Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesi 2021/350 E. 2024/737 K.

T.C. ANKARA 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2021/350 Esas - 2024/737 TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ T.C. ANKARA GEREKÇELİ KARAR 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2021/350 Esas KARAR NO : 2024/737 HAKİM : .... KATİP : ....

DAVACI : .... VEKİLİ : Av. .... DAVALI : .... VEKİLİ : Av. .... DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 11/06/2021 KARAR TARİHİ : 18/12/2024 KARAR Y.TARİHİ : 27/12/2024 Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda, İDDİA : Davacı vekili dava dilekçesinde, Davacı şirketin yükleniminde olan " ...."ne ait bir takım işlerin ve taahhütlerin alt yüklenici sıfatıyla yerine getirilmesi için davalı şirket tarafından davacı şirkete sunulan 22/09/2020 tarihli teklif mektubunda revize edilen tutarlar kapsamında anılan teklif mektubuna konu iş ve işlemlerin yapımı davalının yüklenimine bırakıldığını, bu kapsamda davalı şirkete 19/06/2021 vade tarihli 100.000,00 TL tutarlı ve 19/07/2021 vade tarihl 100.000,00 TL tutarlı 2 adet çekin iş avansı karşılığında verildiğini, ancak davalı şirketin süresi taahhüdünde olan işleri süresinde ve eksiksiz bir şekilde tamamlamadığını, çeklerin bedellerini haksız ve hukuka aykırı olarak tahsil etme durumuna geldiğini, davalı şirketin sözleşmedeki yükümlülüklerini yerine getirmeyeceğinin anlaşılması üzerine ihtarnameler keşide edildiğini, davalı tarafın yapmış olduğu bir takım işlerden dolayı ödemeler yapıldığını, davalının davaya konu edilen çeklerin bedellerine hak kazanmadığını, taraflar arasındaki cari hesap incelendiğinde davacı şirketin alacaklı olduğunu, davalıya verilen çeklerin bedelsiz kaldığını ve davacı şirkete iade edilmesinin gerektiğini belirterek, fazlaya ilişkin alacak, tazminat ve dava haklarının saklı kayması kaydıyla davanın kabulüne davacı şirketin, davalı şirkete borçlu olmadığının ve çeklerin bedelsizliklerinin tespitine, menfi tespit taleplerine konu ana tutarın %20’si oranından aşağı olmayacak tutarda kötüniyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. SAVUNMA : Davalı tarafa usulüne uygun olarak dava dilekçesi tebliğ edilmiş, davaya yanıt vermemiş, yargılama sırasında, katılmış olduğu duruşmalardaki beyanlarında ve bilirkişi raporuna karşı sunmuş olduğu beyan dilekçelerinde davanın reddini istemiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE : Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan iş bedeli karşılığı yükleniciye teslim edilen çekler nedeniyle borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkindir. Davacı yükümlendiği işi davalı alt yükleniciye verdiğini işin tamamlanmadığını bu nedenle iş bedeli için verilen dava konusu çeklerin bedelsiz kaldığını iddia etmektedir. Uyuşmazlık taraflar arasında yapılan sözleşme gereği davalının üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirip getirmediği, davacı tarafın davalının yapması gereken işleri davalı nam ve hesabına üçüncü şahıs/şirketlere yaptırıp yaptırmadığı dava konusu edilen çekler nedeniyle davacının borçlu olup olmadığı noktasındadır. Teklif mektubu, 19/06/2021 vade tarihli 100.000,00 TL tutarlı çek, 19/07/2021 vade tarihli 100.000,00 TL tutarlı çek, ihtarname örnekleri fatura örneği, cari hesap, ödeme dekontları bilirkişi raporları ve diğer belgeler dosyada mevcuttur. Taraflarca imzalanan 22.09.2020 tarihli davalı ... tarafından hazırlanan teklif mektubunun incelenmesinde; Kapsam ve Açıklama başlığına göre, teklifin ... teknik şartnamesine uygun olması, imalat montaj ve demontaj iş programının hazırlanması, gerekli malzeme ve malzemelerin temini, imalatı tamamlanan malzemelerin gerekli atölye testlerinin yapılması, techizatla ilgili her türlü mekanik, hidrolik ve elektrik montaj işlerinin yapılması, kalite dosyalarının hazırlanması ve teslimi ve teçhizatların işler halde teslimini kapsadığı, işverenin yükümlülüğünün, elektrik enerjisinin temini, montaj ekibi için şantiyede kalacak yer ve yemek temin edilmesi, montaj için topoğrafik kontrollerin yapılmasının iş verene ait olduğunun kararlaştırıldığı, fiyat ve ödemeler bölümünde fiyatların ekteki tabloda verildiği üzere fiyatlara KDV'nin hariç olduğu, sipariş ile beraber avans olarak %40, imalatı tamamlanmış malzemenin şantiyeye sevkinde %50, montajın tamamlanmasına müteakip %10 olarak ödeneceği; teklif mektubunda paraf ve imza bulunmadığı, anılan Teklif Mektubu'na göre imalat süresinin ...'nin proje onayına müteakip 30 iş günü, opsiyonun 7 gün olup, birim fiyat esasına göre düzenlenen teklifin toplam bedelinin 399.754,50-TL olduğu anlaşılmaktadır. Dava konusu çek fotokopilerinin incelenmesinde; .... Şubesine ait 19/06/2021 tarihli ... nolu 100.000,00-TL. bedelli çekin keşidecisinin davacı şirket, lehdarının davalı şirket olduğu, çek fotokopisi arkasında herhangi bir ciro kaydı olmadığı, .... Şubesine ait 19/07/2021 tarihli ... nolu 100.000,00-TL. bedelli çekin keşidecisinin davacı şirket, lehdarının davalı şirket olduğu, çek fotokopisi arkasında herhangi bir ciro kaydı olmadığı görülmektedir. Davacı tarafından, davalıya 05.05.2021 tarihinde .... Noterliğinin ... yevmiye numarası ihtarnamede; ihtar edilen muhatap ... Taah. .... A.Ş.'nin yapımını taahhüt ettiği yükümlülüklerinin ivedilikle ve eksiksiz olarak yerine getirilmesi aksi halde yapım işlerinin tek taraflı olarak ve haklı nedenle süresiz şekilde feshedilerek ilgili yasal süreçlerin” başlatılacağı hususunun kesin şekilde ihtar ve ihbarda..." bulunulduğu, "02.02.2021 tarih ve ... nolu ... konulu e-arşiv faturası karşılığında avans ödemesi amacıyla yapılmış olan işlerin tutarlarının çok üzerinde tutarlarla 19.06.2021 ve 19.07.2021 tarihli çeklerin bir kısmını haksız ve hukuka aykırı bir şekilde nakde çevrildiği anlaşılmış olmakla beraber taahhüdünüz kapsamındaki faturalara konu işleri süresi içinde ve eksiksiz şekilde tamamlamadığınız ve bir kısmına da başlamadığınız anlaşıldığından dolayı iş bu ihtarnamenin tarafınıza tebliği tarihinden itibaren en geç 3 (üç) gün içinde taahhütlerinize ve muhtelif faturalara konu tüm eksik iş ve işlemleri ve dahi diğer taahhütlerinizi tamamlayarak müvekkil şirkete teslim edilmesi ve yazılı bilgi verilmesini, aksi halde iş ve işlemlerinizin ve diğer taahhütlerinizin tek taraflı olarak haklı sebeple feshedileceğini, iş bu tarih itibariyle nakde çevrilmemiş çeklerin iadesinin talep edildiği, yapılmamış veya eksik yapılmış olan her türlü işin ve taahhüdün taraflarının nam ve hesabına şirketleri tarafından atanacak 3. Kişiler tarafından tamamlanacağını ve her türlü masrafın, gider farklarının, para cezalarının ve sözleşmeden doğan zararların tüm faizleriyle birlikte taraflarından talep edileceği" hususlarının ihtar edildiği anlaşılmıştır. Davacı tarafından 20.05.2021 tarihinde .... Noterliğinin ... yevmiye numarası ile davalı şirkete gönderilen ihtarnamenin incelenmesinde; keşideci davacı tarafından daha önce gönderilmiş olan .... Not. 05.05.2021 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamede sehven yazılan bir takım bilgilerin düzeltilmesi ve ihtarnameye konu vadesi gelmemiş olan çeklerin verilen 3 gün süre içinde keşideci müvekkil şirkete iade edilmesi hususlarını içeren ihtarname gönderildiği görülmüştür. Delil olarak sunulan faturaların incelenmesinde, -Davalı ... Taah. A.Ş. Tarafından, davacı ... A.Ş.'ne 02.02.2021 tarih ... sıra numaralı "..." açıklamalı Miktarı 28.303 kg, birim fiyatı 7,25 TL olmak üzere 205.196,75 TL, 9618 KDV olarak 36.935,42 TL olmak üzere toplam 242.132,17 TL'lik fatura düzenlenmiş olduğu, -Davacı ... A.Ş. Tarafından davalı ... Taah. A.Ş.'ne 07.06.2021 tarih ... sıra numaralı "02.02.2021 tarihli ... numaralı tarafımıza kesilen E-Arşiv fatura içeriğinde belirtilen ... Malzemesinin Tarafınızdan Şirketimize verilmemesi ve Malzemenin Tarafımıza Teslim Edilmemesi Sebebi ile Fatura İadesi" açıklamalı olarak KDV Dahil 242.132,17 TL'lik iade faturasının düzenlendiği, -Davalı ... Taah. A.Ş. Tarafından, davacı ... A.Ş.'ne 18.06.2021 tarih ... sıra numaralı " tarafımıza kesilen ... nolu faturada belirtilen malzemelerin irsaliye kesilip nakliye ile gönderilmesinden dolayı teklife istinaden kesilen faturamızdır" alt açıklamalı olan teklifte belirülen malzeme içeriklerine ait olmakla beraber birim fiyatlarında uyumsuzluk olduğu, KDV dahil olarak 321.732,90 TL fatura düzenlenmiş olduğu anlaşılmıştır. .... tarafından gönderilen yazı cevabına göre davacı şirket adına .... olmak üzere 7 adet hakediş düzenlendiğinin bildirildiği, hakedişlerin incelenmesinde; 08/10/2019 tarihli 3 nolu hakkedişin 30/09/2019 tarihine kadar yapılan işleri kapsadığı, 20/11/2019 tarihli 4 nolu hakkedişin 20/11/2019 tarihine kadar yapılan işleri kapsadığı, 20/11/2019 tarihli 4 nolu hakkedişin 20/11/2019 tarihine kadar yapılan işleri kapsadığı, 17/07/2020 tarihli 5 nolu hakedişin 17/07/2020 tarihine kadar yapılan işleri kapsadığı, 15/09/2020 tarihli 6 nolu hakedişin 15/09/2020 tarihine kadar yapılan işleri kapsadığı, 11/11/2020 tarihli 7 nolu hakkedişin dava konusu 22/09/2020 tarihli sözleşme sonrasına rastladığı ve 11/11/2020 tarihine kadar yapılan işleri kapsadığı, hakediş ekinde bulunan yapılan işler listesi'nde davalı yanca taahhüt edilen iş kalemlerine ilişkin herhangi bir imalata rastlanılmadığı, 14/12/2020 tarihli 8 nolu hakedişin 14/12/2020 tarihine kadar yapılan işleri kapsadığı, Hakediş ekinde bulunan Yapılan İşler Listesi'nde davalı yanca taahhüt edilen iş kalemlerinden; "..." pozuna ait “...” işine ilişkin olarak 6.520.000 imalat yapıldığı, diğer kalemlere ilişkin herhangi bir imalata rastlanılmadığı, 06/08/2021 tarihli 9 nolu hakedişin, 09/08/2021 tarihine kadar yapılan işleri kapsadığı, hakediş ekinde bulunan Yapılan İşler Listesi'nde davalı yanca taahhüt edilen iş kalemlerinden; "..." pozuna ait "..." işine ilişkin olarak bu hakkedişte ... imalat / ihzarat yapıldığı, “...” pozuna ait “Vanaların temini ve yerine montajı” işine ilişkin olarak 3.000 adet imalat / ihzarat yapıldığı, diğer kalemlere ilişkin herhangi bir imalata rastlanılmadığı anlaşılmıştır. ... tarafından 20.04.2023 tarihli yazı gönderilen ....... aylara ait BA/BS formlarının incelenmesinde; davalı şirket tarafından 2021/Şubat ayına ilişkin davacı şirket adına düzenlenmiş 205.196 TL (KDV hariç) tutarında bir adet satış faturası beyan edildiği, Davacı tarafından sunulan 2021/Haziran ayına ilişkin BS formunda davalı şirket adına düzenlenmiş 205.196,-TL tutarında (KDV Hariç) bir adet satış faturası beyan edildiği anlaşılmaktadır. Mahkememizce; uyuşmazlık konusunda dosya üzerinde inceleme yapılmak üzere dosyanın bilirkişi heyetine gönderildiği, 21/02/2023 tarihli kök rapor ve 29/09/2023 tarihli bilirkişi ek raporunda özet olarak; dava konusu çeklerin 02/02/2021 tarihli fatura karşılığında düzenlendiğinin davacı yanca beyan edildiği, çeklerin tevdi edildiği tarih ve 02/02/2021 tarihli faturaya konu “...” malzemesinin, 22/09/2020 tarihli Teklif Mektubu'nda yer alan iş kalemleriyle uyumlu olmadığı nazara alınarak, çeklerin “...” satımına istinaden verildiği sonucuna ulaşıldığı, Davalı tarafından düzenlenen e-arşiv faturasında “irsaliye yerine geçer” ibaresinin yer almasına karşılık, davacı yanca TTK'nun 21/2. maddesine uygun olarak 8 gün içinde itiraz edilmediği, bu nedenle “...” malzemesinin teslim edildiği kanaatine varıldığı, Davacının itirazının nedeniyle, ... ile davacı arasında “ ....” işleri için düzenlenmiş olan 7 adet hakediş incelendiğinde, davaya konu teklifte bulunan 2 adet imalatın iş kapsamında yapılmış olduğu belirlenmiş olup, bu iki imalatın teklif cetvelindeki birim fiyatlarla kuruşlandırılması ile davalının 272.185,88 TL tutarında imalat yapmış olacağı davacı yanca davalıya davaya konu çekler dahil 244.470,00 TL ödemenin yapılmış olduğu ve bu tutarın düşülmesi ile davacının davalıya 27.715,88 TL borçlu kalacağı tespit edilmiştir. Taraf vekillerinin bilirkişi raporuna itirazları üzerine mahkememizce, ilk raporda davacı defterleri ayrıntılı incelenmemiş olduğundan defterler yerinde incelenerek iddia edilen eser sözleşmesine ilişkin davalı ile ilgili düzenlenen kayıtlar ve dava konusu çeklerin kayıtlı olup olmadığı da değerlendirilerek yapılan kayıtlara yönelik, işin, faturalar, ödemeler de esas alınarak davalı tarafından yapıldığı ileri sürülen işleri ve iş bedelinin tespiti ile avans ödemesi iddiası konusunda bilirkişi heyetinden rapor alınmasına karar verilmiş olup, yeni bilirkişi heyetinden alınan 31/01/2024 tarihli bilirkişi rapor ve ek raporunda; davacı şirketin ticari defter ve kayıtları yerinde incelemesi yapılmış olup, ticari defterlerin usulüne uygun tutulmuş olduğu, defterlerin sahibi lehine delil olma özelliğine haiz olduğu, dava konusu çeklerin davacı defter ve kayıtlarında yer almış olduğu, dava tarihi itibariyle ödenmemiş olduğu, dava sonrası vade tarihleri itibariyle ödemelerin yapılmış olduğu, taraflar arasında sözleşmenin olmadığı, davalı tarafından 02.02.2021 tarihinde düzenlemiş olan "..." açıklamalı KDV dahil 242.132,17 TL faturayı davacının kayıtlarına almış olduğu, faturaya davacı tarafından süresi içerisinde itirazda veya iade talebinde bulunulmadığı, tarafların bu faturayı BA-BS bildirimlerinde bulundukları, davacının bu faturaya karşılık 07.06.2021 tarihinde KDV dahil 242.132,17 TL lik davalıya iade faturası düzenlediği, tarafların Haziran 2021 dönemine ait BA-BS bildirimlerinde de bu fatura ile ilgili uyumluluk olduğu davalı tarafın göndermiş olduğu mutabakat formundan anlaşılmakta olup, dava tarihi sonrası 18.06.2021 tarihinde davalı tarafından düzenlenmiş olan KDV dahil 321.732,90 TL lik fatura ile ilgili olarak davacı tarafın mutabık olmadığı, davacının ticari defter ve kayıtlarında dava tarihi itibariyle davalıdan 244.470,00 TL alacaklı olduğu, sonuç olarak; davalıya davaya konu çekler dahil 244.470,00-TL ödeme yapmış olduğu, teklifteki üzeri çizilmiş tutarlar esas alınacak olursa; yapılan işler karşılığında davacının davalıya borçlu kalacağı tutarın 272.185,88 -244.470,00 -27.715,88-TL olarak hesaplandığı Teklifteki üzeri çizilip el yazısı ile yazılmış tutarlar esas alınacak olursa; yapılan işler karşılığında davacının davalıya borçlu kalacağı tutarın 256.768,00 -244.470,00=12.298,00-TL olarak hesaplandığı bildirilmiştir. Dosya kapsamı, toplanan kanıtlar, bilirkişi kök ve ek raporları doğrultusunda yapılan değerlendirmede; davacı yan dava dilekçesinde kendi yükleniminde olan işlerin davalının teklif mektubu ve üzerinde yapılan revize bedellerle davalı yüklenimine bırakıldığını, işin davalı tarafından tamamlanmadığını ve iş avansı olarak verilen iki adet çekin bedelsiz kaldığını iddia etmiştir. Davacı eser sözleşmesi kapsamında tamamlanan işin davalı tarafından bitirilmediğini kanıt yükü altındadır. Asıl iş sahibi ... tarafından hakediş tutanakları gönderilmiş, işin tamamlandığı buradan anlaşılmıştır. Davacı tarafça işin üçüncü kişiye yaptırıldığına dair faturalar sunulmuş ise de, faturaların bilirkişi heyeti tarafından incelenmesinde dava konusu işe ilişkin olduğu anlaşılamamıştır. Yine tarafların ticari defterleri incelendiğinde kaydedilen fatura ve ödemeler dikkate alındığında davacının davalıya alacaklı değil borçlu göründüğü, çeklerin de kayıtlı olduğu bilirkişi raporlarında belirtilmiştir. Açıklanan nedenlerle davacı yanın eser sözleşmesi kapsamında iş avansı niteliğinde çek verdiği ve işin davalı tarafından tamamlanmadığı kanıtlanamamış olduğundan davanın reddine karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM : 1-Davanın Reddine, 2-Alınması gerekli 427,60TL harcın, peşin alınan 3.415,50 TL harçtan mahsubu ile arta kalan 1.477,43 TL harcın kararın kesinleşmesine müteakip talep halinde yatırana iadesine, 3-Davalı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. 3,13 maddeleri gereğince hesaplanan takdiren 32.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı tarafa ödenmesine, 4-Masrafların davacı üzerinde bırakılmasına, 5-Arta kalan gider avansının karar kesinleştiğinde YATIRANA İADESİNE, 6-Arabuluculuk faaliyeti sonunda taraflar anlaşamadıklarından, Arabuluculuk Yönetmeliği 26/2 maddesi uyarınca .... bütçesinden karşılanan 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin, davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, Dair davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda, yapılan inceleme sonucunda HMK 345. maddesi gereğince kararın tebliği tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde kararı veren .... Mahkemesine ya da buraya gönderilmek üzere istinaf edenin bulunduğu yer İlk Derece Mahkemesine verilecek dilekçe ile .... Bölge Adliye Mahkemesi istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 18/12/2024

Katip .... e-imzalı

Hakim .... e-imzalı