Ankara 5. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi 2021/329 E. 2023/536 K.

T.C. ANKARA 5. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C. ANKARA 5. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2021/329 Esas KARAR NO : 2023/536

HAKİM : ... ... KATİP : ... ...

DAVACI - BİRLEŞEN DAVALI : ... - ...... VEKİLİ : Av. ... - ... DAVALI - BİRLEŞEN DAVACI : ... - ... ... VEKİLİ : Av. ... -...

DAVA : Tasarım Hakkının İhlâli DAVA TARİHİ : 16/12/2021 BİRLEŞEN DAVA : Tasarımların Hükümsüzlüğü BİRLEŞEN DAVA TARİHİ : 22/02/2022 KARAR TARİHİ : 13/12/2023 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 15/12/2023 Mahkememizde görülmekte bulunan Asıl Dava;Tasarım Hakkının İhlâli / Birleşen Dava;Tasarımların Hükümsüzlüğü davasının yapılan açık yargılamasının sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA: Davacı vekili 16/12/2021 tarihli dava ve 22/02/2022 tarihli replik dilekçelerinde özetle; Müvekkilinin ... nezdinde ... (Locarno sınıfı 30-06) ve ... (Locarno Sınıfı 30-02) numaraları ile tescilli tasarımların sahibi olduğunu, bu tasarımlar doğrultusunda evcil hayvan kulübesi, yatakları, yuvaları yaparak kendisi ve ... Ltd. Şti. ile ... menşeili ... adına satış yapmakta olduğunu, müvekkilinin en büyük gelir kaynağının uluslararası konumda ve geniş kullanıcı kitlesine sahip, işçiliği yüksek orijinal ürünlerin satışının yapıldığı online pazar yeri olan ... üzerinden yaptığı satışlar olduğunu, ürünlerin satıldığı bu sitenin kıyafet, aksesuar ve obje alanında özellikle el emeğine önem vererek orijinal ürünleri tercih ettiğini, söz konusu sitenin bu özelliklerinden dolayı içerikte yer alan ürünlerin sanat değeri taşıdığını, müvekkilinin ... isimli hesabı ile ... üzerinden açmış olduğu sanal dükkan üzerinden 12.01.2020 tarihinden beri satış yaptığını, 11.455 satışının bulunduğunu, satın alan kişilerden ise 5/5 yıldız alarak müşteri memnuniyeti ile de öne çıktığını, elde ettiği başarısını yasal olarak korumak isteyen müvekkilinin ... nezdinde tesarım tescil başvurularında bulunduğunu ve ..., ... tasarım numaralı başvurularının Kurum nezdinde tescil edildiğini, müvekkili tarafından .... online Pazar yeri üzerinde yapmış olduğu araştırma neticesinde, sahibi olduğu tescilli tasarımların ayırt edilemeyecek derecede benzerlerinin davalı tarafından satışının yapıldığının tespit edildiğini, bunun üzerine öncelikle .... üzerinden yasal hakları koruma yoluna gidildiğini, 06.12.2021 tarihinde ....’a tasarım ihlali bildiriminde bulunulduğunu, 13.12.2021 tarihinde ise ....com tarafından müvekkiline, davalı yanın ihlale konu ürünlerinin yayınının 10 gün süreyle askıya alındığı ve bu süre zarfı içerisinde hukuki yollara başvurulması gerektiğinin bildirildiğini, davalının, dilekçe tarihi itibariyle; ... isimli mağazalar üzerinden online olarak müvekkiline ait tasarımların kendi tasarımıymışçasına sergilediğini, üretip piyasaya sunduğunu ve haksız kazanç elde ettiğini, davalının, ... web sitesinde, İngilizce olarak yer alan kendini tanıttığı kısımda “...” diyerek tasarımlarının eşsiz olduğunu ve kendisine ait olduğu algısını yarattığını, davalı yanın aynı platformda hizmete başlayan müvekkilinden haberdar olmamasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu ve kötü niyet taşıdığını iddia ederek; müvekkiline ait ... ve ... tasarım tescil numaralı tasarımlara karşı davalı tarafından ... alan adlarında gerçekleştirilen tasarım hakkına tecavüzün dava dilekçesinin tebliği öncesinde tespiti ve söz konusu alan adlarında gerçekleştirilen tasarım hakkına tecavüz fiillerinin durudurulmasına karar verilmesini istemiştir. C E ... A P : Davalı vekili 07/02/2022 tarihli cevap ve 10/03/2022 tarihli düplik dilekçelerinde özetle; Müvekkilinin tasarımını yaptığı evcil hayvan kulübelerini 2020 yılından itibaren ...’de satışa sunduğunu, davacı yanın, satışlara 2021 yılına kadar itirazda bulunmadığını, satışların özellikle en yüksek halini aldığı, yurt dışında yaşayanların inançları gereği birbirlerine en çok hediye aldıkları Noel dönemine kadar duruma itiraz etmediğini ve özellikle bu dönemi seçtiğini, davacının sadece (24.12.2021 tarihli bilirkişi raporunda benzer olduğu ifade edilen) ...,3 sıra nolu tasarımlar bakımından ...’ye başvurmadığını, müvekkiline ait tüm ürünleri kaldırtarak haksız rekabete yol açtığını, söz konusu tasarımın daha önce dünyanın hiçbir yerinde kamuya sunulmamış olması ve yenilik unsuruna sahip olması gerektiğini, uluslararası inceleme yapıldığında davacı tarafın tasarım tescilinden önce satışa sunulan pek çok benzer ürün bulunduğunu, köpek kulübesi denildiğinde herkesin ilk aklına gelen şeklin üçgen çatılı şekil olduğunu, bilirkişi raporunun 17.sayfasında tasarımlar ile müvekkilinin yaptığı modeller arasındaki farklılıkların açıkça belirtildiğini, ...-2 numaralı tasarım ile müvekkili modelinin arasında ön panelde kullanılan geometrik şekillerin, boşlukların, kilit ve menteşe yerleri bakımından açık farklılık bulunduğunu, söz konusu farklıklıkların raporun 17.sayfasında tespit edildiğini ancak bu farklılıkların tespitine rağmen tasarımların benzer olduğuna kanaat getirildiğini, raporda benzer olduğu bildirilen bir diğer tasarımın ... numaralı tasarım olduğunu, müvekkiline ait benzer bulunan ilk modelde kullanılan malzemenin masif ahşap olduğunu ve ... numaralı tasarımın malzemesinden tamamen farklı olduğunu, raporda aynı malzemeden üretildiği tespitinin doğru olmadığını, ... nolu tasarımın sadece çatısında kumaş bulunduğunu, müvekkili modelinde ise çatı, iki yan ve arka tarafın tamamen kumaşla kaplı olduğunu, çıtalarının farklı konumlandırıldığını, bu farklıklıkların ilk bakışta bile tespit edilebileceğini, bunun için bilgilenmiş kullanıcı olmaya dahi gerek olmadığını, farklılıkların önemli bir kısmının bilirkişi tarafından tespit edilmiş olmasına rağmen kanaatin benzer olduğu yönünde bildirilmesinin isabetli olmadığını beyan ederek; müvekkili modelleri ile davacı tarafın tasarımlarından ... numaralı tasarımların farklılıklarının tespiti için yeniden bilirkişi incelemesi yapılmasını ve davacı tasarımlarının tescilden çok daha önce satışa sunulduğu, yenilik ve ayırt edici özellikleri karşılamadığı gözetilerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. BİRLEŞEN DAVA: Birleşen davacı vekili... Esas sayısına kaydedilen 22/02/2022 tarihli dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin yıllardır yarattığı özgün tasarımlarla evcil hayvan barınakları alanında faaliyet gösterdiğini ve sektörde saygın bir yer edindiğini, davalı yanın ise sektörde uzun yıllardır bilinen ve kullanılan harcıalem tasarımları kendi adına tescil ettirerek müvekkili dahil diğer üreticilere davalar açarak sektördeki diğer üreticilerin üretim yapmasını haksız olarak engellemeye çalıştığını, davalı yanın bu davranışlarının müvekkilinin ticari işletmesi ve diğer iktisadi menfaatleri bakımından büyük zararlar görmesine ve her geçen gün telafisi mümkün olmayacak zararlar doğmasına yol açtığını, davalının uyuşmazlığa konu ürünlerinin yenilik ve ayırt edicilik koşullarını karşılamadığını, davalı adına ... sıra numarası ile ...ve 3 sıra numarasında tescilli köpek kulübesi tasarımlarının yeni ve ayırt edici olmama ve kötüniyetle tescile konu edilmeleri nedeniyle hükümsüzlüğünün gerektiğini, ... adresinde satışa sunulan köpek kulübesiyle ilgili olarak ...’de 29.08.2018 tarihli yorum bulunduğunu, bu durumun söz konusu kulübenin bu tarihten önce kamuya sunulduğunu ve ürünün ... sıra numaralı tasarıma nazaran önceki tarihli olduğunu, ... uluslararası tasarım tescillerini gösterir ... sayfasındaki köpek tasarımının, ... isimli firma tarafından 14.03.2018 tarihinde yerel başvuruya, 02.07.2019 tarihinde ise uluslararası tescile konu edildiğini, önceki tarihli olması ve genel görünümünün ayniyet derecesinde benzer olması nedeniyle davalının ...sıra numaralı tasarımın hükümsüzlüğünü gerektirdiğini, yine ...isimli firmanın önceki tarihli kamuya sunulan ürünlerinden ... adresinde davalı tasarımlarının başvuru tarihinden önce 10.08.2020 tarihinde kamuya sunulduğunu, ...sayılı tasarım sahibinin müvekkiline açtığı tecavüz davasında benzer olduğunu iddia ettiği ürünün ... sıra numaralı tasarımdan evvel 01.08.2020 tarihinde kamuya sunulduğunu ve satıldığını, üçgen çatılı köpek kulübesi tasarımının sektörde herkes tarafından kullanılan bir tasarım modeli olduğunu, davalı yanın sektörün kullandığı harcıalem tasarımları kendi adına tescil ettirdiğini ve davalının kötü niyetli olduğunu iddia ederek; tedbir talebinin kabulü ile dava sonuçlanıncaya kadar dava konusu ... sıra numaralı tescilli köpek kulübesi tasarımlarının üçüncü kişilere devrinin engellenmesi ve söz konusu tasarımların müvekkili aleyhine kullanılmaması için tedbir konulmasına, re’sen yaptırılacak bilirkişi incelemesi sonucu tespit edilecek delillerle esas hakkında davanın kabulü ile davalı adına ... ve ... sıra numaralı tescilli köpek kulübesi tasarımlarının hükümsüzlüğü ile tasarımlar sicilinden terkinine, dava dosyasının ... E. sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verilmesini talep etmiştir. BİRLEŞEN CEVAP: Birleşen davalı vekili 14/03/2022 tarihli cevap dilekçesinde özetle; Birleşen dava davacısının ....com web sitesi üzerindeki ... isimli sanal mağazasında iddia edildiği üzere evcil hayvan barınakları değil, 2020 senesinden beri masa ayağı satmakta olduğunu, sektörde ancak 1 senedir yer aldığını, ... (bu mağaza isminin ... olarak değiştirildiğini ve bu dava dosyalarının açılmasının akabinde 3.defa isminin “...” olarak değiştirildiğini) olmak üzere birden fazla mağaza açarak satış yapma gayretine girdiğini, davalı-birleşen dava davacısının kendi adı haricinde ... ve ... isimli kişiler adına ayrı ayrı mağazalar açarak hukuka aykırı eylemlerini sürdürdüğünü, .... web sitesinin politikalarına aykırı davranışı nedeniyle mağaza kapanması yaptırımı ile cezalandırıldığını, davacı yanın ... başlıklı Amerikan tasarımının da müvekkili tasarımı ile benzer olduğu iddiasının hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, müvekkili tasarımlarının rüçhanlı olarak uluslararası tasarım başvurusunun ... numaraları ile ...’ya ve ... de yapıldığını,... tarafından iki başvurunun da Türkiye’deki usulün aksine, aynı anda birden fazla tasarım için başvuru yapılmış olması nedeniyle usulen reddedildiğini, bunun üzerine müvekkilinin usuli eksiklerin düzeltilerek başvuruların yenilendiğini, ancak reddedilmeden evvel bu başvuruların ...tarafından incelenerek ve yaklaşık 14 ay süren araştırma raporları sonrasında dünya literatüründe benzer ürünlerin bulunmadığı, mutlak yenilik ve ayırt edicilik unsurlarını taşıdığının rapor edildiğini, müvekkili tasarımlarına ait Locarno sınıfında tasarımcının seçenek özgürlüğünün geniş olduğunun anlaşıldığını, ... E. sayılı dosyası kapsamında alınan bilirkişi raporunda da tasarımcının seçenek özgürlüğünün olduğu kanaatine ulaşıldığını, yine iş bu dava dosyası kapsamında alınan detaylı bilirkişi raporunda, görsellerle de desteklenen “Tasarımcı açısından seçenek özgürlüğünün geniş olduğu ve ilgili sektörde ne kadar farklı ürün tasarımlarının üretilebileceğini gösterdiği düşüncesi ile” denilerek görüşlerinin desteklendiğini, müvekkili tasarımlarının yenilik ve ayırt edicilik unsurlarını taşıdığını, tescilinin hukuka uygun olduğunu beyan ederek; birleşen davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. UYUŞMAZLIK: ... Mahkemesi'nin 22/02/2022 tarih ... sayılı kararı ile söz konusu dava dosyası, mahkememize ait yukarıda yazılı esas sayılı dava dosyası ile birleştirildiğinden, birleşen dava dosyası, dosyamız arasına alınarak yargılama birlikte yürütülmüştür. Dava, 6769 sayılı SMK m.81 ve m.149 hükümlerinden kaynaklı tasarım hakkına tecavüz dolayısıyla ileri sürülen tasarım hakkına tecavüzün tespiti ve durdurulması istemlerine ilişkin iken; birleşen dava, SMK m.77 hükmüne göre açılan tasarımların hükümsüzlüğü istemine ilişkindir. Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; Asıl Dava Bakımından; Davalı-birleşen davacının, davacı-birleşen davalıya ait ... ve ... sayılı tasarım haklarını ihlal eden eylemlerinin bulunup bulunmadığı, buna bağlı olarak; tasarım hakkına tecavüz eylemlerinin tespiti, "...", "...", "..." ve "..." ibareli internet sitelerinde gerçekleştirildiği iddia edilen tasarım hakkına tecavüz eylemlerinin durdurulması istemlerinin yerinde olup olmadığı, Birleşen Dava Bakımından; Davacı-birleşen davalıya ait ... ve ... sayılı tasarımların yeni ve ayırt edici olup olmadığı, davacı-birleşen davalının tasarım tescil başvurularında kötü niyetli olup olmadığı, buna bağlı olarak; belirtilen tasarımların hükümsüzlüğünün gerekip gerekmediği hususlarına ilişkin olduğu tespit edilmiştir.

Asıl ve birleşen davanın açılmasını müteakip tarafların dilekçeleri karşılıklı tebliğ olunmuş, sundukları deliller alınmış, tasarım tescil belgeleri celp edilmiş, delil tespiti icrası gerçekleştirilmiş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, hak düşürücü süre bakımından eksiklik bulunmadığı tespit edilmiş, taraflar sulhe teşvik olunmuş, arabulucuya gitme hakları hatırlatılmış, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, tahkikat icra olunmasını müteakip, özel ve teknik hususlar bakımından bilirkişi raporları aldırılmış, 06/08/2015 tarih 29437 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmelik'in 201/2. maddesi hükmü de gözetilerek taraflara tahkikat ve yargılamanın geneliyle ilgili son sözleri de sorulmuş; sözlü iddia ve savunmada bulunma olanağı tanınmıştır. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: İlk olarak birleşen dava bakımından ileri sürülen ... ve ... sayılı tasarımların hükümsüz kılınmalarına ilişkin argümanlar incelenmiştir. Zira; 6769 sayılı SMK m.79/1 hükmü uyarınca söz konusu tasarımların hükümsüz kılınması halinde, bu tasarımlara sağlanan koruma geçmişe etkili olarak ortadan kalkacağından, tasarım hakkının ihlali iddiasından kaynaklı hukuki korunma istemlerine ilişkin asıl davanın sonucu doğrudan etkilenecektir. Tasarım, bir ürünün veya onun bir kısmının görmek veya dokunmak gibi insan duygularıyla fark edilen görünümüdür. Görünüm, ürünü veya onun üstündeki süslemeyi oluşturan çizgilerin, özel şekillerin, çevre çizgisinin, renklerin, biçimin ve/veya malzemenin sonucudur. 6769 sayılı SMK’nın 56. maddesinde koruma koşulları düzenlenmiş olup, bir tasarımın tescili için yeni ve ayırt edici nitelikte olması gerektiği vurgulanmıştır. 6769 sayılı SMK’nın 56/4. maddesine göre bir tasarımın “yeni” olması o tasarımın aynısının daha önce dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulmamış olması anlamına gelir. Eğer herhangi iki tasarım arasında sadece küçük ayrıntıda farklılık varsa o tasarımlar aynı kabul edilir. Yenilik değerlendirmesinde temel alınan kriter mutlak yenilik, yani dünyada yenilik ilkesidir. Yenilik mutlaktır; çünkü, tescili istenen tasarımın aynısının kamuya sunulması halinde, Türkiye’de dünyanın neresinde, ne zaman yapılmış olursa olsun, yenilik ortadan kalkar. Bundan tescil başvurusunda bulunan tasarımcının haberinin bulunup bulunmaması, hiçbir etki yapmaz. Ayırt edicilik kriterini düzenleyen 56/5. Madde uyarınca, “Bir tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bıraktığı genel izlenim; a) Tescilli tasarım için başvuru veya rüçhan tarihinden önce, b)Tescilsiz tasarım için tasarımın kamuya ilk sunulduğu tarihten önce, kamuya sunulmuş herhangi bir tasarımın aynı kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimden farklı ise bu tasarımın ayırt edici niteliğe sahip olduğu kabul edilir.” Bir tasarımın ayırt edici nitelikleri o tasarıma has, yani sadece o tasarıma ait özelliklerdir. Yine 56/5. maddeye göre tasarımlar arasındaki kıyaslama bilgilenmiş kullanıcı tarafından yapılacak olup, 56/6. maddeye göre ayırt edici niteliğin değerlendirilmesinde, tasarımcının tasarımı geliştirmede sahip olduğu seçenek özgürlüğünün derecesi dikkate alınacaktır. Bilgilenmiş kullanıcı, tasarımı kullanarak bilgi sahibi olmuş, tasarımı tanıyan, deneyim sahibi kullanıcı demektir. Bilgilenmiş kullanıcı, sıradan bir kullanıcının gözden kaçırabileceği tasarımın önemli özelliklerini fark eder. Ama bir tasarım uzmanı kadar da bilgi birikimine sahip olmadığı için ayrıntılarla ilgilenmez. Seçenek özgürlüğü kavramı ile ilgili olarak, koruma dışı hallerin değerlendirildiği 58/2. Maddede “Koruma kapsamının değerlendirilmesinde, tasarımcının tasarımı geliştirmede sahip olduğu seçenek özgürlüğünün derecesi dikkate alınır.” ifadesi yer almaktadır. Bir ürün, tasarımcısına ne kadar seçenek özgürlüğü bırakıyorsa koruma kapsamı da o denli genişler; seçenek özgürlüğü ne denli darsa koruma kapsamı da o denli daralır. Bir ürün işlevini yerine getirebilmesi için ancak belirli bir şekilde tasarlanması zorunluysa, bu ürünün tasarımı hiç koruma görmez. Belirtilen açıklamalar ışığında tarafların iddia ve savunmaları, tasarım tescil belgeleri, hükümsüzlüğe mesnet gösterilen dokümanlar, hukuki nitelendirme hariç maddi tespitler barındıran bilirkişi raporları ile tüm dosya kapsamına göre; ...'nun 28.03.2007 tarih ... sayılı kararı uyarınca; bir tasarımın yeni veya ayırt edici olup olmadığı hususu, özel veya teknik bilgiyi gerektiren bir sorun olup, çözümü hukuk dışında olup, bilirkişi marifeti ile çözümlenmelidir. ... Dairesi'nin 16.03.2016 tarih ... sayılı kararı uyarınca da; bir tasarımın yeni veya ayırt edici olup olmadığı hususu, özel veya teknik bilgi gerektirmekte olup, bu sorun, içinde tasarım uzmanının da bulunduğu bilirkişi heyetince çözümlenmelidir. (Aynı yönde bkz; ...) Hükümsüzlüğü istenen tasarımların "yeni" ve "ayırt edici" olup olmadıkları, hukuk bilgisi ile çözümlenmesi mümkün olmayan özel veya teknik hususlar olduğundan bu hususta bilirkişi incelemeleri yaptırılmıştır. Mahkememize ibraz edilen 31/08/2022 tanzim tarihli bilirkişi raporunda; "... sıra numaralı tasarımlar ile ... sıra numaralı tasarımların mutlak yenilik kriterini taşıdıkları ve gösterilen deliller karşısında bilgilenmiş kullanıcı gözünde farklı olacakları, ... sıra numaralı tasarımların mesnet gösterilen tasarımlar karşısında yeni ve bilgilenmiş kullanıcı gözünde ayırt edici oldukları, ... sıra numaralı tasarımların mutlak yenilik kriterini taşıdıkları, ... sıra numaralı tasarımların mesnet gösterilen tasarımlar karşısında yeni ve bilgilenmiş kullanıcı gözünde ayırt edici oldukları" yönünde görüş bildirildiği tespit edilmiştir. Davalı-birleşen davacı vekilinin bilirkişi raporuna yönelttiği itirazlar dikkate alınarak mahkememizce oluşturulan başkaca bir bilirkişi heyeti vasıtasıyla yeni bir bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Mahkememize ibraz edilen 18/01/2023 tanzim tarihli bilirkişi çoğunluk raporunda; "Birleşen dava bakımından hükümsüzlüğü talep edilen ... sayılı tasarımlar ve yine ... sayılı tasarımların yenilik ve ayırt ediciliğini ortadan kaldıran bir dokümanın tespit edilemediği" yönünde görüş bildirilirken, endüstriyel tasarımcı bilirkişinin azınlık görüşü olarak; "... sıra numaralı tasarımlar açısından hükümsüzlük koşullarının oluştuğu" şeklinde mütalaada bulunulduğu tespit edilmiştir. 18/01/2023 tanzim tarihli bilirkişi raporunda endüstriyel tasarımcı bilirkişinin azınlık görüşü ile çoğunluk görüşü ve 31/08/2022 tanzim tarihli bilirkişi raporu arasında çelişki bulunduğundan, çelişkiyi gidermek üzere mahkememizce üçüncü bir bilirkişi heyeti oluşturarak yeniden inceleme yaptırılmıştır. Mahkememize ibraz edilen 17/10/2023 tanzim tarihli bilirkişi raporunda tespit edilen özel veya teknik hususlara göre; Somut olayda dava konusu tasarımlar; “köpek yatağı” ve “köpek kulübesi” tasarımlarıdır. Bu tasarımlar bakımından teknik zorunluluklar; üst kısmı kapalı, farklı ebatlardaki evcil hayvanların rahatlıkla girip içinde hareket edebilecekleri ebatlarda veya duruma göre uyumlanabilen, sabit veya ayarlanabilir yapılardır. Geleneksel olarak, ürünün müşterisi olan hayvan sahibinin, evcil hayvanına verdiği değeri simgeler biçimde bir müstakil ev veya kulübenin boyutları küçültülmüş hali olarak tasarlandıkları görülmektedir. Bu doğrultuda tasarımcının seçenek özgürlüğü ifadesiyle kastedilen, öngörülen kullanım modelinin sağlanması amacıyla ürün üzerinde gerçekleştirilen konum, ebat, biçim veya renk kodlamalarıdır. Görsel çözüm önerileri ile somutlaşan bu kodlamalar, nesnenin işlevi ile sıkı sıkıya ilişkilidir. Ürünün özgünlüğü, bu doğrultuda ortaya konulan özgün çözümlerin saptanması yoluyla belirlenebilir. Dolayısıyla bu saptama, öncelikli olarak ürünün gövde yapısı/belirleyici çevritlerinin nitelikleri, dokusal/grafiksel donanımların biri başlıklar üzerinden yapılabilir. Bu kapsamda seçenek özgürlüğünün oldukça geniş olduğu söylenebilir. Bu ürünlere dair seçenek özgürlüğü araştırmasına ilişkin farklı örneklere bilirkişi raporunda yer verilmiştir. Köpek besleyen ve köpeği için daha önce “köpek yatağı” veya “köpek kulübesi” satın almış olan ya da almak üzere çeşitli mecralarda araştırma yapan kişilerin bilgilenmiş kullanıcı olduğu düşünülmektedir. Bilirkişi heyetinin mutlak yenilik araştırması anlamında re'sen yapmış olduğu araştırmada tespit edilebilen ... (“...”) hesabına ait ... adresindeki 30.04.2020 tarihli paylaşıma konu ürün görseli bakımından; ürün görseli, her ne kadar ... sıra sayılı tasarımlar ile aynı ya da ayırt edilemeyecek kadar benzer olsa da, bu ürünün davacı-birleşen davalı tasarımlarının yeniliğini etkilemediği kanaatine varılmıştır. Zira davacı-birleşen davalı yan dava dilekçesinde ... isimli ... hesabının kendisine ait olduğunu, 12.01.2020 tarihinden beri bu hesaptan satış yaptığını, ticari faaliyetlerini ... Ltd. Şti. ile Amerika Birleşik Devletleri menşeili ... adına gerçekleştirdiğini açıkça beyan etmiştir. İş bu firma ile davacı-birleşen davalı arasındaki ticari ve hukuki ilişkiyi gösteren herhangi bir belge dosya kapsamında yer almamakla birlikte; aradaki bağlantıyı tevsik eden olgular mevcuttur. Şöyle ki; 18.01.2023 tanzim tarihli bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere, dava konusu tasarımlar, davacı-birleşen davalı tarafça 08.12.2021 tarihinde, dava dışı ... isimli bir şahıstan devralınmıştır. 21.04.2020 tarihli ve 10063 sayılı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi uyarınca ..., ... Ltd. Şti. firmasının kurucu ortağıdır. Yani dava dışı firma hesabından yapılan ve dava konusu tasarım ile ayırt edilemeyecek düzeyde benzer olduğu değerlendirilen bir ürüne ilişkin olan yukarıdaki paylaşımın, dava konusu tasarımın başvuru tarihinden önceki tarihli olmakla birlikte; tasarımın ilk kamuya sunumunun, sahibinin izniyle yapıldığı değerlendirildiğinden; SMK m.57/2 düzenlemesi kapsamında kaldığı ve davacı-birleşen davalı tasarımının yeniliğini ortadan kaldırmadığı değerlendirilmektedir. ... numaralı tasarımlar ile hükümsüzlüğe dayanak gösterilen sair tasarımlar karşılaştırıldığında; Davacı-birleşen davalıya ait ... nolu tasarım ve hükümsüzlüğe dayanak gösterilen tasarımlar genel yapı itibarı ile dikdörgen tabana oturan ve ters ... şeklinde çatısı olan köpek evleridir. Davacı-birleşen davalıya ait tasarımın şeffaf ve yanlara ortadan katlanarak açılan iki kapısı vardır. Çatıya yakın kısımda üçgen şeklinde isim yazma yeri vardır. Şeffaf katlanan kapıların menteşelerinin olduğu yerde opak dikmeler vardır. Kapıların üst kısmında çatının altında açıklık vardır. Hükümsüzlüğe dayanak olarak gösterilen ürünlerin ise giriş kısmı tamamen açıktır. Örneklerin hiçbirinde benzer şekilde kapı yoktur. Bu nedenle davacı-birleşen davalı tasarımının hükümsüzlüğüne neden olacak düzeyde bir benzerlik saptanmamıştır. Davacı-birleşen davalıya ait ... nolu tasarım, ... nolu tasarımdan farklı olarak dört köşesinde ayaklara sahiptir. Davacı-birleşen davalı tasarımı ve hükümsüzlüğe dayanak gösterilen tasarımlar genel yapı itibarı ile dikdörgen tabana oturan ve ters ... şeklinde çatısı olan köpek evleridir. Davacı-birleşen davalıya ait tasarımın şeffaf ve yanlara ortadan katlanarak açılan iki kapısı vardır. Çatıya yakın kısımda üçgen şeklinde isim yazma yeri vardır. Şeffaf katlanan kapıların menteşelerinin olduğu yerde opak dikmeler vardır. Kapıların üst kımında çatının altında açıklık vardır. Hükümsüzlüğe dayanak olarak gösterilen ürünlerin ise giriş kısmı tamamen açıktır. Örneklerin hiçbirinde benzer şekilde kapı yoktur. Bu nedenle davacı-birleşen davalı tasarımının hükümsüzlüğüne neden olacak düzeyde bir benzerlik saptanmamıştır. ... numaralı tasarımlar ile hükümsüzlüğe dayanak gösterilen sair tasarımlar karşılaştırıldığında; Davacı-birleşen davalıya ait ... numaralı tasarım ile hükümsüzlüğe dayanak gösterilen ürünler genel yapı olarak dikdörtgenler prizması şeklinde olup dikey çıtalarla kafes oluşturan köpek evleridir. Davacı-birleşen davalıya ait tasarımın ön yüzünde katlanarak iki yana açılan kapı vardır. Bu kapı ön yüzü tamamen kapatmakta, köpeğin burnunu çıkarabileceği bir aralık bırakmaktadır. Üstte kapıların tam ortasında isim yazılan bir plaka vardır. Hükümsüzlüğe dayanak gösterilen ürün örneklerinin hiçbirinde bu şekilde katlanan kapı, üstte aralık ve isim plakası yoktur. Bu nedenle davacı-birleşen davalı tasarımının hükümsüzlüğüne neden olacak düzeyde bir benzerlik saptanmamıştır. Davacı-birleşen davalıya ait ... numaralı tasarım ile hükümsüzlüğe dayanak gösterilen ürünler genel yapı olarak dikdörtgen tabana oturan ters ... şeklinde çatısı olup dikey çıtalarla kafes oluşturan köpek evleridir. Davacı-birleşen davalıya ait tasarımın ön yüzünde katlanarak iki yana açılan kapı vardır. Bu kapı ön yüzü tamamen kapatmakta, köpeğin burnunu çıkarabileceği bir aralık bırakmaktadır. Üstte kapıların tam ortasında isim yazılan bir plaka vardır. Hükümsüzlüğe dayanak gösterilen ürün örneklerinin hiçbirinde bu şekilde katlanan kapı, üstte aralık ve isim plakası yoktur. Dikey çıtalarla kafes şeklinde bir yapı yoktur. Bu nedenle davacı-birleşen davalı tasarımının hükümsüzlüğüne neden olacak düzeyde bir benzerlik saptanmamıştır. Bilirkişi heyetinin yapmış olduğu mutlak yenilik araştırmasında da dava konusu tasarımların "yeni"liğini öldüren önceki tarihlerde kamuya sunulmuş tasarımlar tespit edilememiştir. Dolayısıyla; hükümsüzlüğü istenen dava konusu tasarımların "yeni" ve "ayırt edici" oldukları kanaatine varılmıştır. SMK m.77/1-a hükmüne göre; Bir tasarım başvurusunun kötü niyetle yapıldığı ispatlanırsa, o tasarım hükümsüz kılınır. Kötü niyetli tasarım başvurusu; Kişiyi, hukuk düzeninin tescil ile elde edilecek hakları kullanması amacı taşımaksızın, hukuka ve ahlaka aykırı olarak, bu hakların hukuk düzenince tasvip edilemeyecek şekilde başka amaçlarla kullanılması olarak tanımlanabilir. Hangi hallerde kötü niyetli olarak tasarım başvurusunda bulunulmuş sayılacağına ilişkin bir düzenleme bulunmamakla birlikte, genel olarak tasarımı kullanmaktan ziyade şantaj veya başkasından haksız para elde etmek veya başkalarının ticaretine engel olmak gibi amaçlarla yapılan tasarım başvuruları kötü niyetle yapılmış başvuru olarak kabul edilmektedir. Kanunun ayrıca müeyyideye bağladığı hususlar tek başına kötü niyet emaresi olarak kabul edilmez. Zira Kanun tarafından zaten müeyyidesi gösterilmiş tasarım başvuruları için ayrıca kötü niyeti de sebep göstermek doğru görülmemektedir. Somut olayda; davaya konu tasarımlar ile mesnet dokümanlardan hiçbirinin bilgilenmiş kullanıcı nezdinde genel izlenim itibariyle benzer olmadıkları, dava konusu tasarımların kötü niyetle tescil başvurusuna konu edildiğini gösterir somut olgu da ileri sürülmediğinden kötü niyet iddiasına dayalı istemler yerinde bulunmamıştır. Yukarıda izah edilen gerekçelerle; davaya konu tasarımların hükümsüz kılınmaları koşulları oluşmadığından birleşen davanın reddine karar verilmiştir. Birleşen davanın reddine karar verilmekle; asıl davada ileri sürülen hukuki korunma istemlerinin esas bakımından incelenmesine geçilmiştir. Dava dilekçesi ile birlikte davacı-birleşen davalı vekili delil tespiti isteminde bulunmuş, söz konusu istemi mahkememizin 16/12/2021 tarihli tensip zaptı ile kabul edilerek bilirkişi marifetiyle delil tespiti işlemi icra edilmiştir. Delil tespiti işlemi sonrası mahkememize ibraz edilen 24/12/2021 tarihli bilirkişi raporuna göre; "Tespit talep eden vekilinin talebi üzerine; ... adresleri üzerinden yapılan inceleme ve değerlendirme neticesinde, ... sıra nolu tasarım tescillerine konu ürünlerin 6769 Sayılı SMK hükümlerine göre bilgilenmiş kullanıcı gözünde ufak farklılıklara rağmen ayırt edilemeyecek derecede benzerlerinin satış amaçlı sergilenmekte olduğu" yönünde görüş bildirildiği tespit edilmiştir. Davalı-birleşen davacı vekili delil tespiti işlemi sonrası ibraz edilen bilirkişi raporuna itiraz ettiğinden, mahkememizce oluşturulan bilirkişi heyeti vasıtasıyla yeniden inceleme yaptırılmıştır. Mahkememize ibraz edilen 31/08/2022 tanzim tarihli bilirkişi raporunda; "Asıl davada davalı tarafa ait (...) no’lu tasarımların bilgilenmiş kullanıcı gözünde ayırt edicilik niteliklerini taşıdığı ve asıl davada davacı tarafa ait ... ve ... sayılı tescilli tasarımlara benzemediği ve tecavüzün varlığından bahsedilemeyeceği, asıl davada davalı tarafa ait (... no’lu tasarımların bilgilenmiş kullanıcı gözünde ayırt edicilik niteliklerini taşımadığı ve asıl davada davacı tarafa ait ...-...no’lu tasarımlar karşısında bilgilenmiş kullanıcı gözünde benzer olduğu ve bu hali ile davacı-birleşen davalıya ait tasarım haklarını ihlal eder mahiyette olduğu" yönünde görüş bildirildiği tespit edilmiştir. 31/08/2022 tarihli bilirkişi raporuna yöneltilen itirazlar dikkate alınarak mahkememizce oluşturulan başkaca bir bilirkişi heyeti vasıtasıyla yeni bir bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Mahkememize ibraz edilen 18/01/2023 tanzim tarihli bilirkişi raporunda; "Asıl dava bakımından davacı yana ait ... sayılı tasarımlar ve yine ... sayılı tasarımlar bakımından yapılan incelemelerde, davacı tarafça somutlaştırılan ve yine davalı yana ait kulllanımların yer aldığı belirtilen sosyal medya siteleri/satış platformlarındaki köpek kulübesi tasarımlarının, davacı tescilli tasarımlarından doğan hakları ihlal etmeyeceği" yönünde görüş bildirildiği tespit edilmiştir. 24/12/2021 tanzim tarihli bilirkişi raporu, 18/01/2023 tanzim tarihli bilirkişi raporu ve 31/08/2022 tanzim tarihli bilirkişi raporu arasında çelişki bulunduğundan, çelişkiyi gidermek üzere mahkememizce üçüncü bir bilirkişi heyeti oluşturarak yeniden inceleme yaptırılmıştır. Mahkememize ibraz edilen 17/10/2023 tanzim tarihli bilirkişi raporunda tespit edilen özel veya teknik hususlara göre; ... nolu tasarım ile davalı-birleşen davacıya isnat edilen ürün görselleri karşılaştırıldığında; Davacı-birleşen davalıya ait tasarım ve davalı-birleşen davacıya ait ürün görselleri karşılaştırıldığında; tasarımlar genel yapı itibarı ile dikdörgen tabana oturan ve ters ... şeklinde çatısı olan köpek evleridir. Davacı-birleşen davalıya ait tasarımın şeffaf ve yanlara ortadan katlanarak açılan iki kapısı vardır. Çatıya yakın kısımda üçgen şeklinde isim yazma yeri vardır. Şeffaf katlanan kapıların menteşelerinin olduğu yerde opak dikmeler vardır. Kapıların üst kımında çatının altında açıklık vardır. Davalı-birleşen davacıya ait ürünlerde ise iki yana katlanmadan açılan iki kapı vardır. Bu kapıların üzerlerinde çapraz çıtalar vardır. Kapıların üst kısmında çatının altında üçgen açıklık vardır ancak isimlik yoktur. Sonuç olarak davalı-birleşen davacıya ait ürünler genel izlenim olarak davacı-birleşen davalının tasarımından farklı olup, tecavüz oluşturacak bir benzerlik yoktur. ... nolu tasarım ile davalı-birleşen davacıya isnat edilen ürün görselleri karşılaştırıldığında; Davacı-birleşen davalıya ait tasarım ve davalı-birleşen davacıya ait ürün görselleri karşılaştırıldığında; tasarımlar genel yapı itibarı ile dikdörgen tabana oturan ve ters ... şeklinde çatısı olan köpek evleridir. Davacı-birleşen davalıya ait ... nolu tasarım, ... nolu tasarımdan farklı olarak dört köşesinde ayaklara sahiptir. Davacı-birleşen davalıya ait tasarımın şeffaf ve yanlara ortadan katlanarak açılan iki kapısı vardır. Çatıya yakın kısımda üçgen şeklinde isim yazma yeri vardır. Şeffaf katlanan kapıların menteşelerinin olduğu yerde opak dikmeler vardır. Kapıların üst kısmında çatının altında açıklık vardır. Davalı-birleşen davacıya ait ürünlerde ise iki yana katlanmadan açılan iki kapı vardır. Bu kapıların üzerlerinde çapraz çıtalar vardır. Kapıların üst kısmında çatının altında üçgen açıklık vardır ancak isimlik yoktur. Sonuç olarak davalı-birleşen davacıya ait ürünler genel izlenim olarak davacı-birleşen davalının tasarımından farklı olup, tecavüz oluşturacak bir benzerlik yoktur. ... nolu tasarım ile davalı-birleşen davacıya isnat edilen ürün görselleri karşılaştırıldığında; Davacı-birleşen davalıya ait tasarım ve davalı-birleşen davacıya ait ürün görselleri karşılaştırıldığında; tasarımlar genel yapı itibarı ile dikdörgen tabana oturan, dikey çıtalarla kafes oluşturan köpek evleridir. Davacı-birleşen davalıya ait tasarımın şeffaf ve yanlara ortadan katlanarak açılan iki kapısı vardır. Ön yüzünde katlanarak iki yana açılan kapı vardır. Bu kapı ön yüzü tamamen kapatmakta, köpeğin burnunu çıkarabileceği bir aralık bırakmaktadır. Üstte kapıların tam ortasında isim yazılan bir plaka vardır. Davalı-birleşen davacıya ait ürünlerde ise iki yana katlanmadan açılan iki kapı vardır. Bu kapıların üzerlerinde çapraz çıtalar vardır. Kapıların üst kısmında çatının altında üçgen açıklık vardır ancak isimlik yoktur. Sonuç olarak davalı-birleşen davacıya ait ürünler genel izlenim olarak davacı-birleşen davalının tasarımından farklı olup, tecavüz oluşturacak bir benzerlik yoktur. ... nolu tasarım ile davalı-birleşen davacıya isnat edilen ürün görselleri karşılaştırıldığında; Davacı-birleşen davalıya ait tasarım ve davalı-birleşen davacıya ait ürün görselleri karşılaştırıldığında; tasarımlar genel yapı itibarı ile dikdörtgen tabana oturan ters ... şeklinde çatısı olup dikey çıtalarla kafes oluşturan köpek evleridir. Davacı-birleşen davalıya ait ön yüzünde katlanarak iki yana açılan kapı vardır. Bu kapı ön yüzü tamamen kapatmakta, köpeğin burnunu çıkarabileceği bir aralık bırakmaktadır. Üstte kapıların tam ortasında isim yazılan bir plaka vardır. Davalı-birleşen davacıya ait ürünlerde ise iki yana katlanmadan açılan iki kapı vardır. Bu kapıların üzerlerinde çapraz çıtalar vardır. Kapıların üst kısmında çatının altında üçgen açıklık vardır ancak isimlik yoktur. Sonuç olarak davalı-birleşen davacıya ait ürünler genel izlenim olarak davacı-birleşen davalının tasarımından farklı olup, tecavüz oluşturacak bir benzerlik yoktur. Yukarıda izah edilen gerekçelerle; mahkememizce aldırılan son bilirkişi raporu ile önceki raporlar arasında yer alan çelişkileri giderecek şekilde teknik değerlendirmeler yapıldığı saptanmakla; davalı-birleşen davacının, davalı-birleşen davacıya ait tasarımlardan kaynaklı haklara tecavüz oluşturan eylemlerde bulunmadığı tespit edildiğinden, davanın reddine karar verilmiştir. Aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜM: 1-Asıl davanın REDDİNE, 2-Birleşen davanın REDDİNE, 3-Asıl davada; Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 269,85 TL maktu karar ve ilam harcından peşin alınan 59,30 TL harcın mahsubu ile alınması gereken 210,55 TL harcın davacı-birleşen davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, 4-Birleşen davada; Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 269,85 TL maktu karar ve ilam harcından peşin alınan 80,70 TL harcın mahsubu ile alınması gereken 189,15 TL harcın davalı-birleşen davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına, 5-Asıl davada; davalı-birleşen davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar verildiği tarihte yürürlükte bulunan AAÜT m.3 hükmü uyarınca hesaplanan 25.500,00 TL vekalet ücretinin davacı-birleşen davalıdan alınarak davalı-birleşen davacıya verilmesine, 6-Birleşen davada; davacı-birleşen davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar verildiği tarihte yürürlükte bulunan AAÜT m.3 hükmü uyarınca hesaplanan 25.500,00 TL vekalet ücretinin davalı-birleşen davacıdan alınarak davacı-birleşen davalıya verilmesine, 7-Davacı-birleşen davalı tarafından yapılan 59,30 TL başvurma harcı, 59,30 TL peşin harç, 8,50 TL vekalet harcı, 500,00 TL delil tespiti masrafı, 4.950,00 TL bilirkişi ücreti, 45,42 TL dosya kapağı masrafı, 274,58 TL posta-tebligat masrafı olmak üzere toplam 5.897,10 TL yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına, 8-Davalı-birleşen davacı tarafından yapılan 80,70 TL başvurma harcı, 80,70 TL peşin harç, 23,00 TL vekalet harcı, 4.070,00 TL bilirkişi ücreti, 22,42 TL posta-tebligat masrafı olmak üzere toplam 4.276,82 TL yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına, 9-HMK m.333 hükmü gereği karar kesinleştiğinde artan avansın yatıran tarafa re'sen iadesine, Dair, davacı-birleşen davalı vekili ve davalı-birleşen davacı vekilinin yüzüne karşı, HMK m. 341 hükmü gereği kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk Dairesi nezdinde İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.13/12/2023

Katip ... E-imza

Hakim ... E-imza