .....tarihli bakımda motor yağı dizel dpf greentech 5w30 olduğu belirlenerek; aracın bakımlarında standart dışı motor yağı kullanıldığı, bu nedenle onarım işleminin garanti kapsamında gerçekleştirilmesinin beklenemeyeceği ve konu onarımın garanti kapsamı dışında değerlendirmesi gerekeceği belirtilmiştir. Alınan raporla denetlenebilir ve dosya kapsamı ile uyumlu olmakla hükme esas alınmıştır. Davacının aracın kullanımına aykırı olarak yağ kullanmakla kendi kusuruna dayalı olarak araçta meydana gelen hasar nedeni ile garanti sözleşmesine dayalı olarak davalının sorumluluğuna gidemeyeceğinden, davacının dayandığı vakıaları ispatlayamadığından ispat edilemeyen davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. HÜKÜM: 1-Davanın REDDİNE, 2-Alınması gereken 427,60 TL harçtan peşin alınan 179,90TL harcın mahsubu ile 247,70TL harcın davacıdan alınarak hazineye irat kaydına, 3- Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerin üzerinde bırakılmasına, 4- Davalı yanca yapılan 38,40TL vekalet harcınden oluşan yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 5-Davalı taraf kendisini vekille temsil ettiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesince belirlenen 6.493,40 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 6- 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği Adalet Bakanlığı tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen iki taraf için iki saatlik ücret tutarı karşılığı olan 3.120,00-TL arabulucu ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına, 7- HMK.'nın 333. maddesi ve HMKY'nin 47. maddesi gereğince gider avansının kullanılmayan kısmının yazı işleri müdürü tarafından ilgilisi hesap numarası bildirilmiş ise hesabına aktarılmasına, aksi halde masrafın gider avansından karşılanmak suretiyle PTT vasıtasıyla adreste ödemeli olarak gönderilerek iadesinin sağlanmasına, Dair davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, ihbar olunan vekilinin yokluğunda verilen karara karşı, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun İstinafa ilişkin hükümleri doğrultusunda, kararın tebliğ tarihinden itibaren iki (2) haftalık süre içerisinde (HMK'nın 345. maddesi), mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak (HMK'nın 343. maddesi) ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamen ödemek (HMK'nın 344. maddesi) suretiyle, Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı.

Katip Hakim