Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi 2020/382 E. 2021/479 K.

T.C. ANTALYA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2020/382 Esas KARAR NO : 2021/479

DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat) DAVA TARİHİ : 27/08/2020 KARAR TARİHİ : 09/06/2021

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle : davalı şirketler ile yapılan ihale sözleşmeleri ve ekleri gereğince ; işçi alacaklarıyla ilgili sorumluluğun davalı alt işverenlerde olduğunu, Antalya ... İş Mahkemesi’nin ... Esas, ... sayılı kararı neticesinde Antalya ... İcra Müdürlüğü’nün ... Esasında başlatılan icra takibi ile dava dışı işçi olan ...’e ödenen işçilik alacakları ile yargılama gideri ve vekalet ücretinin,alt işveren konumunda bulunan davalı şirketlerden rücuen tazmini istemi ile ... TL’nin ... tarihinden itibaren ve yine mahkemece ödenmesine hükmedilen ...TL (karar ve ilam harcı) nın ödenme tarihi olan ... tarihinden, ... TL (istinaf karar harcı)nın ödeme tarihi olan ... tarihinden arabuluculuk yoluna başvuru tarihi ile ödeneceği tarihe kadar işletilecek mevduata uygulanan en yüksek faizi ile birlikte davalı şirketten rücuen tahsilini talep ve dava etmiştir. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili olan şirketle davacı ... arasında ...-... tarihleri ile ... tarihleri arasında farklı ihale kayıt numaraları ile ...Kanallarının Temizlenmesi işini aldığını, davacı kurum ile imzalanan ihale sözleşme ve eklerindeki dökümanlarda; sözleşme konusu iş ile çalıştırılan personellerin açacağı işçilik alacağı davalarında davacının, yüklenici olan şirketlere açık ve net bir şekilde rücu edebileceğine ilişkin bir hüküm bulunmadığını, kaldı ki; ... tarih ve 6552/8 madde ile 4857/112. Maddelerinde yer alan düzenlemeler gereği , kıdem tazminatının tamamından davacı idarenin sorumlu olduğunu, dava dışı işçinin bu dönemde farklı alt işverenler nezdindeki çalışmaları da nazara alınarak, dava dışı işçinin çalıştığı dönemlere göre her bir alt işverenin sorumluluğunun belirlenmesi gerektiğini, müvekkili olan şirketin sadece kendi dönemiyle sorumlu olabileceğini beyan ve itirazla, haksız davanın reddini, talep etmişlerdir. Diğer davalı ... davaya cevap sunmamıştır. Dava: dava dışı işçiye ödenen tazminat ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin sözleşme kapsamında, davalılardan ödeme tarihinden ödeneceği tarihe kadar, işletilecek mevduata uygulanan en yüksek faizle birlikte tahsili talebine ilişkin olarak açılan rücuen tazminat davasıdır. Taraflar arasındaki uyuşmazlık; işçiye ödenen tazminat ile, yargılama gideri ve vekalet ücretinden davalıların sorumlu olup olmadığı, sorumlu ise, hangi miktardan sorumlu olduğu hususlarındadır. Dosya içerisine; davacı vekili tarafından dava konusu edilen ihale sözleşmelerinin suretleri sunulmuş Antalya .... İş Mahkemesinin... esas-... karar sayılı dosyası celp edilmiş, işçi alacakları konusunda uzman bilirkişiden taraflar arasında akdedilen hizmet sözleşmesi kapsamında işçiye ödenen bedelden kimin sorumlu olduğu, davacının davalıya rücu edebileceği bir alacağın olup olmadığı, var ise miktarı hususlarında rapor aldırılmıştır. Antalya ... İş Mahkemesinin... esas-... karar sayılı dosyasının incelenmesinde; davacının ... olduğu, davalının ise ... olduğu, davanın ise işçi ve işveren ilişkisinden kaynaklanan alacak davası olduğu, ... tarihli gerekçeli kararda davacının davasının kabulüne karar verildiği ve kararın davalı tarafça istinaf edildiği, Antalya Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesinin ... tarihli ... esas-... karar nolu kararı davalının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği anlaşılmıştır. İş Mevzuatından kaynaklı nitelikli hesaplama uzmanı bilirkişi ... tarihli bilirkişi raporunda sonuç olarak; Somut dava dosyasında incelenen hizmet alım sözleşmelerinde; İşçilik hak ve alacaklarından hangi tarafın ne oranda sorumlu olacağına ilişkin açık bir madde hükmü bulunmasa da ; işverenin(idarenin) işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm de bulunmadığından, nihai takdir Sayın Mahkemeye ait olmak üzere; 1. BÖLÜMDE ; davacı asıl işveren tarafından ödenen işçilik alacaklarının, her bir davalı işverenin davacı asıl işverene karşı iç ilişkide (rücu ilişkisinde) sorumlu olacağı bölümleri, isçinin her bir alt işverenin dönemine isabet eden hizmet süresi ile toplam hizmet süresi “oranlanmak" suretiyle yapılan hesaplama yöntemine göre ; Davacı asıl işverenin dava dışı işçiye ödediği işçilik alacaklarının yarısı (1/2si) kadar davalı alt işverenlere rücu edebileceğinin kabulü halinde; her bir alt işverenin davacı idareye karşı sorumlu olduğu tutarlar aşağıdaki tabloda gösterilmiştir. 1. SEÇENEK ALT İŞVERENLER RÜCU EDİLEBİLİR TUTAR(1/2) ... ... DAVALI ... DAVALI ... TOPLAM .... Davacı asıl işverenin dava dışı işçiye ödediği işçilik alacaklarının tamamı kadar davalı alt işverenlere rücu edebileceğinin kabulü halinde; her bir alt işverenin davacı idareye karşı sorumlu olduğu tutarlar aşağıdaki tabloda gösterilmiştir. 2. SEÇENEK ALT İŞVERENLER RÜCU EDİLEBİLİR TUTAR ... ... DAVALI ... DAVALI ... TOPLAM ... ... tarihli sayman mutemedi alındısında ; ... vekilince Antalya ... İş Mahkemesi’nin... Esas sayılı dosyasına, bakiye karar harcı için ... TL ödendiği görülmekle, Bakiye karar harcı için, her bir alt işverenin sorumluluk tutarları aşağıdaki tabloda seçenekli olarak gösterilmiştir.

Alt işverenler Bakiye karar harcı SGK giriş çıkışları

prim/gün Sorumluluk yüzdesi

Toplam hizmet süresi

Rücu edilebilir tutar Rücu edilebilir tutar (1/2) ... x ... 3,61% / ... = ... Davalı ... ... x ... 32,19%

.... = ... x ... 64,20%

... = ...

Genel toplam

... 100,00% ...

... tarihli sayman mutemedi alındısında; ... vekilince Antalya ... İş Mahkemesi'nin... Esas sayılı dosyasına, onama harcı için ... TL ödendiği görülmekle, onama harcı için, her bir alt işverenin sorumluluk tutarları aşağıdaki tabloda seçenekli olarak gösterilmiştir.

Alt işverenler onama harcı SGK giriş çıkışları

prim/gün Sorumluluk yüzdesi

Toplam hizmet süresi

Rücu edilebilir tutar Rücu edilebilir tutar (1/2) ... ... x ... 3,61% / ... = ... Davalı ... ... x ... 32,19%

... = ... Davalı ... ... x .... 64,20%

... = ...T Toplam ... Genel toplam ... 100,00% ....

2. BÖLÜMDE ; davacı asıl işveren tarafından ödenen işçilik alacaklarının, her bir davalı işverenin davacı asıl işverene karşı iç ilişkide (rücu ilişkisinde) sorumlu olacağı bölümleri, isçinin her bir alt işverenin dönemine isabet eden hizmet süresi ve devir tarihindeki son brüt ücret nazara alınarak ; yapılan hesaplama yöntemine göre ; Davacı asıl işverenin dava dışı isçiye ödediği isçilik alacaklarının yarısı (1/2si) kadar davalı alt işverenlere rücu edebileceğinin kabulü halinde; her bir alt işverenin davacı idareye karşı sorumlu olduğu tutarlar aşağıdaki tabloda gösterilmiş olup, kıdem fark ücretinin yarısı son alt işverene yükletilmiştir.

1.Seçenek

Alt İşverenler Yıllık izin+ihbar tazminatı hariç alt işverenlere rücu edilebilir toplam tutar(1/2) Yıllık izin+ihbar tazminatı (1/2)

Kıdem fark ücreti (1/2)

Son işveren ... 'nin sorumlu olduğu toplam tutar(1/2) ... ...

Davalı ... ...

Davalı ... ...

...

...

Davacı asıl işverenin dava dışı işçiye ödediği işçilik alacaklarının tamamı kadar davalı alt işverenlere rücu edebileceğinin kabulü halinde; her bir alt işverenin davacı idareye karşı sorumlu olduğu tutarlar aşağıdaki tabloda gösterilmiş olup, kıdem fark ücretinin tamamı son alt işverene yükletilmiştir.

2.Seçenek

Alt İşverenler Yıllık izin+ihbar tazminatı hariç alt işverenlere rücu edilebilir toplam tutar

Yıllık izin+ihbar tazminatı

Kıdem fark ücreti

Son işveren ... 'nin sorumlu olduğu toplam tutar ... ...

Davalı ... ...

Davalı ... ... ... ...

...

...

... tarihli sayman mutemedi alındısında ; ... vekilince Antalya ... İş Mahkemesi'nin... Esas sayılı dosyasına, bakiye karar harcı için ... TL ödendiği görülmekle, Bakiye karar harcı için, her bir alt işverenin sorumluluk tutarları aşağıdaki tabloda seçenekli olarak gösterilmiştir.

Alt İşverenler Bakiye Karar harcı Davalıların sorumlu oldukları kıdem tazminatı tutarı

Toplam kıdem tutarı

Sorumluluk yüzdesi

Yıllık izin+ ihbar tazminatı hariç alt işvreenlere rücu edilebilir toplam tutar Rücu edilebilir tutar(12/) ... ... ... / ... = 3,65% x ... Davalı ... ... / ... = 31,15% x ... Davalı ... ... ... / ... = 65,19% x ... ... Genel toplam ... ...

100,00%

... ... ... tarihli sayman mutemedi alındısında; ... vekilince Antalya ... İş Mahkemesi'nin... Esas sayılı dosyasına, onama harcı için ... TL ödendiği görülmekle, onama harcı için, her bir alt işverenin sorumluluk tutarları aşağıdaki tabloda seçenekli olarak gösterilmiştir.

Alt İşverenler onama harcı Davalıların sorumlu oldukları kıdem tazminatı tutarı

Toplam kıdem tutarı

Sorumluluk yüzdesi

Yıllık izin+ ihbar tazminatı hariç alt işvreenlere rücu edilebilir toplam tutar Rücu edilebilir tutar(12/) ... ... ... / ... = 3,65% x ... Davalı ... ... ... / ... = 31,15% x ... ... Davalı ... ... ... / ... = 65,19% x ...

Genel toplam ...

100,00%

... ... Her iki hesaplama yönteminde de ; emsal kararlar ışığında , yıllık izin ve ihbar tazminatı son alt işveren üzerinde bırakılarak , geriye kalan diğer isçilik alacakları! kıdem tazminatı, fazla mesai alacağı) ile yargılama giderleri , dava dışı işçinin alt işverenler nezdinde çalıştığı hizmet süresi nazara alınarak ; her bir alt işverenin davacı idareye karşı sorumlu oldukları tutarların ayrı ayrı tablolarda gösterildiği ve Faiz başlangıç tarihi ve faiz oranlarının mahkemenin takdirinde olduğu görüş ve kanaatinin bildirildiği anlaşılmıştır. Yargıtay 23. Hukuk Dairesi 2019/633 E. 2020/819 K. Sayılı ilamında da belirtildiği gibi, hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir. Yıllık izinler kullanılmadığı taktirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü gözönüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır. Keza İhbar tazminatından da son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır. İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de ayrı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir. (Yargıtay 23. Hukuk Dairesi 2017/1155 E. 2020/1444 K. Sayılı ilamı) Davacı ile davalı ... arasında ... ihale kayıt, diğer davalı ... arasında ... ihale kayıt sayılı hizmet alımına ilişkin sözleşmelerin düzenlendiği, bu sözleşmelerin 22.1 maddesi gereğince, yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları, ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve Genel Şartnamenin 6. Bölüm38. Maddesi ilk paragrafında ; "Yüklenici çalıştırdığı işçilerin, işin yapılmakta olduğu bir işkolu veya meslekte aynı tipteki bu iş için mevzuatla kabul edilenlerden daha az elverişli olmayan şartlarda çalışmalarını ve ücret almalarını sağlayacaktır. Ücret, yan ödeme ve çalışma şartlarının toplu sözleşme veya mevzuatla ilgili tespit edilmemiş olması halinde yüklenici, en yakın ve uygun bir bölgedeki iş kolu veya meslekteki aynı tip bir iş için mevzuatla tespit edilenlerden daha az elverişli olma yan ücret, yan ödeme ve çalışma şartlarını sağlayacaktır. Yüklenici, varsa alt yüklenicilerinin bu çalışma şartlarına uymalarını sağlamak için gerekli tedbirleri alacaktır." Birim Fiyat Sözleşmesi'nin Madde 7.1-c fıkrasının son cümlelerinde; çalıştırdığı elemanların özlük haklarına ait her türlü gider sözleşme bedeline dahildir..." şeklinde düzenlemenin yer aldığı, ... ihale kayıt numaralı birim fiyat teklif mektubunun 1 nolu maddesinde; "yukarıda ihale kayıt numarası ve adı yer alan ihaleye ilişkin ihale dökümanını oluşturan tüm belgeler tarafımızdan okunmuş, anlaşılmış ve kabul edilmiştir. Teklif fiyata dahil olduğu belirtilen tüm masraflar ve teklif geçerlilik süresi de dahil olmak üzere ihale dökümanında yer alan tüm düzenlemeleri dikkate alarak teklif verdiğimizi, dökümanda yer alan yükümlülükleri yerine getirmememiz durumunda uygulanacak yaptırımları kabul ettiğimizi beyan ediyoruz." Şeklinde düzenleme yer almakta olduğu, Özel Teknik Şartnamesi ve Birim Fiyat Tarifleri "eylül 2012" başlıklı dökümanın 2.2 maddesinde; "bu şartname kapsamında tanımlı işlerin yürütülmesi sırasında bu sözleşme ve ekleri kapsamında kalan bütün işlerde , özel çalışma tekniği uygulanması gerekli çalışma yerlerinde , İş Kanunu, İş Sağlığı ve İş Güvenliği tüzüğü hükümleri uygulanacaktır. İş Kanunu ile İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü'ne uyulmamasından doğabilecek maddi, manevi ve hukuki sorumluluk Yüklenici firmaya aittir." Şeklinde düzenleme olduğu, görülmüştür. İşçilik alacakları asıl işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir. İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar. (Yargıtay 23. Hukuk Dairesi 2019/633 E. 2020/819 K. Sayılı ilamı) BK'nun 117. Maddesi uyarınca muaccel bir borcun borçlusu alacaklının ihtarı ile mütemerrit olur ve davacı ancak temerrüt tarihinden itibaren faiz talep edebilir. Alacaklı tarafından gönderilen bir ihtarnamenin bulunmaması halinde alacağa icra takibi varsa icra takip tarihinden, icra takibinin bulunmaması halinde ise dava tarihinden itibaren faiz yürütülmesi gerekir. İş Mahkemesi dosyasında davalıların taraf olarak yer almadıklarından ve dava ihbar edilmediğinden dava tarihinden itibaren işleyecek olan yasal faiz ile birlikte davalılardan sorumlulukları oranında ayrı ayrı tahsili ile davacı kuruma verilmesine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir. Tüm bu açıklanan nedenlerle ve dosya kapsamına göre: davacı asıl işverenin dava dışı işçiye ödediği işçilik alacaklarından dolayı davalı yüklenicilere rücu edebileceği; yüklenicilerin işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı ve temerrüde düştükleri tarihten itibaren işleyecek olan yasal faiz ile birlikte sorumlu oldukları kanaatine varılarak aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davacının davasının kısmen KABULÜ İLE, ...-TL işçilik alacakları ile yargılama giderleri ve vekalet ücreti ile ... TL bakiye karar harcı ... TL onama harcı olmak üzere toplam ... TL' nin ...'den dava tarihi olan ... tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte alınıp davacıya verilmesine, ....-TL işçilik alacakları ile yargılama giderleri ve vekalet ücreti ile ... TL bakiye karar harcı ... TL onama harcı olmak üzere toplam ... TL' nin davalı ...'den dava tarihi olan ... tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte alınıp davacıya verilmesine, Fazlaya ilişkin istemlerin REDDİNE,

2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması lazım gelen ...-TL harçtan davacı tarafından peşin yatırılan ....-TL harcın mahsubu ile bakiye ...-TL harcın; *...-TL'sinin davalı ... ..'den alınarak, *....TL'sinin davalı ...'den alınarak hazineye gelir kaydına, 3-davacı tarafından yatırılan .. TL başvuru harcı, ... TL peşin harç olmak üzere toplam ... TL'den; *...-TL'sinin davalı ... ...'den alınarak, *... TL'sinin davalı ...'den alınarak davacıya verilmesine, 4-Davacının bu dava nedeni ile yapmış olduğu posta, tebligat, bilirkişi ücreti toplamından ibaret toplam ....-TL yargılama giderinden davanın kabul ve red oranı gözetilerek hesaplanan ... TL'nin ; *... TL'sinin davalı ... ...'den alınarak, *... TL'sinin davalı ...'den alınarak davacıya verilmesine, 5-Davacı kendisini bir vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan ...-TL vekalet ücretinden; *...TL'sinin davalı ... ...'den alınarak, *... TL'sinin davalı ...'den alınarak davacıya verilmesine, 6-Davalı ... kendisini bir vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davanın reddolunun kısmı üzerinden hesaplanan ...-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak adı geçen davalıya verilmesine, 7-Gider avansının kullanılmayan kısmının hükmün kesinleşmesine müteakip davacı tarafa iadesine, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalıların yokluklarında, HMK 345. Maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 09/06/2021

Katip ... E-imzalıdır

Hakim ... E-imzalıdır