İstanbul Anadolu 8. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/743 E. 2025/287 K.

T.C. İstanbul Anadolu 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO:2022/743 Esas KARAR NO:2025/287 DAVA: Alacak (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ: 03/10/2022 KARAR TARİHİ: 24/04/2025

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ : İDDİA, SAVUNMA, DOSYA KAPSAMI: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ile davalılar arasında ---- ile buna ek olarak aynı tarihli Ek Protokol imzalanmış olduğunu, buna göre de davalıların, müvekkili ----- marka, işaret ve rengini taşıyan kaplarda satışa sunulan ------- Kanunu ile ilgili mevzuat hükümlerine uygun şekilde müşteriye satılmasını ve bununla ilgili servis hizmetlerinin yapılması ile ----kullanılması için gerekli her türlü gaz aletlerinin, ----- tesislerinin ve bunlarla birlikte satılması mutad emtia, malzeme ile ------ tarafından satılmakta ve satılacak olan her türlü emtianın bayi sıfatıyla satışı ve dağıtımı işini üstlendiğini, imzalanan sözleşme akabinde davalının sözleşme şartlarına riayet etmemesi üzerine ------ tarihli olarak gönderilen ihtarname ile sözleşme hükümlerine uyulmasını aksi takdirde sözleşmenin feshedileceğini ve sözleşmeden kaynaklı tüm yasal hakların kullanacağını ihtar edildiğini buna rağmen davalının sözleşme hükümlerine aykırı davranmaya devam ettiğini, davalının ihlallerine devam etmesi üzerine ------ yevmiye sayılı ihtarnamesi keşide edilerek mezkur sözleşme feshedildiğini, o tarih itibarı ile oluşan 326.778,55.TL cari hesap borcunun ödenmesinin talep edildiğini ayrıca sözleşme yürürlüğü sırasında ariyet olarak davalıya verilen 4731 adet 2 kg., 5657 adet 12 kg., 8 adet 45 kg., 58 adet 24 kg. LPG ile 33 adet de 45 kg propan tüpünün müvekkile iadesinin talep edildiğini, ancak davalının bu ihtarnameye rağmen de borcunu ödemediğini ve müvekkile ait tüpleri de iade etmediğini, taraflar arasındaki sözleşmenin “SÖZLEŞMENİN FESHİ” başlıklı 20.1. maddesine göre sözleşmenin müvekkil tarafından feshedildiğini, davalının imzalanan sözleşme şartları gereğince taahhüt ettiği miktarda alım yapmadığını, mülkiyeti müvekkile ait olan ve yukarıda dökümü yapılan tüpleri de iade etmediğini, sözleşmenin 21.1. maddesinde; sözleşmenin feshi halinde davalının mülkiyeti müvekkile ait olan tüpleri iade edeceği etmediği takdirde de rayiç imalat bedellerini ödeyeceği hususu açıkça düzenlenmiş olduğunu, davalının iade etmediği tüplerin bedelini ödemekle yükümlü olacağını kabul ettiğini, sözleşmenin 22.1. maddesinde; davalının, sözleşmenin feshi halinde mülkiyeti müvekkile ait olan tüpleri iade etmemesi halinde, iade yükümlülüğüne ilave olarak ayrıca 10.000.USD tazminatı da ödemeyi kabul ve taahhüt etmiş olacağını, arz edildiği üzere davalının sözleşme yükümlülüklerini yerine getirmediğini ve bu nedenle sözleşmenin haklı nedenlerle müvekkili tarafından feshedildiğini, bu feshe ilişkin sözleşme hükümleri doğrultusunda davalının, cari hesap borcu ve tüplerin bedellerinin yanı sıra yukarıda arz edildiği üzere tazminat ve kar mahrumiyetini de ödemekle yükümlü olduğunu, diğer davalı ...'nun da sözleşmeyi müşterek borçlu müteselsil kefil sıfatı ile imzalamış olduğundan davalı şirketin borç ve taahhütlerinden davalı ile birlikte sorumlu olduğunu belirterek fazlaya ilişkin talep hakkı mahfuz kalmak kaydı ile 326.778,55.TL cari hesap alacağının fazlaya ilişkin hakkı mahfuz kalmak kaydı ile şimdilik 10.000.TL'sinin talep tarihi olan 10.05.2022 tarihinden itibaren işlemiş ve işleyecek ticari faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, mülkiyeti müvekkile ait olup davalı tarafından iade edilmeyen ve dilekçe içeriğinde dökümü yapılan tüplerin rayiç imalat bedelleri olan 2.374.984 TL'nin fazlaya ilişkin talep hakkı mahfuz kalmak kaydı ile şimdilik 5000 TL'sinin talep tarihi olan 10.05.2022 tarihinden itibaren işlemiş ve işleyecek ticari faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, sözleşmenin 22.1. maddesi gereğince davalıların ödemesi gereken 10.000.USD tazminatın dava tarihi itibarı ile Türk Lirası karşılığı olan 185.000,00 TL'nin fazlaya ilişkin haklar mahfuz kalmak kaydı ile şimdilik 5000,00 TL'sinin dava tarihinden işleyecek ticari faizi ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsiline, tüm yargılama giderleri ve vekalet ücretinin de davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı ----- usulüne uygun tebligata rağmen cevap dilekçesi sunmamıştır.Davalı ----vekili usulüne uygun tebligata rağmen cevap dilekçesi sunmamıştır.

İNCELEME ve GEREKÇE :Dava; hukuki niteliği itibariyle sözleşmeden kaynaklı alacak ve tazminat isteminden ibarettir. Uyuşmazlık; Taraflar arasında akdedilen 'Tüplü Bayilik Anlaşması ve Genel Şartnamesi' kapsamında sözleşmenin davacı tarafça feshedilmesi nedeniyle cari hesap alacağı, iade edilmeyen tüplerin rayiç imalat bedelleri ve cezai şart talebine ilişkindir.Dilekçeler aşaması tamamlanmakla ön inceleme duruşmasında dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, tarafların sulh olma imkanı bulunmadığından uyuşmazlık noktalarının tespiti ile tahkikat aşamasına geçilerek deliller toplanmış, bilirkişiden rapor aldırılarak sonuca gidilmiştir.Davalı tarafın ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi için ------- Mahkemesine talimat yazılmış olup, usulüne uygun tebligata rağmen davalı tarafın ticari defterlerini ibraz etmediği anlaşılmıştır. Uyuşmazlık konusu ile ilgili mali müşavir bilirkişi ile sözleşme hesap uzmanı bilirkişisinden alınan 08/07/2024 tarihli raporda özetle; Davacı ---- davalı ---- tarihinde başlayan ve 5 yıl süreli olarak imzalanan tüplü ---- sözleşmesinin, davalı tarafın sözleşme yükümlülüklerine uymaması, tahahhüt edilen----- alımlarını gerçekleştirmemesi, cari borçların ödenmemesi ve davacıya ait tüplerin iade edilmemesi nedeniyle 10/05/2022 tarihinde davacı tarafça haklı nedenle feshedildiği, söz konusu sözleşme kapsamında davalıya çeşitli miktarlarda tüplerin ariyet olarak verildiği, bu tüplerin önemli bir kısmının iade edilmediği, davacının HMK. 222 maddesi uyarınca delil niteliğine haiz ticari defter ve kayıtlarına göre davalıdan 326.778,55 TL cari hesap alacağının bulunduğu, tüp iadesine ilişkin taleple ilgili olarak, iade edilmeyen tüplerin dava tarihindeki piyasa değerinin 2.028.635,00 TL olduğu, sözleşmede yer alan cezai şart hükmü gereği, iade yükümlülüğünün yerine getirilmemesi nedeniyle 10.000 USD cezai tazminatın da davalı şirkette talep edilebileceği, bayilik sözleşmesinin süresinin 10/03/2025 tarihinde dolacağı ancak 10/05/2022’de feshedildiği dikkate alındığında davacının bu fesih nedeniyle kar mahrumiyetine uğradığı, 1036 günlük süre için net kar oranı %5,5 üzerinden hesaplandığında 1 kg -----satışından 1,39 TL net kar elde edeceği, sözleşmede davalı ...’nun müteselsil kefil olarak yer aldığı ancak kefaletin şekil şartlarına tam uyulmadığı için geçerliliği hususunun mahkemenin takdirinde olduğu hususları tespit ve rapor edilmiştir.Davacı vekili ------ tarihli ıslah dilekçesi ile 10.000,00 TL cari hesap alacak taleplerini 326.778,55 TL'ye, 5.000,00 TL tüp bedeli alacak taleplerini 800.000,00 TL'ye ıslah ederek aynı tarihte ıslah harcını tamamlamıştır.Somut olayda; Taraflar arasında akdedilen ------ bayilik sözleşmesinden kaynaklı cari hesap alacağı, davalı yanca iade edilmeyen tüp bedeli ve cezai şart taleplerine ilişkin olarak açılan davada, sözleşme hükümleri incelendiğinde sözleşmenin 5 yıllık süreyi kapsadığı, davacının haklı ihtarları sonucu sözleşmenin 10/05/2022 tarihinde feshedildiği, incelenen ticari defter ve kayıtlara göre davacının davalı şirketten 326.778,55 TL alacağının bulunduğu, davalı şirketin ticari defter ve kayıtlarını verilen süre içerisinde mahkemeye sunmadığı, davalıya teslim edilen ve iade edilmediği tespit edilen tüplerin piyasa değerinin dava tarihi itibariyle 2.028.635,00 TL olduğu, sözleşme hükümlerine göre geçerli bir cezai şart düzenlemesi olduğu, iade yükümlülüğünün davalı şirketçe yerine getirilmemesi nedeniyle davalı şirketin 10.000 USD tutarındaki cezai şarttan da sorumlu olacağı anlaşılmakla davanın davalı -------- yönünden ıslah edilen haliyle kabulüne karar verilmiş, bilirkişi raporunda tespit edildiği üzere davacının 326.778,55-TL cari hesap alacağının 10.000,00-TL'sinin dava tarihi olan 03/10/2022 tarihinden, kalan ---- tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalı ----- alınarak davacıya verilmesine, taleple bağlı kalınarak davalı ------ tarafından iade edilmeyen 800.000,00-TL tüp bedelinin 5.000,00-TL'sinin dava tarihi olan 03/10/2022 tarihinden, kalan 795.000,00-TL'sinin ıslah tarihi olan 12/08/2024 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalı ------ alınarak davacıya verilmesine, cezai şart talebi yönünden davacı tarafça ıslah yapılmadığından taleple bağlılık ilkesi gereği 5.000,00 TL cezai şart tazminatının dava tarihinden itibaren ticari avans faizi ile birlikte davalı ----- alınarak davacıya verilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.Davalı ... yönünden yapılan değerlendirmede; 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 583. maddesi uyarınca geçerli bir kefalet sözleşmesinin oluşabilmesi için, kefaletin yazılı şekilde yapılmış olması, kefilin sorumlu olacağı azami miktar, kefalet tarihi ve müteselsil kefil olduğu yönündeki ifadenin kefilin kendi el yazısıyla yazılması zorunlu olduğu, taraflar arasında akdedilen sözleşme incelendiğinde sözleşme üzerinde-------- imzasının bulunduğu ancak kefaletin geçerliliği için aranan unsurlardan azami sorumluluk miktarı ve kefalet tarihinin el yazısıyla belirtilmediği, kefalet sözleşmesi şekil şartlarının yerine getirilmediği, bu durumda, şekle aykırı olarak düzenlenen kefalet sözleşmesinin geçerli olmayacağı, belirtilen nedenlerle davalı ---kefil sıfatıyla sorumluluğun doğmadığı anlaşıldığından davalı---- açılan davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM:Yukarıda açıklandığı üzere; Davanın KISMEN KABULÜ İLE KISMEN REDDİNE; 1-Davalı -------- yönünden ıslah edilen hali ile kabulüne 326.778,55-TL cari hesap alacağının 10.000,00-TL'sinin dava tarihi olan 03/10/2022 tarihinden, kalan 316.778,55-TL'sinin ıslah tarihi olan 12/08/2024 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalı ------ alınarak davacıya verilmesine, 800.000,00-TL tüp bedelinin 5.000,00-TL'sinin dava tarihi olan 03/10/2022 tarihinden, kalan 795.000,00-TL'sinin ıslah tarihi olan 12/08/2024 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalı ----- alınarak davacıya verilmesine, 5.000,00-TL cezai şart alacağının dava tarihinden itibaren ticari avans faizi ile birlikte davalı ------- alınarak davacıya verilmesine, 2-Davanın davalı ... yönünden reddine, 3-Alınması gerekli 77.311,79-TL harçtan davacı tarafından peşin ve ıslah harcı olarak yatırılan 19.327,94-TL harcın mahsubu ile bakiye 57.983,85-TL'nin davalı----- tahsili ile hazineye irad kaydına, 4-Davacı tarafından dava açılırken yatırılan 80,70-TL. başvurma harcı, 19.327,94-TL peşin ve tamamlama harcı toplamı olan 19.408,64-TL'nin davalı---- alınarak davacıya verilmesine, 5-Davacı tarafından sarfedilen toplam 12.258,00,-TL yargılama giderinin davalı ----- alınarak davacıya verilmesine, 6-Davalı -------tarafından yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına, 7-Davalı ... tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına, 8-Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştikten sonra yatırana iadesine, 9-Avukatlık asgari ücret tarifesine göre davacı vekili için takdir olunan 30.000,00-TL vekalet ücretinin davalı ------ alınarak davacıya verilmesine, 10-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre davalı ---- takdir olunan 20.000,00 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 11-7155 sayılı Kanun ile 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'na eklenen 18/A maddesinin 13.fıkrası ve yürürlükte bulunan Arabuluculuk Ücret Tarifesi uyarınca Hazine tarafından karşılanan 1.600,00-TL arabuluculuk ücretinin davalı ----- tahsili ile hazine adına irad kaydına, Gerekçeli kararın taraf vekillerine tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere davacı ve davalı ... vekilinin yüzüne karşı, diğer davalının yokluğunda verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı.24/04/2025