İlk Derece Mahkemesi 2022/1133 E. 2023/887 K.

T.C. ... 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ T.C. ... TÜRK MİLLETİ ADINA 6.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : 2022/691 Esas KARAR NO : 2023/889 HAKİM : ... ... KATİP : ... ... DAVA : Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı) DAVA TARİHİ : 17/10/2022 KARAR TARİHİ : 26/12/2023 KARAR YAZIM TARİHİ : 08/02/2024 Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirkete ait olan ... plaka sayılı aracın sürücüsü seyir halinde iken, müvekkili aracı ile fabrika girişinde, emniyet şeridi üzerinde gerekli önlemleri almadan, alkollü ve ehliyetsiz bir biçimde keyfi duraklama yapan sürücüye ait ... plaka sayılı araç arasında trafik kazası meydana geldiğini, ... plakalı araç sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde asli ve tam kusurlu olduğunu, kazanın münhasıran alkol sebebiyle meydana gelmediğini, 21.03.2022 tarihinde meydana gelen trafik kazası neticesinde 3.kişinin uğradığı iddia edilen zararlardan trafik sigorta poliçesi kapsamında ... Sigorta A.Ş.'nin sorumlu olduğunu, ancak sigorta şirketinin taraflarından 72.418,00 TL alkole bağlı rücu talebinde bulunduğunu beyanla yapılan 72.418,00 TL'nin şimdilik 500,00-TL'sinin, temerrüt tarihi olan 21.03.2022 tarihinden itibaren işletilecek avans faizi, yargılama giderleri ve avukatlık vekalet ücretiyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın, yetkisiz mahkemede ikame edildiğini, sürücünün alkollü olması nedeni ile rücu haklarının doğduğunu, aleyhe hiçbir hususu kabul anlamına gelmemekle birlikte, müvekkili şirketin sigortalının bizzat çarpışmaya neden olması sonucunda tazminat ödemek zorunda bırakıldığını, ilgili kanun maddesi gereği ise rücu hakkı doğduğunu beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLER -Kaza Tespit Tutanağı, -Poliçe ve hasar dosyası, -Ödeme ve ibra belgesi -Bilirkişi raporları: Makine Mühendisi ve Nörolog bilirkişiler tarafından tanzim edilen 26/03/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "...Davacı şirkete ait ... plakalı kamyonet sürücüsü...'in olayda %75 (yüzde yetmişbeş) oranında kusurlu olduğu, ... plakalı araç sürücüsü ...'in olayda %25 oranında kusurlu olduğu, dava konusu trafik kazasının salt alkolün etkisi altında meydana geldiğini söyleme imkanı bulunmadığı, talep edilen tazminat yönünden dosya kapsamında ayrıntı bulunmadığından bu konuda değerlendirme yapılamadığı..." bildirilmiş, davaya konu rücu istemine ilişkin ödemeye dair belgelerin sunulması ardından tarafların itirazları da değerlendirilmek üzere ek rapor istenildiği, aynı bilirkişiler tarafından tanzim edilen 19/06/2023 tarihli ek raporda ise özetle; "...sigorta şirketinin 3. kişiye yaptığı ödemeden davacının sorumlu olup olmadığı ve talep edilen tazminat yönünden ek rapor düzenlenmesi talep edilmekle beraber, dava dilekçesinde de belirtildiği üzere talep konusunun 3. kişiye yapılan bedensel zarar ile ilgili olduğu belirlenmiş olup, talep konusu uzmanlık alanımıza bulunmadığı..." belirtilmiştir. Bilirkişilerce ek raporda bedensel zararlar uzmanlık alanları olmadığından dosya iade edilmekle, bu kez dosya Adli Trafik, Sigorta/hesap ve Nöroloji bilirkişilerinden oluşturulan heyete tevdii edilmiş, 23/10/2023 tarihli bilirkişi heyet raporunda özetle; "...Emniyet şeridinde durmakta olan ... plakalı RENAULT marka özel aracın 1,45 PROMİL alkollü sürücü belgesiz dava dışı sürücüsü ...; dava konusu trafik kazasının oluşumunda Kusursuz Olduğu. Davacı Boztepe Gıda şirketinin maliki ve işleteni olduğu 06873915 plakalı ISUZU marka kamyonetin 0,58 PROMİL alkollü dava dışı sürücüsü...; dava konusu trafik kazasını MÜNHASIRAN almış Olduğu Alkolün etkisi altında kalarak meydana getirmiş olduğundan Tamamen % 100 (YÜZDE-YÜZ) oranında kusurlu olduğu, ...Tüm bu bilgiler ışığında kaza anında kan alkol seviyesi 0,58 promil olan sürücünün kazanın meydana gelmesinde %100 tam kusurlu olması neticesinde, kazada alkolün münhasıran etkili olduğu... ...Bu nedenlerle dosyadaki bilgi ve belgelerin tetkiki neticesinde; Raporumuzun tıbbi değerlendirme bölümünde kazanın münhasıran alkolün etkisi ile meydana geldiği tespit edilmiş olup; gerçekleşen hadise nedeniyle davacı sigortalının davalı ... şirketine rücu hakkı koşullarının oluşmadığı" hususları bildirilmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE Dava; trafik kazası nedeniyle meydana gelen üçüncü kişi zararının sigorta şirketi tarafından (ZMSS) kapsamında ödenmesi akabinde, sigorta şirketinin ödediği bedeli kendi sigortalısından tahsili üzerine, bu kez sigortalı davacının kendisine rücu şartlarının oluşmadığından bahisle bedelin tarafında istirdadına(iadesine) ilişkindir. Mahkememizce taraf delilleri toplanmış, bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Davacıya ait ... plakalı araç ile dava dışı ... plakalı aracın çarpışması neticesinde 21/03/2022 tarihli trafik kazası meydana geldiği, davacıya ait ... plakalı aracın kaza tarihini kapsar şekilde 22/11/2021-2022 tarihleri arasında davalı nezdinde ZMSS(trafik Sigortası) poliçesi ile sigortalı bulunduğu, kaza nedeniyle davalı ... tarafından, dava dışı zarara uğrayan üçüncü kişiye 85.197,00 TL ödeme yapıldığı, yapılan ödeme akabinde genel şartlar uyarınca rücu hakkının doğduğundan bahisle bedelin davacı sigortalıdan rücuen talep edildiği ve rücu talebine binaen davacı tarafından davalıya 72.418,00 TL ödeme yapıldığı sabit olup, taraflar arasında da ihtilaflı değildir. Eldeki davada işbu ödemenin esasen rücu şartları oluşmadığı gerekçesiyle iadesi istenmektedir. Taraflar arasındaki uyuşmazlık olayda davacı aracının sürücüsünün 0,58 promil alkollü olması nedeniyle rücu şartlarının oluşup oluşmadığı hususunda toplanmaktadır. Konuya ilişkin olarak kaza tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 2918 Sayılı KTK'nın 48/1. Maddesi "Uyuşturucu veya uyarıcı maddeleri almış olan sürücüler ile alkollü olan sürücülerin karayolunda araç sürmeleri yasaktır." şeklindedir. Yine taraflar arasındaki sigorta poliçesinin tanzim tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın sigortacının, sigortalıya rücu hakkını düzenleyen B.4. Maddesi özetle; " Sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ilerisürülemez. Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasınısağlayabileceği oranda kazaya sebebiyet veren sigortalıya rücu edebilir. Sigortalıya başlıca şu nedenlerle rücu edilir: ... c) Aracın, uyuşturucu madde veya ilgili mevzuatta belirlenen seviyenin üzerinde alkollü içki almış kişilerce veya aynı mevzuatta alkollü içki alamayacağı belirtilen kişilerce alkollü içkialınmak suretiyle kullanılmasısırasında meydana gelen zararlar,..." şeklindedir. Taraflar arasındaki poliçenin tanzim tarihi itibariyle, eldeki uyuşmazlığın çözümünde ve rücu şartlarının belirlenmesinde 01/06/2015 Tarihinde yürürlüğe giren ZMSS Genel Şartlarının nazara alınması gereklidir. Buna göre uygulanması gereken ve yukarıda değinilen anılı B.4. Maddede sigortacının sigortalıya rücu edebileceği durumlar belirlenmiştir. İlgili maddede sayılan rücu sebepleri birbirinden bağımsız sebepler olup, rücu sebeplerinden birinin bulunması halinde sigorta şirketi yapılan hasar ödemesinin rücuen tazminini sigortalısından talep edebilir. 01/06/2015 tarihli Sigorta Genel Şartlarında kazanın, aracın, uyuşturucu madde veya ilgili mevzuatta belirlenen seviyenin üzerinde alkollü içki almış kişilerce veya aynı mevzuatta alkollü içki alamayacağı belirtilen kişilerce alkollü içki alınmak suretiyle kullanılması sırasında meydana gelmesi rücu için yeterli sayılmıştır.(Ank. BAM. 35. HD. 2022/1133 E., 2023/887 K., 07/06/2023 T.) Benzer uyuşmazlıklarda süregelen Yargıtay HGK'nın ve 17. Hukuk Dairesi'nin, yine 4. HD'nin içtihatlarında kazanın münhasıran alkolün etkisiyle meydana gelip gelmediği irdelenerek kazanın salt münhasıran alkolün etkisiyle oluşmadığı, kazanın meydana gelmesinde başka etkenlerinde bulunması hallerinde hasarın/zararın teminat dışı kalmadığı değerlendirilmektedir.(Anılı içtihatlar için Y. HGK 2021/(17)4-468 E., 2022/1143 K., 22/09/2022 T. Sayılı ilamının 15 ve 16. Maddeleri; yine Y. HGK 10/12/2014 gün ve 2013/17-1199 E. 2014/1018 K. sayılı ilamı ve Y. 4 HD. 2021/9693 E., 2021/6982 K., Y. 17 HD'nin 2018/2861 E.,2020/4762 K. Sayılı ilamları incelenebilir.) Gerçekten de anılı içtihatlarda KTK'nın 48. Maddesi ile Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin 97. Maddesi arasındaki uyumsuzluk ve yönetmelik ile 0,50 üzerinde alınan alkol miktarına araç kullanım yasağı getirilmesinin yasal dayanağı bulunmadığından yola çıkılarak geçersiz yönetmelik hükümlerinin yasaya aykırı şekilde genel şart olarak kabulünün mümkün olmadığı vurgulanmıştır. (bkz. Y. HGK 2021/(17)4-468 E., 2022/1143 K., 22/09/2022 T. Sayılı ilamının 15 ve 16. Maddeleri) Değinilen içtihatlarda rücu bakımından kişinin aracı güvenli sürme yeteneğini kaybedip kaybetmediği, kazanın münhasıran(salt) alkolün etkisi ile meydana gelip gelmediği üzerinde durularak değerlendirmeler yapılmıştır. Ancak ilgili içtihatlar 01/06/2015 tarihinden önceki genel şartlardaki "kazanın alkolün etkisi ile meydana gelmiş olması" durumunda sigortanın rücu hakkının olduğuna yönelik düzenleme çerçevesinde verildiğinden, gerek 2918 sayılı Yasanın 48. maddesinde alkol sınırının yasa ile düzenlenmiş olması, gerekse de kusura göre ödeme yapan sigorta şirketinin KTK'nın 95. maddesi kapsamında sigortalısına müracaat hakkının yasa ile düzenlenmiş olması ve poliçe tarihindeki Genel Şartlardaki değişiklik çerçevesinde eldeki davada uygulanma ihtimali bulunmamaktadır.(Aynı yönde, Ank. BAM. 35. HD. 2022/1133 E., 2023/887 K., 07/06/2023 T.) Anlatılanlar doğrultusunda önceki yasal düzenlemelerden farklı olarak kaza ve poliçe tanzim tarihi itibariyle yürürlükte olan 2918 Sayılı KTK'nın 48. Maddesinde alkollü araç kullanım yasağının kanun ile düzenlenmiş olması, yine yürürlükteki genel şartlarda aracın alkollü içki almış kişilerce kullanılmasının rücu için yeterli sayılması, KTK'nın 95. Maddesi ve sözleşmesel sorumluluk gereğince sigorta sözleşmesinin tarafı olan sigorta ettiren (sigortalının) sigorta poliçesi ve sigorta genel şartlarının kendisine yüklediği sorumlulukları yerine getirmekle yükümlü olduğu hususları hep birlikte değerlendirildiğinde ZMMS kapsamındaki rücu şartlarının belirlenmesi açısından araştırılması gereken husus kaza anında sigortalı araç sürücüsünün yasal sınırın üzerinde alkollü olup olmadığı, alkollü ise kazanın meydana gelmesinde kusurlu olup olmadığı ile sınırlı olamalıdır. (Aynı yönde bkz. Ank. BAM 35 HD 2022/1243 E., 2023/1156 K., 20/09/2023 T.) Yapılan açıklamalar kapsamında somut olay ele alındığında sigortalı (davacı yan) araç sürücüsünün yasal sınır üzerinde alkollü olarak araç kullandığı ve dosya kapsamındaki tüm bilirkişi raporları ve kaza tespit tutanağı dikkate alındığında kazada kusurunun bulunduğu sabit olduğundan, sigorta şirketinin, sigortalısına rücu hakkının bulunduğu bu itibarla davacının sigorta şirketine ödediği bedelin tekrar iadesi için yasal koşulların bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Açıklanan gerekçelerle kazanın münhasıran alkolün etkisi ile gerçekleşip gerçekleşmediği hususunda ayrıca bir değerlendirme yapılmasına gerek görülmeksizin davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelerle 1-Davanın REDDİNE, 2-Alınması gereken 269,85-TL karar ve ilam harcından, peşin olarak alınan 80,70-TL'nin mahsubu ile bakiye 189,15-TL'nin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına, 3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca ve 13/2. Maddesi nazara alınarak 500,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 5-Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18A/13. Maddesi gereğince yargılama giderlerinden sayılan ve suç üstü ödeneğinden karşılanan 1.560-TL dava şartı arabuluculuk giderinin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, 6-Gider avansından sarf edilmeyen miktarın 6100 Sayılı HMK'nın 333. Maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde iadesine, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı yanın yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 26/12/2023 Katip ... e-imza Hakim ... e-imza