İlk Derece Mahkemesi 2018/1064 E. 2023/52 K.

T.C. ADANA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2017/492 Esas - 2023/45 TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİ KARAR T.C. ADANA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2017/492 Esas KARAR NO : 2023/45 Karar

HAKİM : ... KATİP : ...

DAVACI : ... VEKİLİ : Av. ..

DAVALI : ... VEKİLLERİ : Av. ... Av... Av. ... DAVA : Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 06/04/2017 KARAR TARİHİ : 19/01/2023 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : ... Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan davanın yapılan açık yargılaması sonunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ : DAVA: Davacı vekili tarafından mahkememize sunulan olduğu dava dilekçesinde özetle; davacının, ... (Hatay) İçme Suyu İnşaatı (... İhl. Kayıt) ve ... (Hatay) İçme Suyu İnşaatı (...) işinin yapımını üstlendiğini, ... (Hatay) İçme Suyu İnşaatında 11 nolu hakkedişten sonra, ... (Hatay) İçme Suyu İnşaatında ise 10 nolu hakkedişten sonra davalı kurum tarafından sözleşmenin usulsüz olarak feshedildiğini, son yapılan işin bedelinin ödenmediği ve teminatların da iade edilmediği, davalı İdarece yapılmış fesih işleminin Yapı İşleri Genel Şartnamesinde belirtilen işlem ve usule aykırı olduğu, fesih işlemi nedeniyle davalı idare şantiyesinde bulunan malzemelerin iade edilmediği, teminatlarına el konulduğunu, ... İçme suyu İnşaatının %85 oranında tamamlanmış olduğu, bu konuda Hatay 1.Asliye Hukuk Mahkemesinin ... D. İş Sayılı dosyasında tespitlerinin bulunduğu, ... İçme suyu İnşaatında ise %95 seviyesine geldiği 10 nolu hakkedişten sonra fesih tarihine kadar yapılan imalat bedelinin ödenmediği belirterek ... İhale kayıt Numaralı ... (Hatay) İçme suyu İnşaatı işine ait 11 no'lu hakedişten fesih tarihine kadar davacı tarafından yapılan imalatların ve şantiye stoğunda bulunan malzemelerin bedelinin tespiti ile fazlaya dair talep ve dava hakları saklı kalması kaydıyla ve 6100 sayılı kanunun 107.maddesine göre şimdilik 30.000 TL bedelin usulsüz yapılan fesih tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte tahsili ve davalı kurumca tahsil edilen % 6 Nakit Teminat bedeli olan 93.107,66 TL. nin fesih tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalı kurumdan tahsiline, ... İhale kayıt numaralı ...(Hatay) İçmesuyu inşaatı işine ait 10 no'lu hakedişten sonra yapılan imalatların ve şantiye stoğunda bulunan malzemelerin bedelinin tespiti ile fazlaya dair talep ve dava hakları saklı kalması kaydıyla ve 6100 sayılı kanunun 107.maddesine göre şimdilik 30.000 TL bedelin usulsüz yapılan fesih tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte tahsili ve davalı kurumca tahsil edilen 65.157,00 TL nakit teminat bedelinin fesih tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalı kurumdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili tarafından 09/11/2022 tarihli dava değeri artırım dilekçesinde özetle; ... İhale kayıt Numaralı ... (Hatay) İçme suyu İnşaatı işine ait talep ettiği 30.000 TL alacak miktarının100.271,83-TL arttırılarak toplam 130.271,83-TL'nin fesih tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı kurumdan tahsiline, davalı kurumca tahsil edilen % 6 Nakit Teminat bedeli olan 93.107,66 TL. nin fesih tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalı kurumdan tahsilini, ... İhale kayıt numaralı ...(Hatay) İçmesuyu inşaatı işine ait ait talep ettiği 30.000 TL alacak miktarının 75.221,31 TL. arttırılarak toplam 105.221,31 TL nin fesih tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı kurumdan tahsilini, davalı kurumca tahsil edilen 65.157,00 TL nakit teminat bedelinin fesih tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı kurumdan tahsilini talep ettiklerini beyan etmiştir. CEVAP: Davalı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; davalı ... AŞ'nin Hatay/... İçme Suyu İnşaatı işinde davacı ile 16.12.2011 tarihinde sözleşme imzaladığını, 30.12.2011 tarihinde yer teslimi yapılarak işe başlanıldığını, davacıya sözleşme gereği işin iş programına göre işi süresinde bitirmesi gerektiği, çalışmalarının hızlandırılması aksi takdirde Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 47. Maddesi doğrultusunda işlem yapılacağının bildirildiği, davacının yükümlülüklerini yerine getirmemesi üzerine davacının taahhüdünü yerine getirebilmesinin mümkün görülmemesi sebebiyle 09.10.2013 tarih ve 4010 sayılı Adana Bölge Müdürlüğü oluru ile Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 47. Maddesi doğrultusunda işinin feshedildiğini, davacının işin fesih durum tespit çalışmalarına katılması için davet edildiği halde katılmadığı, Adana İdare Mahkemesinde dava açtığını bildirerek teminat mektuplarının nakde çevrilmesinden vazgeçilmesini takep ettiği, davacının imalat bedellerinin tam ödenmediği iddiasının yerinde olmadığının Adana Bölge Müdürlüğü tarafından bildirildiği, Hatay Asliye Hukuk Mahkemesinden tespit talebinde bulunduğunu, Hatay /... İçme Suyu İnşaatı işinde davacı ile 18.11.2011 tarihinde sözleşme akdedildiği, 29.11.2011 tarihinde işin yer teslimi yapılarak işe başlanıldığı, süreç içerisinde davacıya ulaşılamaması, 30 gün içerisinde tesisin açılması ve geçici kabule hazır hale getirilmesinin istendiği, işin yapılabilirliğinin mümkün olmadığının anlaşılması üzerine 14.03.2014 tarih ve ... sayılı Adana Bölge Müdürlüğü oluru ile Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 47. Maddesi doğrultusunda işin feshedildiğini, davacının işin fesih durum tespit çalışmalarına katılması için davet edildiği halde katılmadığı, davacının kusurlu olduğunu beyan ederek davanın reddini talep etmiştir. YARGILAMA ve GEREKÇE: Mahkememizce Hatay 3. Asliye Hukuk Mahkemesi ... D.iş sayılı dosya örneği celp edilmiştir. ... A.Ş Adana Bölge Müdürlüğü'nden dava konusuna ilişkin kayıt ve belgeler celp edilmiştir. Hatay 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin ... D.İş Dosyasında; 19.11.2014 tarihinde yapılmış keşif sonucu alınmış bulunan 25.03.2015 tarihli bilirkişi raporunda: Hatay/ ... İçme suyu ile ilgili yapılmış tespitlerin bulunduğu görülmüştür. Mahkememizce yazılan talimat üzerine Hatay 4. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2018/... Talimat Dosyasında mahallinde bilirkişi heyeti refakatiyle keşif yapılmış olup, inşaat bilirkişisi tarafından düzenlenen 18/02/2019 tarihli raporda özetle; davalı idarenin yapmış olduğu 11.10.2013 tarih ve ... sayılı yazılarının tebliğinden ve fesih sonrası, Hatay/ ... İçme suyu ile ilgili 11 nolu hakedişinden sonra yapılmış imalatların 14.09.2018 tarihi itibariyle kıymetlendirilmesi ile ilgili olarak, Hatay 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin ... D. İş Dosyasındaki tespitlerin dikkate alındığı, fesih sonrası sözleşme fiyatları ile yüklenicinin yapmış olduğu imalat tutarının 51.295,14 TL, % 18 KDV 9.233,13 TL ile toplam tutarın 60.528,27 TL, Hakedişten Kesin Hesap için Kesilen %5 İmalat Miktarınıh 37.87546TL % 18 KDV 6.817,58 TL ile toplam tutarın 44.693,04 TL olmak üzere toplamda değeri 89.170,60-TL % 18 KDV 16.050,71-TL olmak üzere 105.221,31-TL olduğu görüşüne varıldığı, yüklenicinin yaptığı imalatların Hatay/ ... İçme suyu ile ilgili olarak 110.399,86 TL olduğu ve KDV (19.871,97 TL) dâhil toplam 130.271,83-TL tespit edildiği , davalı idarenin yapmış olduğu 14.03.2014 tarih ve ... sayılı yazılarının tebliğinden ve fesih sonrası, Hatay/ ... İçme suyu ile ilgili 10 nolu Hakedişinden sonra yapılmış imalatların 14.09.2018 tarihi itibariyle kıymetlendirilmesi ile ilgili olarak fesih sonrası yapılmış imalatların Hatay/ ... İçme suyu ile ilgili olarak 89.170,60-TL olduğu ve KDV (16.050,71 TL) dâhil toplam 105.221,31 TL olarak tespit edildiği görülmüştür.

Taraf vekillerinin bilirkişi raporuna itirazlarının değerlendirilerek rapor düzenlenmesi için dosya mahkememizce seçilen bir inşaat mühendisi ve bir hesap bilirkişisine tevdi edilmiş, bilirkişiler ... ve ... tarafından düzenlenen 21/07/2020 tarihli raporda özetle; davacı ...'ın davalı ... AŞ tarafından ihale edilen ... (Hatay) İçme Suyu İnşaatı (... İhl. Kayıt) ve ... (Hatay) İçme Suyu İnşaatı (...) işinin yapımını üstlendiği, Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 48. maddesi uyarınca tespit tutanağı sonrasında idare tarafından tek taraflı olsa dahi yapılması gereken kesin hakedişin mevcut olmadığı, tarafların dosyadaki raporlara karşı beyanlarının incelenmesinde itirazların daha çok hesaplamaya yönelik olduğu, davaya konu inşaatın Hatay ilinde olduğu, heyetin inşaat mahallinde keşifte yer almadığından inşaatın fiziki durumunu görmediğinden itirazları değerlendirme imkânı olmadığını, Antakya 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... D. İş dosyasında 19.11.2014 tarihinde yapılmış keşif sonucu alınmış bulunan 25.03.2015 tarihli bilirkişi raporunda yüklenicinin tespite konu işlerin yapılan ve eksik kalmış işlerin neler olduğunun belirtildiğinin görüldüğü, buradaki tespitler dikkate alınarak inceleme ve değerlendirme yapıldığı, Hatay/ ... İçme suyu ile ilgili olmak üzere sözleşme fiyatları ile:dava tarihi itibariyle 89.170,60 TL +16.050,71 TL(KDV)=105.221,31 TL alacağının bulunduğunun tespit edildiği, Hatay/ ... İçme suyu ile ilgili olmak üzere Sözleşme fiyatları ile dava tarihi itibariyle 110.399,86 TL + 19.871,97 TL ( KDV) =130.271,83 TL alacağının bulunduğunun tespit edildiği, Hatay/ ... İçme suyu ile ilgili olmak üzere 93.107,66 TL tutarındaki kesin teminatının ve Hatay/ ... İçme suyu ile ilgili olmak üzere 65.157,00 TL. tutarındaki teminatlarının iadesinin talep edilebileceği kanaatine varıldığı belirtilmiştir.

Talimat mahkemesince düzenlenen bilirkişi raporuna karşı yapılan itirazların talimat mahkemesinde keşfe katılan önceki bilirkişi tarafından değerlendirilmesinin sağlanması amacıyla Hatay Asliye Hukuk Mahkemesi'ne talimat yazılmış, dosya önceki bilirkişiye tevdi edilmiş, 17/12/2020 tarihli ek rapor dosya arasına alınmıştır. Mahkememizce alınan bilirkişi raporuna karşı yapılan itirazların bilirkişiler ... ve ... tarafından değerlendirilmesi için dosya bu bilirkişilere yeniden tevdi edilmiş, 02/03/2021 tarihli ek raporda özetle; kök rapordaki tespit ve kanaatlerinin devam ettiği belirtilmiştir.

Mahkememizce ve talimat mahkemesince daha önce alınan bilirkişi raporları içerikleri raporlara karşı taraf vekillerince yapılan itirazlar birlikte değerlendirilerek raporların itirazları yeterince karşılamadığı, bu nedenle raporların hüküm kurmaya elverişli olmadığı kanaatine varılmakla; Ankara Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi'ne talimat yazılarak dosyanın Kamu İhale Sözleşmeleri alanında uzman bilirkişi ..., bilirkişi ... ile bilirkişi ...'ye tevdi ile uyuşmazlık konusu hakkında taraf vekillerinin beyan ve itirazları da dikkate alınarak rapor tanziminin istenilmesine karar verilmiş, Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Talimat Dosyasında bilirkişi heyetinden alınan 03/12/2021 tarihli raporda özetle; ... ( Hatay ) İçmesuyu İnşaatı gerekse ... (Hatay) İçmesuyu İnşaatı'nın fesih işlemlerinin 4735 sayılı Kanunun 20. Maddesi ile Yapım İşleri Uygulama Yönetmeliğine göre feshedildiğinin değerlendirildiği, bu işlemin sonucu olarak teminat mektuplarının güncellenerek ... (Hatay) İçmesuyu İnşaatına ve ... (Hatay) İçmesuyu İnşaatına ait sözleşme bedellerinin %6 oranına tekabül eden teminat mektuplarının 4735 sayılı Kanunun 21. Maddesine göre güncellenerek irat kaydedilmesi gerektiği, yüklenicinin işi zamanında bitirememesi ve gecikmesi nedeniyle de ... (Hatay) İçmesuyu için 122.345,94 TL, ... (Hatay) İçmesuyu İnşaatı için de 220.836,12 TL gecikme cezası kesilmesi gerektiği, diğer taraftan ... (Hatay) İçmesuyu için inşaat mühendisi ... tarafından yerinde yapılan tespitlere göre 18.09.2019 tarihli raporundaki hesaplamalara iştirak edildiği, onaylı son hakedişinden sonra fesih tarihine kadar sözleşme fiyatlarıyla yüklenicinin yaptığı iş bedelinin KDV dahil 36.495,24 TL, hakedişten kesin hesap için kesilen %5 imalat miktarının da KDV dahil 93.776,59 TL olmak üzere toplam 130.271,83 TL olduğu, aynı şekilde ...( Hatay) İçmesuyu İnşaatı için onaylı son hakedişinden sonra fesih tarihine kadar sözleşme fiyatlarıyla yüklenicinin yaptığı iş bedelinin KDV dahil 60.528,27 TL, hakedişten kesin hesap için kesilen %5 imalat miktarının da KDV dahil 44.693,04 TL olmak üzere toplam 105.221,31 TL olduğu görüşüne vardıkları belirtilmiştir.

Dosyanın davacı ve davalı vekilinin itirazları değerlendirilmek üzere ek rapor alınması için önceki bilirkişilere tevdi edilmek üzere yeniden Ankara Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiş, Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Talimat Dosyasında düzenlenen 16/05/2022 tarihli ek raporda davalı ve davacı vekilleri tarafından öne sürülen hususların 02/12/2021 tarihli kök raporda belirtilen kanaati değiştirecek nitelikte olmadığını belirtmişlerdir. Dava, içme suyu inşaatı ihalesine dayalı olarak yüklenici tarafından açılmış alacak davasıdır.

Davacı ...'ın davalı ... AŞ tarafından ihale edilen ... (Hatay) İçme Suyu İnşaatı (... İhl.Kayıt) ve ... (Hatay) İçme Suyu İnşaatı (...) işinin yapımını üstlendiği, ... (Hatay) İçme Suyu İnşaatı sözleşmesinin1.072.017,00 TL. bedelli ve 18.11.2011 tarihli olduğu, İşin yer teslimi tarihinin 29.11.2011, işin süresinin 365 gün ve iş bitim tarihinin ise 29.11.2011 tarihi olduğu, işe onaylanmış ve verilmiş süre uzatımı dahil işin bitirileceği tarihin 27.01.2013 tarihi olarak gösterildiği, işin cezalı bitirme tarihinin ise 01.05.2013 tarihi olarak belirtildiği, davalı tarafından ... (Hatay) İçme Suyu İnşaatı işinde davacının taahhüdünü yerine getiremeyeceği anlaşılması gerekçesiyle idarenin 14.03.2014 tarih ve ... sayılı oluru ile işin feshedildiği, davacıya tebliğ edildiğinin, davacının adresinde bulunmaması ve ... ... Belediyesi'nde hazır bulunmaması nedeniyle yüklenici olmadan fesih tutanağının hazırlandığının belirtildiği, 31.12.2012 tarihli hakkediş raporuna göre işin yapılmış kısmının Sözleşme bedeli üzerinden 743.834,83 TL. olup gerçekleşme yüzdesinin ise % 69,39 oranında olduğunun tespit edildiği, Hatay/... İçme Suyu İnşaatı işine ait sözleşmenin bedelinin 2.073.663,00 TL ve 16.11.2011 tarihli olduğu, işin yer teslim tarihinin 30.12 2011 olduğu, işin süresinin 500 gün ve iş bitim tarihinin ise 15.05.2013 olduğu, işe onaylanmış ve verilmiş süre uzatımı dahil işin bitirileceği tarihin 15.06.2013 tarihi olarak gösterildiği ve işin cezalı bitirme tarihinin ise 14.08.2013 olarak belirtildiği, davalının ... (Hatay) İçme Suyu İnşaatı işinde davacının taahhüdünü yerine getiremeyeceğinin anlaşılması gerekçesiyle idarenin 09.10.2013 tarih ve ... sayılı olurları ile işin fesih edildiği, davacıya bilgi verildiğinin ve durumun telefonla kendisine iletildiğinin belirtildiği, 23.10.2013 tarihinde yüklenici olmadan fesih tutanağının hazırlandığının belirtildiği, yüklenicinin 11 nolu hakkedişin de sözleşme fiyatları ile yapmış olduğu iş tutarının 25.05.2013 tarihi itibariyle 1.499.734,13 TL olup işin gerçekleşme yüzdesinin ise % 72,32 oranında olduğunun tespit edildiği, mahkememizce mahallinde keşif yapılarak rapor düzenlenmesi için yazılan talimat sonucunda düzenlenen ve hükme esas alınan raporda; davalı idarenin yapmış olduğu 11.10.2013 tarih ve ... sayılı yazılarının tebliğinden ve fesih sonrası Hatay/ ... İçme suyu ile ilgili 11 nolu hakedişinden sonra yapılmış imalatların 14.09.2018 tarihi itibariyle kıymetlendirilmesi ile ilgili olarak, Hatay 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin ... D. İş dosyasındaki tespitlerin dikkate alındığı, raporda davacı-yüklenicinin yaptığı imalatların Hatay/ ... İçme suyu ile ilgili olarak 110.399,86 TL olduğu ve KDV (19.871,97 TL.) dahil toplam 130.271,83 TL tespit edildiği, davalı idarenin yapmış olduğu 14.03.2014 tarih ve ... sayılı yazılarının tebliğinden ve fesih sonrası, Hatay/ ... İçme suyu ile ilgili 10 nolu Hakedişinden sonra yapılmış imalatların 14.09.2018 tarihi itibariyle kıymetlendirilmesi ile ilgili olarak fesih sonrası yapılmış imalatların 89.170,60 TL olduğu ve KDV (16.050,71 TL.) dahil toplam 105.221,31 TL tespit edildiği, Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 48. Maddesinde; "Sözleşmenin feshedilmesinden veya tasfiyesinden sonra 'hesap kesme hakedişi' idarece belirlenecek bir süre içinde yüklenici ile birlikte 41 inci maddesindeki esaslara göre yapılır. Yüklenici gelmediği veya yetkili bir vekil göndermediği takdirde idare bu hakedişi tek taraflı olarak yapar ve yüklenicinin bu hususta hiç bir itiraz hakkı olamaz.” denildiği, dosyada tespit tutanağı sonrasında idare tarafından tek taraflı olsa dahi yapılması gereken kesin hakedişin mevcut olmadığı görülmüş olup davacının davasının kabulüne karar verilmiş, her ne kadar davalı vekilince dava değeri artırım dilekçesine karşı zamanaşımı def'i ileri sürmüş ise de davanın 6100 sayılı HMK'nın 107. Maddesi gereğince açılan belirsiz alacak davası olduğu, dava tarihi itibari ile zamanaşımının dolmadığı anlaşıldığından zamanaşımı def'i dinlenilmemiş olup aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın KABULÜ İLE, -Davaya konu ... ( Hatay ) İçme Suyu İnşaatına ilişkin olarak 130.271,83-TL alacağın ve 93.107,66-TL teminatın, ... ( Hatay ) İçme Suyu İnşaatına ilişkin olarak 105.221,31-TL alacağın ve 65.157,00-TL teminatın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, 2-Alınması gereken 26.897,59-TL harçtan, peşin alınan 3.727,42-TL harcın mahsubu ile bakiye 23.170,17-TL harcın davalıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAD KAYDINA, 3-Davacı tarafından yapılan 3.727,42-TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, 4-Davacı tarafından yapılan 12.025,30-TL ( talimat giderleri, keşif, bilirkişi ücretleri, posta gideri) yargılama gideri ve Hatay 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin ... D.İş dosyasında yapılan 2.691,98-TL tespit masrafı ile birlikte toplam 14.717,28-TL'nin davalıdan alınarak davacıya ÖDENMESİNE 5-Davacı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden, AAÜT'ne göre hesaplanan 58.126,09-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, 6-Hüküm kesinleştiğinde kullanılmayan gider avansının ilgilisine İADESİNE, Dair, davacı vekili ve davalı vekillerinin yüzlerine karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde, mahkememize veya eşdeğer başka bir mahkemeye verilecek bir dilekçe ile İSTİNAF YOLU açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 19/01/2023

Katip

Hakim