Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2014/493 E. 2019/14 K.

T.C. BURSA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ G GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : KARAR NO :

BAŞKAN : ... ... ÜYE : ... ... ÜYE : ... ... KATİP : ... ...

DAVACI :... - . VEKİLİ :Av. ... DAVALI : ... - ... VEKİLİ : Av. ... DAVA : Alacak DAVA TARİHİ : 07/10/2013 KARAR TARİHİ : 09/01/2019 YAZIM TARİHİ : 04/02/2019 Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda, DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin şehirlerarası otobüs taşımacılığı işi yaptığını, davalı firmada 16 adet otobüs çalıştırdığını ancak ücretlerini alamadığı için daha önce Bursa 7..Asliye Ticaret Mahkemesinin ......... esas sayılı dosyasında dava açtığını, müvekkilinin araçları davalı firmada çalıştırmak üzere aldığını ancak davalı firmanın kredi ve vade imkaları daha uygun olduğu için davalı firma üzerinden araçların satın alındığını, taraflar arasında Satış Devir Vaadi ve Vaadinin Kabulü kontratı yapıldığını, taraflar arasındaki anlaşmaya göre 36 aylık kullanım bedelini ve ayrıca sözleşmede yazılı ücretleri ödeyeceğini, bunun karşılığında araçların davacıya devir edileceğini, müvekkilinin üzerine düşen edimlerini yerine getirdiğini, ödemesi gereken ödemeleri yaptığını, davalıya her ay ödenmesi gereken 7.033,00 TL'lik taksitlerin davalı tarafından davacı alacağından mahsup edildiğini,sözleşmenin 3.maddesinde aylık ödenmesi gereken 3.500 TL'lik kullanım bedellerinin de müvekkili tarafından ödendiğini, davalının müvekkiline olan borçlarının tahsili için Bursa 7.Asl.Tic.Mah. ................. esas sayılı dosyasında dava açıldığını, davalının müvekkiline ait olan 5 adet otobüsü hukuka aykırı olarak müvekkilinin elinden alındığını, halen teslim edilmediğini, 5 adet otobüsün müvekkiline iadesine, bu taleplerinin kabul edilmemesi halinde, otobüsler alınırken Temsa firmasına ödenen EURO cinsi paranın Türk Lirası karşılığı olan peşinat tutarları için şimdilik 10.000,00 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, davalı firma tarafından müvekkili alacağından mahsup edilen aylık 7.033,00 TL 'nin şimdilik 10.000,00 TL 'sinin, ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline,her ay davalı firmaya otobüsler için ödenen aylık 3.500,00 TL'lik kira bedelinin 10.000,00 TL'sinin ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline,otobüslerin davalı tarafça götürülmesi nedeniyle müvekkilinin uğramış olduğu kar kaybının şimdilik 10.000,00 TL 'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir . Davacı vekili 08/06/2018 havale tarihli ıslah dilekçesi ve 06/09/2018 havale tarihli dilekçeleriyle ;Temsa firmasına ödenmek üzere müvekkilinin hakedişlerinden yapılan kesintiler toplamı için 10.000,00 TL lik davasını ıslah ederek 418.102,09 TL, otobüslerin aylık kira bedelleri için ödenen 10.000,00 TL'nin tahsili için açtıkları davayı ıslah ederek 72.723,77 TL olmak üzere toplam talebini 460.825,86 TL arttırarak , 490.825,86 TL olarak ıslah ettiğini bildirmiştir. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Açılan davayı kabul etmediklerini, müvekkilinin davacının sözleşmesel yükümlülüklerini yerine getirdiği iddiasının yerinde olmadığını, davacının Temsa şirketine ödemesi gerektiği paraların ödenmediğini, müvekkilinin Temsa şirketine ödemesi gereken paraları ödediğini, her ay davalının ödemesi gereken 7.033,00 TL 'lik taksitlerin davacı cari hesabından kesildiği iddiasının da doğru olmadığını, davacının müvekkili şirkete cari hesaptan kaynaklanan borcu olduğunu, davacının iadesini talep ettiği kullanım hakkı bedellerinin de davacıya iade edilemeyeceğini, davacının bu dönem içinde otobüsleri kullandığını, davacının araçlarından 4 tanesinin müvekkiline iade ettiğini, .................. pkalalı aracın dava dışı Mehmet Irmak'a olan borcu nedeniyle haciz edilerek yakalandığını, bu borcun müvekkili tarafından ödenmesi üzerine araç üzerindeki yakalamanın kaldırılarak müvekkiline aracın teslim edildiğini, davacı ile müvekkili arasında imzalanan toplam 6 adet sözleşmenin haklı sebeplerle fesh edildiğini, davacının kazanç kaybı talebinin de hukuki dayanaktan yoksun olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini savunmuştur. KANITLAR Sözleşmeler, davalı şirket kayıtları, bilirkişi raporları, KANITLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME Dava; davacı ile davalı arasında imzalanan otobüs kiralama, otobüs alımı nedeniyle davacı tarafından davalıya ödenen satın alma ve kiralama bedeli ile davacının uğramış olduğu kazanç kaybının davalıdan tahsiline ilişkindir. Taraflarca gösterilen kanıt ve belgeler toplanmış, dava konusu araçların taksitlerinin davacı hesabından kesilip kesilmediğinin tespiti yönünden bilirkişi incelemesi yaptırılarak konusunda uzman SMM bilirkişiden asıl ve ek rapor alınmıştır. SMM Bilirkişi Şevki Yetiker'den aldırılan 30/03/2015 tarihli bilirkişi raporunda; davacı ile davalı arasında 5 adet otobüs için Satış Devir Vaadi ve Vaadin Kabulünün Taahhüdü Kontratları yapıldığı iddia edilmesine karşılık dava dosyasında 2 otobüs için sözleşme yapıldığı ve diğer 3 otobüs için kiralama sözleşmesi yapıldığının görüldüğü, 3 otobüsten 2'sinin hesap ektrelerinde görünen kredi taksit ödemelerinin 6.620,00 TL olduğu, davalı firmanın sitesinde davacının şifresi ile girilen sayfada otobüslere ait hak edişli ekstreler incelendiğinde ............ plakalı otobüslere ait 7.033,00-TL tutarındaki kredi taksitlerinden her bir otobüs için 13'er tanesinin davacıya ait hesap bakiyelerinden kesildiği, ............ plakalı otobüslere ait 6.620,00 TL tutarındaki kredi taksitlerinden ise 14 'er adedinin yine hesap bakiyelerinden kesildiğinin tespit edildiği, .................. plakalı otobüs için ise herhangi bir kredi taksidi ve ödemesi görünmediği, ..................... plakalı otobüs için kira sözleşmesinde aylık 1.693 EURO + KDV kira ödemesi yazılı olduğu ve hesap ekstresi incelendiğinde 7 ay kira kesintisi yapıldığının tespit edildiği, diğer otobüslerin sözleşme veya kiralama sözleşmelerinde yıllık 3.500 TL + KDV olarak belirlenen kira bedeli ödemeleri için hesap ekstreleri herhangi bir kira ödemesi kesintisi bulunamadığı, ödeyip ödemediklerine dair dosyada belge bulunmadığından herhangi bir kanaate varılamadığı, peşinat senetlerin kime verdiği ve senetlerin kimin tarafından ödendiğinin tespiti için TEMSA A.Ş. ve Akbank İstanbul Kurumsal şubesinden alınan mahkeme kanalıyla istenen belgelerin dava konusunu çözmeye yarayacak herhangi bir bilgi içermediği, Akbank'tan gelen yazı cevabında 4 adet 40.000 EURO'luk senetlerden 2 tanesinin ödendiği 2 tanesinin de geri alındığının bildirildiği, davacı tarafından dosyaya eklenen senetlerin ödendiğine dair banka dekont örneklerine göre 2 adet 40.000 EURO tutarında 3 adet de 35.000 EURO 'luk senedin bulunduğu, bankanın verdiği bilgiler ile sadece ödenen 2 adet 40.000 EURO tutarındaki senetlerin örtüştüğü, hesap ekstrelerine göre davalı firmanın 5 otobüsten dolayı toplamda 521.245,51 TL alacaklı olduğu, davacı ve davalı iddialarının TEMSA ve Akbank 'tan oluşan üçünlü için gerekli dökümanları elde etmekten uzak bilgi ve belgeler olduğu, davacı taraf Temsa'ya peşinat için birçok senet verdiğni iddia etmekte ise de; senetlerle ilgili herhangi bir tahsilat, tediye makbuzunun dosyada bulunmadığı, davalının senetlerin bir kısmını kendisinin ödediğini iddia etmekte ise de dosyada herhangi bir belge bulunmadığı, TEMSA'nın vermiş olduğu senet bilgileri ile ne davalının ne de davacının verdiği bilgilerin örtüşmediği, tüm otobüslerin alımında kredi ile kullanılmış gibi bir ifade verilmediği fakat ............... plakalı otobüs için herhangi bir kredi ödemesine rastlanılmadığı, bu otobüsün kiralama ödemelerinin dışında diğer otobüslerin kira ödemeleriyle ilgili hiçbir belgenin dosyada bulunmadığı, dava konusunda herhangi bir kanaate varabilmek için otobüslere ait faturaların verilen peşinat senetlerine ait dekontların, kullanılan kredilere ait kredi sözleşme ve banka onaylı ödeme tablolarının ilgili yıllarla alakalı davalı ve davacıya ait defterlerin , ödenmediği için icra takibi yapıldığı söylenen senetlerin ödendiğine dair protesto evrakları ile yapılan icra takiplerini belgeleyecek evrakların, hesap ekstrelerinde görünmeyen varsa kredi taksitli ödemesi ve kira bedelleri ile ilgili ödemelere ait belgeler , her iki tarafın tuttuğu karşı taraf ile ilgili cari hesap ekstreleri ile muavin defter dökümleri ve kredilerin son durumlarını gösterir banka onaylı hesap özetlerinin dosyaya sunulması gerektiği ancak bu sayede dava konusu alacak borç ilişkisi ile ilgili kanaate varılabileceğinin bildirildiği görülmüştür. Bilirkişi raporundaki eksikliklerin tamamlanması yönünden taraflara ait 2009-2010-2011-2012-2013 yılları ticari defter ve belgeleri üzerinde keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılarak konusuda uzman bilirkişilerden rapor aldırılmıştır. SMM bilirkişi ......................... ve Hukukçu bilirkişi ....................... aldırılan 07/03/2016 tarihli bilirkişi kurulu raporunda; taraflar arasındaki sözleşmeler gereğince davacı tarafından otobüsler için ödenen ve davacı hakedişlerinden otobüsler için kesilen toplam miktarın 997.991,00 TL olduğu, davacının sözleşme gereği araçların tamir bakım bedeli ve sigorta masraflarından da sorumlu olduğu, bu miktarın davacı kayıtlarına göre toplam 137.209,70 TL olduğu, bu miktarın aksine bir delil ve belge bulunmadığı, sözleşme gereğince araçların kullandığı için kira bedeli ödemesi gereken davacının kira bedeli adı altında ödediği veya alacağından kira bedeli olarak mahsup edilen bedeller açısından davalıdan herhangi bir bedel talep edemeyeceği , sözleşme şartlarının tamamının davacı tarafça yerine getirilmemesi sebebiyle davacının kar kaybı adı altında davalıdan herhangi bir talep ve istemde bulunamayacağı, 137.209,70 TL 'nin daha önce davacı hakedişlerinden düşülmüş olması sebebiyle davacının davalıdan 5 otobüs için bakiye alacağının 997.991,00 TL olduğunun bildirildiği görülmüştür. Taraflar arasındaki alacak borç ilişkinin açıklığa kavuşturulması ve tarafların bilirkişi raporuna karşı itirazlarının değerlendirilmesi yönünden, davalı şirket ticari defter ve bağlı kayıtları üzerinde önceki bilirkişi kuruluna SMM bilirkişi ........................'da eklenmek suretiyle yeniden keşif ve bilirkişi incelemesi yapılarak rapor aldırılmıştır. Alınan 21/12/2016 tarihli bilirkişi kurulu raporunda; davacının davalıya dava konusu 5 otobüs için 1.024.391,00 TL ödeme yaptığı ve sözleşmenin fesih edilerek araçların davalı tarafça iade alınması sebebi ile bu ödemeleri davalıdan talep etme hakkı olduğu, davacının sorumlu olduğu ve davacı hakedişlerinden kesilmesi gereken tamir bakım giderleri ve sigorta bedelleri açısınan davalı kayıtlarında yer alan toplam miktarın kesintilerin aksine herhangi bri delil ibraz edilmediğinden ve ayrıca davacı tarafın kendi defter ve belgelerini ibraz etmemesi sebebiyle karşı inceleme veya yerindelik denetimi yapılamadığı için davalının bu konudaki itirazının da yerinde olmadığı, sözleşme gereğince araçları kullandığı için kira bedeli ödemesi gereken davacının kira bedeli adı altında ödediği, veya alacağından kira bedeli olarak mahsup edilen bedeller açısından davalıdan herhangi bir bedel talep edemeyeceği , ancak otobüslerin davalı tarafından el konulmasından sonra bazı aylarda kira tahakkuk ettirdiği, bu kira tutarlarının 72.723,77 TL olduğunun tespit edildiği, bu tatarın davacı alacağına eklendiği, davacının itiraz dilekçesinde dile getirdiği otobüslere el konulduktan sonra davalı tarafından tahakkuk ettirilen senetlere ait ödemeler davacının alacağına eklendiği için itirazı yerinde görülmediği, 31/08/2013 tarihli 200.000,00 TL ödeme , 15/02/2013 tarihinde 09 DE 028 plakalı araç için verilen 31/08/2013 tarih 200.000,00 TL bedelli çekin, 31/08/2013 tarihinde davacıya iade edildiğinden davacının itirazının yerinde görülmediği, sözleşme şartlarının tamamının davacı tarafça yerine getirilmemesi sebebiyle davacının kar kapı adı altında davalıdan herhangi bir talep ve istemde bulunamayacağı, taraflar arasındaki uyuşmazlığa konu davacı alacak tutarının davalının ticari defter kayıtlarına göre; tüm otobüsler için 320 hesap kodu altında tutulan Ali Can Subaşı hesap bakiyesinin 606.288,91 TL olduğu, davacının 1.097.114,77 TL 'lik alacağından mahsup edilmesi sonucu davacının davalıya 490.825,86 TL borcunun olduğunun bildirildiği görülmüştür. Bilirkişi raporundaki maddi hataların düzeltilmesi yönünden bilirkişi kurulundan ek rapor aldırılmıştır. Aldırılan 15/03/2018 tarihli ek bilirkişi kurulu raporunda; kök raporda belirlendiği hususların aynen tekrarladıkları, davacının davalıya 490.825,86 Tl borcu olduğu sehven hatalı olarak yazıldığı, davacı Ali Can Subaşı'nın davalı şirketten 490.825,86 TL alacaklı olduğu bildirilmiştir. Dava konusu .................................. plakalı araçlar davacı tarafından satın alınmış ancak kredi imkanlarının daha uygun olması nedeniyle araçlar davalı şirket adına tescil edilmiştir. ....................... plakalı araçlar için taraflar arasında "Satış-Devir Vaadi ve Vaadin Kabulünün Taahhüdü " başlıklı sözleşme imzalandığını,bu sözleşmeler uyarınca otobüslerin 36 ay boyunca kullanım hakkının davacıda olacağı,davacının davalı şirkkete aylık 3.500,00 TL kira bedeli ödeyeceği, ayrıca otobüsün mülkiyeti için davacı alacağından 36 ay taksitli olarak aylık 7.033,00 TL kesinti yapılacağı hususunda anlaşma yapılmıştır. ................................. plakalı araçlarla ilgili olarak herbir araç için ayrı bir Otobüs Kiralanması Kontratı imzalanmış olup,bu kontratlar uyarınca otobüsler 36 ay boyunca davacı tarafından kira bedeli karşılığında kullanılması ve koşulları yerine getirildiği takdirde araçların mülkiyetinin davacıya devredilmesi hususunda anlaşılmıştır. Davacının, davalı ile aralarındaki sözleşmeler uyarınca yapması gereken ödemeleri zamanında yapmadığından davalı tarafından Beyoğlu 48.Noterliğinin 28 Ekim 2013 tarih ve 118677 yevmiye numaralı ihtarnamesiyle yapılan sözleşmenin feshi, haklı fesih olarak kabul edilmiştir. Bilirkişi heyeti tarafından hazırlanan, dosya kapsamına ,usul ve yasaya uygun olması nedeniyle mahkememizce de benimsenen 21/12/2016 tarihli bilirkişi raporunda, dava konusu yapılan herbir araç için tarafların alacak ve borçları ayrı ayrı hesaplanmak suretiyle yapılan hesaplamalar doğrultusunda davacının otobüslerin mülkiyeti için ödediği 418.102,09 TL ile fazladan tahsil edilen aylık kira bedeli olan 72.723,77 TL olmak üzere toplam 490.825,86 TL alacaklı olduğu anlaşılmıştır. Davacı sözleşme süresince dava konusu araçları kullandığı için ödediği kira bedelinin iadesini isteyemez.Ancak bilirkişi raporunda hesaplanan ve yukarıda açıklanan kullanmadığı süreler için hakedişlerinden kira bedeli olarak fazladan yapılan toplam 72.723,77 TL tutarındaki kesintinin iadesini talep edebilir. Sözleşme davacının kusuru nedeniyle davalı tarafından haklı olarak fesih edildiğinden davacı kar kaybı talebinde bulunamaz. Açıklanan gerekçe ve tüm dosya kapsamına göre; davanın kısmen kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM :Açıklanan nedenlere, yasal ve hukuksal gerekçeye, dosyadaki kanıtlara göre;

1-Davacının ıslah talepli davasının KISMEN KABULÜNE, davacının hakedişlerinden yapılan kesinti bedeli 418.102,09 TL., otobüslerin aylık kira bedeli olan 72.723,77 TL.olmak üzere toplam 490.825,86 TL'nın 20.000,00 TL'sının dava tarihi olan 26/02/214 tarihinden, bakiyesinin ise ıslah tarihi olan 08/06/2018 tarihinden itibaren işletilecek ticari faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, -Davacının diğer taleplerinin reddine, 2-Harçlar Yasası gereğince alınması gereken 33.528,31-TL harçtan peşin alınan 8.382,10-TL harcın (peşin ve ıslah harcı toplamı) mahsubu ile bakiye 25.146,21-TL harcın davalıdan tahsiline, 3-Davacı tarafından yapılan aşağıdak dökümü yazılı 1.661,45-TL yargılama giderinin davanın kabul ve ret oranına göre hesaplanan 1.550,00 TL yargılama gideri ile peşin alınan 25.146,21-TL harcın ( peşin ve ıslah harcı toplamı ) davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 4-Davalı tarafından yapılan 4.500,00 TL yargılama giderinden davanın kabul ve red oranına göre hesaplanan 281,00 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 5-Davacı vekili yararına ölçümlenen 33.583,03-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davalıya verilmesine, 6-Reddedilen kısım yönünden davalı vekili yararına ölçümlenen 2.725,00 vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 7-HMK'nın 333.maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının hükmün kesinleşmesinden sonra ilgilisine iadesine, Taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde İstinaf yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi. 09/01/2019

Başkan ... Üye ... Üye ... Katip ... ¸E-imzalıdır. ¸E-imzalıdır. ¸E-imzalıdır. ¸E-imzalıdır.